- 16 hours ago
- #ijuandergtv
Aired (July 26, 2026): Sadyang malikhain ang mga Juan, kaya naman nakagawa ito ng iba't ibang paandar na umaandar! Alamin ang ilan sa video na ito.
Hosted by veteran journalist Susan Enriquez, ‘I Juander’ uncovers the truth behind widely-accepted Filipino customs, beliefs, and questions.
Watch 'I Juander' every Sunday, 7:45 PM on GTV. Subscribe to youtube.com/gmapublicaffairs for our full episodes. #iJuanderGTV
Hosted by veteran journalist Susan Enriquez, ‘I Juander’ uncovers the truth behind widely-accepted Filipino customs, beliefs, and questions.
Watch 'I Juander' every Sunday, 7:45 PM on GTV. Subscribe to youtube.com/gmapublicaffairs for our full episodes. #iJuanderGTV
Category
🎈
FunTranscript
00:08Sure ako, ilang beses na nang nasa sermon ni Lolo at Lola na ang buhay ay parang gulong.
00:13Minsan nasa itaas, minsan nasa ibaba, sa angka-aamkas.
00:18Pero sa bawat pagmaniobra ng manibela, may gulong man o wala ang sasakyan, may mga kwentong umaarangkada.
00:25Ang tunay na astig na sasakyan, di raw nadadaan sa palakihan.
00:30Kaya mula sa mga imported na mini sasakyan, dinamol control na rin ang paboritong ipasada ni Juan.
00:37Sabi kong magandang ipag-merge yung RC car, building at saka art.
00:44Lahat yun pwede kong i-boost dito sa ginagawa kong mga radio control jeepney.
00:54Ano nga sa'yo mga ka-wanderers sa mga hiluhin kapag sumakay ng barko?
01:02Dito hindi mag-merry-go-round ang inyong mundo.
01:05Hello!
01:06I'm a hard love, Susan.
01:07Okay.
01:10Makapag-re-relax na? Siguradong busog pa.
01:14Passion grande.
01:18Sakrus na walang alon.
01:24Hindi rin lahat ng tila pinaglipasan ng panahon ay iginagarahin na lang.
01:29Makaluma man kung titignan, kaya parang humagibis sa daan.
01:35At ang dala nitong thrill sa mga kabataan ngayon,
01:40handang makapagsabayan sa mga modernong libangan.
01:49I wonder sa bilis ng pag-ikot ng gulong ng buhay.
01:53Alin ang nakasasabay at alin ang naiiwan.
01:56Sa mga umaandar na paandar sa bayan, Iwan?
02:03Gustong magkakotse?
02:05Imanifest na yan.
02:06Siyempre, dapat niyang pagsikapan.
02:09Magtrabaho at mag-ipon.
02:13Pero sa realidad ng hirap ng buhay ngayon,
02:17hindi birong magkaroon ng sariling sasakyan.
02:19Lalo na yung mga four-wheel drive na pangmalakasan ng arangkada.
02:23Kaya ang ilang handa na sa kakaibang road trip,
02:26sa isang espesyal na sasakyan mo na umaangkas.
02:30Hindi na pag-iwan ang modelo o disenyo.
02:32Yung tipong pagtitinginan ka kapag nagdadrive nito dahil sa pambihirang dating.
02:38Ito ang remote control na sasakyan.
02:40Isa ako dun sa mga bata na yung makakapagsabi na,
02:43bibilihan na sila ng tatay nila ng RC car o kahit anong battery-operated toy.
02:49Bubuksan nila, tapos kukunin lang yung motor.
02:52At gagawin yun kung ano man maisip na lang gawin.
02:57Pero ang mga remote control na laro ang ginagawa ni Ian.
03:02Certified Tatak Pinoy.
03:05Ayun, napili ko yung mga old school na jeepneys.
03:09Yung old school design.
03:10Kasi una, ano eh, mula siguro mga mid-80s,
03:14sumasakay na ako ng jeepney mag-isa.
03:17Kaya syempre, yun yung early experiences ko sa involving jeepney.
03:23Later na lang, imbas na bumili ako ng mga radio-controlled cars,
03:28hinali ko muna mga tools.
