Gece Haberleri 6 Ağustos 2026 Perşembe

Name: Gece Haberleri 6 Ağustos 2026 Perşembe
Uploaded: 2026-08-06T22:25:06+00:00
Duration: 1 h 23 min 14 s
Channel: CNN TÜRK
Description: Gece Haberleri, 24 saatin tüm gelişmelerini ekrana getiriyor.

CNN TÜRK

1 hafta önce

Gece Haberleri, 24 saatin tüm gelişmelerini ekrana getiriyor.

Kategori

🗞

Haberler

Döküm

Tüm video dökümünü görüntüle

00:00:13İzlediğiniz için teşekkürler.

00:00:30Bir son günlerde harlanıyor da diyebiliriz.

00:00:32Doğu Avrupa cephesinde çatışmalar şiddetlendi.

00:00:36Rusya ve Ukrayna arasında özellikle karşılıklı insansız hava araçlarıyla yapılan saldırılarda artış gözlemleniyor.

00:00:44Ukrayna'nın savaşı Rusya'nın içine taşıma hedefi etkili olmaya da başladı böylece.

00:00:50Peki Ukrayna savaşında yeni dönem mi yaşanıyor?

00:00:54Artık hedeflerde sınır tanımıyorlar öyle ki Ukrayna bir plajı bile hedef aldı.

00:01:01Rusya'da Kiev ve Odese geniş kapsamlı bombardıman düzenledi.

00:01:06Hürmüz Boğazı'ndan sonra Karadeniz'de de Seyru Sefer sekteye uğruyor.

00:01:12Ateş emberinin ortasında Türkiye nasıl hareket edecek?

00:01:16Soru başlıklarımız bunlar.

00:01:18Yaşanan son gelişmeleri yüksek gerilim hattını konuşacağız.

00:01:22Konuklarım ekranda da görüyorsunuz.

00:01:24Uluslararası İlişkiler Uzmanı Doktor Muhammed Berdibek ve siyaset bilimci yazar Adem Kılıç.

00:01:32Bu akşam yayınıma konuk olacaklar.

00:01:34İki konuğuma da hoş geldiniz diyorum.

00:01:37Hoş bulduk Samet ve Adem Hocam size de iyi geceler.

00:01:41Hoş bulduk iyi geceler.

00:01:42Muhammed Hocam saygılar.

00:01:44Şimdi bu gelişmeler önemli baktığımız zaman.

00:01:49Şimdi Doğu Avrupa cephesini konuşalım istiyoruz.

00:01:52Rusya Ukrayna Savaşı'nda yıllar geride kaldı.

00:01:562022 Şubat ayında başladı.

00:01:5924 Şubat'ta ama aslında biraz da geri sarmamız gerekiyor.

00:02:03Baktığımız zaman Doğu cephesinde 2014 yılında başlayan bir savaştan bahsediyoruz.

00:02:082022'de izleyicilerimiz için kısacık bir dipnot.

00:02:12Aslında Ukrayna'nın tamamına yayıldı.

00:02:15Cephe genişledi.

00:02:16Tam bir ülkeler savaşına döndü.

00:02:18Daha bölgesel gibi gibiydi.

00:02:202014 yılında.

00:02:22Şimdi nasıl değerlendiriyorsunuz bu son yaşanan gelişmeleri?

00:02:25Rusya Ukrayna Savaşı'nda yeni ve daha acımasız bir aşamaya geçildi diyebilir miyiz?

00:02:32Muhammed Bey buyurun sizinle başlayalım.

00:02:35Şimdi normalde biz 2022'de hem de bu Irak Savaşı'nda şunu gördük.

00:02:40Yani ne kadar büyük güç olursanız olun, ne kadar ciddi bir demografi ve silah avantajına sahip olursanız olun,

00:02:47istediğiniz koşulları istediğiniz bölgede gerçekleştirmeyebilirsiniz.

00:02:51Evet Rusya yani Rusya'nın edindiği kazanımlarla ABD'nin İran'ın edindiği kazanımlar arasında büyük fark var.

00:02:58Sonuçta Rusya orada bayağı bir etkinlik alanı geliştirdi ve kendisine ait bölgesel yönetimler bir şekilde kurdu.

00:03:06Ve bunu yaklaşık çok kısa bir sürede yaptı.

00:03:09Ancak ondan sonraki süreçte Batı ülkelerinin önemli bir kısmı Ukrayna yönetimine,

00:03:17işte Zelenski'yi bir şekilde destekleyerek Rusya'ya karşı bir denge oluşturmaya başladılar.

00:03:21Ve bunu daha çok İran'ın mesela şerit füzeleri üzerinden Rusya katkısının yanında,

00:03:27bu sefer Batı ülkeleri Ukrayna'ya bu bağlamda destek vermeye başladılar.

00:03:32Ve Ukrayna bir şekilde savaşı Moskova'nın sınırlarına veya Rusya'nın sınırlarına taşımakta başarılı oldu.

00:03:39Ve bunu bir şekilde şu anda ciddi anlamda bir direniş gösteriyor.

00:03:42Bu ciddi direniş göstermesinden sonuç alabilir miyi ben açıkçası uzun vadede veya kısa vadede

00:03:48çünkü ciddi sonuç alacağını düşünmüyorum.

00:03:50Çünkü Rusya'nın etkinliğine baktığımızda hemen yanı başındaki topraklarda istediği şekilde bu süreci yönettiğini düşünüyorum.

00:03:58Yani en azından bunu kontrollü bir şekilde yönettiğini düşünüyorum.

00:04:02Ta ki eğer Ukrayna tarafının çok ciddi anlamda bir kırılma yaratmadığı sürece

00:04:07ben Rusya'nın Ukrayna'dan alacağını aldığını düşünüyorum.

00:04:11Bundan sonraki süreçte de savaşı tetikleyebilecek daha sert bir şey çıkarmak onu da zaman gösterecek.

00:04:18Ancak bu savaşın Karadeniz üzerindeki yansımalarını zaten özellikle Türkiye meselesiyle ilişkili olunca

00:04:24zaten konuşacağız.

00:04:26Şimdiyi söyleyeceklerim bu kadar.

00:04:27Peki siz nasıl değerlendiriyorsunuz Adem Bey bu yeni gelişmeleri?

00:04:32Baktığımız zaman gerçekten savaş daha acımasız bir aşamaya mı geçiyor ya da savaşta geçildi diyoruz.

00:04:38Çünkü sivil noktaların vurulduğu yönünde de bilgiler geliyor ama şunu hatırlatmak lazım.

00:04:44Geride kalan süreçte 2022'de de sivil yerler vurulmadı diyemeyiz.

00:04:49Çünkü topyekun bir saldırı olmuştu.

00:04:51Ukrayna bir askeri ülkeye dönmüştü.

00:04:54Ben de orada olduğum sahada takip ettiğim süreçte 18-65 yaş arasında herkes asker olarak sayılmıştı.

00:05:03Ukrayna Kiev çevresini kuşattı diyebiliriz neredeyse.

00:05:08Yarımdan daha fazla bir kuşatma gerçekleştirdi.

00:05:10Sonra kısacık hatırlatma siz zaten detaylandıracaksınız.

00:05:14İstanbul Mütabakatı Dolmabahçe Mütabakatı ile birlikte Rusya Kiev çevresinden çekilmişti.

00:05:21Ama savaş devam etti.

00:05:22Biraz önce Muhammed Hocamız da belirtti.

00:05:25Muhammed Hocamızın söylediğine de katkı sağlamak için Rusya'nın özür dilerim Ukrayna'nın doğu bölgesi ilhak edildi.

