00:28İzlediğiniz için teşekkür ederim.
00:59İzlediğiniz için teşekkür ederim.
01:28İzlediğiniz için teşekkür ederim.
01:37İzlediğiniz için teşekkür ederim.
01:47İzlediğiniz için teşekkür ederim.
02:00İzlediğiniz için teşekkür ederim.
02:32Kurşun örtüsünü kaldırırken iç mekandaki mozaiklerin ve yapının hava koşullarından etkilenmemesi amacıyla geçici çelik çatı ve platform projelerini hazırlattık ve
02:42onayını aldık.
02:43İç mekanda da çelik platform kurulumunu tamamladık.
02:47Tabi bir kez daha altına özellikle çiziyorum.
02:5043,5 metre yüksekliğindeki bu sistemin kurulumu öncesinde zemin testleri, yükleme analizleri, georadar taramaları ve titreşim testleri gerçekleştirdik.
03:01Bunların neticesinde verilen olumlu raporların ardından uygulamaya geçtik.
03:06Hiçbir işi bilimsel tetkikleri gerçekleştirmeden ve çağdaş restorasyon gereklerini karşılamadan yapmıyoruz değerli arkadaşlar.
03:14Harim bölümünde geçtiğimizde buradaki mevcut mermer döşemeleri belgeleyerek dikkatle sökümlerini yaptık.
03:21Ardından hem yük dağılımını hem de zemin korumasını sağlayan çok katlanlı geçici bir döşeme sistemi uyguladık.
03:28Çelik platform imalatları da tamamlandı ve platforma erişim için asansör ve merdiven sistemi kuruldu.
03:35Geldiğimiz noktada geçici konvansiyonel çelik çatı kapsamında kubbe eteğinde temel ve baza imalatları devam ediyor ve kubbe çelik elemanlarının üretim
03:44atölyelerinde sürdürülüyor.
03:45Değerli basın mensupları Ayasofya Camii'nin yeraltı tünelleri ve hipoje yani yeraltı mezar yapısı da biliyorsunuz çok konuşuldu.
03:55Dolayısıyla bu alanlarda yaptığımız etüt ve temizlik çalışmalarına da değinmek istiyorum.
04:00Zira spekülasyonlara meydan vermemek için halkımızın ve ilgi duyan herkesin doğru şekilde bilgilendirilmesi çok önemli buluyoruz.
04:09Hala hazırda Batı Bahçe ve Kuzey Cephe Vezir Bahçe bölgelerinde bilimsel yöntemler ve uzman ekipler eşliğinde bu çalışmaları sürdürüyoruz.
04:18Batı Bahçe'de Mekan 1, Mekan 2 ve Mekan 3 ile bu alanlara bağlı tünellerde temizlik ve belgeleme çalışmalarını gerçekleştirdik.
04:28Mekan 1'de 31 Ocak 10 Mart 2025 tarihler arasında yürüttüğümüz temizlik çalışmalarımızla neredeyse 112 ton dolgu toprak çıkardık.
04:37Mekan 2'de ise 12 Mart 2025'te kazılara başladık ve yaklaşık 522 ton dolgu toprağı tahliye ettik.
04:44Bu ay itibariyle Mekan 3'te başlattığımız çalışmalarda da kısa sürede 32 ton dolgu toprağı temizlemiş bulunuyoruz.
04:513 farklı mekandaki ilerlemeler bu şekilde.
04:54İfade ettiğim gibi Batı Bahçe'de sürdürülen çalışmalarla bu mekanlara bağlı yüzlerce metre uzunluğundaki 7 tünel hattında belgeledik.
05:03Bu tünellerden şu ana kadar 1068 ton toprak dolguyu tahliye ederek temizledik.
05:10Vezir Bahçe'de yer alan ve yer altı mezar yapısı olarak değerlendirilen alanda 2 Haziran 13 Ağustos 2025 tarihler arasında temizlik
05:18çalışmalarını yürüttük.
05:20Bu süreçte 102 ton dolgu toprağı bu özel bölgeden tahliye ettik.
05:25Burada ana koridor ve her iki yanında yer alan simetrik mezar odaları bulunmakta.
05:31Bütün bu çalışmaların temel amacı yapının tarihsel katmanlarını ortaya çıkarmak, mevcut riskleri tespit etmek ve kültürel mirası güvenli biçimde koruma
05:40altına almaktır.
05:42Bu doğrultuda gerek yer altı tünellerinde, gerek SİPOŞE bölgesinde hem projelendirme hem müdahale uygulamaları olarak çalışmalarımızı sürdürüyoruz.
05:52Bilim heyeti onayı ile yürüttüğümüz bu çalışmalar temizlik, belgeleme ve statik açıdan alınan önlemler eşliğinde yapılıyor.