03:29Kasi alam ko, pag meron ako ng mga tools na kailangan ko,
03:32doon ako makakagawa ng mga gusto ko na RC cars.
03:37Ang bawat munteng piyesa ng sining na ito,
03:40gawa mismo ni Ian na dating isang fine art student.
03:44Sa pamamagitan ng scratch building o pagsisimula sa mga remote control na susakyan,
03:49natagpuan daw niya ang tamang kombinasyon ng imahinasyon at makina.
03:55Yung hilig ko sa mechanism na i-apply ko,
03:58both sa pag-build ng RC cars at saka sa paggawa ko ng sculptures,
04:04nagagamit yan.
04:05Ang bawat munteng detali ng sasakyan, mabusisi ang proseso.
04:10Isa sa pinagmamalaking obra ni Ian,
04:12ang remote control jeep na sakay ang mini version ng kanyang sarili na si Pepito.
04:16Ang pinaka-feel ko sa paggawa niyan, palagay ko,
04:21yung longing ko na mag-connect sa ibang mga 90s and 80s na kids tulad ko.
04:31Kasi kung titignan niyo si Pepito,
04:34ganyan ko na-imagine yung itsura ko nung bata pa ako.
04:39Nakasando, tapos medyo dark-skinned, palaging nasa lansangan, naglalaro.
04:45Ang mga laroang jeep na ito ni Ian,
04:47umaabot daw sa halagang 8,500 hanggang sa 11,000 pesos kung bibilhin.
04:53Dahil sa kakaibang kalidad ng mga gawa ni Ian,
04:56umabot na ang paghanga hanggang sa prestigyosong Hot Wheels Convention.
05:00Kaya ang mga kolektor pila-pila sa kanyang waiting list.
05:06Dahil sa patuloy na pagdami ng mga nahihilig sa remote control car,
05:11sa Kabite, nagtayo pa ng RC Crawl Park si Joseph Christian.
05:15Hindi naman daw mag-gastos ang panonood sa karera na mga remote control na sasakyan.
05:20Originally, gusto ko lang magkaroon, sir, ng sariling laruan,
05:25personal na area kung saan ko malalaro yung bagong bili ko ng RC noong January.
05:31So, the moment na i-open ko siya,
05:33sineshare ko siya sa Facebook na meron akong ideas na binubuo ko siya.
05:38Isa sa mga madalas sumasabak sa karera ng RC car dito,
05:41ang 47-anyos na kolektor at RC hobbyist na si Francis.
05:46Ang bahay nga niya,
05:48Miss Tulang Museum na ng remote control cars.
05:51Ang bawat isa nito nagkakahalaga daw na 13,000 to 16,000 pesos.
05:57Yung laruan namin noon,
06:00yung lata lang ng mantika.
06:04Lata ng mantika, tapos ang gulong tansan.
06:07So, hilahilain mo lang yun.
06:09So, doon nag-umpisa yung pagkahilig ko sa kotsi-kotsihan.
06:15Ngayon, medyo nagsikap ka naman magtrabaho,
06:19medyo may konti kang pambili ng bisyo mo.
06:22Mababaw, malalim, matayog na pangarap.
06:25Gusto nating matupad.
06:27Quick trivia lang mga kawander.
06:29Alam niyo ba na mga munting sasakyang ito,
06:32may humarulot na mahaba at makulay na kasaysayang mula pa sa Amerika at Japan.
06:37Bago tuluyang pumarada at nagkaroon ng mga kolektor dito sa Pilipinas,
06:42nagsimula ang maliliit na sasakyang ito noong dekada 60,
06:46bilang mamahaling laruan na kontrolado ng radio waves.
06:50Medyo matagal na po yung history niyang RC.
06:53So, siguro mga 80s.
06:55Alam ko nga, mas maaga pa.
06:57Pero alam, mga kwento na binibigay sa akin is na from 80s to 90s,
07:03may crowd na po talaga ng RC dito sa Pilipinas.
07:08Ngayong araw, sa Pipito, sakay ng jeep ni Ian,
07:11may kamit-up sa Tarlac para sa isang kakaibang adventure.
07:18Ang gurong si Alvin, bumili ng isang remote control car sa halagang 30,000 pesos.
