00:01Oh, wag kang tatanggit, yak na guilty ka rin dito.
00:05Kapag may nakitang bariya sa daan, ni hindi papansinin o pupulutin?
00:11Sa mga tindahan nga, kapag walang panukli, candy na lang ang inihaabot.
00:17Pero ang ilang bariya sa ating kasaysayan, paldong-paldoraw ang halaga ngayon.
00:25Tulad ng 1906 Philippine One Peso coin, nagawa sa 70%ong pilak.
00:31Tinagurian pa nga itong king of the Philippine Peso.
00:35Ano nga ba ang mayroon sa pisong ito na pumapalo lang naman ang halaga ngayon sa million-million piso?
00:43Very rare siya, napakahirap hanapin.
00:46Sa auction environment, may nakita akong 1906 na nabenta ng 8 million.
00:54Kalansing lang daw ng bariya, gising na gising na ang diwa ng antique buyer and seller na si Joseph.
01:00Pag malaki niya, nasa palad niya ngayon ang isa sa pinaniniwala ang humigit kumulang 200 at 50 pirasong natitirang 1906
01:11Philippine Peso coin.
01:14May tumawag sa father ko na magbebenta daw sila 1906 S.
01:20At nagkasundo naman kami sa presyo ng gusto nila.
01:23Pero nung mga time na before pandemic, mababa pa yung kuha niya sa 1906.
01:29Naglalaro lang sa 100,000 yung presyo niya.
01:32Pero ngayon, dahil bihira na yung lumabas yung 1906 S,
01:37umaabot na ng half million to one million yung presyo niya.
01:42Pero paglilinaw ni Joseph, ang hawak niya yung 1906 one peso coin, hindi raw for sale.
01:49Sa ngayon kasi, mas gusto ko muna siyang ikip eh.
01:53Patagalin muna or ipagrade ko yung 1906 S ko para mas tumaas yung value niya.
02:01Sa larangan ng numismatics o pag-aaral ng kalidad, halaga at kasaysayan ng bariyang pera,
02:07sa lapi, medalya at iba pang kaugnay na bagay,
02:10hindi lang ang taon ng pagkakagawa, pagiging pambihira at kwento ang tinitingnan,
02:16pati ang mismong kondisyon o hitsura ng bariya.
02:19Isinasa alang-alang sa pagpresyo.
02:22Dito pumapasok ang PCGS o Professional Coin Grading Service at NGC o Numismatic Guarantee Company.
02:32Kapwa International Coin Grading Service na nag-authenticate o nagtapatunay
02:37at nagbibigay ng grade sa mga perang bariya.
02:40Mataas ang value nito dahil sa rarity, historical significance
02:44at kakaunti ng surviving examples na ang supply ay hindi naman natin bagay.
02:51Kaya kung may hawak kang tunay at graded na 1906 S1 Peso Coin,
02:56payo ng eksperto.
02:58So ang pinaka-best way para mas safe-keep ang mga bariya is
03:03huwag natin itong linisin or ilagay natin sa maayos na lagayan
03:09para properly protected siya.
03:13I wonder bakit nga babihira lang ang 1906 S1 Peso Coin.
03:18Ayon sa mga tala, 200,001 pieces lang ng 1906 San Francisco U.S. Philippine Peso ang ginawa.
03:28Dahil tumaas ang presyo ng PILAC sa panahong iyon,
03:31ipinag-utos na bawiin at tunawin ang mga bariya na ipinagawa noon.
03:37Yung mga 1906 na tinunaw, ginawang 1907.
03:41Kaya nga, very common from 1907, 1908, 1909, 10, 11, 12,
03:47mas maliit na yung piso noon kesa sa 1903 hanggang 1906.
03:50Siyempre may mga hindi natunaw, di ba?
03:54Kasi na-release na sa market, o na-release na sa mga tao.
03:57At yun yung mga natitirang 1906 ngayon.
04:0326.95 grams ang eksaktong bigat nito na may lapad na 28 millimeters.
04:10Sa harap ang bahagi ng bariya, makikita ang isang babaeng nakasuot ng bistida.
04:15May hawak na martilyo na nakapatong sa isang landasan.
04:19Nakaukit din sa mukha ng bariya ang bulkang mayon at may nakasulat na 1 peso at Pilipinas.