06:00Genel olarak Ayasofya'da yürüttüğümüz bütün çalışmalar planlanan takvim doğrultusunda tarih ve kültürel mirasın korunması ilkesine bağlı kalınarak bilimsel yöntemler, uzman
06:11denetimi ve şeffaf uygulama anlayışıyla yürütülmektedir.
06:15Fatih'in emanetini, özgün kümlüğünü koruyarak gelecek nesillerimize ulaştıracağız.
06:20Bundan kimsenin şüphesi olmasın.
06:23Değerli arkadaşlar, Ayasofya gibi yine İstanbul'un ve tarihimizin göz bebeği olan Sultanahmet Camii'sinde de 400 yılı aşağı tarihindeki en
06:32kapsamlı restorasyon çalışmalarını gerçekleştirdik.
06:36Fiilen 2018 yılında başlattığımız restorasyon ve konservasyon çalışmalarının öncesine baktığımızda,
06:42ya deprem afetleri ardından yapılmış olan acil müdahaleleri ya da bütçe kapasitelerine bağlı olarak kısmi alanları kapsayan uygulamaları görüyoruz.
06:52Biz ise bu kutlu mabedi ibadete ve ziyarete kapatmadan, yine özellikle altını çözüyorum, ziyarete kapatmadan ve ibadete kapatmadan en kapsamlı
07:02çalışmaları gerçekleştirdik.
07:04Burada yapılanları da genel çerçevesiyle yine sizlerle paylaşmak isterim.
07:08Caminin harip kısmındaki yaklaşık 1200 metrekarelik alana 8 metre yüksekliğinde çelik platform ile 35 metre yüksekliğinde iskele kurduk.
07:17Bu şekilde ana kubbe koduna ulaştık.
07:20Altı minarenin yapısal onarımlarını gerçekleştirdik, külah ve korkuluklara da gerekli müdahaleleri detaylı şekilde yaptık.
07:27Caminin üstünü örten yaklaşık 400 ton kurşu kaplama ile kubbe, ağırlık kulesi, revaklar ve minare gibi elemanlarda bulunan tüm alemlerin
07:36altın kaplamalarını yeniledik.
07:38Dış ve iç cephelerdeki taş ve mermer yüzeylerdeki temizlik ve sağlamlaştırma çalışmalarını yaptık.
07:44Revaklı avluda bulunan devşirme mermer döşeme taşlarını söküp ve zemin altyapısını sağlamlaştırarak teraziye getirdik ki,
07:53böylece yağmur suyunun sağlıklı şekilde tahliyesini sağlamış olduk.
07:57Camide bulunan 16. ve 17. yüzyıla ait 22 bini aşkın Çin'i karoyu da tek tek belgeledik.
08:03Hasarları tespit edip bunlara yönelik gerekli müdahaleleri gerçekleştirdik.
08:08Onun için çeşitli yöntemler tartışıldı.
08:12Son olarak bu yönteme karar verildik.
08:15Çünkü hem üst dörtünün korunması hem de üst dörtü kurşun açıldıktan sonra altında temizlikler yapılacak,
08:23bir takım statik sağlamlaştırmalar yapılacak.
08:26Bu sağlamlaştırmaları yaparken,
08:31içteki mozaiklerimize herhangi bir hasar gelmemesi ya da herhangi bir şey olduğu anda,
08:35anında müdahale edilmesi için içeriye de böyle bir platform kurulması,
08:40burada görüldüğü gibi,
08:44elzem oldu.
08:45Burada dışarıda yapılacak müdahalelerde herhangi bir hasar olmasın diye içerideki mozaikleri korumak üzere facing yapılacak.
08:53Ve yukarıda işlem bittikten sonra bu facing sökülürken de oluşan küçük tesara dökülmeleri ya da problemli alanlar tekrar olmuş olabilir.
09:05Restorasyonun yapılanı çok zaman oldu.
09:07Daha doğrusu konservasyonun yapılanı çok zaman oldu.
09:10Böyle bir şeyler atlandığında da bunların yerinde onarımı yapılacak.
09:13Bu geçici çelik kubbeyi kurma gerekçemiz,
09:19çalışmaya başlamadan önce kubbe kurşun yüzeyinde yapmış olduğumuz kısmı açmalar sonrası gerçekleşti.
09:26Sondajlar sonrası.
09:27Çünkü kubbenin yüzeyinin homojen bir küresel dik arz etmediğini fark ettik.
09:33Tarih boyunca üç defa çökmüş bir kubbeden bahsediyoruz.
09:36İlk defa Ayasofya'nın kubbesini yani bilim dünyası olarak heyecanla beklediğimiz anlayabileceğiz tam olarak.
09:44Hem yapısal stüktürünü hem de nasıl nerelerinde tam olarak zarar gördüğünü.
09:49Çünkü şimdiye kadar varsayımlarda kalmış bu.