00:05:33Rusya tarafından aslında bir başka bakımda daha net anlaşılsın diye işgal edildi.

00:05:39Ukrayna toprağı olarak görülmüyor artık.

00:05:41Kırım dahil olmak üzere 5'te 1'inden yaklaşık bahsediyoruz ve 1000 kilometreden fazla bir cephe attığında da savaş sürüyor.

00:05:50Adem Bey siz nasıl okuyorsunuz?

00:05:52Farklı farklı bilgiler de var.

00:05:54Bazı esnafın vurulduğu drone'larla görüntüler oluyor Rusya tarafından.

00:05:58Ukrayna sahillere saldırdığı görüntüler de var.

00:06:01Nasıl bir süreç bizi bekliyor?

00:06:05Sabah Hocam şimdi aslında çok güzel özetlediniz.

00:06:07Siz de sahada oradaki gelişmeler görmüş oranın tabir yerindeyse sahadaki gelişmeler koklamış bir insan olarak net bir şekilde ifade ettiniz.

00:06:17Muhammed Hocam'la dikkat çektiği üzere şimdi gelinen noktayı farklı bir açıdan değerlendirmek gerekiyor bence.

00:06:23Şimdi bundan savaş bundan 20 yıl önce olsaydı eğer biz 20 yıl önce bu konuşmayı CNN Türk ekrandan da yapıyor

00:06:31olsaydık yüksek ihtimalle Rusya'nın işte 24 saat olmasa bile 48 saat içerisinde Kiev'e girdiği bir senaryoyu net bir

00:06:41şekilde konuşuyor ve bunun sonuçlarını konuşuyor olurduk.

00:06:43Çok yüksek ihtimalle fakat gelinen noktada biz 4. senesini geride bırakmış 5. senesinin içerisinde olan bir savaş içerisinde artık Ukrayna

00:06:52'nın acaba savaşta yani yıpratma savaşı olarak adlandırılıyor artık bunu tüm dünya bu yıpratma savaşında galip gelebilir mi seçeneğini değerlendirdiği

00:07:04bir süreci yaşıyoruz.

00:07:05Şimdi evet gelinen noktada savaş artık klasik bir cephe savaşının yani uluslararası literatüre gelen birinci dünya savaşı ikinci dünya savaşı

00:07:13çok net bir şekilde söyleyeyim.

00:07:15Yani bir askeri uzman değilim ama askeri çalışmalar üzerinde askeri gelişmeler üzerinde çalışan bir insan olarak şunu çok net bir

00:07:23şekilde söyleyebilirim.

00:07:24Burası artık klasik bir cephe savaşının çok ötesine geçmiş durumda.

00:07:28Yani şimdi biz ilk döneminde savaşın ilk yıllarında ilk aylarında daha doğrusu ağırlıklı olarak ne gördük?

00:07:36Biz işte Donbass, Donetsk ve Luans bölgesindeki Rusya'nın kontrol altına alması ve hemen ardından da Ukrayna'nın güney bölgelerindeki

00:07:49kara hareketlerine şahit olmuştuk.

00:07:51Bunu net bir şekilde gördük ve dedik ki acaba işte o 20 yıl önce tabirini kullandığım gibi burası bu gelişme

00:08:00Belarus'un da desteğiyle, Belarus'un da destek verirse acaba Kiev'e kadar gider ve Zelenski yönetimi düşer mi diye

00:08:08çok ciddi analizler yayınlandı ve biz de bunları göz ardı edemeden izlemeye başlamıştık.

00:08:14Fakat özellikle son bir yıldır, özellikle son bir yıldır çok yakından takip ettiğim için söylüyorum uzun menzilli füze ve İHA

00:08:23saldırılarının öne çıktığını görüyoruz.

00:08:25Bakın ilk 3 yıl içerisinde Ukrayna uzun menzilli füze ve İHA saldırıları yapmaktan ciddi ölçüde kaçınmıştı.

00:08:32Her zaman Rusya'nın içerisindeki hedeflere yönelik saldırılarda bir adım geride durmaya çalışıyordu ve tam anlamıyla bir savunma stratejisi izliyordu.

00:08:43Fakat gelinen noktada özellikle son bir yıldır biz uzun menzilli füze ve İHA saldırılarıyla birlikte Ukrayna'nın da Rusya'nın

00:08:51uzun, Rusya'nın içerisinde çok büyük hedefleri vurduğunu görüyoruz.

00:08:55Yani Rusya ve Ukrayna artık sadece cephedeki birlikleriyle değil enerji altyapısıyla, hava üslerinin ve mühimmat depolarının hatta tam anlamıyla şöyle

00:09:08söyleyeyim kişisel olarak yani toplumsal olarak altyapıların da işin içerisine girdiği bir süreci yaşıyor.

00:09:18Şimdi bu noktadan sonra çok fazla şey konuşulması gerekiyor.

00:09:22Bundan önceki değerlendirmelerimiz genel itibariyle hep şu olabilirdi.

00:09:29Diyebilirdik ki Ukrayna mı daha güçlü sahada, Ukrayna mı daha iyi savunma yapıyor, Rusya mı daha güçlü, Rusya daha iyi

00:09:36bir saldırı mı yapıyor diyebilirdik.

00:09:39Fakat gelinen noktada görüyoruz ki iki ülkede artık enerji altyapılarına ve hem askeri üsler, mühimmat depoları ve savunma sanayi üslerine

00:09:51hedeflerken hem de insanların tam anlamıyla yaşam kalitelerini etkileyecek alanlara saldırı yapmaya başladı.

00:09:59Şimdi normalde bunlar savaş suçu.

00:10:00Yani uluslararası hukukta net bir şekilde şu ifade var, altyapılara saldıramazsınız ama biz net bir şekilde iki ülkenin de bu

00:10:10yapılara son bir yıldır saldırı yaptığını görüyoruz.

00:10:13Son bir yıldırdan öte hocam aslında savaşın ilk günlerinde de 2022'yi kastederek söylüyorum.

00:10:20Enerji noktalarına saldırılar gerçekleşti.

00:10:22Özellikle kış ayları tahmin edersiniz ki, takdir edersiniz ki Ukrayna'da ve Rusya'da inanılmaz soğuk geçiyor.

00:10:30Böyle toplu ısıtma sistemleri var.

00:10:33Mahalle olarak düşünebilir izleyicilerimiz için ya da bir sitenin ısıtması toplu olarak yapılıyor ki daha sağlıklı olsun diye çok soğuk

00:10:41bir havadan bahsediyoruz.

00:10:43Oralara da zaman zaman saldırılar ilk başlarda da olmuştu ama şimdi o seyreltilerde daha da sık hale gelmeye başladı.

00:10:51Haklısınız katkı sağlamak adına söylemek istiyorum.

00:10:54Teşekkür ederim Selman Hocam.

00:10:55Ben de o zaman size katkı sağlayayım.

00:10:57Şimdi Tula bölgesi, Kurs bölgesi, Rostov bölgesi normal şartlarda hatta St. Petersburg bölgesi bile normal şartlarda bu söylemiş olduğumuz enerji

00:11:06üstlerinin Rusya'daki ya da o bölgedeki yani hem Ukrayna'yı destekleyen hem Rusya'yı destekleyen bölgelerdeki en önemli enerji üstlerinin

00:11:14olduğu noktalar.

00:11:15Şimdi bu noktalar ilk aşamada belki biraz daha devre dışı kalmıştı.

00:11:19Fakat gelinen noktalarda biz her gün bu bölgelere artık uluslararası basın İran, ABD savaşına ve Gazze savaşına odaklı, Gazze'deki soykırma

00:11:29odaklandığı için biraz daha geri planda kalıyor.