07:24Tinawag niya itong Dash.
07:26Si Dash, hindi lang daw basta umaarangkada mag-isa sa kalsada.
07:33Kaya rin daw itong mautusan?
07:36I love you, bye.
07:38I love you, man.
07:43Si Napipito at Dash, mag-yo joyride para mag-sharean ng kanita nilang talent.
07:49Pag po kasi gumagawa ko ng content, talagang hindi po ako nakikita ng mga tao.
07:53I mean, minsan na 7 to 1 kilometer away po ako para talagang ma-feel nila na yung sasakyan lang
08:00po talaga ang bumibili.
08:04Ang destination, isang coffee shop na para rin sa mahihilig sa RC cars.
08:10Si Alvin, gumawa ng note ng kanyang utos kay Dash at Pipito.
08:14Unang nakita ko si Pipito, ang unang talagang na-appreciate ko sa kanya yung talagang pagka-Pinoy style niya, sariling
08:24atin ba.
08:25Kasi po, kung kukumpara kay Dash, medyo modern po kasi si Dash.
08:29Ang mga RC car na sina Dash at Pipito, hindi lang success sa pang-aaliw sa kanilang mga amo.
08:36Maasahan na rin sa ilang gawain.
08:39Help me please buy coffee latte.
08:42Good job, Dash at Pipito!
08:45Si Dash po kasi talagang ginawa siya, conceptualize ko siya para talaga bumili.
08:49Well, si Pipito po, mas ma-appreciate natin siya dun sa looks niya, talagang Pinoy side compared sa kay Dash.
08:58Pero sa pagkontrol naman po, dahil para yung RC naman po kasi sila, same lang.
09:02Siguro po yung talagang purpose kung bakit natin sila ginawa.
09:06Si Pipito, ma-appreciate natin yung style niya, very Pinoy.
09:14Hindi lang malalaki sa sikyan ang pwede maghatid sa atin sa rurok ng tagumpay.
09:18Sa bawat liko at pag-arangkada nito, may mga pangarap na natutupan.
09:29Tuloy-tuloy pa rin ang paggulong ng ating mga kwento.
09:32Ang susunod nating trip, Lakwatchang Malacruz ang dating.
09:43Sailing, sailing, take me away.
09:51Pero ang barkong aking sasakyan sa ibang karagatan pala naglalayag.
09:55Sa alo ng mga kabahayan sa nabotas.
09:57Wow! Kasi bakit may barko dito? Ano ba ito?
10:01Ano ba ito? Restaurant?
10:02Eh, fre, nagtaka ako bakit naan doon?
10:04Naku, nakakaaliw naman yun. Very unique.
10:08Karamiwan, sa pelikula lang natin nakikita yan eh.
10:11O sa mga special effects.
10:18Ito ang MS NOA.
10:20Barkong-barko ang itsura.
10:23Pero isa itong restaurant at events place.
10:27Paandar ito ng pamilya ng kahwander nating si Isaak.
10:31Ang building talaga na ito,
10:34hugis barko lang siya,
10:35pero actually, hindi siya tunay na barko.
10:38Pero yung techniques at yung materials na ginamit,
10:40pang-barko talaga.
10:43Ang perfect endorser daw ng kanilang barkong paandar,
10:47tubig bahamismo.
10:51Sambeses may nag-post na picturan,
10:53na tsempuhan, may baha sa baba.
10:54Nag-viral naman ngayon.
10:56Kasi bakit daw may barko, nakatabi ng mga bahay.
10:59Naging blessing din in a way na tumbok siya,
11:01kasi nagawa namin siya ng hugis na barko.
11:04Na yung place na walang may gusto dati,
11:07biglang ngayon, tinitignan na ng lahat yung lokasyon.
11:13Tulad sa isang cruise, all-in ang mga pwedeng gawin.
11:16Ang aking unang stop, spa.
11:18O, di ba, kita mo naman itong ano na to, yung cruise.
11:21Hindi pa ako nagtatanong, talaga may inong offer na.
11:23Hindi, actually, pag nag-cruise kayo,
11:25talagang kasama yan sa mga,
11:27meron sa mga barko.
11:29Kasi gusto mo talaga mag-vacation, mag-relax.