04:27Imahe naman ng agila at sagisag ng Estados Unidos ang nasa kabilang bahagi ng bariya at taong 1906.
04:35Usually, ang silver ay either puti yan, or nagigray ng konti, or itim.
04:42Pero pag nagdidilaw, ayan, medyo red flag na yan.
04:45Dahil milyon na raw ang presyo nito ngayon, tiyak na may susubok man loko.
04:51Kahit ano namang coin na mahal, pinefake talaga.
04:54Marami talaga ang fake niya.
04:56Pag yung timbang niya ay nag-deep below 26 grams, malamang ito ay fake.
05:07Nakilala ng I-Wonder team si Ellen.
05:09Nomony may hawak ding 1906 San Francisco, US Philippine coin.
05:16Marami na raw siyang nakikitang online post na abot daw sa milyon,
05:20ang halaga ng hawak ng bariya.
05:22Nakuha ko po itong aking bariya sa kaibigan, binigyan niya po ito.
05:28Pagkabigyan niya parang wala lang.
05:30Ang sa akin, tinabi ko.
05:32Pilak ang kulay ng bariya ni Ellen.
05:35At ang mga imahe, hawig sa 1906 coin.
05:38Nag-try ako mag-post doon, mag-comment.
05:42May mga sumasagot pero yung iba naman wala.
05:45Yung iba sabi, bibilhin pero in a small amount.
05:48Ang pinakamalaki 2K, tapos yung iba naman, sasabihin fake.
05:53Pero, nagtatanong, willing daw ba akong ibenta?
05:59Kaya para matigil na ang mga haka-haka at matuldukan ang mga kutob ni Ellen.
06:04Meron po siyang dalang old coin.
06:08Isinama namin siya sa isang eksperto.
06:16Ina-nervous ako, huwag ka mo na magsalita.
06:19Moment of truth, ayan.
06:22Based na sa lahat ng diagnostics na ito, ito ay...
06:29Magkakaalaman na kung si Ellen magiging isa ng milyonaryo.
06:34Ang ilang bariyang tulad ng 1906 San Francisco, US, Philippine Peso,
06:40na mahigit isang siglo ng demonetized o hindi ginagamit,
06:44milyonis na raw ang halaga ngayon.
06:47Limitado o, iilan na lang kasi ang natitira nito matapos ipatunaw noon
06:51dahil sa mataas nantas ng pilak na taglay nito
06:55at makagawa ng iba pang bariya.
06:57Kaya ang mga may hawak na 19061 peso coin
07:01parang naka-jackpot pag nagkataon.
07:07Tulad ni Ellen ng Quezon City,
07:09matitiyak na niya ngayon kung ang pinaka-iingatan niyang bariya
07:12ang magdadala sa kanya ng malaking biyaya.
07:15Pinagpipray ko, Lord, kung talagang may halaga itong old coins na ito,
07:20bigyan mo ako ng chance na magkaroon ito ng value.
07:25Sa tulong ng isang numismatist o dalubhasa
07:28sa pagkilatis ng mga lumang bariya,
07:31malalaman na kung legit ba o fake ang 1906 ni Ellen.
07:35The best na para ma-prevent ito,
07:37bukod sa pag-aaral,
07:39ay kumonsulta din sa mga kasamang mong numismatist.
07:42Hindi ko pa po dinadala siya sa mga tindahan ako sa ang lugar.
07:47Nagsesearch din kasi ako sa social media.
07:50Itong coins na ito,
07:50kung magkano ba talaga yung abotin na ito.
07:53Parang ngayon nga, naglalaro nga sa hundreds.
07:57Hundreds?
07:58Ah, hundreds thousand.
08:00Ayan mga ka-wonder, kasama ko si Ellen.
08:02So, si Ellen merong old coins.
08:04Pakikita natin.
08:05Ito po yung dalakong coins.
08:07Ay, ito dah.
08:08Sabi doon ng mga,
08:08ito na, kausap natin ni Ellen.
08:10Sabi, million daw ang halaga.
08:12Pagko katingnan yung coins,
08:13ano ang expectation niyo dito?
08:15Legitman siya o hindi.
08:16Yung palaisipan ko,
08:18kung may pakinabang batong coins na ito o wala,
08:20ay maging kampante na rin ako.
08:21Ito po ba ay nilinis niyo
08:23or nilagyan niyo kahit anong chemical?
08:26Wala po.
08:27Ano pa karamdam mo?