00:11:32Fakat tekrar söyleyeyim Tula bölgesi, hatta Bayrınas bölgesi, Kurs bölgesi, Rostov bölgesi, yine St. Petersburg bölgesi bu bölgeler net bir

00:11:42şekilde hedef haline gelmiş durumda.

00:11:43Şimdi Ukrayna'nın da özellikle Avrupa devletlerinin savunma sanayi ürünleri anlamında uzun benzerli füzeler ve hava savunma sistemleri anlamında destek

00:11:53vermesiyle beraber çok net bir şekilde Rusya'ya karşı bu saldırıya karşı savunma mekanizmasından saldırıya karşı saldırıya geçtiği bir süreci

00:12:06yaşamaya başladık.

00:12:07Şimdi bunların hepsini göz ardı ederek bu süreci değerlendirirsek sadece tırnak içerisinde dakika skor değerlendirmiş oluruz.

00:12:14Ne yazık ki yanlış bir sonuca varırız.

00:12:16O yüzden ben bu konuya dikkat çekeyim Muhammed Hocam'ın vaktini çalmayayım tekrar söz geldiğinde devam edeyim hocam.

00:12:21Yok rica ederim buradan devam edebiliriz hatta bunun yönünde belki biraz daha geri alayım Muhammed Hocam'a şunu da sorabilirim.

00:12:28Sivil alanları hedef aldığı yönünde tarafların iddialar var görüntülerde paylaşılıyor uluslararası platformlarda nasıl karşılanıyor bu süreç bu aşama Muhammed Hocam

00:12:40sizce?

00:12:41Hatta belki bunu da şunu da ekleyebiliriz biraz genişletmek anlamında İran'ın bir tankerinin vurulması da yaşandı Ukrayna tarafından.

00:12:51Gerçi o çok kısa vadeli bir şekilde çözüldü en azından İran'ın iddiası hani onun özür dilenerek çözüldüğü bağlamındaydı.

00:12:59Fakat ben sadece kendim muhtelen sizde Adem Hocam da izlemiştir sadece drone görüntüleriyle en az onlarca kişinin öldürüldüğünü ve keyfi

00:13:09bir şekilde hem Rusya tarafından hem Ukrayna tarafından bizzat izledim.

00:13:13Yani bu savaşın nasıl bir sivil asimetrisine döndüğünü gösteren aslında en azı tablolardan beri.

00:13:20Gerçi siz iki şeyi hani o düzeltmeyi de yaptınız savaşın neredeyse ilk gününden itibaren böyle bir süreç devam ediyor.

00:13:28Burada aslında biraz güç dengesiyle ilgili bir problem var.

00:13:31Yani şöyle bir durum oluşuyor hani genel uluslar sistem bağlamında söylüyorum.

00:13:36Amerika nasıl kendi arka kapısından veya işte kendi alanındaki ülkelere bir şekilde müdahale edilmesini istemiyorsa Rusya'da bir şekilde zamanında kendi

00:13:47bünyesinde bulunan ülkelerle ilgili Avrupa Birliği'nin veya NATO'nun bir şekilde dolaylı veya doğrudan ilişki kurmasını istemiyordu.

00:13:55Ve bunu bir şarta bağlamıştı yani benim sınırlarımdaki ülkelerle özellikle ilişki kuracaksanız benim de rızamı veya görüşümü alacaksanız daha doğrusu

00:14:05mümkünse benim sınırlarımdaki ülkelerle ilişki kurmayın bağlamında Putin'in pek çok açıklamasını zaten görüyorduk yani.

00:14:12Ve buna rağmen Zelenski bu süreci çok bir şekilde Avrupa Birliği üyeliği dahil işte NATO üyeliği dahil bir sürece taşımaya

00:14:21çalışıyor.

00:14:21Ve Rusya buna kendi arka kapısı olarak gördüğü Ukrayna üzerinden çok sert tepki gösterdi.

00:14:28Ve Rusya genelde bu tarz durumlara tepki gösterirken bunu sadece burada yapmadı.

00:14:33Moldova'da da yapıyor işte Gürcistan'da da yapıyor.

00:14:36Kendi bakiyelerini kullandığı veya kendi bakiyelerinin çoğunlukta olduğu veya Rus yanlısı toplulukların çoğunda oldukları bölgeleri fiilen işgal ediyor.

00:14:47Ve bu işgali uluslararası denetim mekanizmasıyla veya uluslararası ceza süreçleriyle engelleyebilecek bir mekanizma yok.

00:14:55Ve Rusya bunun farkında.

00:14:56Zaten aldığı aldığıyla kalıyor yani.

00:14:59Bundan sonraki süreçte Kırım'ı tartışmaya, Rusya kolay kolay Kırım'ı tartışmaya açtırmaz yani.

00:15:04Hani bu ancak Rusya'yı siz ciddi anlamda savaş bağlamında geriletirseniz bunu alabilirsiniz.

00:15:11Ama uluslararası hukuk çerçevesinde, uluslararası sözleşmeler çerçevesinde ben Rusya'nın herhangi bir şekilde geri adım atacağını düşünmüyorum.

00:15:19Şimdi bu sivil ölümler bağlamında konuştuğumuzda Saat Bey biz aslında şeyi geçtik ya dünyada hakikaten bu uluslararası hukuk, uluslararası sözleşmeler,

00:15:30uluslararası toplum meselesinin artık cenaze namazını kıldık.

00:15:34Dolayısıyla bu tarz şeyleri konuşmak çok hakikaten çok anlamsız geliyor.

00:15:38Anlamsız ve korkunç değil mi Muhammed Hocam?

00:15:42Hem anlamsız hem de korkunç.

00:15:44Zaten buna alışmamız bile kendiliğin zaten korkunç bir şey.

00:15:48Yani alıştık artık ve bunu her gün sıradan bir olay olarak görüyoruz.

00:15:53Ve bunu bir şekilde şu anda burada da konuşuyoruz.

00:15:56Ama savaşın gideceği yer bağlamında Rusya'nın pozisyona baktığımızda Rusya'nın bundan sonraki strateji değişecek mi?

00:16:04Tabii ki değişecek.

00:16:05Kendisine saldırmayan bir Ukrayna vardı.

00:16:08Şu anda kendisine saldıran bir Ukrayna var.

00:16:10Ve siz ve Ukrayna cebi çok geniş anlamda her tarafı neredeyse vurmaya başladı.

00:16:15Sizin buna da bir şey yükleniyor.

00:16:17Bir maliyet yükleniyor size.

00:16:19Hava salma sistemlerinden mesela sadece Moskova'yı korumanız gerekirken şu anda Rusya'nın tamamını korumanız gereken bir sürece evriliyor.

00:16:27Bu bağlamda da bir maliyet hesabı oluşuyor.

00:16:30Nasıl ki Rusya Ukrayna üzerine bir maliyet bindiriyorsa Ukrayna da bu süreçte bir Rusya'ya bir maliyet bindiriyor.

00:16:37Şimdi hemen yanı başında normalde biz 1945'te 39 koşullarına gitseydik.

00:16:43Normalde Avrupa Birliği'nin güçlü olması lazım ki Rusya'yı bir şekilde dengeleyebilse.

00:16:48Ama Avrupa Birliği'nin Rusya'yı dengeleyecek ne gücü var ne takati var.

00:16:52Yani bunu dengeleyebilecek bir pozisyonu yok.

00:16:55Bence İran Savaşı'nda Rusya'nın çok ciddi anlamda İran'ı desteklemesi İran-ABD Savaşı'nda

00:17:02bence bu savaştaki pek çok şeyi daha fazla dönüştürdü.

