- 9 dakika önce
Gece Haberleri, 24 saatin tüm gelişmelerini ekrana getiriyor.
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:29İzlediğiniz için teşekkürler.
00:33İzlediğiniz için teşekkürler.
01:03İzlediğiniz için teşekkürler.
01:59İzlediğiniz için teşekkürler.
02:07İzlediğiniz için teşekkürler.
02:14İzlediğiniz için teşekkürler.
02:27İzlediğiniz için teşekkürler.
02:37İzlediğiniz için teşekkürler.
02:49İzlediğiniz için teşekkürler.
03:03İzlediğiniz için teşekkürler.
03:14İzlediğiniz için teşekkürler.
03:23İzlediğiniz için teşekkürler.
03:29İzlediğiniz için teşekkürler.
03:37İzlediğiniz için teşekkürler.
04:08İzlediğiniz için teşekkürler.
04:34İzlediğiniz için teşekkürler.
04:39İzlediğiniz için teşekkürler.
05:03İzlediğiniz için teşekkürler.
05:08İzlediğiniz için teşekkürler.
05:14İzlediğiniz için teşekkürler.
05:21İzlediğiniz için teşekkürler.
05:32İzlediğiniz için teşekkürler.
05:34İzlediğiniz için teşekkürler.
05:38İzlediğiniz için teşekkürler.
05:40İsrail konusunda da şimdi İngiltere Avrupa'da bazı konularda başat önce olmak istiyorsa bazı konuların üzerinde durması bu konularda da işte
05:50regulasyon sağlaması vesaire gerekiyor.
05:54Bu konuda da İsrail'e net şekilde tepki verdiğini de biliyoruz.
05:57Rusya'da net şekilde tepki veren ülke biliyorsunuz İngiltere'de Avrupa geneline baktığınızda.
06:01İsrail'e de bu noktada net bir de tabii İngiltere'nin farklı ülkelerden farklı coğrafyalardan oluşmuş bir toplumsal yapısında göz
06:12ardı etmemek lazım ki burada Müslümanların da hatırı sayılır bir kitle olduğunu biliyoruz.
06:17Yani hep böyle Amerika'dan veya Avrupa'dan bahsederken o İsrail yanlışı lobiler Yahudi lobileri vesaire diyoruz ama işte İngiltere'de bir de
06:24böyle Müslüman oy oranı diyelim veya Müslümanların kendi isteklerini bir şekilde kabul ettirebilecekleri bir yapı da var.
06:33Bunların hepsi birleştiği zaman İngiltere'nin İsrail'e karşı söyleminin bir nebze sertleştiğini görüyoruz.
06:40Ama farkındaysanız bu Sanchez gibi bir yapı da değil yani Sanchez çok net İsrail karşıtı yani İsrail'in yaptıklarının karşısında
06:48olan bir söylemle politik bir duruş sergiledi.
06:53İngiltere bunu biraz daha kurumsallaştırarak yapma niyetinde.
06:57Ama Netanyahu özellikle konuyu o kadar net anladı ki hatırlarsanız da ne diyorum birkaç hafta önceydi İngiltere'ye bir İslam
07:05ülkesi dedi.
07:06İslam ülkesi olarak vesaire diye böyle cümle içinde kullandı.
07:09Bu mesela önemli bir laf dokundurmaydı İngiltere'ye aslında nasıl gördüğünü açıklaması anlatması konusunda.
07:19E şimdi ondan sonra biz İngiltere'ye karşı işte Amerika'nın da İsrail'in de ve hatta belki İsrail'in
07:26yanında olan diğer ülkelerinde ki bir elin parmağını geçmiyor artık neyse ki böyle doğrudan İsrail'in yanında olduğunu açıklayan devletler.
07:34İngiltere ile ilişkilerini farklılaştırdığını görüyoruz.
07:37E şimdi bu noktada geldiğimizde bu İngiltere bizim İngiltere dediğimiz ama onların Birleşik Krallık adını verdiği içerisinde İngiltere, İskoçya, Galler
07:51ve Kuzey İrlanda'nın oluşturduğu yapıda
07:54bu ortak yapıyı bu Birleşik Krallık yapısını dağıtmaya yönelik bir adım atılıyor şu anda bu bahsedilen konuyla.
08:03Şimdi bunun arkasında İsrail olabilir mi?
08:07Yani açıkçası sonuçta bu bölgeler aslında devlet diyebileceğimiz bu yapılar zaten özellikle son dönemde İngiltere ya Birleşik Krallık yapısı içerisinde
08:19tartışılan konular haline geldi.
08:23Yani her bir İngiltere hariç Galler, İskoçya ve Kuzey İrlanda zaten bu Birleşik Krallık yapısı içerisinde olmayabileceklerine dair bazı böyle
08:33satır altında kapalı kapılar arkasında konuşmaya başlamışlardı.
08:37Ki İskoçya bununla ilgili zaten biliyorsunuz yakın dönemde bir referandum da yaptı ve olumsuz sonuç aldı.
08:43Yani Birleşik Krallık içerisinde kalma eğilimi gösterdi.
08:46Ama şimdi bu bir yumuşak karınsa Birleşik Krallık için bu da doğal olarak İsrail için kaşınabilecek bir yer.
08:54Ve geldiğimiz yerde bu üç ülkenin, Krallık içerisindeki üç ülkenin birlikte hareket etme niyeti tarihte ilk.
09:04Yani dediğim gibi İskoçya mesela tek başına böyle bir şey yapmıştı Galler.
09:08Daha önce tek başına bununla ilgili bir tartışma başlatmıştı.
09:11Kuzey İrlanda zaten bununla ilgili bir yapısı var.
09:16Ama üçünün bir araya gelip böyle bir toplantı yapalım, bir metin imzalayalım vs. bu ilk kez oluyor.
09:24Bu tek başına İngiltere ile Birleşik Krallık ile ilgili olmayacağı, bu bugünkü devlet yapısıyla ilgili olmayacağını sanki az buçuk anlayabiliriz
09:35bu düzlemde baktığımızda.
09:37O yüzden yani açık bir delil yok ortada ama artık biraz altını kaşımak gerekiyor bu tip şeylerde.
09:46Siz de bahsettiniz Avrupa'da yani biri ne zaman İsrail karşısında sesini yükselse başına bir şey geldi.
09:51Doğal olarak bunun da takibinin bu anlamda yapılması gerekiyor.
09:55Madem Kılıç sizin değerlendirmeniz nedir?
09:57Tabii İngiltere Avrupa'nın ve dünyanın en güçlü ülkelerinden biri ve özellikle bu yapıyı çok uzun süredir bir arada tutuyor.
10:08Ama aslında Tolga Bey'in de ifade ettiği gibi Kuzey İrlanda ayrı bir hikaye ama
10:12İskoçya'nın son dönemde bağımsızlık için sık sık tartışmaların alevlendirildiği bir nokta olduğunu biliyoruz.
10:21Ama referandumda onlar çok az bir farkla hatırladığım kadarıyla.
10:26Hayır oyuyla İngiltere ile birlikte kalmayı tercih etmişlerdi.
10:31Ama şimdi çok uzak bir zamandan da bahsetmiyoruz.
10:37Yani o günden bugüne ne değiştirdi diye de insanın aklına gelmiyor değil.
10:40Şimdi burada ilginç bir nokta var.