11:32So, meron silang spa.
11:34Ay, di mo na ako magpapamasahe.
11:35Kasi pag nagpamasahe, baka antukin tayo.
11:38Ano mo naman tayo, nail art.
11:43Pati, Manny, and Teddy, may paandar.
11:45Pasample naman ng nauusong cat eye design.
11:57Ay, ay, ganda.
12:00Parang ang timo, linis-inis na paako.
12:02Tapos, ang sarap nung ano, yung sa hand massage pa lang talaga.
12:06May masahe at sauna din.
12:18Pero, ang angkla ng kanilang cruise,
12:23ang pagkain.
12:26Ang cruise mula na botas,
12:29tila nakarating ng Korea.
12:33Ang kanila kasing inihahain,
12:36sang gipsal.
12:37Laba na yan.
12:40Ang kakaibang cruise na ito,
12:41pwedeng maranasan sa halagang
12:44559 pesos.
12:51Pero si Mpo, yung sa seafood daw na takam,
12:53kaya dumaan mo na ng fishport para mamili.
12:56Mr. Swahe.
12:59Para mas cruising ang vibe,
13:01habang lumalapang,
13:02pinayagan kami ni Isaak
13:04na magbit-bit ng konting seafoods
13:06na aming iluluto
13:08at pagsasaluhan.
13:10Dahil sharing is giving,
13:12ipatitikim namin ang aming baon
13:15sa kasama kong Korean lookalike
13:17at mag-jowa na bisita ng M.S. Noah.
13:22Ehem, ehem.
13:24Kung ikaw si Jung Cook
13:27at ikaw si Patricia Anroke,
13:31sino naman ako?
13:34Piling ko,
13:36isa kang emperor.
13:38Emperor?
13:39Emperor.
13:41Yes, mga ka-wanderer,
13:42ang gimmick ng barkong ito
13:44ay isa palang
13:45samgyupsalan.
13:46At dahil
13:47nandito tayo ngayon
13:48sa Nabotas,
13:51eh, may daladala tayong
13:52galing from,
13:54fresh from Nabotas
13:55na mga seafoods.
13:56Yan.
13:57Yan ang pagsasaluhan natin
13:58ngayon.
13:59Let's eat!
14:00Let's start!
14:05Ano yung pinaka-naging reaction mo
14:07ng partner mo
14:08nung may nakita kayong
14:09barko sa gitna ng kalsada?
14:11Para po kasi sa akin
14:13ng unusual, eh.
14:14Kasi parang napadaan lang po
14:16tapos bigla
14:16may
14:18barko sa gitna ng kalsada.
14:19Para na-amaze din kayo, no?
14:20Ako rin, ha?
14:21Dapat nasa dagat lang po, eh.
14:26Ang pinaka-malaking
14:27learning experience sa akin
14:29is yung sa sense of community talaga.
14:32Sobrang naging malaking
14:33eye-opener lang din
14:34para sa akin na
14:35sobrang daming ways
14:36na makatulong.
14:37Hindi lang yung sa family namin
14:39yung naging opportunity
14:39yung barko na ito,
14:41but sa buong barangay namin
14:42at sa buong community din namin
14:43nasa huli.
14:50Sa gitna ng Luntiang Kabundukan
14:52at matatarik na Dalisli
14:53sa bayan ng Valencia
14:54sa Negros Oriental
15:01Isang hamon
15:03ang araw-araw
15:04na hinaharap
15:04ng mga residente
15:05ang transportasyon.
15:11Dahil sa taas ng lugar,
15:13hindi lahat ng modernong sasikyan
15:15kayang umakyat.
15:21Mabuti na lang
15:22at may makakapitan pa
15:23sa pagbiyahe
15:24ang mag-asawang Jane
15:25at Emilito.
15:28Isang diskarteng pamana pa
15:29ng kanilang mga ninuno.
15:34Walang makina pero umaarangkada.
15:36Walang gasolina pero maaasahan.
15:40Ang nagpapaandar dito,
15:42kwersa ng mga paa
15:43at matitibay na gulong na kahoy.
15:47Ang tila-scooter
15:48o paragos na ito
15:49tinatawag nilang ligiron.