00:17:06Avrupa nasıl Rusya Amerika'yı bir şekilde yıpratma sürecine girdiyse

00:17:10ben hani burada bir kanıtım yok açıkçası.

00:17:12Ancak Amerika'nın da bundan sonraki süreçte bence Rusya'yı yıpratacağı bir sürece giriyoruz

00:17:18ve Ukrayna'nın daha fazla destekleneceği bir süreç oluşacak.

00:17:21Belli ki bu yıpratma savaşı böyle bir sonsuz döngü şeklinde ilerleyecek.

00:17:27Burada da pozisyon alabilecek ülkeler maalesef çok fazla da yok.

00:17:31Mesela şöyle düşünün bu bağlamda hem Ukrayna'yla hem Rusya'yla ilişki kurabilen neredeyse devlet yok.

00:17:38Sadece Türkiye örneğini sayabiliyoruz.

00:17:40Dikkat ettiyseniz hem biz mesela biz Rusya'nın yaptığı eylemleri çok net bir şekilde

00:17:45kınadığımız halde Rusya'yla ilişki kurabiliyoruz.

00:17:49Ukrayna'yı belli konularda eleştirdiğimiz halde Ukrayna'yla ilişki kurabiliyoruz.

00:17:54Burada bir denge kurabilir miyiz?

00:17:56Onu da zaman gösterecek.

00:17:57Ancak Karadeniz'in güvenliği sadece askeri geçişler için değil.

00:18:01Tahıl güvenliği için, enerji güvenliği için, ülkelerin kendi güvenliği için son derece önemli.

00:18:08Bu savaşın uzaması da birbirini tetikleyen, birbirini tetikleyen.

00:18:13Mesela Ukrayna'nın Hazar Denizi'nde İran'ı vurması hafif bir şeye tırmanmaya gitseydi,

00:18:21yani savaş ikili olmaktan çıkıp, Rusya-Ukrayna savaşı, ABD-İran savaşı olmaktan çıkıp,

00:18:28dörtlü bir savaşa da dönüşebilirdi.

00:18:30Zaten muhtemelen dünya savaşları da böyle başladı.

00:18:33Küçük küçük savaşların birleşiminden, büyük savaşların başlamasıyla başladı.

00:18:38Umarım böyle bir şey olmaz.

00:18:40Umarım sivil kayıpların en azı asgariye indirgenliği bir sürece doğru evrilir.

00:18:46Aslında bu söylediğiniz önemli.

00:18:48İzleyicilerimiz için de o kadar kırılgan bir dünyadan yaşıyoruz ki,

00:18:52Muhammed Hocamız uluslararası kaideler neredeyse artık geçersiz hale geldiğinin altını çizdi.

00:18:58İran'a, o İran'ın tankerine yapılan Ukrayna tarafından saldırıyı hatırlattım.

00:19:03Çünkü önemliydi, savaşın Hazar Denizi'nde yayılımını aslında genişletebilmesi anlamında bu kadar kırılgan günler geçiriyoruz.

00:19:13Muhammed Hocam da bahsetti, Karadeniz.

00:19:15Aslında biraz da orayı konuşalım istiyorum.

00:19:17Karadeniz'deki süreç önemli.

00:19:19Hocamız bahsetti, izleyicilerimiz için yine tahılın geçmesi, enerjinin geçmesi,

00:19:24Seyru Sefer güvenliği yani gemilerin güvenli bir şekilde bir noktadan diğer noktaya ulaşma süreci risk altında.

00:19:34Bir süredir öyleydi ama son dönemde daha da yukarıya çıktı.

00:19:38Şimdi Karadeniz neden çatışmanın merkezine dönüşmüş durumda?

00:19:42Geride kalan yıllarda ufak tefek görürken,

00:19:44şimdi çok daha sık hatta bir çatışma noktası olarak taraflar birbirinin bir zayıf noktası gibi sunmaya çalışıyor.

00:19:54Çünkü oradan direkt dünyayla da bir iletişim sağlanmış oluyor savaşın etkilenmesi anlamında.

00:20:00Ne oluyor?

00:20:01Karadeniz neden çatışmanın merkezine dönüşüyor Adem Bey?

00:20:04Nasıl yorumluyorsunuz?

00:20:08Karadeniz'e gelmeden önce bir cümle söyleyeyim.

00:20:10Muhammed Hocam çok önemli bir noktaya dikkat çıktı.

00:20:13Hatta cenaze namazını kıldığı ifadesini, cenaze namazının kılındığı ifadesini müsaade edersek kullanmak istiyorum yazımda.

00:20:20Buyurun lütfen.

00:20:20Şöyle söyleyeyim.

00:20:21Şöyle söyleyeyim.

00:20:22Şimdi, uluslararası hukuku açısından sivillerin ve sivil altyapının kasıtlı şekilde hedef alınması ile ilgili süreç,

00:20:302. Dünya Savaşı'ndan sonra çok net bir şekilde yasaklandı.

00:20:34Çok net bir şekilde.

00:20:36Fakat, biz gelinen son noktada,

00:20:38şimdi gerek Gaze Savaşı'ndaki, bugün itibariyle 73 binin üzerindeki resmi rakamdan bahsediyoruz,

00:20:4473 binin üzerindeki enkaz altındakileri de şehitleri de sayarsak 100 binin üzerindeki bir rakamdan bahsediyoruz.

00:20:52Biz 2,5 yıl boyunca bu süreci takip ettik.

00:20:55Daha bu gece İsrail'in Gülkler'e saldırılarla ilgili süreci takip ettik ve etmeye devam ediyoruz.

00:21:02Biz, ABD ve İsrail'in İran'a saldırılarında hepsini bir kenara bırakıyorum.

00:21:08Sadece 165 tane, 3 ile 14 yaş arası kız çocuğunun İran'da ne yazık ki katledildiği bir süreci takip ettik.

00:21:19Ve bunun sonucuyla ilgili hiçbir veri, uluslararası hukukta hiçbir karşılığı olmayan bir süreci yaşıyoruz.

00:21:28Şimdi bunların hepsini gördüğümüzde, nasıl bir uluslararası hukuktan bahsediyoruz, nasıl bir süreçten bahsediyoruz.

00:21:34Ve Sayın Cumhurbaşkanımızın 2011-2012 yılından bu yana ortaya koymuş olduğu net bir ifade var.

00:21:41Dünya 5'ten büyüktür.

00:21:42Bakın, bu saymış olduğum bütün katliamların hepsinin arkasında bu dünya 5'ten büyüktür.

00:21:50Cumhurbaşkanımızın ifadesindeki 5 büyük ülke var.

00:21:53Rusya var, Amerika Birleşik Devletleri var, Fransa var ve bunlar ne yazık ki bu katliamlara ön al açmaya ve yapmaya

00:22:06devam ediyor.

00:22:07Ve ne yazık ki dünya bu konuda sessiz kalmaya devam ediyor.

00:22:10Şimdi Samet Hocam sizin sorunuza geleyim.

00:22:13Karadeniz bölgesine.

00:22:13Şimdi bir defa şunu kabul etmemiz lazım.

00:22:16Yani artık Karadeniz bölgesi yalnızca bir bu savaştan sonra bir deniz olma statüsünün önüne geçti.

00:22:24Savaşın, çünkü neden bunu ifadeye kullanıyorum?

00:22:27Savaşın ekonomik üssü burası oldu.

00:22:30Savaşın lojistik üssü burası oldu.

00:22:32Savaşın stratejik merkezi burası oldu.