10:45Tabii bölgesel başbakanlar sıfatıyla değil partilerinin liderleri sıfatıyla bir araya geleceklerini açıklamışlar.
10:54Ve bu toplantının içinde bu üç ülkenin başbakanı ve parti liderlerinin dışında bir isim daha var.
11:03Onu da söylememiz gerekiyor.
11:04İrlanda Cumhuriyeti'nin Milliyetçi Partisi ünlü Simfe'nin lideri de bu toplantıda yer alacak.
11:11Şimdi aklımıza birkaç gün önce Amerikan Başkanı Donald Trump'ın İrlanda seyahati gelmedi değil.
11:19İrlanda seyahatinde şöyle bir ifade kullandı Amerikan Başkanı.
11:22İrlanda ve Kuzey İrlanda bir gün birleşecek.
11:24Bugün mü yarın mı bilmiyorum ama bir gün birleşecekler ifadesini kullanmıştı.
11:29Şimdi bu açıklamadan bu kadar kısa süre sonra bu gelişmelerin yaşanması, bu üç ülkenin bir araya gelmesiyle birlikte İrlanda Milliyetçi
11:38Partisi'nin başkanının da bu toplantının içinde yer alması ve dörtlü bir konsorsiyum kurulması ilginç bir detay herhalde.
11:46Buradan size verelim sözü.
11:48Siz nasıl değerlendireceksiniz?
11:50Sağ olun.
11:51Öyle özellikle dediniz ki gerçekten yine ben her zaman şunu söylüyorum.
11:55Erhan Bey yayın yaptığımda açıklama yapmak zorunda kalmıyorum.
11:58Direkt sonuca gidiyorum.
11:59Çünkü şu anlamda söylüyorum.
12:00Bakın siz de yaptığımız her yayında ben veri üzerinden konuşmayı çok seven bir isim.
12:05Yani yorumları veri üzerinde dayandırıyorum.
12:07Gerek askeri olsun gerekse de işte son dönemlerdeki politik gelişmelerde olsun.
12:12Şimdi son dönemde baktığımızda biz ne görüyoruz?
12:14Az önce sizin verdiğiniz örnek gibi Trump'ın bölgedeki yapmış olduğu ziyarete yapmış olduğu bir açıklama var.
12:20Peki son kısa vadeye bakayım.
12:23Çok uzun vadeye bakmayalım.
12:24Yani 2022 gazete savaşının başlamasından bu yana olan sürece bakmayayım.
12:28Fakat son döneme bile baktığımızda Petro Sanchez'in İspanya'da çok ciddi anlamda sıkıştırıldığı bir dönemi görüyoruz.
12:35Yani Kueta krizini biliyoruz.
12:37Kueta krizi yaklaşık 2-3 hafta önce oldu.
12:39Ve 3 hafta önce olan bu Kueta krizinde yaklaşık 80 bin kişi bu tespit edilen, belki çok daha fazladır, 100
12:47binin üzerindedir, 100 bin kişilik bir mülteci akını İspanya'ya yansıdı.
12:53İspanya'nın kıyılarında oldu.
12:55Hatta hatırlayın bu mesele Avrupa içerisinde de bir kriz yarattı.
12:58Yani ne oldu Avrupa Birliği ülkeleri başta İtalya olmak üzere dediler ki, Melon olmak üzere dediler ki acaba biz Schengen
13:06'i askıya mı alsak, İspanya'ya sınırlarımızı kapatsak mı gibi bazı adımlar atmakla ilgili açıklamalar yaptılar.
13:14Bu kriz şimdilik bir nebze aşılmış gözüküyor.
13:17Fakat bu içeride çok büyük bir kriz yarattı Sanchez için.
13:21Yani zaten Sanchez yani İspanya, Filistin devletini tanıyan Avrupa'daki ilk ülkelerden bir tanesi Gazze Savaşı'ndan sonra ve daha sonra
13:30da bu konuda uluslararası anlamda adım atan hatta Avrupa içerisinde Filistin'in tanınması için diplomasi faaliyetleri yürüten bir ülke olarak
13:38ona çıkmıştı.
13:39Dönüyorum İngiltere'ye bakıyorum.
13:41İngiltere ne yaptı?
13:42İngiltere de bu süreç içerisinde en azından destek olmadı İsrail'e.
13:47Ve daha sonra ise ABD'nin bölgedeki savaşında hatırlayın Starmer Başbakan iken Trump çıktı ve dedi ki biz İngiltere'den bölgeye
13:57uçak gemisi göndermesini istedik.
13:59Bize Hürmüz'de destek olmasını istedik.
14:02Fakat onlar bunu kabul etmedi.
14:03Bunu unutmayacağız ifadelerini kullandı.
14:06Şimdi burada İngiltere'nin tavrı netti.
14:09İsrail'in savaşına ortak olmayacağız.
14:11Şimdi bunlar İsrail'in içerisinde birikmiş durumda.
14:13Hem İspanya açısından birikmiş durumda hem de İngiltere ya da Birleşik Krallık olarak ifade edilen Birleşik Krallık açısından birikmiş durumda.
14:22Geldiğim noktada ne oldu?
14:25İspanya'nın içerisinde.
14:26Şimdi ben Vox'un yayına girmeden önce anketlere bakmak istedim.
14:30Vox'un anketine baktım.
14:31En son Vox bir anket yapmış.
14:33Kuveya krizinden sonra Sanchez 8 puan kaybetmiş.
14:36Bir önceki seçimlere göre 8 puan kaybetmiş.
14:39İngiltere içerisinde ise az önce Toruk Hoca'nın dikkat çekti.
14:43İlk defa İlanda, Kuzey İlanda böyle bir adım atıyor ve diyor ki biz acaba bağımsız olabilir miyiz?
14:59Şimdi bunları bu verilerin, tüm bu verdiğim verilerin ardından bu işin arkasında İsrail'in olmama ihtimalini düşünmek ne kadar gerçekçi?
15:08Ya da bunun bir komplo teorisi olduğunu düşünmek acaba şey mi, tuhaf mı kaçıracak?
15:15Şimdi net bir şekilde görüyoruz.
15:17İsrail, Avrupa içerisinde çok ciddi bir etkiye sahip.
15:20Amerika içerisindeki etkisini biliyorduk.
15:22Özellikle oradaki lobi faaliyetlerle birlikte seçimleri etkilediğini biliyorduk.
15:27Fakat Avrupa içerisinde de çok net etkileri olduğunu artık görebiliyoruz.
15:32Ve diyoruz ki oradaki kendi çevresinde bunu yapıyordu zaten.
15:36Suriye'de bunu yapmaya çalışıyor.
15:37Lübnan'da bunu yaptı.
15:39Irak içerisinde bunu yaptı.
15:40Hatta son dönemde boyutu büyüterek Türkiye içerisinde bile bunu yapmaya çalıştı.
15:45Hatta İran Savaşı'nın başını düşünün.
15:47Mossad aracılığıyla Trump'a vermiş oldukları briefingde biz orada iç karşılıklı yaratabiliriz ifadelerini kullandılar.
15:54Yani böyle bir güçleri olduğunu ve bu şekilde bir sistematik dünya üzerinde kaos yaratabileceklerini ortaya koyuyorlar.
