00:00Merhaba odaklı öğrenenler.
00:01Atsız Burucu'nun kaleme aldığı o meşhur mektubun detaylı kaynak incelemesine hoş geldiniz.
00:06Bugün hepimizin elinin altında olan ama pek azımızın tam potansiyeliyle kullandığı bir meseleyi konuşacağız.
00:12Açıkçası çoğumuz yapay zekayı sihirli bir cevap makinesi falan sanıyoruz.
00:16Ama işin aslı şu, o sadece sizin verdiğiniz komutların yani promptların bir aynası.
00:21Zayıf bir sorumu sordunuz, alacağınız cevap da maalesef zayıf olacak.
00:25Ama çerçeveyi doğru çizerseniz o makine birden de elinizdeki en güçlü zihinsel partlere dönüşüyor.
00:31Düşünsenize, iki farklı kişi tamamen aynı yapay zeka aracının başına geçiyor,
00:36aynı veri tabanı, aynı işlem gücü, hatta gidip aynı konuda bir soru soruyorlar.
00:40Ama biri tamamen sıradan, sıkıcı, yüzeysel bir metin alırken,
00:45diğeri stratejik, derinlemesine ve son derece güçlü bir çözüm üretiyor.
00:49Peki aradaki bu devasa fark nereden geliyor?
00:52Makineden mi?
00:53Kesinlikle hayır.
00:54Gerçek fark tamamen makineyi yönlendiren o komutun niteliğinde,
00:59yani sizin zihinsel yönlendirmenizde bitiyor.
01:02Peki bu işi nasıl çözeceğiz?
01:05Zihinsel bir aşırı yükleme yaşamamak için 17 farklı komutu 5 ana başlıkta topladık.
01:10Önce yapay zekada asıl farka bakacağız.
01:13Sonra fikirleri sınamak, bilgiyi sadeleştirmek, strateji ve karar alma diyeceğiz
01:18ve son olarak geleceğin en önemli becerisiyle toparlayacağız.
01:22Hadi başlayalım.
01:23Birinci bölüm yapay zekada asıl fark.
01:26Soru sormak ve verimli yararlanmak arasındaki o ince çizgiyi.
01:30Şimdi, birazdan bahsedeceğimiz komutlar böyle arkada gizli kodlar çalıştıran sihirli butonlar değil.
01:37Kaynak metnimizdeki şu alıntı aslında her şeyi o kadar güzel özetliyor ki,
01:42yapay zekaya soru sormak başka, ondan verimli biçimde yararlanmak başkadır.
01:46Hayatımızı neresinde kullanırsak kullanalım, yapay zekanın sınırlarını ona verdiğimiz roller belirliyor.
01:53Siz ona benim asistanım ol derseniz sıradan bir asistan gibi davranır ama benim en acımasız eleştirmenim ol derseniz size en
02:00sert eleştirileri sunar.
02:02Yani direksiyon tamamen sizin elinizde.
02:05İkinci bölüm, fikirleri ve varsayımları sınamak.
02:08Yani o acı gerçeği aramak.
02:10Doğamız gereği hepimiz fikirlerimizin övülmesini istiyoruz değil mi?
02:14Ama gerçek gelişim eleştiriyle başlıyor.
02:17Burada bizi silkeleyip kendimize getirecek üç tane harika komut var.
02:20İlki, truth mode yani dürüst ve gerçekçi analiz.
02:24Harika bir iş fikriniz mi var?
02:26Yapay zekadan sırtınızı sıvazlamasını beklemeyin, ondan açıklarınızı bulmasını isteyin.
02:31İkincisi, unlearn.
02:32Gelişmek sadece yeni şeyler eklemek değildir.
02:35Bazen o yanlış bildiklerimizi de söküp atmak gerekir.
02:38Kariyerimle ilgili hangi inanışlarım yanlış olabilir diye sorarak o hatalı kalıpları kırabilirsiniz.
02:44Üçüncüsü ise assumption check.
02:46Bakın bu çok kritik.
02:47Hatalarımızın çoğu eksik bilgiden değil, hiç fark etmediğimiz varsayımlardan kaynaklanır.
02:52Bu komut, mantığınızın derinliklerindeki o doğrulanmamış önyargıları şak diye gün yüzüne çıkarıyor.
02:58Ve bu yaklaşımı zirveye taşıyan, mektuptaki belki de en vurucu cümlelerden biri.
03:03İyi fikir, eleştirden kaçan değil, eleştiriye dayanabilen fikirdir.
03:08İşte tam burada Red Team komutu sahneye çıkıyor.