00:22:35Şimdi eğer Türkiye bu konuda net bir adım atmasaydı savaşın çatışma merkezi de burası olacaktı.

00:22:43Şimdi 2022 yılından itibaren Türkiye boğazları kapatarak kendisine uluslararası hukukun vermiş olduğu yetkilileri kullanarak eğer burayı kapatmasaydı burası savaşın ekonomik

00:22:55üssü olmasından, savaşın lojistik üssü olmasından ya da savaşın stratejik merkezlerinden bir üssü olmasından ziyade savaşın çatışma bölgelerinden de bir

00:23:03üssü haline gelecekti.

00:23:04Türkiye bu konuda çok ciddi, çok güvenilir bir ülke olduğunu net bir şekilde ortaya koydu.

00:23:10Bunu bir defa göz ardı etmem.

00:23:11Onun haricinde Karadeniz şimdi birincisi hem Ukrayna'nın hem de Rusya'nın ihracatının büyük bir bölümünün gerçekleştiği bir bölge.

00:23:22Şimdi hem Ukrayna o bölgeden savaş öncesinde çok ciddi bir ihracat gerçekleştiriyordu hem de Rusya gerçekleştiriyordu.

00:23:29İkincisi Rusya'nın işgal altında tuttuğu ki biz tanımıyoruz biliyorsunuz Türkiye Cumhuriyeti Devleti olarak Kırım'daki askeri varlığının tamamı Karadeniz üzerinden

00:23:40hareket ediyor.

00:23:40Yani Karadeniz'deki askeri varlığının tamamı Kırım'da ve biz Türkiye Cumhuriyeti Devleti olarak Kırım'ı Kırım'ı bir işgal bölgesi olarak

00:23:49tanımlıyoruz.

00:23:50Bu ikinci önemi.

00:24:02Üçüncüsü...

00:24:03İki ülke içinde sadece ticaret anlamında değil enerji taşımacılığı ve tahal koridoru anlamında da önemli.

00:24:13Çünkü iki ülkede özellikle güneye yakın bölgelerinde çok ciddi tahal üretimi yapıyor.

00:24:18Ki hatırlayın Türkiye Antalya Diplomasi Forumu öncesi yani 2022 sonunda düzenlenen Antalya Diplomasi Forumu öncesinde buradaki tahal koridorunu açmış olan

00:24:29ülke olarak artık dünya tarafından kabul edilen ve iki ülke arasındaki münasebeti kurmak anlamında da hatta bugün gelen noktada Trump

00:24:39'ın bile 2022-2023'teki Antalya Diplomasi Forumu'ndaki maddeler üzerinden bir barış anlaşması gerçekleşebilir dediği bir noktada.

00:24:48Son olarak da şunu söyleyeyim dördüncüsü Karadeniz NATO ile Rusya'nın en hassas temas noktası.

00:24:57Şimdi Baltık Denizi'ni sayabiliriz ama Baltık Denizi'nde kısıtlamalar var.

00:25:02Fakat Karadeniz'de Rusya ile NATO'nun karşı karşıya gelmesi anlamında çok geniş bir alandan ve çok geniş bir çatışma sahasından

00:25:11bahsediyoruz.

00:25:12Bakın bu sayılmış olduğum dört madde net bir şekilde bize şunu ortaya koyuyor ki eğer Karadeniz bölgesindeki bir çatışmaya Türkiye

00:25:21set olmasaydı, Türkiye bu konuda müdahale olmasaydı bugün savaş çok daha büyük bir boyuta ulaşabilirdi.

00:25:29Hazar Denizi'ndeki Ukrayna'nın İran gemisini vurması bile aslında ticaret gemisini, yani İran farklı bir açıklama yapıyor, Ukrayna ticaret

00:25:44gemisi olarak açıklama yapıyor.

00:25:46Ama bu gelişme bile bize çok net bir şekilde gösterdi ki Karadeniz üzerinden gerçekleşecek olan Hazar Denizi'ne etki edecek

00:25:56deniz alanı burada Karadeniz bölgesidir.

00:26:00Türkiye'nin bu etkisini net bir şekilde ortaya koyuyor.

00:26:03Tüm bu gelişmeleri göz ardı etmeden Karadeniz bölgesinin nasıl savaşın sonucuna etki ettiğini göremeyeceğimizi özetlemek anlamında tüm bu bilgileri vermeye

00:26:12çalıştım Samet Hocam.

00:26:13Aslında bu önemli bunu biraz tartışalım istiyorum Muhammed Hocam gerçekten Karadeniz neden çatışmanın merkezine dönüşüyor?

00:26:20Adem Bey aslında o süreci ilk başından bu yana Türkiye'nin tutumuyla biraz dengelenen, belki de biraz savaşın odak noktası

00:26:30olmaktan uzaklaşmış gibiydi Karadeniz.

00:26:32Ama şu an son günlerde çatışma merkezi, belki teşbihde hata yoktur, Hürmüz Boğazı gibi olmaya başlıyor sanki, çatışma merkezi olmaya

00:26:43başlıyor gibi de algılayabilir miyiz?

00:26:46Önümüzdeki günler için söylüyorum tabii.

00:26:48Yani şey düşündüğümde rakamsal bağlamda hani şu anda bizim Montrö diyorum Boğazlardan geçişle ilgili net bir oranımız var mı siz

00:26:59biliyor musunuz bilmiyorum da şimdi Hürmüz'de çok net bir veri var.

00:27:02Dünya enerji akışının %20'sinin geçtiği bir noktadan bahsediyoruz.

00:27:07Otomatikmen yani buranın Hürmüz'le kıyaslanma ihtimalini açıkçası çok düşük buluyorum.

00:27:13Çünkü Hürmüz hakikaten çok etkili ve petrollerin, petrol hattının neredeyse dünyadaki en önemli petrol üreticilerin aynı merkezde toplandığı bir yer.

00:27:22Ancak bu şey anlamına gelmez yani Karadeniz'in önemsiz olduğu anlamına gelmez.

00:27:27Rusya ve Ukrayna ikisi de çok ciddi tahıl ihraçatçısı ve bu ikisinin de hem seyir-i sefer özgürlüğü bağlamında hem

00:27:36askeri geçişler bağlamında hem lojistik bağlamında hem enerjik bağlamında kullanması gereken tek yer Türkiye.

00:27:43Dolayısıyla bizim Boğazlar meselesi, Montros Sözleşmesi bizim için çok hayati bir derecede ve bizim bu sürecin içinde yer almamamız da

00:27:54bence takdire şayamışı.

00:27:55Şöyle düşünün, Türkiye teknik anlamda Batı İttifakı'nın parçası.

00:27:59Bir yandan Amerika İran'la savaşırken hakkaniyeti koruyarak bir denge tutup bir denge geliştiriyor.

00:28:07Hem Amerika'ya söyleyeceklerini söylüyor hem İran'a söyleyeceklerini söylüyor.

00:28:12Ancak bir denge kuruyor.

00:28:13Diğer taraftan da yukarıda Rusya ve Ukrayna var.

00:28:16İkisi arasında da bir kriz var.

00:28:18İkisinde de yeri geldiğinde işgali en net şekilde kınıyor ki 2014'te biz siz de demin söylediniz bizim için çok önemli

00:28:26olan işte Kırım meselesinde, Kırım Türkleri meselesindeki hassasiyetimizi de göz önünde alarak bir şekilde işgali tanımadık.

00:28:34Bugün ne tanımıyoruz?

00:28:35Rusya, Amerika'nın İran'da yaptığı şeyi eleştirilerimiz var onu söylüyoruz ve bir şekilde denge kuruyoruz.