09:53Bunları en iyi açtıktan sonra görmek.
09:55Yani çok uzun süre hazırlanmış bir statik projemiz var.
09:58Neyle karşılaşacağımızı tahmin ediyoruz.
10:00Ama bundan tam emin olmak için kubbeyi bütüncül olarak açmak, müdahaleyi bütüncül olarak yapabilmek için bu stüktüre karar verdik.
10:07Ve bu stüktürü üstten ve kasnak pencerelerinden birbirine bağlayarak statik olarak hem daha emniyetli hem de yapıya daha az yük
10:15veren bir seviyeye getirdik.
10:16SPT ile aynı zamanda dönem analizinde yapmaya çalışıyoruz.
10:21Kültür Bakanlığımızın Restorasyon Konservasyon Merkez Laboratuvarında çalışan arkadaşlarımızla bunu yapıyoruz.
10:27Şimdi derzemelere başladık belli yerlerde.
10:31Yapılacak sıvalar da tespit edildi.
10:35Üst kısımda özellikle yarım kubbelerden sonraki kısımlarda oralar çok agresif iklim koşullarına sahip olduğu için korundası amacıyla oralarda sıva yapılmasına
10:47karar verilmişti.
10:48Ayasofya'nın hemen altında U planlı bir mekan ve bunun dağ altında da en geç 5. yüzyıllar tarihlendirebileceğimiz bir Roma
10:56Caddesi'nin altyapısı ortaya çıkartıldı.
10:58Biz bu çalışma kapsamında bunun caminin her iki ucunda yaklaşık 160 metrelik menzine ulaştık.
11:04Ve bu hipotezlere göre Sarayburnu'na ve diğer taraftan da Küçük Ayasofya Camisi'ne kadar ilerleyebilecek bir rotayı içeriyor.
11:14Şurası bugün var olmayan Ayasofya'nın revak davlusunun yani atriumunun plan yüzdüşümü.
11:20Biz çalışmaya buradan başladık.
11:22Mekan 1, mekan 2 şöyle devam edecek.
11:25Bir de bunun karşı dağızdaki kol.
11:28Bahsettiğim, demin bahsetmiş olduğum tünelde yaklaşık 160 metrel uzunluğundaki şu en geç 5. yüzyılları tarihlendirebileceğimiz Roma Caddesi'nin altyapısı.
11:38Bu bütün tarihi adım adayı adeta bir bıçak gibi kesiyor.
11:42Eğer Sayın Bakanımız da imkan tanırsa bize Ayasofya'nın sınırlarını dışarıda taşıp bir taraftan topkabı sahne, bir taraftan Sultan Mehmet
11:50Meydanı'na doğru bu çalışma yürütülebilir.
11:52Görmüş olduğunuz gibi areta bir karınca yuvasına duruyor.
11:56Yaklaşık yedi tane ayrı tünel var ve bunlar tamamen doluydu.
12:02Bu çalışma kapsamında İstanbul'un kaybı diyebileceğimiz Ayasofya'nın hemen bağrındaki onun can damarlarının temizlenmiş olması sadece bu olağanüstü mimarlık
12:14mirasını ortaya çıkarmak adına değil,
12:15Ayasofya'nın nefes alması için, iç mekandaki rutubet sonlarının çözülmesi için de önemli katkılar sağlayacaktır diye düşünüyoruz.
12:21Ama Caddesi'nin altyapısı yüksekliği iki metre, genişliği bir buçuk metre, yaklaşık bin altı yüz yıllık bir şey bu.
12:30Hayır, on altı metre uzunluğunda yüksekliği de dört metre, dört beş metreyi bulan büyük mahzenler diyebileceğimiz, artık tünel diyemeyeceğimiz kadar
12:36büyük mekanlar bunlar.
12:37Ve yüzyıllardır altımızda oldukları halde ne yazık ki ihmal edilmiş mezilinde Ayasofya sınav içerisindeki beşinci yüzde tarihlendirilmiş altyapı şu mavi
12:50çizgi.
12:51Alman arkeolog Berger'in hipotezine göre bu saray bundan başlayıp küçük Ayasofya'ya kadar ilerliyor.
12:59Biz bu çalışmada bunu teyit etmiş olduk.
13:01Dediğim gibi bunu en son doksan yıl önce Schneider yapmıştı.
13:051935'ten bu yöne ne yazık ki Ayasofya'nın altyapısı gerekli ilgiyi göremedi.
13:12Bu çalışma kapsamında hem üst yapı hem de altyapısı aynı özende, aynı titizlikle hakikaten ilgiyi görüyor ve görmeye de devam
13:21edecek.
13:22Bu var mı?
13:24Konuya geçememiştik.
13:26Bu sefer bana da geçecek.
13:29Çocuklar böyle gelin.
13:31Olur mu?
13:49Çocuklar böyle gelin.
Yorumlar