16:04Bu yüzden bu iki meseleyi yani Birleşik Krallık'taki bu üç ülkenin ayrılık meselesini ve Sanchez'in İspanya içerisindeki yaşamış olduğu
16:12kuvvete krizini farklı farklı değerlendirmememiz gerekiyor.
16:16Bu iki mesele iç iç içedir ve arkasında kesinlikle İsrail'i vardır diye özetlemiş olayım Erhan Bey.
16:23Evet İsrail'in özellikle Avrupa'da Avrupa ülkeleri üzerinde politikaları son dönemde hatırlayacağız.
16:30Özellikle 7 Ekim sonrasında Gazze'de katliamların en üst seviyeye geldiği en sıcak dönemlerden birinde Avrupa'dan gelen eleştiri,
16:41eleştiri, tepki sesleri sonrasında İsrail'li bir bakan hatırlayacaksınız şöyle bir açıklamada bulunmuştu.
16:48Avrupa'nın başkentlerinde yarın öbür gün bombalar patlarsa siz ne yapacaksınız?
16:53Şimdi tehdit siyasetini İsrail'in açık aleni bir şekilde,
16:58şimdi bu kapalı kapılar ardında kamuoyuna yansımadan yapılsa,
17:03ülkeler arasında sessiz sedasız belki de halledilebilecek problemler ama,
17:06artık İsrail bunu kamuoyunun önünde yapıyor.
17:09Çok net bir şekilde biz bunu gördük kamuoyunun önünde, kameraların önünde,
17:12İsrail'li bakanların bu açıklamaları yaptıklarını gördük.
17:15Ve sonrasında işte girişte de adınlattığımız Avrupa'nın çeşitli ülkelerinde yaşanan gelişmeler,
17:21özellikle İsrail karşı politikalarıyla öne çıkan yönetimlerin bir bir bir anda garip sorunlarla karşı karşıya gelmesi
17:28ve iktidarlarını kaybetmesi ve aslında Adem Bey'in ifade ettiği,
17:31özellikle Fas'la İspanya'nın yaşadığı bu kriz sonrasında kamuoyu anketlerinde yüzde sekiz puan kaybı iktidar partisinin gerçekten çok büyük
17:40bir oranı.
17:41Yani şunu da belirtmemiz gerekiyor,
17:43hep konuşulan İsrail'in ve tabii ki İsrail yanlısı lobilerin ya da medya gücünün,
17:50özellikle ülkelerin seçimleri sırasında kamuoyunu etkileme konusunda çok önemli faaliyetler yürüttükleri de hep söylenir.
17:58Şimdi İsrail bunu çok aleni bir şekilde yapmaya başladı.
18:02Hiç kimseden çekinmiyor, tehditlerini ortaya koyuyor, kartlarını masanın üstüne koyuyor,
18:07ister bizim yanımızda ol, ister sesini yükseltmeye devam et diyor.
18:11Nasıl yapabiliyor bunu?
18:13Şimdi bu Avrupa'yı tehdit etme konusu daha sonra bir manevra yaptı biliyorsunuz bu açıklamalardan sonra İsrail yönetimi.
18:19Dedi ki biz aslında burada Avrupalı değerleri Avrupa'yı savunuyoruz.
18:23Bizim burada mücadele ettiğimiz şey aslında Avrupa'yı yarın öbür gün tehlikeye sokacak olan ekstremizm,
18:30benim asla kabul etmediğim İslami terör vs. biz bunlarla mücadele ediyoruz.
18:35O yüzden bizi desteklemezseniz, biz burada kaybedersek bu ekstremistler Avrupa'ya gelecek
18:42ve sizin başkentlerinizde patlatacak bombaları vs. diyerek bir manevra yaptılar.
18:48Ama sonuçta bu tehdit dilinin değişmediğini gösteriyor.
18:53Yani aynı tehdit etme yöntemi devam ediyor.
18:55Burada sadece biz de batılıyızın altını çizmek sürekli olarak İsrail'in yaptığı şey.
19:01Biz de batılıyız, biz de batılı devletlerle birlikte hareket ediyoruz ve sizin haklarınızı savunuyoruz.
19:06Şimdi bu Amerikan siyasi yapısı içerisinde çok etkin ve rahat hareket ediyorlar, bunu biliyoruz.
19:12Çünkü orada resmi, hukuki bir lobi faaliyeti var.
19:16Amerikan siyasi sisteminde meşrudur bu.
19:19Bu lobi faaliyetlerini çok rahat gerçekleştirebiliyorlar.
19:22Üstelik orada para alışverişinden tutun, güç transferi vs. gibi şeyler de vardır, güç edinimi üzerinden.
19:32Bunlar bile meşrudur Amerika'da.
19:35Doğal olarak bunu çok rahat harekete geçiriyorlar.
19:37Hem siyasetçileri satın alabiliyorlar veya bir şekilde finanse ediyorlar veya kamuoyunu yönlendirebiliyorlar bu anlamda.
19:48O yüzden Amerika'da işleri daha kolay.
19:50Ama Avrupa'da işler biraz daha zor gidiyor İsrail için aslında.
19:54Yani burada daha sivil toplum odaklı hareket etmek gerekiyor.
20:00Ya da dini bir yapı oluşturmak ve bu dini yapının içerisinde hareket etmek gerekiyor vs.
20:06Hani başta söylediğim Avrupalı normlardan bahsediyoruz tırnak içinde.
20:11Şimdi bunu yapmaya çalışırken doğal olarak belli noktalarda zorlanıyorlar.
20:16Yani hem siyaseti yönlendirmek hem toplumu yönlendirmek açısından.
20:20Çünkü özellikle 7 Ekim'den sonra bu hareketlerde o sivil toplum vs. gibi hareketlerde başarı oranları düştü.
20:29Çünkü karşılarında bir şeyin antitezi olarak söyledikleri şeyin gerçek olmadığı sokaktaki insanlar tarafından yüksek sesle dile getirildi.
20:39Bir de siyasette burada bir şekilde İsrail'in karşısında durmasa da biz bunu da Avrupa'da çok gördük.
20:45İsrail aleyhinde konuşmasalar da İsrail'in lehine de konuşmayan, İsrail'in yaptıklarını onaylamayan bir hale çok fazla geldi Avrupalı ülkelerde.
20:56Bu tabii bir nüfuz kaybı İsrail için ve bunu bir şekilde tolere etmesi, yerine getirmesi gerekiyor.
21:05Doğal olarak burada o bahsettiğiniz artık farklı farklı siyasi toplumsal kırılmalar, olaylar yaşanmaya başladı bölgede.
21:14Ve bu mesela İspanya çok açık örnek olduğu için biz bunu çok net gördük İspanya'nın yaşadığı.
21:19Ama diğer ülkelerde de yani yaşananlar ya o seçim olan ülkelerde mesela kampanya döneminde yaşananlara bakıyoruz.
21:27Çok farklı şeyler gördü Avrupa bu aşamada.
21:33Ama İngiltere'de bunu yapmak biraz daha farklı.
21:38Yani Avrupa genelinden farklı İngiltere.
21:40Onun o kraliyet yapısı, o farklı devletleri bir araya getirmiş olan bir o birleşik krallık yapısı her bir ülkede o
21:51krallığı meydana getiren her bir ülkede farklı hareket etmek zorunda bıraktı.
21:56İsrail yanlısı o örgütlenmeleri.