00:28:41Hemen yanın başımızdaki iki ülke savaşıyor, hemen aşağıdaki iki ülke savaşıyor ve biz burada bir şekilde bir denge giriyoruz ve

00:28:49ben bunu hakikaten Türkiye'nin geldiği noktayı kavramak adına söylüyorum.

00:28:55Bence çok önemli bir şey ve biz burada taraf tutmadan hareket edebilmemiz bence çok takdire şayan.

00:29:01Bundan sonraki süreçte de Karadeniz'in, geçiş hatların biz bunu sağladığımız sürece ne Ukrayna'nın ne de Rusya'nın bu

00:29:09bağlamda düşmanlığını çekebilecek bir potansiyele erişmeyiz.

00:29:12Dolayısıyla her iki tarafta bizim boğazlara ihtiyaç duyduğu için iki tarafın da bizimle çok iyi ilişkiler kurması gerekiyor ve bir

00:29:21denge kurması gerekiyor.

00:29:22Bu bizim kendi güvenliğimiz açısından da önemli bir şey yani bizim savaşın parçası olmamamızı gerektiren ve iki taraf arasında bir

00:29:30denge oluşturmamızın ortaya çıkardığı bir sonuç var.

00:29:34Tam bu noktaya gelmişken aslında savaşın ilk aylarına gittiğimizde biraz önce de bahsetmiştim.

00:29:41İstanbul'da Dolmabahçe'de yapılan Dolmabahçe mütabakatı ile birlikte aslında taraflar bir çerçeveye oturmuştu.

00:29:50Savaşın gidişatı ya da anlaşma üzerinde hatta yıllar yıl geçtikten sonra Putin yine o mütabakatı hatırlatarak o zeminde ilerleyerek bir

00:30:00barış sürecini, anlaşma sürecini, ateşkes sürecini yapabiliriz demişti.

00:30:05Şimdi Türkiye bu dengeyi sizin de tam bahsettiğiniz gibi dengeyi sağlıyordu ama başta Amerika olmak üzere Avrupa buna çok izin

00:30:14vermedi.

00:30:16Yıllar geçti artık 2026'dayız, 2027 Şubat'ta kaçıncı, beşinci yılını dolduracak.

00:30:23Şimdi bu sürece baktığımız zaman nasıl bir barış süreci gelecek Karadeniz üzerinden çıkınca hani cümleniz de bana bu soruyu da

00:30:31hatırlattı.

00:30:32Nasıl olacak? Türkiye burada aracı olmalı. Trump'ı izleyicilerimiz için hatırlatayım bir araya gireceğim ben halledeceğim dedi seçimin en başında.

00:30:40Hatta bunu ben halledeceğim diyerek anlatıyordu. 24 saat içinde savaşları bitireceğim.

00:30:46Trump'la da Alaska'da, Putin'le de Trump Alaska'da bir araya geldi ama Trump hiçbir şey yapmadı olumlu yönde.

00:30:53Sonrasında 100 milyar dolarlık Avrupalıların parasını ödeyeceği ben dedi oraya askeri teçhizat vereceğim dedi hatırlarsa izleyicilerimiz.

00:31:02Burada barış nasıl gelecek o zaman tam geldiğimiz bu noktada? Biraz uzattım ama anekdotları izleyicilerimize de hatırlatmak adına.

00:31:10Çok güzel. Trump baktı Rusya'nın, Ukrayna'yı bir şekilde işgal ediyor.

00:31:15Dedi ki dur ben de bir İran'ı işgal edeyim bu süreçte. Zaten barışları bir şekilde şey yapıyorum.

00:31:20İran'ın da yola geleceği yok. Bir şekilde 48 saate nasıl olsa İran'ı deviririm.

00:31:25Sonra tekrar bu gündeme dönerim diye düşündü.

00:31:28Fakat İran'da öyle bir duvara tosladı ki tekrar buraya geri dönüşü yapamadı.

00:31:33Hakikaten meselenin özeti biraz da bu aslında.

00:31:36Yani istediğini İran'da çok ciddi anlamda bakın İran'da istediğini elde etse bence elde etseydi Avrupa'nın canına okurdu.

00:31:45Gerçekten Avrupa'nın canına okurdu.

00:31:47Ben sizden hiçbir destek almadan gittim İran'da istediğimi aldım geldim diyecekti.

00:31:54Ve bir şekilde Ankara'daki NATO zirvesinde de bunu çok net bir şekilde gösterecekti.

00:32:01Fakat Avrupa Birliği'nin İran'da veya Avrupa ülkelerinin İran meselesinde destek vermemesini sonucunda bir şekilde istediğini elde edemeyince

00:32:12bir şekilde Avrupa'nın en azından tırnak işine önemini algılamış oldu.

00:32:16Trump müttefiklik ilişkilerine başından beri önem vermeyen bir adam ancak günün sonunda müttefiklik ilişkilerinin ne kadar önemli olduğunu bence bu

00:32:26savaşlar silsilesinde görmüş oldu.

00:32:28Şimdi önümüzde şöyle bir siz Dolmabahçe'deki süreçten bahsediyorsunuz da ancak şöyle bir süreç var.

00:32:35Evet oraya gidilebilir mi?

00:32:36Gidilebilir mi?

00:32:37Hatırlarsanız en önemli maddelerden biri en azından tahıl güvenliğinin sağlanması.

00:32:41Çünkü bu tahıl güvenliği dünyanın en önemli en önem verdiği konuların başına geliyor.

00:32:46Ancak Rusya işgal ettiği topraklar bir şekilde Ukrayna'nın kalbinde yaşıyor.

00:32:51Yani tam neredeyse göbek sayılabilecek şeyde Putin buradan herhangi bir geri dönüş yapma emaresi herhangi bir şekilde göstermiyor.

00:33:00Bu göstermediği sürece de ben Ukrayna'nın bu bağlamda herhangi bir şekilde en azından Zelenski üzerinden böyle bir süreci kabul

00:33:09edeceğini çok düşünmüyorum.

00:33:11Mantıksal bağlamda sonuç burayı götürse bile belli ki Ukrayna bu meselede bir şekilde direnmeyi tercih edecektir.

00:33:18El altından da Avrupa Birliği'ni el altından demiyor aslında açıkça söyleyebiliriz veya Amerika'nın verdiği desteği de düşünerek belki

00:33:26de bu savaşı uzatırım veya bir sonuç alabilirim veya Rusya'yı vurarak bir masaya oturtabilirim sonucuna ulaşmış gibi görünüyor.

00:33:35Ve bu kapsamda bir şey yapıyor.

00:33:38Şimdi Türkiye'nin rolü bağlamında evet Türkiye önemli bir bölgesel güç ancak Türkiye Amerika gibi Rusya ve Ukrayna'ya bir

00:33:47denge getirecek bir güç değil.

00:33:48Hani bunu söylememizin pek de bir sakıncası yok yani biz sonuçta küresel bağlamda küresel dengeleri yönetebilecek kadar böyle büyük küresel

00:33:58bir süper güç değiliz.

00:33:59Ancak bölgesel politikaları etki edebilecek, bölgesel politikaları yönlendirebilecek bir sürecimiz var.

00:34:06Ve bu süreçte yapabileceğimiz maksimum şey iki taraf arasında denge kurarak sürecin içinde dahil olmaktır.

00:34:14Hem Rusya'nın saygısını kazanmak hem de Zelenski'nin saygısını kazanmak ve bunun yanında da bir şekilde savaşa dahil olmak.

00:34:22Yani bizim bu süreçte maksimum yapabileceğimiz şey bu.

00:34:25Zaten ara buluculuk mekanizmasında biz muhtemelen her ortamda her fırsatta bunu bir şekilde yapmaya çalışıyoruzdur.