08:28Medyo kabado po.
08:30Kinakabahan ka?
08:31Kaya kinakabahan kasi pag million niya.
08:32Kabado na excited.
08:34Kinakabahan din ako pag million niya.
08:36Di ba ba?
08:37Sa akin, niready ko naman ang sarili ko eh.
08:39Kung sakaling may value,
08:42gustong gusto ko.
08:43Of course, oo.
08:44Kung wala naman value,
08:45okay lang naman po.
08:47Unang tinimbang ang bariya,
08:48may napansin agad si Angelo.
08:50Bye babe!
08:51May nagpatak ng acid dito.
08:53Malamang,
08:55pinatingin dun sa isang alahero
08:57na hindi rin marunong sa coins,
08:59pinataka ng acid doon para determine.
09:01Nang isa lang na nga ni Angelo,
09:03ang 1906 coin ni Ellen
09:04sa coin magnifier.
09:06So, dapat yung 1 niya, ganito.
09:09Yung diretso yung dito.
09:11Lahat ng 1906,
09:12straight dapat yan.
09:14Hindi yung 9 nito,
09:15maliit yung bulba niya.
09:17Dapat sa 1906,
09:18mas malaki yan.
09:19Sa ganun lang pala,
09:20sa mga shape
09:22ng mga
09:23let numbers,
09:24makikita mo na
09:25kung anong toon yung
09:26coin.
09:27Ay, ang galeng.
09:28Ay,
09:28ba't ang laki ng buntot?
09:30Ay, ang malaki naman.
09:31Halos magdikit.
09:32Ang layo doon sa 1905.
09:35Tinan natin ngayon yung ano?
09:36Bulkan.
09:37Yung bulkan.
09:37Ay, umangat!
09:38Ang ulap!
09:39Tapos wala dapat space yan.
09:44So,
09:45ang overall na
09:46assessment natin dito ay
09:48ang
09:49weight nito ay
09:5023.12 grams.
09:52Ang standard weight pala
09:53is 26.7 grams.
09:55Tapos, base sa kulay,
09:56medyo manilaw-nilaw.
09:58Doon na rin sa patak
09:59ng asido niya.
10:00So,
10:01based doon sa lahat
10:02ng diagnostics na ito,
10:03ito ay
10:04sa kasama ang
10:10papalat.
10:11Fake.
10:18Bakas man ang
10:19panghihinayang kay Ellen?
10:20Okay ka lang, Ellen?
10:21Yes po.
10:22Talaga, ha?
10:23Yes po.
10:23Okay lang po.
10:24Okay lang.
10:24At least, alam ko na.
10:26Medyo ano na yung...
10:27O, magkakaroon ko na
10:28ng peace of mind.
10:29O, peace of mind.
10:39Sa vintage chef na ito
10:41sa Quezon City.
10:44Para daw pumasok sa isang
10:45Philippine history book.
10:50Nariyan ang isa sa dalawang
10:52libong kopya
10:52ng unang limbag ng aklat
10:54ni Dr. Jose Rizal
10:55na El Filibus Turismo
10:57noong 1891.
10:59Samotsaring gamit
11:01sa bahay
11:01at paintings.
11:07Pero agaw
11:08atensyon daw sa
11:09chef na ito
11:10ang
11:10sandamakmak
11:11na koleksyon
11:12ng bariya.
11:17Na ang iba
11:18mula pa sa
11:19pre-colonial period.
11:21Pakikita rito
11:22ang salapina
11:23ginagamit ni Juan.
11:24Bago pa man dumating
11:25ang mga Kastila,
11:27ang pilonsitos.
11:29Ito yung tinatawag
11:30na pilonsitos.
11:31Ito yung ginawa
11:31nung panahon ni
11:32Lapu-Lapu
11:34or earlier.
11:34Yan yung ginagamit
11:35na medium of exchange
11:37nung panahon na yun.
11:39Ang timbang
11:40ng sinaunang pambayad
11:41na ito
11:41wala pang isang
11:42gramo.
11:43Nahalos kasi
11:44laki lamang
11:45ng isang butil
11:45ng paminta.
11:46Pero ang halaga
11:47nito ngayon
11:48naglalaro
11:49sa 35,000
11:50piso
11:51kada piraso.
