00:00Herkese merhaba, bugün oldukça tanıdık ama bir o kadar da derin bir konuyu Avrupa Türkleri kavramının doğuş hikayesini inceliyoruz.
00:06Düşünsenize sadece coğrafi bir etiket olarak başlayan bir kelime, nasıl oldu da bugün devasa, kalıcı ve dipdiri bir kültürel gerçekliğe
00:13dönüştü?
00:14İşte bu incelemede kaynağımızdaki verilerle tam da bu inanılmaz evrimi, bu sosyolojik yolculuğu adım adım konuşacağız.
00:20Hazırsanız hemen dalalım.
00:22Peki hala, işte şu muazzam rakamla başlayalım.
00:2510 milyon.
00:26Evet, yanlış duymadınız, tam 10 milyon.
00:29Bu sayı, şu an Avrupa kıtasının dört bir yanına yayılmış Türk kökenli insanların tahmini toplam nüfusu.
00:36Şöyle düşünün, 7 milyonu doğrudan Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı, geri kalanı ise farklı vatandaşlıklara sahip.
00:42Yani kıtanın demografisini kelimenin tam anlamıyla şekillendiren devasa bir topluluktan bahsediyoruz.
00:48İnanılmaz değil mi?
00:50Hal böyle olunca insanın aklına ister istemez o kilit soru geliyor.
00:54Tam olarak birini Avrupa Türk'ü yapan şey nedir?
00:56Yani bu insanlar sadece göçmen bir topluluk mu, yoksa 10 yıllar içinde yepyeni kendilerine has bir kimlik mi inşa ettiler?
01:04Bugünkü analizimizin kalbinde yatan gizem de tam olarak bu aslında.
01:08Bu kavramın nasıl hayat bulduğunu kökenlerine inerek çözeceğiz.
01:12Kaynağımızda gerçekten çok ilginç bir bakış açısı var.
01:14Yazar diyor ki, Türk tarihi aynı zamanda bir göçler tarihidir.
01:20Yani meseleye göç olgusunu merkeze alarak yaklaşıyor.
01:24Aslında haklı, haksız mı?
01:26Türk milleti için yaşam her zaman hareketli olmuştur.
01:29Göç, sadece bir şehirden diğerine taşınmak değil, bu topluluğun kendini nasıl tanımladığını,
01:34nasıl var olduğunu sürekli yeniden şekillendiren çok güçlü bir dinamik.
01:38Bu göç dinamiği, sosyolojik isimlendirme geleneğimizi de harika özetliyor aslında.
01:43Tarihe bir bakın, coğrafya her zaman kültürel etiketi belirlemiş.
01:47Balkan Türkleri, Azerbaycan Türkleri diyoruz değil mi?
01:50İşte modern dünyada da bu gelenek aynen devam ediyor.
01:53Bugün Avustralya Türkleri veya tam da odaklandığımız Avrupa Türkleri kavramı var.
01:57Yani bu terim gökten zembirli inmedi.
01:59Binlerce yıllık tarihsel bir alışkanlığın çok doğal, çok modern bir devamı sadece.
02:03Bölüm 1, 1961 ve İşçi Göçü, Tarihsel Katalizör
02:08Tabii ki Avrupa Türkleri kavramı bir gecede sihirli bir şekilde ortaya çıkmadı.
02:14Her şey 1961 yılında Almanya ile imzalanan o ünlü ikili iş gücü anlaşmasıyla tamamen geçici bir hevesle başladı.
02:24Ama sonrasına bir bakın, 1980'lere geldiğimizde Frankfurt gibi şehirler çoktan güçlü bir Türk medyasının merkez üssü olmuştu bile.
02:342018'de Nürnberg'de geleneklerin nasıl dipdiri korunduğuna şahit olurken,
02:392020'lerde bu topluluğun küresel çapta bilimsel devrimlere imza attığını gördük.
02:45Nereden nereye öyle değil mi?
02:47Peki bu ilk nesil yola çıkarken o meşhur tahta bavullarına ne koydular?
02:51Yıl 1960, göç dalgası daha yeni başlıyor.
02:55İşkur, gurbete giden işçilere şu inanılmaz tavsiyeyi veriyor.
02:59Onurlu ol, zekanı iyi kullan, aileni ve evini unutma, sağlığını koru, bayrağını düşün.
03:05İnanılmaz gerçekten.
03:07Bu sadece basit bir devlet uyarısı değildi arkadaşlar.
03:10Vatanını terk eden insanların zihinlerine kazınan o manevi, o ideolojik temeldi.
03:15Bugün bir Avrupa türkü kimliğinden bahsedebiliyorsak, emin olun sebebi o ilk neslin bu sözleri kulağına küpe yapmış olmasıdır.
03:22İşçi olarak başlayan o serüvenin bugünkü tablosuna bir bakar mısınız?
03:27Kaynağımız, 4. ve 5. nesillerin artık sadece işçi sınıfından ibaret olmadığını, küresel öncülere dönüştüğünün altını kalın çizgilerle çiziyor.
03:36Avrupa'da virüs aşısını bularak dünyayı kurtaran o öncü bilim insanlarını düşünün.
03:41Ya da elit sporcuları, dünya çapındaki akademisyenleri, siyasetçileri, girişimcileri.
03:46O ilk neslin taşıdığı azim, bugün son derece başarılı dünya vatandaşı bir nesil yarattı.
03:52Bölüm 2 Almanya'nın ötesinde çeşitlilik, kıtasal bir gerçeklik.
03:57Şimdi, burada çok yaygın bir yanılgıyı kırmamız şart.
04:01Birçoğumuz, Avrupa Türkleri denilince nedense sadece Almanya'da yaşayanları ya da sadece Türkiye'den göç edenleri düşünüyoruz.