00:34:34Yani bunu Cumhurbaşkanımızın konuşmalarından da zaten görüyoruz.

00:34:37Yani yeter ki bir fırsat olursun, yeter ki bir barış ümidi olursun bence Türkiye bir şekilde bu sürecin içinde olacaktır.

00:34:44Ve bu sürecin içinde olmasına hem Ukrayna hem Putin bir şekilde destek vereceğini neredeyse şimdiden söyleyebilirim.

00:34:51Umarım böyle bir sürece evrilir.

00:34:53Umarım zevrilir ama savaşın bugününe baktığımızda biraz önce yayının başında da konuştuk aslında o karşılıklı saldırılar artık Ukrayna'nın da

00:35:03Adem Bey o çerçeveyi de çizmişti.

00:35:06Ukrayna'nın savunmadan saldırı pozisyonuna da geçmesi savunmayı devam ettirirken tabii öyle bir süreci görüyoruz.

00:35:14Tabii tarihini hatırlayamayacağım hafızamdan.

00:35:17Çok da geride kalmayan bir süreçte Ukrayna fin gibi bir operasyon da yapmıştı.

00:35:23Tırların üzerinden dronları kaldırarak Rusya'nın ağır bombardıman savaş uçaklarını Rusya'nın kalbinde vurmuştu.

00:35:31Ve onun ardından bu saldırılar benzeri şekilde artarak devam etti.

00:35:36Şimdi biraz önce konuştuk ama biraz detaylandıralım Adem Bey.

00:35:40İnsansız hava araçları ve uzun menzilli saldırılar savaşın seyrini özellikle Ukrayna tarafından gelmeye başlamasından beri savaşın seyrini nasıl değiştirdi?

00:35:51Bugünü okuyalım.

00:35:53Önce biz sizin cümlelerinizle, yorumlarınızla, analizlerinizle sonra yarın nasıl bir savaş göreceğiz iki ülke arasında?

00:36:07Adem Bey'in sesi galiba şu an için bize ulaşmıyor, uzaktan bağlantılarda...

00:36:13Pardon, özür dilerim.

00:36:152025 Aralık ayıydı.

00:36:17Evet, buyurun.

00:36:17Buyurun Adem Bey.

00:36:18Evet, evet.

00:36:20Öksürtüm için kapattım, pardon.

00:36:22Rica ederim.

00:36:222025 Aralık ayıydı sizin bahsetmiş olduğunuz saldırılar.

00:36:28Savaş, onun dışında şimdi savaşın karakterini değiştiren tabii ki en önemli unsur insansız hava sistemleri oldu.

00:36:38Cümlenin başında da yani ilk söz aldığımda şunu söylemiştim.

00:36:42Bundan 20 yıl önce eğer biz bu saldırı, bu savaşı konuşuyorsaydık şu anda farklı bir noktada olurduk.

00:36:48Fakat insansız savaşlar, hava araçlarının net bir şekilde süreci değiştirdiğini ve uzattı lazım uzattığını.

00:36:55Çünkü hiçbir ülke buna hazırlıklı değildi.

00:36:58Yani eskiden stratejik hedefleri vurmak yalnızca savaş uçakları ya da balistik füzelerle mümkündü.

00:37:06Fakat bugün gelen noktada çok düşük maliyetli, uzun benzerli İHA'larla yüzlerce kilometre derindeki hedefleri ülkeler vurabiliyorlar.

00:37:15Yani biz bunu bugün İran Savaşı'nda da gördük.

00:37:18Biz bunu 4 senesini neredeyse doldurmak üzere olan 5-6 ay kalmış, 4. senesini geride bırakmış olan Rusya-Ukrayna Savaşı

00:37:28'nda görüyoruz.

00:37:29Bana göre bir askeri...

00:37:32Aslında bir katkı sağlık mı Adem Bey izninizle söylediğiniz şey o kadar önemli ki gelişen teknolojiyle İHA'larla, SİHA'larla

00:37:41ve dronlarla birlikte.

00:37:42Aslında Ukrayna-Rusya Savaşı başladığında Kiev'in çevresine İrpin Buçak'a kadar gelen ki tabii ki yukarıdan da bir giriş

00:37:52yaparak o da önemliydi.

00:37:53Yanında olan müttefik ülkeleri de önemliydi.

00:37:56Şimdi giriş yaparak gelen Rusya bu noktada eğer İHA SİHA'lar olmasaydı, dronlar olmasaydı Ukrayna'nın elinde Kiev'e çok

00:38:07rahat girmiş bile olabilirdi.

00:38:08Bugün bambaşka bir dünyada yaşıyor olabilirdik.

00:38:11Orada da tankları 15-20 tankı İHA SİHA'larla, dronlarla vurdu.

00:38:17Sizin söylediğiniz tespit o kadar doğru ki katkı sağlamak istedim.

00:38:21Buyurun.

00:38:21Teşekkür ederim hocam.

00:38:22Kesin takılısınız.

00:38:24Hatta şöyle söyleyeyim.

00:38:25Yani uluslararası literatürde biz her yıl savunma sanayi anlamında, savunma gücü anlamında listeler izleriz.

00:38:34Yani SIPRI gibi, Global Far Power gibi kurumların kağıt üzerindeki dünya sıralamalarını izleriz.

00:38:42Her zaman ABD, Rusya ve Çin 1-2-3 sıradadır.

00:38:47Yani Çin bazen 2'ye geçer, Rusya bazen 2'ye geçer.

00:38:51Hava gücü ya da ABD'nin çok geniş yayılma politikası anlamında farklı noktadan ulaşır.

00:39:01Fakat gelen noktada biz net bir şekilde görüyoruz ki, şimdi savaşın karakteri değişti.

00:39:09Yani insansız sistemlerle birlikte değişti.

00:39:11Şimdi az önceki cümlemi tekrarlayayım.

00:39:14Yani eskiden herhangi bir stratejik hedefi vurmak için yalnız da savaş uçakları veya balistik füzeler kullanılırdı.

00:39:23Şimdi ise uzun benzeri İHA'larla bakın balistik füzelerin bile bazen ötesinde yüzlerce kilometre ötedeki derinliklerdeki hedefler kurulabiliyor.

00:39:34Üstelik bunlar alçak irtifadan uçtuğu için, alçak irtifadan devam ettiği için çoğu zaman hali hazırda tüm dünyanın üretmiş olduğu hava

00:39:46savunma sistemlerini çok net bir şekilde, rahat bir şekilde geçebiliyor.

00:39:51Şimdi bu gerçeği bir kenara bırakamayız.

00:39:54Bana göre bu durum, bu gerçeklik sahada birkaç tane önemli unsuru ortaya çıkardı, doğurdu.

00:40:01Şimdi ilk olarak cephe gerisi güvenliği diye bir kavram kalmadı.

00:40:08Şimdi eskiden şöyle bir kavram vardı savaşlarda.

00:40:101. ve 2. Dünya Savaşı'nda ve ondan sonraki küçük çatışmalarda hep şu kullanılırdı.

00:40:16İlk olarak cephe güvenliğini sağlayalım.

00:40:18Cephe güvenliği bölgesi mutlaka savunulur.

00:40:22Neden?

00:40:23Çünkü cepheyi korursak geriye geçemezler.

00:40:26İkinci olarak hava savunma sistemleri net bir şekilde derdi ki, bana gelen tehlikelere karşı bir savunma mekanizması oluştururum.

00:40:35Fakat az önce söylediğim gibi alçak irtifadan uçan bu İHA'lar, insansız hava araçları bu dengeyi de yerle biletti.