15:51Ang ligiron ay isang uri
15:53ng makalumang sasakyan
15:55na ginagamit
15:56ng mga farmers
15:57noong unang panahon.
15:59Ito ay gawa
16:00sa kawayan
16:01at kahoy
16:02na ginagamit
16:03mostly to transport
16:05the farm products
16:07from the mountain
16:08down to the poblasyon area.
16:12Tag-a-walis ng kalsada
16:14sa kanilang lugar
16:15ang mag-asawa.
16:18Isang dekada na raw
16:19katuwang ni na Jane
16:20at Emilito ang ligiron
16:21sa kanilang pang-araw-araw
16:23na pamumuhay.
16:28Maaga pa lang,
16:29abala na si Emilito
16:30sa paghahanda ng ligiron.
16:33Tinitiyak na maayos
16:34ang mga gulong
16:35at matibay ang buong kaha
16:36para kayanin
16:37ang kanilang bigat.
16:40Dati,
16:41gamit nila ang ligiron
16:42para pagsakyan
16:42ng nyog at kopra.
16:44Ito ang sasakyan namin
16:45pupunta sa aming
16:47trabaho
16:48at sa kapalike.
16:50Mamalingke kami.
16:54Marahang ibababa
16:55ni Emilito ang ligiron
16:56at kapag ito ay naibaba na,
17:01si Jane ang may hawak
17:02ng manibela.
17:04Ito yung binagamit namin
17:07yung paalamin.
17:08Break, pagbabreak.
17:10Oh, oh, oh!
17:12Habang mabilis na
17:13sasakay paupo
17:14sa kanyang likod
17:15si Emilito.
17:19Mukha lang dalikado,
17:21mahigpit na yakap
17:21ni Emilito
17:22sa kanyang misis
17:23na kanyang
17:23nagsisilbing protection.
17:25Bukod sa laking tipid
17:27sa pamasahe,
17:28masaya raw ang mag-asawang
17:29Jane at Emilito
17:30na napapanatili rin
17:32nilang buhay
17:33ang isang mahalagang
17:34kultura ng kanilang lugar
17:35lalo't iilan na lamang
17:36silang gumagamit
17:37ng ligiron
17:38bilang transportasyon.
17:41Ilang sandali pa,
17:43ligtas din silang
17:44nakarating
17:44sa kanilang destinasyon.
17:50Tila na paglipasan man
17:51ng panahon
17:52ang katutubong
17:52sasakyan
17:53ng mga taga-Valensya
17:54sa Negros Oriental
17:55ang ligiron.
18:03Hindi pa rin daw ito
18:04mapipigilan
18:05sa pag-arangkada.
18:07Mula sa pagiging
18:08simpleng transportasyon,
18:15Nag-ahatid na ito ngayon
18:17ng hindi pa tatawarang
18:18saya
18:20at adrenaline rush
18:22para sa bagong
18:23henerasyon.
18:28Sinasalulong kasi
18:29ng mga kabataan
18:30ng Valensya
18:30ang hamon
18:31ng matatarik
18:32na dalisdis
18:33bilang racetrack
18:34sa kainang ligiron.
18:38Isa sa next-gen
18:39racer
18:40at tagapagsulong
18:40ng ligiron
18:41ang 24 na taong
18:43gulang
18:43na si Vince.
18:46College student
18:47at content producer
18:48ng Ligiron Extreme.
18:50Eight years old pa lamang.
18:51Mahilig ako dito
18:52kasi dito sa amin
18:53talagang
18:54marami talagang
18:55naglalaro ng ligiron.
18:58Gawalang preno
18:59ang sasakyan ito
18:59maliban sa swelas
19:00ng chinelas
19:01o sapatos.
19:06Hindi may iwasang
19:07sumemplang
19:08at magkagalos
19:09at pasa.
19:11Pero para
19:13kay Vince
19:13bahagi ito
19:14ng makulay
19:14at humahagibis
19:16na sining
19:16ng ligiron.
19:18Itong ligiron
19:19is parang
19:19extreme sport talaga
19:21so hindi natin
19:21maiiwasan
19:22na merong
19:23peligro.
19:24Hindi maiiwasan
19:25magkagalos,
19:26scars.
19:28Madi-disgrace siya.