21:58O yüzden şimdi baktığımızda mesela bu ayrılmayı düşünen 3 ülkede krallıktan ayrılmayı düşünen aslında başkentlerinde İsrail karşıtı söylemleri olan da
22:11ülkeler.
22:12Yani şöyle bir şeyden bahsetmiyoruz İngiltere, Birleşik Krallık, Londra, İsrail karşısında da o ülkeler İsrail yanında olduğu için ayrılmak istiyor
22:21da değiller.
22:22Aslında tüm o başkentler İsrail'in eylemlerinin karşısında.
22:26Ama iç dinamikleri öyle bir örgütleme aşaması var ki İsrail'in o maddi ve manevi olarak desteklediği.
22:36Burada bu iç siyaset de ülkelerdeki iç siyaset de ister istemez o tarafa doğru evrilebiliyor.
22:43Tabii burada şunun altını çizeceğim.
22:47Her bir ülkenin Birleşik Krallık'la olan ilişkilerinin de en zayıf olduğu dönemdeyiz şu anda.
22:54Yani özellikle Kraliçeli'nin ölümünden sonra Kral Charles'la birlikte zaten toplumda sorgulanan bir birliktelikten de bahsediyoruz.
23:04Hatta Londra'ya bile gitseniz cumhuriyetçi bir kanadın da yavaş yavaş yükseldiğini biliyoruz Londra'da.
23:11O yüzden bu hazır hani tabiri caizse tava gelmiş bir siyasi iklimi kullanmak elverişli bir zaman kullanmak için.
23:20O yüzden böyle zamanlarda Kral'ın, devlet başkanının bu ülkeleri daha bir arada tutma eğiliminde olması gerekir normal şartlarda.
23:29Ama biz biliyoruz ki mevcut Kral'ın da böyle bir kabiliyet ve kapasitesinin olmadığını görüyoruz İngiliz siyasetinde.
23:39O yüzden işte tam bu zamanlar kırılgan zamanlar işte her ülkenin başbakanının siyasi yapısının hatta o işte sizin az önce
23:49hatırlattığınız bazı siyasi partilerin hazır böyle bu iklimi kullanabilecek siyasi partilerin dengelenmesi gerekiyor.
23:59Bu süreci atlatabilmek için ama sanki bu birliktelikten de bu imza çıkacak gibi görünüyor.
24:05O imzada işte nereye doğru evrileceğini konuşmak gerekiyor.
24:10Evet Adem Bey tabi burada son dönemde özellikle İsrail'deki onların yerleşimci diye ifade ettiği işgalci yerleşimciler ve onların bulunduğu bölgelerdeki
24:23üretime yönelik.
24:24İngiltere'nin sert tutumu ve yaptırım uygulaması İsrail'in çok büyük tepkisine neden olmuştu.
24:31Dışişleri Bakanları ile önemli tartışmalar da yaşamıştı İsrail'li yetkililerin bir hayli sert çıkışları olduğunu da biliyoruz.
24:41İngiltere'ye karşı İsrail'in son dönemde o eski günlerdeki gibi iyi ilişkilerini kaybettiğini söyleyebilir miyiz?
24:50Şimdi tabi ki İsrail devletinin kurulmasında İngiltere'nin rolünü burada unutmamak gerekiyor.
24:56Balfour deklarasyonundan başlayarak.
24:58Tabi ki öncesinde Osmanlı topraklarının işgal edilmesi ve işte Balfour deklarasyonu ile bu sürecin hazırlanması da bir planın parçası mıydı?
25:10O da ayrı bir konu.
25:11Diğer taraftan tabi ki devletin kurulması konusunda bir hamilik de söz konusu.
25:15Tabi ki İngiltere İsrail devletinin kurulması için öncü ve himaye eden bir devletken şimdi bambaşka bir devleti İsrail'in yanında
25:25görüyoruz.
25:26Yani burada Amerika Birleşik Devletleri İngiltere'nin rolünü almış gibi duruyor.
25:30İsrail için İngiltere artık o kadar önemli bir ülke olmaktan çıktı mı?
25:35İngiltere İsrail'i koruyan, kollayan, destekleyen ülke rolünü tamamen bıraktığı için mi?
25:42İngiltere İsrail bir anda İngiltere'yi karşısına aldı.
25:48Çok geniş bir sorum var Erhan Bey.
25:49Şöyle şöyle izah etmeye çalışayım.
25:51Gerçekten çok geniş bir konu çünkü tarihe gitmemiz gerekecek.
25:54Yani 1956'ya kadar gitmemiz gerekecek buna göre.
25:57Şu anda siz konuşurken kafamda şekillendiriyorum.
25:59Şimdi Tolga Hocam az önce bir ifade kullandı.
26:01Dedi ki yani şu andaki Karas Çağrıs'ın böyle bir gücü yok.
26:04Peki 1956'da Süveyş krizi çıktığında İngiltere'de 2. Elizabeth en güçlü zamanındaydı.
26:12Bakın en güçlü zamanındaydı.
26:14Peki ne oldu?
26:15O dönemde Süveyş krizi zamanında Fransa, İngiltere ve İsrail bir savaşa girdi.
26:23Peki bu savaşı sürükleyen kimdi?
26:26Bu iki ülkeyi yine İsrail'di.
26:28Bakın yine İsrail'di.
26:29Ve bu savaşın sonunda İngiltere İmparatorluk ya da uluslararası jandarma gücü,
26:37bugünkü tabirle söylüyorum ABD'nin jandarma gücü olma rolünü kaybetti.
26:41Bakın o gün İsrail attığı bu adımla en güçlü İngiltere liderlerinden bir tanesi,
26:492. Elizabeth zamanında ki ilk zamanları, en güçlü olduğu zamanlar bunu kaybetti.
26:54Şimdi bugün bana göre, hocamdan bu konuda ayrılıyorum, Kral Charles'in ya da başka bir ismin olmasının hiçbir anlamı yok.
27:01Bugün İsrail tüm küresel arananın, tüm küresel düzenin altına dinamit koyan bir süreci işletiyor.
27:09O dönemde İngiltere'nin küresel liderliğinin sonuna erdirdiği gibi,
27:15bugün de ABD'nin bir res çekiyor bana göre.
27:18Senin de küresel liderliğin bitecek mi?
27:20Yoksa küresel liderliğine devam etmek mi istiyorsun?
27:23Bakın, Körfez bölgesinde İran Savaşı ile birlikte ABD ilk defa, bakın Trump döneminde,
27:32tüm Amerikan tarihi boyunca İsrail ile birlikte savaşa giren ilk yönetimi oldu.
27:40Trump ilk başkan oldu, bu yönetimde ilk yönetim oldu.
27:44Bundan önceki dönemlerde her zaman ABD İsrail destek veriyordu ama birebir fiilen ortak savaşa girmemişti.
27:52Burada ilk devlet, ilk yönetim ve ilk başkan Trump oldu.
27:591956'daki kaderi bir nebze yaşamaya başladı.
28:02Neden yaşamaya başladı?
28:04Bakın biz daha bundan iki sene önce Körfez bölgesindeki tüm unsurların, tüm ülkelerin,
28:09Suudi Arabistan, Birleşik Devletleri, Katar, tüm ülkelerin, İran dışındaki tüm Körfez ülkelerinin ABD'nin güvenlik çatısı altında kendisinin garantide hissettiği
28:23bir dönemi yaşıyorduk.
