00:00Kung noong September 26, 2009, 455mm na ulan sa loob ng 24 hours ang ibinagsak ng bagyong undoy sa Metro
00:10Manila,
00:11nitong August 17, 2026, umabot sa 201.7mm ang ulan sa NCR sa loob lang ng limang oras.
00:22Ibig sabihin, halos kalahati na ng ulan ng undoy ang dinanas ng Kamaynilaan nang wala pang kalahating araw.
00:30At dahil 239mm lang ang kapasite ng drainage sa Metro Manila ayon sa MMDA, ito ang naging risulta.
00:40Alam niyo bang 1970s o mahigit 50 years ago na nang matapos ang malaking bahagi ng drainage system sa NCR?
00:48Dahil kakaunti pa lang ang populasyon noon sa Maynila, sapat ang maliliit na tubo at makikipot na daluyan ng tubig.
00:56Pero syempre, iba na ang panahon ngayon.
00:58Mas marami na ang tao, nagsisulputan na ang sandamakmak na estruktura.
01:05Idagdag pa riyan ang climate change.
01:07Tila nag-volt in ang problema sa basura, na simentong mga daluyan ng tubig, at mas malalakas na pagulan.
01:17Ang tanong, bakit hindi nalang i-upgrade ang drainage system sa Metro Manila?
01:22To think that drainage should be solved holistically, dapat buo natin siyang sinusolve rather than patsi-patsi yung pagsisolve.
01:34Due to urbanization, marami na nakatayong building.
01:38Minsan, doon sa edge na noong drainage line.
01:42Minsan, ikukonsider mo na yung cost o pagbubongkal, yung maa-afect ng building near the drainage.
01:50So, sometimes, doon na, nagiging nakakaroon na ng domino effect na mahirap na lalong isolt because of the urbanization.
01:56Sa Quezon City pa lang, 27 billion pesos na agad ang pondong kakailanganin para mabuo ang isang drainage master plan
02:05ayon sa LGU.
02:07Mahigit kalahati na yan ang taunang budget ng lungsod na 40.5 billion pesos.
02:14Paano na kaya kung drainage ng buong Metro Manila ang aayusin?
02:19Pero may ikinakasa ang gobyerno na mas mura at efektibo umanong solusyon sa krisis sa baha.
02:26Ano kaya ang mga bagong itatayong flood control projects sa Metro Manila?
02:34Batay sa anunsyo ng Malacanang, 39 sites sa NCR ang posibleng pagtayuan ng mga proyekto,
02:40kabilang ang bioretention areas o detention ponds, river floodplains, at constructed inland wetlands.
02:49May mga ilog ding pinag-aaralang isa-ilalim sa river renaturation.
02:54Ang detention pond ay isang pasilidad kung saan pansamantalang maiipon ang tubig ulan para maiwasan ang pag-agos nito sa
03:02mabababang lugar.
03:03Ang kalupaan natin is merong mataas na lugar, may mababang lugar.
03:07Yung ulan na dumaloy mula sa mataas na lugar, bubulusok yun sa mababang lugar.
03:12The purpose of the detention basin is sasaluhin niya yung baha na yun so that mapipigilan niya na bumuhos yung
03:20baha na yun further downstream.
03:21So, yung pag-prevent ng certain volume at a certain duration is importante rin po para maiwasan lang.
03:30Sa isang lugar na highly urbanized, binakamainam na solusyon daw sa baha ang detention pond.
03:37Pero hindi ito basta-basta lang paguhukay ng lupa dahil kailangang ikonsidera ang drainage system ng isang lugar.
03:44What if it turns out on the ground na yung palang say, let's say, itong lugar sa portion ng Elsa,
03:55naka-drain pala,
03:57may tinap pala yung drainage sa bandang Pobaw.
04:01Yung isa naman, tinap yung drainage banda sa papuntang Marikina River.
04:06So, challenge po yun.
04:07So, kasi ang konsepto, dapat itatak mo sila leading all the way to one location, doon nga sa detention pond
04:13mo.
04:14Ang river floodplain naman ay patag na lupa sa tabi ng isang ilog.
04:19Nagsisilbi itong parang sponge na sumisipsip sa tubig kapag umaapaw ang ilog,
04:24para hindi dumiretsyo ang baha sa mabababang lugar.
04:28Bukod dyan, nakakatulong din ang floodplain sa pagsipsip ng excess nutrients gaya ng phosphorus at nitrogen
04:35na may negatibong epekto sa mga ilog.
04:38Malaking tulong din ito sa wildlife.
04:41Kidneys of the earth naman kung ituring ang inland wetlands,
04:45dahil ang naiipon ditong inland wastewater ay napupurify at nafifilter bago ito dumaloy sa dagat at iba pang anyong tubig.
04:55Kaya nitong iabsorb ang malaking volume ng tubig ulan,
04:58kaya nababawasan o naiibsa ng pagbaha.
05:02Bonus na pwede pa itong panlaban sa tagtuyot.
05:05Di nahayaan mo siyang maging basa on a certain time.
05:10It serves also as a storage of rainwater or flood bago siya mag tumaloy doon sa downstream portion ng pagbaha.
05:20Sa river renaturation, ang artificial o sirang waterway ay ibabalik sa natural nitong forma at function.
05:27For example, sa Marikina River, may mga portion doon na obviously when you look at the map, malapad dapat siya.
05:33Pero on the current state, mapapansin mo, ito lang yung portion na may tubig.
05:38But looking at the map, mapapansin mo naman according to its topography na it should be white.
05:44So binabalik mo sa ilog yung dapat niyang labat.
05:49And then yung dapat niyang karakteristik, let's say it should have trees on the riverbanks, may mga damo.
05:58Binabalik po natin yun.
05:59Kasi yung paglalagay ng mga greenery, let's say mga grasses in the riverbanks, that also helps reduce flooding.
06:10Plano rin ang gobyerno na magdagdag ng green spaces at green corridors o mga lugar na tatamnan ng maraming mga
06:17puno at halaman para mapangalagaan ang biodiversity.
06:22Nasa listahan din ng Malacanang ang paglalagay at rehabilitasyon ng mangrove forests.
06:27Ayon sa eksperto, in theory, maganda ang layuni ng mga proyekto.
06:32Pero para sa isang lugar gaya ng Metro Manila, medyo challenging daw ang plano ng gobyerno.
06:38So, expensive kasi nga po, a-acquire ka ng land, yung iba, kumatanggi, kasi nga po, yung mga may-ari
06:46ng property, they are supposed to develop that.
06:49Talagang babalik tayo dun sa konsepto ng land use planning.
06:53Na dapat magkasundo lahat ng mga city, kailangan magkaroon ng coordination lahat ng lugar sa Metro Manila
07:01to share their drainage plans na accurate para mapag-isipan, mapagplanuhan na dapat tama yung location
07:09at inline yung konsepto dun sa actual na nandun sa drainage system lahat.
07:16Ayon naman sa Malacanang, ang mga site na tatayuan ng proyekto ay tinukoy na ng Dutch engineering consultancy firm na
07:24Haas Koning.
07:25Natapos na raw ang kanilang preliminary study at tinututukan na nila ang detalyadong engineering plans.