11:53Itong
11:54ganitong coins
11:55nung
11:551600s
11:57hindi pa ganun
11:57ka-perfecto
11:58yung modern
11:59minting methods.
12:00Umagawa sila ng mold
12:01ay pinupok-pok
12:01para makamint
12:03ng ganitong coin.
12:04Yung
12:04Hulma
12:05yes,
12:05mano-mano.
12:09Kompleto rin si Angelo
12:10na mga
12:11naging opisyal
12:11na bariya
12:12na gawa
12:12ng
12:13Banko
12:13Central
12:14ng
12:14Pilipinas
12:14o BSP
12:15mula pa
12:161958
12:16hanggang
12:17sa kasalukuyan.
12:23Ayon sa BSP
12:25o Banko
12:25Central
12:25ng Pilipinas
12:26hindi iligal
12:27ang pangungulekta
12:28pagbili
12:29at pagbibenta
12:30ng mga bariya
12:30at banknote
12:31na demonetized
12:33na o wala
12:33na sa sirkulasyon.
12:35Hindi totoo
12:35yung mga sinasabi nila
12:37na
12:38kinukonfiscate
12:38o kinukuha
12:39ng Banko
12:40Central
12:40yung mga yan.
12:41Libre tayong
12:42mga ulekta
12:42ng mga ganitong coins.
13:12Mga Kawander
13:13saka
13:15iniuukit
13:15sa dyes
13:16gamit
13:16ang laser.
13:20Ilalagay
13:21sa coinpress
13:21machine
13:22at idadaan
13:22sa coin striking
13:25para maisalin
13:26ang disenyo
13:26sa korteng
13:27bilog
13:27na bakal
13:28na plated
13:28o may bahid
13:29na nickel
13:29o copper.
13:32Nilalagyan
13:33din ito
13:34ng mga
13:34micro-printed
13:35details
13:35at reeded
13:36edges
13:36na nakatutulong
13:38sa pagiging
13:39lehitimo
13:39ng perang
13:40bariya.
13:44Sumasailalim
13:45din sa
13:45random
13:46checking
13:46at inspection
13:47o pumipili
13:48ng ilang
13:48piraso
13:49para tiyakin
13:50ang kalidad
13:50ng mga
13:51nagawang
13:51bariya
13:53bago
13:54ipapadala
13:55sa mga
13:55banko
13:56at mapunta
13:58na sa ating
13:58mga
13:59bulsa
13:59at pitaka.
14:08Nakadisplay
14:09rin
14:09sa
14:09Banko
14:09Central
14:10ng
14:10Pilipinas
14:10Museum
14:11ang
14:11iba't
14:12ibang
14:12bariyang
14:12ginamit
14:13ng
14:13mga
14:13Pilipino.
14:16Welcome
14:16mga
14:17kuwander!
14:17Maligayang
14:18magdating
14:19sa
14:19Museo
14:19BSP.
14:20Dito
14:20makikita
14:21ninyo
14:22ang
14:22ebulusyon
14:23ng ating
14:23salapi
14:24mula
14:24pa
14:24sa
14:24panahon
14:25ng
14:25pananakop
14:26hanggang
14:26sa
14:26kasulukuyan.
14:29Dito
14:30nagsisimula
14:30ang kasaysayan
14:31ng ating
14:32bariya
14:32kung saan
14:33gumagamit
14:34ang mga
14:34tao
14:34ng iba't
14:35ibang
14:35klaseng
14:36materiales
14:37ginto
14:37specifically
14:38para sa
14:39barter
14:39trade.
14:41Nung
14:41panahon
14:41ng
14:41barter
14:42ito
14:42talaga
14:43ang
14:43mga
14:43ginagamit
14:43nating
14:44pera.
14:45So
14:45meron
14:45tayong
14:45bartering
14:46cowrie
14:47shell
14:47at
14:48meron
14:48din
14:48tinatawag
14:49nating
14:49pilonsito.
14:52Ngayong
14:53alam nyo
14:53na
14:53ang
14:54pinagdadaanan
14:54bago
14:55makagawa
14:55ng
14:55bariya
14:57at
14:58ang
14:58malaking
14:58ambag
14:59nito
14:59sa
14:59ating
14:59kasaysayan
15:03pahalagahan
15:03na ito
15:04at
15:04sinupin
15:05din.
15:30pinagdadaanan
15:31nan
15:31pinagdadaanan
15:31pinagdadaanan
Comments