28:24En azından onlar öyle hissediyordu.
28:27Gelilen noktada ne oldu?
28:28Şu anda Mekke Paktı imzalandı.
28:31Suudi Arabistan diyor ki, ben ABD'nin güvenlik çemsiyesi altında kendimi güvende hissetmiyorum.
28:38Dünyaya dönüyorum.
28:40Uluslararası Ceza Mahkemesi kendinin faaliyetlerini, üstünlüğünü kaybetti.
28:49Birleşmiş Milletler Genel Kurulu ortada bir soykırım varken net bir şekilde,
28:55hatta bugün Smotrich'in bir açıklaması var.
28:57Biz 2 milyon nazinin kendi sınırlarımızda yaşamasına tahammül edemeyiz.
29:03Biz 50 bin tane, şu anda resmi rakamlar 72 bin, belki enkaz altındakilerle beraber 100 bin ama o 50 bin
29:11ifadesini kullandı.
29:1250 bin tane Gazze'linin ölmesine 50 bin teröristleri öldürdük ifadelerini kullandı.
29:19Bu akşamki ifadeleri.
29:21Bu tür gelişmeler var.
29:23Fakat dünyada hiçbir uluslararası kurum, BM, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, Uluslararası Ceza Mahkemesi,
29:30hatta ABD bunun karşısında duramıyor.
29:34Hiçbir yaptırım yapamıyor.
29:36Şimdi böyle bir gerçeklik varken, Avrupa içerisindeki, 1956 örneğini verdim az önce,
29:411956 örneği gibi örneklerin çıkması, İsrail uğruna, 2. Dünya Savaşı sonrası kurulan Batı merkezli düzenin çökmesi bana göre artık kaçınılmaz.
29:53Net bir ifade kullanıyorum, tekrar söyleyeyim.
29:55Batı merkezli düzenin İsrail uğruna çökmesi artık kaçınılmaz bir noktaya gelmiştir.
30:03Evet, tabii burada Batı yönetimleri, aslında Adem Bey'in de belirttiği gibi,
30:10İsrail'e kol kanat germek tabii ki bir karşılığı bedeli olan bir durum.
30:15Özellikle kendi kamuoyunlarında ve dünya kamuoyunda bir hayli prestij kaybına neden oldu özellikle Batı yönetimleri.
30:21Çünkü bu katliam ve soykırım dünyanın gözünün önünde oldu Tolga Bey.
30:27Gerçekten herkes modern teknolojiyle, iletişim olanaklarıyla birlikte her şeyi görme imkanına sahip oldu.
30:33Yani şunu belirtmek gerekiyor, 1940'larda 2. Dünya Savaşı'nda Yahudilere yönelik soykırım bile 1955'den sonra tüm dünyanın vakıf olmaya
30:44başladığı bir olay haline gelmişti.
30:46Yani aradan 10 yıl geçtikten sonra özellikle İsrail Devleti'nin çalışmalarıyla diyelim, Hollywood'un katkılarıyla tabii ki orada çok önemli
30:56bir insanlık dramı vardı.
30:57Yani insanlar farkında değildi ama şu anda teknolojiyle birlikte, iletişim olanaklarıyla birlikte herkes neredeyse canlı olarak o katliamları izledi ve
31:06biliyorlar.
31:06Saklanacak hiçbir şey yok.
31:07Bu durumda Adem Bey'in belirttiği gibi siz politik olarak İsrail Devleti'ni, İsrail yönetimi, Siyonizmi koruyor olabilirsiniz, kolluyor olabilirsiniz,
31:18birlikte hareket ediyor olabilirsiniz ama bunun bir bedeli oluyor.
31:20Kendi kamuoylarınızı açıklayamıyorsunuz ve Avrupa yönetimleri de başlangıçta İsrail'in yanında olan birçok yönetimin bile sonrasında söylemlerini net bir şekilde
31:28değiştirdiğini görüyoruz.
31:30Bu durum mu İsrail'in panik butonuna basmasına neden oldu sizce?
31:33Şimdi aslında o kadar İsrail'in yanında durmak istemiyor ki devletler.
31:38İşte İran Savaşı'nda biliyorsunuz İsrail, Amerika, İran Savaşı'ydı o başladığında.
31:43Ama dünyada hiç kimse Amerika'nın yanında ve doğal olarak İsrail'in yanında olmak istemedi böyle bir savaşta.
31:50Ki Trump'ın tüm taleplerine, çağrılarına vesaire herkes bir şekilde arkasını döndü.
31:55Hatta İran'ın yanında olmayı tercih etti birçok batılı ülkede bu anlamda baktığınızda.
32:02O yüzden mesela o faturayı azaltmak için İsrail'i böyle sistemin dışına yavaş yavaş çekti Amerika.
32:09Ve Amerika-İran Savaşı'nı konuşmaya başladık. Ondan sonra devletler Amerika'nın yanına yer aldı.
32:14Şimdi doğal olarak şu anda mevzu çok açık bahsettiğiniz gibi.
32:18Bütün dünya açık şekilde görüyor İsrail'in yaptığını.
32:21Ama hala Avrupa'da özellikle işte Almanya başta olmak üzere öyle bir o holokost yükü var ki
32:30bunun tersine bir şey söylemekten çok imtina ediyorlar.
32:34Ve bunu açıkça da söylediler zaten.
32:36Yani İsrail'in aleyhinde bir şey söylersek işte bizi soykırımcı o zihniyetle bir tutarlar.
32:43Doğal olarak değil bugünkü siyasi varlığımız yarınki siyasi geleceğimiz bile etkilenir.
32:49Den korkuyoruz biz diye dile getiren siyasetçiler oldu Avrupa'da özellikle Almanya'da.
32:54E şimdi bunu dengelemeye çalışıyorlar devamlı olarak.
32:58O yüzden biz mesela Gazze saldırıları devam ederken o soykırım adım adım sürerken biz Avrupalı devletlerin Gazze'den önce Batı Şeria
33:08'ya baktığını gördük.
33:09Sırf soykırım kelimesini kullanmamak o soykırımı görüyoruz dememek ama aynı zamanda da İsrail'i durdurmak için kendilerince adım atmak adına
33:21Batı Şeria'ya odaklandıklarını gördük.
33:23Ki bugün de zaten geldiğimiz yerde Batı Şeria'daki yerleşimcilerin üzerinden bir politika izlenmeye çalışılıyor bugün.
33:32O yüzden şimdi bu bu kadar açıkken bunu görmemek bunun işte yanında olmamanın da tabii siyaseten de bir nedeni ve
33:44sonucu var.
33:45Şimdi İngiltere'de örneğin yine mevzu bunun üzerine konuştuğumuz için söyleyeyim kralın bununla ilgili bir duruşu yok mesela.
33:56Şimdi genel olarak evet İngiltere kralı siyasi yorum yapmaz siyasi fikrini belirtmez vesaire İngiliz yapısı siyasi yapısı içerisinde.
34:06Ama sonuçta kendi içinde İsrail vatandaşları yani İsrail düzeltiyorum Yahudi vatandaşları olan bir devlet başkanı olarak İsrail devletinin kuruluşunda önemli
34:18bir önemli etkisi olan bir ülke olarak bu konuda hiçbir yorum yapmamak mesela kralın zafiyetlerinden biri oldu bu süreç içerisinde.