04:09Ama durum çok çok daha zengin.
04:11Kaynaklarımız diyor ki, evet yaklaşık 7 milyon kişi Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı.
04:16Fakat geri kalan milyonlarca insan, Azerbaycan'dan, Kerkük'ten, Yunanistan'dan, Kırım'dan ya da Makedonya'dan Avrupa'ya göç etmiş.
04:24Kısacası bu kavram, kökenin neresi olursa olsun tüm Avrupa'ya yayılmış o devasa ve birleştirici kıtasal diasporayı anlatıyor.
04:33Bugün tüm Avrupa'yı sadece Türkçe konuşarak gezebilmeniz boşuna değil yani.
04:37Bölüm 3 Kültürel Altyapı Asimilasyona Direnmek
04:40İyi de, böylesine farklı yerlerden gelen bu devasa kalabalık,
04:4410 yıllar boyunca yabancı bir kültürün içinde eriyip gitmekten, asimile olmaktan nasıl kurtuldu?
04:50Kimliklerini bu kadar diri tutmayı nasıl başardılar?
04:53Cevap aslında çok net.
04:55Kendi elleriyle, tırnaklarıyla inşa ettikleri o muazzam kültürel altyapı sayesinde.
05:00Sadece evlerinde oturup beklemediler.
05:03Camiler, toplum merkezleri, spor kulüpleri kurdular.
05:06Bütün Avrupa'yı birbirine bağlayan dev sivil toplum federasyonları oluşturdular.
05:10Kendi güçlü ve bağımsız medyalarını yarattılar.
05:13Dahası, Türkiye'deki seçimlerde oy kullanarak demokratik haplarına sımsıkı sarıldılar.
05:18Bu, kelimenin tam anlamıyla asimilasyona karşı yazılmış, inanılmaz bir teşkilatlanma destanı.
05:25Bu sosyolojik analizi biraz daha somutlaştıralım.
05:28Yazarımız 2018 Haziran'ında Almanya'nın Nürnberg kentinde yaşadığı bir anıyı aktarıyor ki bence bu her şeyi özetliyor.
05:34Düşünün, bir caminin yanında devasa bir Ramazan çadırı kurulmuş,
05:37iftardan sonra samoverler tütüyor, çaylar, kahveler içiliyor,
05:403-4 bin kişi teravih namazı sonrası büyük bir coşkuyla sohbet ediyor.
05:44Yazar diyor ki, kendimi Türkiye'deki herhangi bir şehirdeymiş gibi hissettim.
05:48Coğrafya Almanya olabilir ama o çadırın içindeki kültürel ruh tamamen Türkiye'di.
05:53Üstelik bu sadece Almanya'ya özgü bir durumda değil.
05:56Kaynağımızda çarpıcı bir örnek daha var.
05:58Türkiye'den kilometrelerce uzakta, İsveç'in Malmö kentinde bir 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı kutlaması.
06:06Tam 2 bine yakın insan bir araya gelip devasa bir coşkuyla bayram kutluyor.
06:11İnanabiliyor musunuz? Coğrafi kökenlerden binlerce kilometre uzakta olsalar bile,
06:16o derin duygusal ve kültürel bağların nasıl ilk günkü gibi taze ve canlı tutulduğunun harika bir kanıtı bu.
06:22Bölüm 4. Gelecek için yeni bir vizyon
06:25Evet, geçmişi ve bugünkü modern tabloyu tüm yönleriyle masaya yatırdık.
06:30Peki ya bundan sonrası?
06:31İşte kaynağımız, Türkiye ile Avrupa Türkleri arasındaki ilişkinin geleceği için çok çarpıcı bir vizyon ortaya koyuyor.
06:38Yazar açıkça uyarıyor, bu gücü heba etmemek için bakış açımızı acilen değiştirmemiz gerek.
06:44İletişimi kuvvetlendirmeli, bu muazzam demografiyi gerçekten anlamak için bilimsel metotlar kullanmalı
06:50ve en önemlisi onlara her zaman derin bir empati ile yaklaşmalıyız.
06:54Bu vizyonun olmazsa olmazı, geçmişin o zehirli kavramlarından kurtulmaktan geçiyor.
06:59Yıllarca kullanılan o ötekileştirici Almanca etiketi var ya,
07:04işte o etiket bu insanları orada yabancı, burada Almanca olma açmazlığına derin bir kimlik bunalımına itti maalesef.
07:10Yazarın talebi çok net, bu dışlayıcı etiketi tamamen çöpe atalım.
07:14Onun yerine onların Türk dünyası ailesinin şerefli, onurlu ve bütünleşmiş bir parçası olduğunu kabul eden Avrupa Türk'ü kimliğini kucaklayalım.
07:22Unutmayalım, onlar bizden kopmuş parçalar değil, bizim en büyük küresel gücümüz.
07:27Ve yavaş yavaş bu incelememizin sonuna gelirken, aklınızda şu düşüncenin kalmasını istiyorum.
07:321960'larda tren garlarıyla, o meşhur bavullarla başlayan hikaye,
07:37bugün bilimsel atılımlar yapan, devasa bir kültürel altyapıya sahip, tam 10 milyonluk bir güçle devam ediyor.
07:44Peki ama, yepyeni 5. ve 6. nesiller bu küresel sahneye adım atarken,
07:48bu büyüleyici kimlik, yani Avrupa Türk'ü olmanın o derin anlamı daha nasıl evrilecek?
07:54Sınırları daha ne kadar zorlayacaklar?
07:56Bunu zaman gösterecek.
07:58İncelememize katıldığınız için teşekkürler, bir sonrakinde görüşmek üzere.
