00:00Naka-naka, danas, dongsho, delulu, over a match sa mga ba-es-gong words.
00:08Na para ba?
00:09Uy! Nakarelate pa ang mga...
00:12Trentahit?
00:15Gets mo ba mga nauusong jenzies lang?
00:21Ilan lang yan sa mga salitang madalas natin nakikita at naririnig online.
00:25Pero ano nga pang inisamihin ng mga ito?
00:27Sa panahon ngayon, mabilis magbago ang mga salita at ekspresyon na ginagamit ng mga Pilipino,
00:32lalo na sa social media.
00:33At ilan sa mga ito naging bahangin na rin ang paraan ng pakikipag-usap ng mga Gen Z.
00:38Ano nga ba ang ilang nauusong salita o ekspresyon ng kamataan ngayon?
00:43Unahin na natin ang term na Trentahit.
00:45Ito yung ginagamit bilang piro sa mga nakasanayan o ugaling tila,
00:48pangpatanda, kahit nasa 30s pa lamang.
00:51Masakit na ba ang likod mo?
00:53Naku, ganyan talaga pagkatrentahin na.
00:56Over naman sa Trentahit na parang hindi mo danas.
01:00Ang dami yung Gen Z expressions, no?
01:02Himayin natin.
01:04Ang over naman sa ay ginagamit kapag exaggerated ang reaksyon ng isang tao
01:08o medyo sumusobra sa ginagawa.
01:11In short, OA.
01:12At speaking of OA,
01:14na parabang,
01:16ay isa ring viral expression na ginagamit bilang dramatic
01:18o sarcastic na pana para mas nakakatawa o mas OA ang dating ng isang sitwasyon.
01:23Sa matala, ang danas naman ay basically experience.
01:27Kaya kapag sinabing na parabang hindi mo danas,
01:30parang sinasabing,
01:31as if hindi mo rin niya naranasan.
01:34O, go-card check muna tayo.
01:36Nakakasabay ka pa ba?
01:371, 2, 3.
01:40Kanya-kanya na.
01:41Ang 1, 2, 3, go.
01:43O, kanya-kanya na ay isang viral expression
01:44na ginagamit kapag oras na para magkanya-kanya
01:47sa paggawa ng isang aksyon o desisyon.
01:51Para naman sa mga beauty queen, pageant fan
01:53o maging sa pop culture fans,
01:55meron din tinatawag na naka-naka
01:57o mamamama na viral catchphrases
01:59at maging avisala
02:01na muna naman sa GMA Fantasera Encantania.
02:04Ilan pa sa mga nauusong salita at ekspresyo
02:07ng kurik o korek in Gen Z fine form.
02:10Dog show na tumutugoy sa pambibiro,
02:12pangasar o pagkawa ng katatawanan
02:14sa isang tao o sitwasyon,
02:16kadalasan online.
02:17Another D is for delulu
02:19o playful term para sa delusional.
02:22Pero kung ayaw mo na mag-delulu,
02:24it's fine po.
02:25Tulduk.
02:26Translation.
02:27Ibig sabihin ay okay lang, period.
02:30No erase.
02:31Ilan pa sa mga trending Gen Z slang
02:33ay ang paglalagay ng is
02:34sa gitna na mga salita.
02:37Bakit na na isang online street trend
02:39kung saan nilalagay ang English word na is
02:41sa gitna ng mga salita
02:42para kung yung mas nakakatawa
02:43o playful ang dating.
02:45Sa batala,
02:46ang CH slang
02:47ay isang paraan ng paglalaro sa salita
02:49kung saan dinadagdagan ng CH
02:51ang dulo
02:52para maging mas cute,
02:53funny,
02:53o exaggerated ang dating.
02:55Nag-gets you na match?
02:57Yes, galing!
02:58Pero saan naman nabubuo
03:01ang mga bagong salita nito?
03:02Ayon kay Prof. April Perez,
03:04Assistant Professor
03:05sa Departamento ng Filipino
03:07at Panitika ng Pilipinas
03:08ng UP Dilima,
03:10nabubuo ang bagong salita
03:11dahil ginagamit ito
03:12ng isang particular na lupo.
03:15Nabubuo ito
03:16dahil may mga taong gumagamit
03:18nung wika
03:20o yun nga,
03:22yung social act na tinatawag.
03:23Di ba may isang grupo
03:25na meron silang
03:27sariling variety
03:29ng wika
03:30na ginagamit
03:31sa pakikipag-usap?