34:27Ama hükümetler de hem Avrupalı hükümetler hem Birleşik Krallık içerisindeki hükümetler konumunu hep biraz kendi varlıklarıyla kendi siyasi devletlerin siyasi
34:40duruşlarıyla yorumladılar.
34:42Yani şunu söyleyelim yine mesela Kuzey İrlanda her zaman daha İsrail karşıtı Filistin yanlısı oldu.
34:51Çünkü içeride o işte Birleşik Krallık karşıtlığı İrlanda'nın birleşmesine yakın olan işte şimfen başta olmak üzere o yapı belirleyici
35:02oldu.
35:03Ama diğer ülkelerde ne yaparsanız yapın İsrail ile ilişkileri bozmamak İsrail üzerinden Amerika ile ilişkileri bozmamak vesaire gibi bir duruş
35:10vardı.
35:11Amerika ile arayı nispeten bozmayı göze alan ülkelerin burada durumu biraz daha değişebildi.
35:20Bir de şunu da şey yapmış olayım şimdi Adem Bey az önce kral ve kraliçeyle ilgili söylediği şeye katılıyorum.
35:27Yani İngiliz kralı bugün ne kadar güçlü uluslararası sistemde o başka bir tartışma konusu.
35:34Ama benim söylediğim şey şu İngiliz siyasi yapısı içerisindeki kralın gücünden bahsediyorum.
35:41Yani çok tartışmalı bir taç var bugün İngiltere'de.
35:47Doğal olarak devletler o krallığı meydana getiren devletlerin sesinin yükselebileceği bir dönem.
35:54Yani bugün kral daha güçlü olsa içeride bu tartışmanın başlaması veya bu tartışmanın İsrail tarafından körüklenmesi vesaire daha az ihtimal
36:07dahilinde olurdu diye düşünüyorum ben.
36:10Yani o içerideki siyasi yapı İngiliz yapısı ya birleşik krallık içerisindeki siyasi gerilimler bu tip alan açıyor dışarıdan müdahalelere.
36:21Ve tabii şunu da yine söyleyeyim bir kraldan bahsediyoruz ama Londra'daki merkez hükümetinin de kapasitesini burada tartışmak da lazım.
36:31Yani bugün Londra Birleşik Krallık Hükümeti ne kadar başarılı ne kadar aktif dış politika sergileyebiliyor ne kadar Orta Doğu politikaları
36:43ne kadar güçlü ne kadar bunun iş birliği yapabilecek devletler vesaire var ki bugün bu konuda daha sağlam durabilsin.
36:51İşte bunların hepsi bir şekilde İsrail'e yaradı bugün yaradı ve yarayacak.
36:57İngiltere'de uzun süredir güçlü bir hükümet de yok.
36:59Yani sürekli başbakanlar değişiyor.
37:01Doğru.
37:02Yani bir şey de yok.
37:05Geçmişte tabii yaşımız ortaya çıkacak çok Fetcher gibi çok önemli isimler var Demirleydi gibi.
37:14Ama tabii çok uzun süre görev yapan başka başbakanlar da oldu.
37:19Ama son döneme baktığımız zaman İngiltere başbakanları sürekli değişiyor.
37:23Hatta 45 gün görev yapan bir hanımefendi de vardı yanlış hatırlamıyorum.
37:26Yani sürekli başbakanlar değişiyor ve bir istikrar bir türlü yakalanamadı İngiltere'ye yönelik.
37:32Doğru.
37:33Yani burada hükümetin işte devamlı değişen hükümet yapısı İngiliz iç geriliminden de kaynaklanıyor.
37:42Ama aynı zamanda İngiltere'nin dış politikasının da bir şekilde ayağının yere basmamasından da kaynaklanıyor.
37:48Yani biz sonuçta Birleşik Krallığı tüm bu modern zamandaki güç kaybına rağmen Avrupa'da da dünyada da belli bir yerde kabul
37:58ediyoruz aslında.
37:59Ya işte denizlerde sözü geçen kuvvet çarpanı olan ordusu güçlü olan vesaire bir ülkeden bahsediyoruz aslında.
38:06Ama böyle bir ülkenin ileri adım atacak bir politika sergileyememesi söz konusu.
38:13İçerideki gerilim hiç oraya girmiyorum bile çünkü hem ekonomik hem siyasi sıkıntılar var içeride.
38:20Yani bugün Starmer bir önceki başbakan Türkiye'ye gelip bazı işte anlaşmalar yaptığında döndükten sonra günlerce tweet attı.
38:31Ben Türkiye'ye gittim şöyle anlaşmalar yaptım.
38:34Yani öyle bir noktadaki İngiliz hükümeti doğal olarak daha dirayetli duracak alanı da bulamıyor kendinde.
38:42Burada tabii parlamento yapısı da önemli yani burada İngiltere'nin daha küçülmesini bekleyen isteyen partiler var veya böyle siyasi görüşler
38:55var.
38:55Bunların da sözü yükselmeye başladı veya Avrupa ile ilişkilerde, dünya ile ilişkilerde İngiltere'nin yapısını farklı bir yerde konumlandırmak isteyenler
39:05var.
39:05Bunlar da sürekli gerilim yaratıyor.
39:08Yani sadece düşürmek değil yükseltmek isteyenler de var.
39:10Mesela yani kralın daha fazla sözünün geçmesini isteyenler var.
39:14Kralın devlet başkanı olduğu ülkelerde de söz hakkı olmasını isteyenler var.
39:19Kanada gibi, Yeni Zelanda, Avustralya gibi.
39:22Doğal olarak yani bu gerilimi bir yere oturtması lazım.
39:26Ve bu İngiliz medyasını takip ederken şöyle göz gezdirirken şunu gördüm mesela.
39:32İngiltere'nin bir kere her şeyden önce şunu belirlemesi lazım.
39:35İngiltere geleceğe nereden bakıyor?
39:37Yani mevcut Birleşik Krallık'ın bu şekilde kalması ve böyle devam etmesi politikalarını da bu çerçevede yorumlaması üzerinden mi bakıyor?
39:46Yoksa Birleşik Krallık'ın yapısının değişmesi gerektiği.
39:50Yani ne olursa olsun.
39:51Şimdi bir Birleşik Krallık var bir de Britanya İmparatorluğu var.
39:54İşin içine Kanada, Avustralya, Yeni Zelanda'yı da sokarsanız.
39:57Yani bu saydığımız ülkeleri idare etmekte zorluk çeken Londra yönetiminin bir de bu ülkelerin sorumluluğunun üzerine alması gerçekten biraz düşündürüyor.
40:07Ki Trump'la bunun gerildiğini ya çok kısa şundan bahsedeyim.
40:09Yani Kanada'yla ilgili Trump bir şeyler söylediğinde işte tam ben o noktaya geleceğim.
40:1351. eyalet vesaire.
40:15Mesela herkes döndü krala baktı.
40:17Yani sen sonuçta oranın devlet başkanısını hiçbir şey söylemeyecek misin?
40:21Yani çok sesi çıkmadı ama işte sonra o ziyaret var biliyorsunuz.
40:25Tam o noktaya geleceğim.
40:26Yine o konuyla ilgili görüşünüzü de alacağım.
40:29Adem Bey'le başlayalım.