03:11Askeri ve siber güvenlik jargonundan gelen bu kavramla,
03:14yapay zekadan tezinize veya projenize resmen saldırmasını istiyorsunuz.
03:18Kendi fikrinize karşı adeta bir kırmızı takım kuruyorsunuz ve fikrinizi daha dışarı çıkmadan önce defalarca kez çekiçleyip sağlamlaştırıyorsunuz.
03:26Üçüncü bölüm, bilgiyi sadeleştirmek ve derinleştirmek.
03:31Bilginin ustası olmak.
03:32Diyelim ki önünüzde epey karmaşık bir bilgi var.
03:36Bu bilgiyi tıpkı bir radyo frekansı gibi nasıl aşağı veya yukarı çekebileceğimize bir bakalım.
03:41Bu ili komutları yapay zekanın dilini sizin o anki ihtiyacınıza göre ayarlıyor.
03:46Örneğin TLDR ya da ili 0 en kısa özet anlamına geliyor.
03:51Vaktiniz mi yok?
03:52İli 5 veya ili 10 kullanarak mesela enflasyonu ya da DNA'yı 5 veya 10 yaşındaki bir çocuğa anlatır gibi
03:59en basit haline getirtebilirsiniz.
04:01Konuya zaten hakim misiniz?
04:03O zaman ili ekspert dersiniz ve doğrudan uzman seviyesinde akademik analiz alırsınız.
04:08Yalnız yazarımız Atsız Burcu burada çok hayati bir uyarı yapıyor.
04:12Diyor ki sadece TLDR yani özet okuyarak ilerlerseniz zamanla o derin okuma yeteneğinizi tamamen kaybedersiniz.
04:20Özet ana metnin yerini tutamaz.
04:22O sadece metne açılan bir kapıdır.
04:24Bunu sakın aklınızdan çıkarmayın.
04:26Öğrenmekten bahsetmişken Sokrates komutunu es geçmek olmaz.
04:31Anlamı tam olarak şu.
04:32Bana yanıtı söyleme, buldur.
04:34Bu komutla yapay zekayı o her şeyi altın tepside sunan tembel arama motoru modundan çıkarıyorsunuz.
04:40Onu size sürekli sorular soran, sizi köşeye sıkıştıran özel bir eğitimine dönüştürüyorsunuz.
04:46Biliyorsunuz öğrenmenin en kötü yolu sürekli hazır cevap almaktır.
04:49Sokratik yöntem ise sizi o koltuktan kaldırır, aktif öğrenmeye ve zihninizi gerçekten terletmeye iter.
04:55Yani aslında buradaki o can alıcı nokta tam da şu cümlede gizli.
04:59Bilgiyle düzgün yazılmış cümleyi birbirine karıştırmayın.
05:02Bu gerçekten inanılmaz önemli.
05:04Yapay zeka bazen o kadar ikna edici, o kadar şahane bir Türkçe ile konuşur ki size anlattığı şeyin tamamen uydurma
05:10olduğunu ruhunuz bile duymaz.
05:11Buna halüsinasyon diyoruz.
05:13İşte bu yüzden özellikle bilimsel, tarihi veya akademik konularda çalışırken mutlaka evidence mode yani kanıt modunu devreye sokmalısınız.
05:21Ondan iddialarını bilimsel kanıtlara dayandırmasını ve size mutlaka geçerli kaynaklar göstermesini talep etmelisiniz.
05:28Dördüncü bölüm, strateji ve karar alma.
05:30Gelelim işin pratik uygulamalarına.
05:33Tamam, öğrenmeyi ve analiz etmeyi cebimize koyduk.
05:36Peki ya icraat, hedefe yönelik ve ölçülebilir kararları nasıl alacağız?
05:40Etrafımızdaki o gereksiz gürültüyü fitrelemenin iki muazzam yolu var.
05:45Lindemold ve 80-20 kuralı.
05:47Lindemold adını meşhur Lindy etkisinden alıyor.
05:50Yapay zekadan o gelip geçici internet trendlerini değil, zamana meydan okumuş, kalıcı ve dayanıklı ilkeleri bulmasını istiyorsunuz.
05:58Mesela sağlıklı beslenme diyorsunuz, size geçen haftanın popüler diyetini değil, yüzlerce yıldır işleyen prensipleri veriyor.
06:0580-20 yani parato ilkesi komutu ise şu işe yarıyor.
06:09Size o büyük sonucu getirecek az sayıdaki kritik adımı buluyor.
06:13Çünkü hepimiz biliyoruz ki yanlış şeye çok çalışmak bizi o hedefe ulaştırmaz, sadece daha hızlı yorulmanıza neden olur.