19:30Okay lang naman
19:31kasi parte ito
19:32sa pagiging bata.
19:42Ito nga yun lang
19:43ginanap
19:44ang pinakamalaking
19:45laban ng ligiron
19:46sa kanilang lugar
19:47na supportado
19:48raw ng kanilang munisipyo.
20:01sa halos
20:02sa halos
20:02isang dosenang
20:03ligiron
20:03na nagkirian
20:04at nagunahan
20:05sa dalisdisk.
20:21Ang grupo ni Vince
20:22ang tinanghal
20:23na kampiyon.
20:26May cash price
20:27din ang mga nagwagi.
20:31Para muling
20:32masubukan
20:32ang galing
20:33at bilis
20:33ng ligiron,
20:35kasabak
20:36sinabihin
20:36sa isang
20:37exhibition game.
20:38Pero walang
20:40kampihan ngayon,
20:41individual race
20:42ang laban.
20:44Pero bago
20:45sumabak
20:46sa panibagong
20:47karera.
20:51Change outfit
20:52muna
20:53ang mga kalahok.
20:55Yung form
20:56ang katipunerong
20:57sasabak
20:58sa bakbakan.
21:03Bilang proteksyon,
21:04kailangan magsuot
21:05ng protective gear.
21:09Mula sa kabataan
21:10ng modernong panahon,
21:12harurot na
21:13ang dugo
21:13ng mga katutubong
21:14mandirigma
21:15ng Valencia.
21:30Sulong,
21:31mga mandirigma.
21:34Sa bilis
21:34ng pagbulusok
21:35ng ligiron,
21:39walang takot
21:40nilang tinatahak
21:41ang mabutong
21:41dalis
21:42sa bisna daan.
21:45Dalis lang
21:45ang kanilang
21:46kapang,
21:47sining
21:47at kawayang
21:48manibela.
21:52Ang dalis-dis
21:53na may habang
21:53isa hanggang
21:54dalawang kilometro,
21:56dalawang minuto
21:57lang binaybay
21:58ng mga ligiron.
22:07Ang nanalo
22:08sa makapiguling
22:09ang kagana
22:10ng ligiron,
22:11si Beans.
22:14Bilang isang kabataan,
22:16ang ligiron ay hindi
22:17lamang ito isang
22:18larukan o karira.
22:19Ito ang nagsisilbing
22:21buhay
22:22at simbolo
22:23ng tradisyon.
22:28Ang ligiron,
22:30patunay na
22:30anumang bilis
22:31ng pag-usat
22:32ng panahon.
22:33Kaya pa rin
22:34makisabay
22:35ng ating mga tradisyon.
22:41Mula sa maliliit
22:42na gulong
22:42ng jeep
22:43ni Pepito
22:44ng Taguig,
22:46hanggang sa
22:47paglalayag
22:47na isang barko
22:48sa gitna
22:49ng mga alo
22:49ng kabahayan
22:50sa Nabotas
22:52at sa hindi
22:53nang lulumpong
22:53pag-aramkada
22:54ng ligiron
22:55sa Valencia
22:56Negros Oriental,
22:59patunay na walang
23:00dapat na pag-iiwanan
23:01sa masalimuot
23:02na biyahe ng buhay.
23:06Dahil hindi
23:06sa sasakyan
23:08nakadepende
23:08ang ating panalo
23:12kundi sa ating
23:13layunin at misyon
23:14sa bawat
23:16paglalakbay.
23:19Mga ka-Wander,
23:20kung may mga topic
23:21po kayo
23:21na gusto pag-usapan,
23:22mag-email lang po
23:23kayo sa
23:23iWanderGTV
23:24at gmail.com.
23:25Ako po,
23:26si Susan Enriquez.
23:27Follow niya rin po
23:28ang aming social media
23:29accounts na
23:29iWander.
23:30Ako ulit,
23:31si M.P. Marquez
23:32at samahan niyo po kami
23:33tuwing linggo na gabi
23:34sa GTV.
23:35At ang mga tanong ni Juan,
23:36bibigyan namin
23:36ng kasagutan
23:37dito lang sa
23:39iWander!
23:40Ni Juan,
23:41bigyan ng kasagutan
23:42iWander!