40:30Tabi burada Amerikan Başkanı Donald Trump'ın İrlanda seyahatindeki ifadesi başta da söyledik.
40:34Birleşik İrlanda'yı görmek isterim.
40:38Eninde sonunda olacak ifadeleri.
40:41Şimdi tabi bu yaşanan gelişmeyle birlikte Amerikan Başkanı Trump'ın bu açıklaması hemen akta geldi.
40:47Ama benim aklıma başka şeyler geliyor.
40:49Tabi burada İngiltere Kralı Charles'ın Amerika Birleşik Devletleri seyahati ve orada özellikle İngilizlerin kendine has tarzıyla
41:02Amerikan Başkanı'na, Amerikan yönetimine, Amerika Birleşik Devletleri devletinin tarihine, yapısına yaptığı göndermeler.
41:10Çok uzun süre konuşuldu ve birçok kişi de İngiltere Kralı'nın Amerika Birleşik Devletleri Başkanı'nı,
41:18Amerika Birleşik Devletleri devletini ve tarihini küçümsediğini aşağıladığını iddia etmişti.
41:23Şimdi burada Trump'ın İrlanda seyahatiyle birlikte Trump'ın revanşa geldiğini ve düğmeye bastığını söyleyebilir miyiz?
41:31Şimdi sonrasında yaşanan bu gelişme Birleşik İrlanda'yı görmek istiyorum.
41:34Şunun da altını çizmemiz gerekiyor.
41:36Hayırlı Cuma anlaşmasıyla birlikte Kuzey İrlanda'da aslında Kuzey İrlanda bir referandum gerçekleştirip
41:42bağımsızlık ya da İrlanda'ya katılımı oylayabilir.
41:46Anayasal olarak böyle bir hakkı var ama orada şöyle bir ifade söz konusu.
41:51Kamuoyunun bunu istemesi, buna hazır olması gibi.
41:55Ve Londra yönetimi kesinlikle şu an için bile kamuoyunun böyle bir şey istemediğini
41:59ve o noktaya henüz gelinmediğini düşünüyor.
42:01Ama tabii bu gelişmelerden sonra aynı noktada olacak mı?
42:04O da ayrı bir konu.
42:05Adem Bey, Trump revanşa mı geldi ve şu anda revanşi mu almaya çalışıyor İngiltere Kralı'ndan?
42:12Trump da aslında revanşa almış bir ülkeden geldi.
42:15Yani az önce anlattım, 1956 yılında Britanya İmparatorluğundan ya da İngiliz İmparatorluğundan
42:22dünyanın en güçlü ülkesi olma konumuna gelen bir Amerika Birleşik Devletleri'nin başkan olarak geldi.
42:28Ben zaten bu mesajı ilk okuduğumda, ekrandan takip ettiğimde, ben bir editörüm ayrıca.
42:34Editör olarak haber girdiğinde net bir şekilde bunu söyledim kendi kendime.
42:38Bu ifade niye kullanmış acaba diye düşündüm.
42:40Şimdi bakın, son yayınları ankete baktım Guardian'da.
42:462025 Mayıs ayında bu şeylerle ilgili bir araştırma yapıyordum.
42:50Yani bu üç ülkenin, İskoçya'nın, Kuzey İlanda'nın ve Galli'nin bağımsızlığıyla ilgili en son anket nedir diye baktığımda
42:58Guardian'da 2025 Mayıs ayında bir anket yayınlanmış.
43:03İskoçya bağımsızlığa verdiği destek en yüksek destek, %42.
43:07Kuzey İlanda %36 vermiş, Galli'ler ise %32 vermiş.
43:11Bakın, hiçbirisi %50'ye yaklaşacak, %50'ye bile, yani yarıya bile yaklaşacak pozisyonuna değil.
43:20Şimdi, bu üç ülke şu anda niye harekete geçti?
43:23Trump oraya gitti ve niye bu açıklamayı yaptı?
43:27Bakın, az önce aslında ortaya koymuş olduğum test, dediğim gibi tekrar bazıları komple teorist diyebilir.
43:35Fakat ortaya koyduğum test net bir şekilde ortaya çıkıyor.
43:38Aslında üç ülkenin de çoğunluğu net bir şekilde biz tam olarak bağımsız bir ülke olalım ve o şekilde hareket edelim
43:45demiyor.
43:46Yani İngiltere merkeze bağlı olma noktasında hala bir kararlılık var.
43:53Bu arada Erhan Hocam, siz 29 yaşındasınız ben biliyorum.
43:56Sizin yaşınız ortaya çıkmadı.
43:59Siz tarih bilginizden dolayı ortaya koyuyorsunuz, onu da söyleyeyim.
44:03Fakat bu tür bilgiler, bu tür bilgiler net bir şekilde ortada.
44:07Yani Birleşik Krallık'ta yaşanan bu gelişmeler ardında, bak bakın, bakın, tarihe bakıyoruz.
44:11Tarihte ne var? Yakın tarihe bakalım.
44:14Şimdi bugün dünyadaki donmuş krizlere bakın.
44:17Hindistan-Pakistan arasındaki kriz neden kaynaklanıyor?
44:21Keşmir problemini İngiltere cetvelle çizdiği için kaynaklanıyor.
44:26Yani Britanya İmparatorluğu.
44:27Hatta çok sayıda örnek verebilirim ama Kıbrıs, Kuzey Kıbrıs, Güney Kıbrıs arasındaki problem bile bugün yaşanan bu kriz bile İngiltere
44:37nedeniyle kaynaklanıyor.
44:39Şimdi bu tür bir dünya üzerinde Amerika Birleşik Devletleri'nin, siz zaten yoksunuz, yeni güç biziz anlamında Trump'ın ortaya
44:51koyduğu bu yaklaşım tam anlamıyla bana göre biz kaybediyoruz yaklaşımıdır.
44:56Belki bazıları nasıl böyle okuttun diyecek ama tekrar ediyorum, biz kaybediyoruz yaklaşımıdır.
45:02Çünkü Amerika Birleşik Devletleri, İsrail'in kölesi olmuş bir şekilde, 2. Dünya Savaşı'ndan sonra kurulan düzende net bir şekilde
45:10kaybediyor.
45:11Ve bu kaybetme noktasında da dengeler değiştirmeye çalışıyor.
45:15Ne yapıyor?
45:16İşte İrlanda da değiştirmeye çalışıyor.
45:18İngiltere kendisine destek vermediği için değiştirmeye çalışıyor.
45:21Suriye'de değiştirmeye çalışıyor.
45:22Yani Biden yönetiminden bu yana YPG'ye, SDG'ye ve desteği değiştirmeye çalışıyor.
45:30Her tarafı değiştirmeye çalışarak kendisine yeni müttefikler kurmaya çalışıyor.
45:34Bakın bu çok boyutlu bir denklem.
45:36Sadece bölge bölge değerlendirirsek, sadece dakika skal olarak değerlendirirsek ne yazık ki yanlış bir sonuca varırız.
45:45Ben İsrail'in küresel etkisinin nereler devreye girdiği ile ilgili birkaç tezim var.
45:51Yani işte ekonomik anlamda, diplomatik anlamda, askeri kapasitesi anlamında, işte batı siyaseti içerisindeki etkisi anlamında.
46:01Hatta Amerika Birleşik Devletleri'nde İPEC'i biliyorsunuz.