06:20Arafta kaldığınız, ne yapacağınızı bilemediğiniz anları bir düşünün.
06:24Yapay zekaya dönüp, sence hangisini seçeyim diye sormak, direksiyonu tamamen bir makineye teslim etmektir.
06:31Bunun yerine karar matrisi komutunu kullanın.
06:34Önünüzdeki seçenekleri şu dört net kritere göre değerlendirmesini isteyin.
06:38Maliyet, zaman, risk ve uzun vadeli kazanç.
06:41Ne oluyor biliyor musunuz?
06:42O an tamamen duygusal yaklaşmaya eğilimli olduğunuz seçimler bir anda devreden çıkıyor.
06:47Karşınızda son derece görünür, mantıklı ve ölçülebilir bir tablo kalıyor.
06:51Ve biliyorsunuz ki bir sorunu çözmek, pat diye sonuca atlamak demek değildir.
06:56Step by step yani adım adım komutunun yaptığı şey de tam olarak bu.
07:00Önce o kocaman karmaşık probleminizi önünüze koyuyorsunuz, sonra bu komutu ekliyorsunuz, sonuç mu?
07:05Yapay zeka size böyle kapalı kutu bir cevap vermek yerine tamamen şeffaf, sizin rahatça denetleyebileceğiniz ve adım adım yönetebileceğiniz aşamalar
07:14sunuyor.
07:14Kontrol başından sonuna kadar sizin elinizde kalıyor.
07:17Strateji çantamızı şu dört hızlı ama gerçekten inanılmaz etkili komutla toparlayalım.
07:22İlki, hormozu.
07:24Özellikle girişimciler için tekliflerinizi müşterinin masada bırakamayacağı kadar cazip hale getirmeye yarıyor.
07:30İkincisi, slash human komutu.
07:32O, yapay zekanın bazen içimizi sıkan, aşırı mekanik ve robotik dilini kırıp çok daha doğal ve akıcı bir insan tonu
07:39yakalamanızı sağlıyor.
07:40Üçüncüsü, few shot yani örnek göster.
07:42Makineye uzun uzun kurallar anlatmak yerine doğrudan örnekler veriyorsunuz ki istediğiniz üstü bu kopyalasın.
07:49Çünkü göstermek her zaman anlatmaktan bin kat daha etkilidir.
07:53Ve son olarak future you, sizi uzun vadeli düşünmeye zorlamak için tasarlanmış bir komut.
07:58Yapay zekadan, gelecekte başarılı olmuş o versiyonunuzun bugünkü size tavsiye vermesini istiyorsunuz.
08:03Harika bir zihin egzersizi değil mi?
08:05Beşinci ve son bölümümüz, geleceğin en önemli becerisi.
08:09O, nihai yetenek.
08:11Yazarımız, atsız Burucu'nun bu mektubunun temelinde çok derin ve güçlü bir felsefi sonuç yatıyor.
08:16Gerçekten, bizim yapay zeka ile bu etkileşimimizin nihai amacı ne olmalı?
08:21Eğer siz bu teknolojiyi sadece sizin yerinize düşünen, işlerinizi halleden bir ödev yapan makine, bir tür koltuk değneği gibi kullanırsanız,
08:29üzgünüm ama zihinsel kapasiteniz günden güne körelecektir.
08:32Oysa onu, fikirlerinizi test eden, sizi zorlayan, alternatifler üreten ve en önemlisi sizinle tartışan gerçek bir düşünme partneri olarak konumlandırırsınız,
08:42işte o zaman zihinsel kapasitenizi akıl almaz boyutlarda arttırırsınız.
08:46Şunu hiç unutmayın, gelecekte insanlar yapay zeka kullananlar ve kullanmayanlar diye ikiye ayrılmayacak, zaten herkes kullanacak.
08:54Asıl büyük uçurum, yapay zekaya doğru soruları sorabilenlerle soramayanlar arasında yaşanacak.
09:00İşte bu yüzden bu kaynak incelemesindeki yaklaşımları kendi düşünce sisteminize entegre etmeniz gerçekten hayati önem taşıyor.
09:08Şimdi programı kapatırken kendinize şu soruyu sormanızı istiyorum.
09:11Gelecekte o büyük farkı yaratacak olan doğru soruları bugün sorabiliyor musunuz?
09:16Bize katıldığınız için teşekkürler odaklı öğrenenler, bir sonraki kaynak incelememizde görüşmek üzere.
09:21Zihninizi açık, sorularınızı hep keskin tutun.
