00:00Değerli arkadaşlar, arkeoloji çalışmalarından restorasyon, ihya ve inşa çalışmalarına milletimizin kültür mirasına sahip çıkmak ve gelecek listellere onları ulaştırmak adına
00:11çok ciddi bir mesai yürütmekteyiz.
00:14Bu süreçte birçok kültür varlığımız tarihlerinin en kapsamlı bakım ve onarım sürecine alınıyor.
00:21Fethi Nişanesi, Fatih'in Emaneti, Ayasofya-i Kebir Camii Şerefi onlardan biri.
00:27Burada bu muazzam eser üzerinde yürütülen süreçleri sizlerle paylaşmak isterim.
00:34Her şeyden önce bu çalışmanın son derece kapsamlı ve bütüncül, röle ve restütüsyon ve restorasyon projeleri çizildi ve yine yapısal
00:43analiz sonucu ana kubbe ve yarım kubbelerde güçlendirme projeleri hazırlandı.
00:49Koruma kurulunun onayının ardından da adım adım uygulama işlemlerine başladık.
00:53Birinci etapta Güney Cephe Bahçesi'nde bulunan 3. Mehmet, 2. Selim, 3. Murat ve Şahsadeler Türbesi'nin restorasyon uygulamasını tamamladık.
01:05Türbe kubbelerinin kurşun örtülerini yeniledik ve alt tabakalardaki niteliksiz bölümleri düzenledik.
01:12İçlik, dışlık ve rezenlerde yenileme, ahşap kapak, kepenklerde, konservasyon ve dış cephelerde de temizlik işlemlerini yaptık.
01:22Yine ilk etap kapsamında Muvakitane ve Sıbyan Mektebi'nde restorasyon gerçekleştirdik.
01:30Caminin güneybatı köşesinde bulunan duvar gibi abdest alma kısmını da aktif hale getirdik ve ayrıca iç mekana kuş kovucu yerleştirdik.
01:39Yeticede türbelerin, Sıbyan Mektebi'nin ve Muvakitane'nin restorasyon işlemlerini tamamlamış olduk.
01:45Hala hazırda devam eden ikinci etap restorasyon işi kapsamında Kuzey, Güney ve Doğu cephelerinde çimento esaslı sıva-raspa işlemlerini yaptık.
01:57Güney cephede raspa sonrası tespitlere devam ediyor ve cephelerdeki temizlik işlemlerini sürdürüyoruz.
02:03Kuzeydoğu Minaresi imalatlarını statik güçlendirme projesi doğrultusunda tamamladık.
02:09Yapılan statik analizler sonucu minarenin belli bir kotuna kadar kontrollü sökümün yapılmasına biliyorsunuz karar verilmişti.
02:17Bakır alemden başlayarak gövde bölümünde yer alan 6 sıra taş ve bunlara bağlı basamaklara kadar titiz bir söküm işlemi yapıldı.
02:26Minarenin deprem etkileri altındaki yapısal performansının arttırılması amacıyla paslanmaz çelik plakalar ve rot sistemleri uygulandı.
02:34Yapının güçlendirme ihtiyacını tespiti için yapısal modellemeler ve duvarlarda georadar taramaları gerçekleştirildi.
02:42Veriler dolçusunda da Kuzeydoğu ve Güneydoğu Merdiven Kuleleri'ne dair projeleri onaylanmış güçlendirme uygulamalarına başladık.
02:52Ayasofya'nın mermer pencere limanlarında gerçekleştirilen konservasyon çalışmaları kapsamında özgün malzemenin korunması esasıyla temizlik ve onarım uygulamalarına da devam ediyoruz.
03:04Ana kubbe ve yarım kubbelerde güçlendirme uygulamalarını bütünsel olarak yapacağız.
03:09İç yüzeyi mozaik kaplama olduğu için kubbenin güçlendirme çalışmalarını dış yüzeyden gerçekleştireceğiz.
03:15Buralarda gerekli onarım ihtiyacı gerekse kapsamlı güçlendirme uygulamaları sebebiyle tüm kurşun kaplamanın sökülmesi zorunluluğu doğmuştur.
03:24Bu noktada kubbenin kurşun örtüsü kaldırılırken mevsimsel hava şartlarından da etkilenmemesi ve mozaiklerin zarar görmemesi için kubbe yüzeyinin geçici olarak
03:35kapatılması kararını aldık.
03:37Ana itibariyle geçici üst örtüsü sisteminin nazar ve kubbe karkası kurulumunu ve ana kubbenin branda ile kapatılması işlemini de tamamlamış
03:46durumdayız.
03:47İç yüzeyde yer alan mozaik sistemelerin konservasyon, restorasyon ve güçlendirme uygulamalarının güvenli ve kontrollü şekilde gerçekleştirebilmesi amacıyla iç mekanda platform
03:58ve iskele sistemini oluşturduk.
04:00Camide ibadetin ve restorasyon çalışmalarının eş zamanlı olarak sürdürülebilmesi için dört ana kolon üzerine oturtulan çelik platform sisteminin kurulumunu da
04:09tamamladık.
04:10Buna bağlı mermer söküm, koruma, kapatma, çelik bağlantı yolu kurulumu gibi imalatları da bitirdik ve platform üzerindeki mozaik uygulamaları için
04:20iskele kurumunu yaptık.
04:22Ana kubbenin iç yüzeyindeki mozaikler mevcut durumunun belgelenmesi amacıyla lazer tarama ve fotogrametri çalışmalarını gerçekleştiriyoruz.