46:03İPEC anlamında birçok birçok teklem ortaya koyabilirim.
46:07Fakat süremiz kısa.
46:08O yüzden sözü devredeyim.
46:09Evet Tolga Bey siz Amerikan Başkanı'nın bu Amerika Birleşik Devletleri'ne Kral Charles'ın seyahatindeki o yediği gollerden dolayı
46:19aslında burada revans için bu açıklamayı yaptığını sonrasında bir düğmeye bastığını düşünüyor musunuz?
46:24Orada gerçekten çok ilginç ifadeler vardı.
46:27Yani hem Amerika Birleşik Devletleri'nin ne kadar kısa bir tarihi olduğunu, işte Britanya İmparatorluğu ile karşılaştırıldığında sanki yeni doğmuş
46:36bir çocuk gibi olduğunu söyledi.
46:38Ve yönetim tarzlarından tutun, Beyaz Saray'a kadar her konuda ince ince dokundurmalarda bulundu.
46:47Şimdi Trump için bir fırsat mı doğdu?
46:50Yani tüm bu söylemlerin ki kongrede konuştuğu, orada herkesin karşısında bu hicivli konuşmasını gerçekleştirdi.
46:58İngiliz hicivi diye bir şey vardır.
47:00Yani bu üstten bakan, herkesi eleştiren böyle kibar kibar ince ince bir konuşma şekli vardır.
47:07Bu o yüzden çok yadırganmaz ama...
47:09Çok kibarca yapar.
47:09Kibarca ama bunu Amerika'da yaptığı zaman tabii işin rengi değişiyor.
47:13Ve dediğiniz gibi yani Amerika sadece Trump özelinde değil, Amerikan Devleti ile ilgili hicivleri vardı.
47:20O yüzden yani Trump o anda mesela bunları çok anlamadığı kanaatindeyim ben.
47:27Yani çok ince hicivlerdi ve Trump da büyük bir monarşi hayranıdır.
47:32Doğal olarak orada yani o hicivler üzerinden kızmak, kırılmak yerine kralın konuşmasını dinlemeyi tercih etti zaten orada.
47:40O yüzden ben o anki bir gerilim oluşmadığı veya Trump'ın kafasında da böyle bir şey olmadığı kanaatindeyim.
47:46Ama tabii bir şey hatırlatacağım.
47:48Hatırlarsanız bir zil hediye etti kral Trump'a.
47:55Bir geminin, daha önce tarihte olan bir geminin zilini hediye etti.
48:00Ve biz o zaman dedik ki bu zil anlamlı bir hediye.
48:03Sadece bir şey değil yani bir İngiltere'den getirildiği bir malzeme değil.
48:08Özellikle denizlerde ne zaman ihtiyacınız olursa biz buradayız, yardıma geliriz ifadesi vardı.
48:14Şimdi Amerika gibi yani bütün dünya gücü, birinci güç vesaire tek kutuplu sistem ve gittikçe gerileyen bir İngiltere üzerinden yorumladığımız
48:23zaman,
48:23İngiliz kralının böyle bir hediyede bulunması bir kere çok önemliydi.
48:27Yani hala İngiltere'nin kendini nerede konumlandırdığı, Amerika'yı nerede konumlandırdığını bir daha söylemiş, göstermiş oldu.
48:36Geldiğimiz yerde şimdi tüm bunların üstüne hiçbir gerginlik kırılma vesaire olmadan da veda etti gitti.
48:44Trump hala arkasından bile çok güzel cümleler kurdu kralı.
48:49Bugün geldiğimiz yerde bu İskoçya'da, Birleşik İskoçya vesaire söylemlerinin krala karşı o işte rövanşi almak vesaireden ziyade
49:00Avrupa içerisindeki o yükselen milliyetçilikleri vesaire desteklemek adına önemli bir atlama tahtası olarak gördüğü bir yerden konuştuğu kanaatindeyim.
49:10Yani orada söylediği şey İngiliz egemenliği yani kralın egemenliği altındaki bir parçanın kopmasını değil,
49:18bir toplumun milliyetçi akımlarla o Avrupa'daki milliyetçi akımında kazanılması olarak gördüğünü düşünüyorum.
49:24O yüzden ben yani o ince ayrımı çok yapabildiği kanaatinde değilim.
49:29Ama söylediği şey yani böyle bir birleşme sizin de hatırlattığınız gibi olabilecek bir şey.
49:36Hatta yani bu bahsettiğimiz ülkelerin Birleşik Krallık altından çıkma ihtimali bile yani İngiltere'de bir yazılı anayasa yoktur ama bu kabul
49:46gören bilinen bir şey.
49:47Ve hatta İskoçya bu az önce hatırlattığımız şey yaptığında, referandumu yaptığında Birleşik Krallık'tan ayrılalım mı diye o zaman kraliçe tahtaydı
50:00ve sordular yani sizin hükümranlığınız altındaki bir ülke ayrılmak istiyor.
50:04Hiçbir şey diyemem dedi isterlerse ayrılırlar.
50:07Yani o kadar o tacın öyle bir mesafesi de vardır.
50:11O yüzden burada ben Trump'ın kralla ilişkilendirmekten ziyade konuyu Avrupa'ya atlatmak için kullandığını düşünüyorum.
50:22Çünkü Avrupa'nın doğusunda Trump bunu kullanıyor.
50:25Yani Polonya'da, Baltık ülkelerinde, Doğu Avrupa'da bunu kullanıyor.
50:30Bu milliyetçiliği, Avrupa merkezli sistem eleştirisini, Avrupa'nın normlardan uzaklaşma ihtimalini körüklüyor ve kullanıyor.
50:42Doğal olarak burada da İngiltere'de böyle bir Birleşik Krallık içerisinde böyle bir şeyin yaşanmasının da bir domino etkisi yaratacağını umduğunu
50:51düşünüyorum.
50:52Peki burada İsrail'in son bir cümle, bir dakikada rica edeceğim.
50:56Yani İsrail'in başka ülkelerde, Avrupa ülkelerinde de böyle siyaseti bir aslında hükümranlık altına almak için bu tip eylemler yapabileceğini
51:07görebilecek miyiz?
51:08İspanya'da oldu, Slovenya'da oldu dedik.
51:10Hollanda üzerinde baskılar kurmuştu hatırlayacaksınız.
51:12İngiltere'de eğer bu işin arkasında İsrail varsa başka ülkelerde de görür müyiz böyle adımlar?
51:16Zannediyorum bir kere İsrail'e net şekilde tavır alan devletler burada hedefte olacaktır gibi görünüyor.
51:22Ama burada yumuşak karnı olup olmadığına bakmak lazım bu devletlerin.
51:26Yani farkındaysanız tüm bu devletlerde Amerika ile Avrupa arasındaki ayrımı yaparken söylediğimiz,
51:33yani burada doğrudan nüfuz edecek bir alanı yok.
51:36O yüzden bir yumuşak karnı olması lazım bu devletlerin ki bunun üzerinden atlayabilsin.
51:41O yüzden bu devletler yumuşak karnını bırakmaması lazım.
51:44Çok teşekkür ediyorum Tolga Sakman ve Adem Kılıç yayına katkılarınızdan dolayı.
51:48Teşekkür ederim.
51:48Değerli izleyenler noktalıyoruz. İyi geceler.
Yorumlar