03:32So, basically,
03:33nabubuo siya
03:34dahil lumalaganap
03:36yung paggamit na yun.
03:38Ang social act
03:39ay variety ng wika
03:40na ginagamit
03:41ng isang particular na grupo.
03:43Maaring magsimulang
03:43isang ekspresyon
03:44sa isang grupo
03:45ng magkakaibigan,
03:47fandom,
03:48online community,
03:49o iba pang social group.
03:50Kapag patuloy itong ginagamit
03:52at ginagaya ng iba,
03:53mas lalo itong lumalaganap.
03:54Paano nga makumalat
03:55ang mabilis
03:56sa mga salitang ito?
03:57Yung mga tao
03:59ay very exposed
04:01at siguro
04:04napakalaki rin
04:05o napakaraming oras
04:06yung ginugugol
04:07sa paggamit
04:09ng social media,
04:10napapanood nila,
04:11napapakinggan.
04:12Kaya,
04:13may mga pagkakataon na
04:15diba kung ano yung
04:16mga napapanood natin,
04:18ito rin yung
04:19halimbawa sa mga salita
04:21na gagamit natin,
04:22ginagaya natin,
04:24Dagdag ni Professor Perez,
04:26napakalaki ng epekto
04:27ng mass media
04:27o social media
04:28sa pagpapalaganap
04:30at mabilis na pagtrend
04:31ng mga ganitong klase
04:32ng salita.
04:33Sa isang banal video,
04:34meme,
04:35wheel,
04:35kanta,
04:36pelikula,
04:36o simple banat lamang,
04:38maaaring magsimulang
04:38isang bagong expression.
04:40At dahil napakadaling
04:41mag-share ng content online,
04:43mabilis itong nakakarating
04:44sa ibang tao
04:45at umuridad.
04:46At ano naman
04:46ang epekto
04:47ng mga Gen Z slang
04:48at expression na ito
04:49sa wikang Pilipino.
04:51Ayon sa expert,
04:52wala namang masamang epekto
04:54mga banong salitang ito
04:55sa wikang Pilipino,
04:56lalo na kung alam natin
04:57kung kailan
04:58at saan ito
04:58angkop gamitin.
05:00Wala naman talagang
05:01masasabing
05:02hindi magandang epekto
05:04kung alam nung mga gumagamit
05:06yung konteksto
05:08o kung saan nila
05:09gagamitin yung wika.
05:11Diba?
05:11Kung ito ba ay
05:12gagamitin ba ito
05:13sa formal
05:15na pakipag-usap
05:17o sa mas informal
05:18na pakipagpalitan
05:20ng mensahe
05:21basta't
05:22umaakma
05:23yung
05:24mga salitang
05:25ginagamit natin
05:26sa sitwasyon
05:28o sa pangangailangan
05:29ng panahon.
05:30Hindi naman
05:31masama
05:31yung nagiging epekto nito
05:33basta nga
05:34tama yung paggamit
05:35ng wika.
05:36Ang pag-usbog
05:37ng mga bagong salita
05:38hindi nangangahulugang
05:39mawawala
05:40o masisira
05:40ang wikang Pilipino.
05:42Sa halip
05:43pinapakita nito
05:44na buhay ang wika
05:45at patuloy itong
05:46nagbabago
05:47kasabay ng mga taong
05:48gumagamit nito.
05:49Sa paggamit naman
05:50ng wikang Pilipino
05:52o ng wikang pambansa
05:53hindi naman ito
05:55dapat tuwing Agosto
05:56lang ay tinatanghal.
05:57Diba?
05:58Dapat araw-araw.
05:59Kaya
06:00itong mga
06:01dagdag
06:02o bagong salitang
06:03mayroon sa wika
06:04natin
06:05natural ito
06:06bahagi ito
06:08ng ebullusyon
06:08ng wika.
06:09Kaya mahalagang
06:11gamitin ang wika
06:12sa akupta sitwasyon
06:13at sa paraang malinaw
06:14para sa ating
06:15kausap.
06:16Natural lamang
06:16na may mga bagong salitang
06:17na uso at ginagamit
06:18dahil bahagi ito
06:19ng pangiging
06:20dinamiko
06:20o dynamic
06:21ng wikang Pilipino.
06:24Period.
06:25Laging tandaan
06:26kimportante
06:27ang may alam.
06:28Ito po si Kuya Kim
06:29para sa GMA News.
06:32Muzika
06:33Muzika
06:33Muzika
06:33Muzika