04:31Lazer tarama verilerinin değerlendirilmesi sonucunda kubbenin farklı dönemlerde geçirdiği onarımlar tespit edildi ve elde edilen bulgular ilgili proje paftalarına işlendi.
04:43Gerçekleştirilen tüm müdahaleleri fotografik belgeleme yöntemleriyle aşama aşama kayıt altına alıyor ve uygulama sonuçlarını değerlendiriyoruz.
04:52Yapı izleme sisteminin de kurulumunu yaptık ve aktarımı ve raporlama sürecini de başlattık.
04:57Devam eden ikinci etap durum genel çerçevesiyle bu şekildeyken tamamlanan üçüncü etap kapsamında ise galeri katının ziyareti açılmasına yönelik çalışmaları
05:06yaptık.
05:07Bu doğrultuda ziyaretçi güzergahının düzenlenmesiyle genel temizlik ve konservasyon işlerini gerçekleştirdik.
05:13Giriş ve iniş rampaları ile geçici giriş tüneli ve bilet gişelerini yaparak x-ray ve turnike sistemini kurduk.
05:19Galeri katında mermer ve ahşap yüzeylerde gerekli temizlik işlemlerini ve lokal konservasyonları da yaptık.
05:26Niteliksiz sıva rasmalarını ve bölgesel ders çalışmalarını, sıvalarda bölgesel onarım ve sağlamlaştırma uygulamalarını tamamladık.
05:34Eski özgün korkulukları da sağlamlaştırdık.
05:37Eksik ve kırık camları yeniledik, kuş girmemesi için pencerelere tel koyduk.
05:43Aydınlatma, kamera, acil anons sistemleri ve internet gibi altyapı imalatlarını da tamamladık.
05:49Yine bitirdiğimiz dördüncü etap, restorasyon işi kapsamında gerek iç mekanda gerekse dış mekanda güvenliği, sağlama konjila, alüminyum, akordiyon, bariyer ve
05:59şerit bariyerler kullandık.
06:02Ayrıca iç mekanda akustik kumaş kaplama gerçekleştirdik.
06:05Restorasyon uygulamalarına başladığımız toplam dört etaptan üçünü tamamlamış durumdayız.
06:11Minare, kubbe ve mozaikler gibi kapsamlı ve hassas süreçlerin bulunduğu ikinci etap çalışmalarımız titizlikle devam ediyor.
06:20Biyolojik temizlikten söküm güçlendirme ve yeniden yapma, taş onarımlarından konservasyon ve yenilemeye kadar yine uzmanlarımız ve işçilerimiz hassas bir süreç
06:30üretecekler.
06:31Tabi Ayasofya dediğimizde yerin üstündekiler kadar yerin altında da süren bir mesaimiz var.
06:38Bu kapsamda ilk in bir ön çalışma iteliğinde Mekan 1 ve Mekan 2 kazılarını, Kuzey Avudaki Hipoje bölümüyle birden 5
06:46'e kadar olan tünellerdeki kazı çalışmalarını başlattık ve belgelemeler yaptık.
06:51Ardından Ayasofya Camii yer altı tünelleri, temizlik, bakım, onarım işi kapsamında çalışmalarımızı başlattık.
06:58Vezirbahçe ve Batıbahçe bölümlerinde temizlik çalışmalarını gerçekleştirdik.
07:03Bu çalışmalarda şu ana kadar %90'ını tamamlamış bulunuyoruz.
07:08Batıbahçe'de Mekan 1, Mekan 2, Mekan 3 ve Mekan 4 olarak adlandırılan yapılar ile bunlara bağlı tünellerde de çalışmalar yürüttük.
07:17Vezirbahçe bölgesinde Hipoje yapısına ait kazılar tamamlandı.
07:20Batıbahçe bölgesinde mekanlarla ilişkili 9 adet tünel yapısı tespit edip 2 ve 8 numaralı tüneller hariç tamamında dolgu toprak temizliğini
07:29tamamladık.
07:29Temizlik çalışmaları süresince alanda toplamda 2500 tona yakın dolgu malzemesi alındı.
07:36Tünel 2'de ve tünel 8'de ise tespit ve belgeleme çalışmalarını gerçekleştirmiş durumdayız.
07:4256 metre uzunluğundaki Mekan 2 olarak adlandırılan yerde 18 metrelik kat koyunca hasarlı tonozlarda özgün olana eş bir malzeme ile
07:53tamamlama çalışmalarını yaparak yapısal hasarları giderdik.
07:57Kalan kısımlarda da çalışmalara devam ediyoruz.
08:01Aynı çalışmayı tünel 4 ve tünel 5 olarak adlandırılan kısımlarda da 10'ar metrelik hat boyunca gerçekleştirmiş durumdayız.
08:08Bunun yanı sıra tünel 4'te 50 metre uzunluğundaki hat boyunca haslanmaz çelikten tahkimat yaparak güçlendirme çalışmalarını tamamladık.
08:17Yine tünel 5'te ise bu çalışmaya 90 metrelik hat boyunca devam ediyoruz.
08:21Değerli arkadaşlar Fatih'in emanetini tarihin en kapsamlı restorasyonuna aldık.
08:27Ve Allah'ın izniyle bu eşsiz yapıyı minarelerinde ezan, salonlarında Kur'an yankılan eşsiz bir cami ve insanlığa çatısı altında
08:36buluşturan ortak bir miras olarak gelecek nice nesillerimize ulaştıracağız.