00:40:46Üçüncüsü de normal şartlarda ülkelerin içerisindeki savunma sanayi tesisleri, petrol tesisleri, mühimmat depoları ya da hava üsleri, uçakların havalandığı hava

00:40:59üsleri koruma altında kalırdı.

00:41:02Neden?

00:41:02Burada hava savunma sistemleri kurmuşsunuz.

00:41:05Bunlar da artık koruma altında değil.

00:41:09Bu saydığım üstler de yani petrol lafınları, sanayi tesisleri ya da mühimmat depoları ve hava üsleri de koruma altında değil.

00:41:16Neden?

00:41:17Çünkü alçak irtifadan uçan İHA'larla buraları da hedef alabiliyorsunuz.

00:41:21Yani savaşların dengesi tamamen değişmiş durumda.

00:41:25Biz bunu sadece iki savaşla gördük.

00:41:28Yani dört buçuk yılını tamamlamış olan Rusya-Ukrayna savaşı ve ABD-İran savaşıyla birlikte biz net bir şekilde görürdük ki

00:41:40kağıt üzerindeki çok güçlü ordular artık bu kağıt üzerindeki üstünlüklerini sahaya yansıtamayacak duruma geldik.

00:41:51Yani yüz bin dolar civarı mal edilen hatta bazı kaynaklara göre otuz beş kırk bin dolara bile mal edilen İHA

00:42:00'lar ne yapıyor?

00:42:03İran tarafından fırlatıldığında ya da Ukrayna tarafından fırlatıldığında işte ABD'nin iki milyon iki buçuk milyon dolarlık Tomohawk küzeleri tarafından

00:42:15karşılanmaya çalışılıyor.

00:42:16Tihat füzeleri tarafından bir buçuk milyon dolarlık karşılanmaya çalışıyor ya da Rusya'nın benzer bir şekildeki füzeleri tarafından bir, bir

00:42:25nokta iki milyon dolarlık füzeleri tarafından karşılanmaya çalışılıyor.

00:42:29Otuz bin dolarlık, kırk bin dolarlık bir saldırıya karşı siz bir buçuk milyon dolarla, iki milyon dolarla karşılanma yapmaya çalışıyorsunuz.

00:42:37Ve ikisinin seri üretim hızı o kadar farklı ki yani Tomohawk küzesinin ABD tarafından yılda yüz yüz otuz üretim kapasitesi

00:42:48var.

00:42:49Fakat bugün İran işte şahit yüz otuz altıları ayda beş yüz tane ile bin tane arasında üretebiliyor.

00:42:56Şimdi nasıl karşı durabileceksiniz?

00:42:59Bu savaş dengesinin bu kadar değiştiği bir ortamda net bir şekilde sizin söylediğiniz gibi bu dengelerde konuşmamız gerektiği bir noktaya

00:43:07geldik.

00:43:08Bu şekilde değerlendirmemiz gerekiyor Samet Hocam.

00:43:11Aslında bu söylediğiniz önemli geldiğimiz noktada o artık savaşın şekli de çok değişti.

00:43:17Hatta Ukrayna'da askerler hepsi bir drone pilotuna dönmüş durumda sahada.

00:43:24Biraz önce Muhammed Hocam da söylemişti.

00:43:26Gelen görüntüleri hep beraber görüyoruz.

00:43:29Oyun oynar gibi o bilgisayar oyunları vardı.

00:43:32Hala var da artık yaşımız ilerlemiş bu cümleyi de kurduğuma göre.

00:43:37O bilgisayar oyunlarında biz bilgisayar başında oturup savaş oyunu oynardık.

00:43:42Şimdi askerler cephede çıkartıyor drone'unu gönderiyor ve karşı tarafa direkt olarak saldırı gerçekleştiriyor.

00:43:50Dengeler bozuldu sistem değişti.

00:43:52Şimdi biraz da Muhammed Hocam tabi uluslararası ilişkiler uzmanısınız ama değişen literatürde bunu da okuyup takip ediyorsunuzdur.

00:44:00O yüzden uzmanlık alanınız olmasa da sormak istiyorum.

00:44:04Adem Bey'in bahsettiği o fiyat kıyaslaması da çok önemli değil mi?

00:44:10Strateji anlamında biri 40 bin liralık olsun 100 bin dolarlık bir drone gönderiyor.

00:44:17Karşı taraf 1,5-2 milyon dolarlık bir hava savunma füzesiyle bunu karşılıyor.

00:44:23Savaş uzadıkça da burada bir uluslararası ilişkiler anlamında da iç kamuoyunda da bir dengeleme gerektirmiyor mu?

00:44:30Bu dengeleri nasıl değiştiriyor savaş stratejisinde?

00:44:34Bu hakikaten çok uzman olmadığım bir konuydu ama savaş süresince İran savaşı meselesinde neredeyse her rakamı ezberlemiş olduk.

00:44:42Yani hem İran bağlamında hem ABD bağlamında Adem hocam 35 bin dolardan bahsediyor ama İran'da neredeyse İran bu meseleyi 5

00:44:51bin dolar bandına kadar düşürdü.

00:44:54Yani bir drone'u neredeyse 10 bin dolar bandında şey yapıyor ve İran'ın şöyle bir avantajı var.

00:45:00Hani İran üzerinden getireyim de İran bunu hesabını vermez.

00:45:05Mesela siz Batı'da veya dünyanın çeşitli yerlerinde savunma sanayi harcamalarını artırdığınız an bunu sosyal refahtan kesersiniz.

00:45:13Ancak İran'da bunu bu sosyal refahtan kesmeyi sorgulayabilecek, sorgulatabilecek bir mekanizma yoktur.

00:45:21Yani bu cumhuriyetçi veya demokratik sistemlere özgü bir şeydir.

00:45:25Diyelim ki İran bütün parasını balistik füze kapasitesine ve İHSI'ye dayatırsa bunun hesabını sorabileceğiniz bir mekanizma yoktur.

00:45:34Ancak Batı'da bunu her harcamayı kaydırdığınızda bunun bir seçim riski vardır.

00:45:42Ve siz bu bağlamda siyaset yapmak zorundasınız.

00:45:45Mesela İspanya'nın karşı çıkışının altıdaki nedenle biraz da bu yani.

00:45:50Sosyal refah harcamalarını, savunma harcamalarını artırmak demek.

00:45:55Sosyal refah harcamalarının azaltılması demek.

00:45:57İspanya'da buna karşı çıkarak bunun kendisi üzerine, Sanchez'in kendisi üzerine bir maliyet oluşturacağını söylüyor.

00:46:05Şimdi bu konuşmadığımız diğer maliyet.

00:46:08Şimdi diğer şeye gelince, şimdi İran bunu yeraltı şehirlerinde ve çok hızlı bir seri üretimle üretiyor.

00:46:15Ve her bir rakamı, madem hocam tek tek verdi de o rakamlara tekrar girmek istemiyorum.

00:46:20Aşağı yukarı 1 milyon dolardan 10 milyon dolara kadar her bir şeyin, her bir sihanın bir maliyeti var.

00:46:29Bu maliyette İran sonsuza kadar yarışabilecek kapasitede.

00:46:33AB'de küresel anlamdaki en güçlü ülke olmasına rağmen İran'ın bu kapasitesiyle yarışabilecek durumda değil.

00:46:41Ki Rusya bile İran'ın bu teknolojisini Ukrayna meselesinde bir şekilde transfer etmek durumunda kaldı.

00:46:48Yani İran'ın yaptığı şey bence çığır açıcı bir şey.

00:46:51Hakikaten çığır açıcı bir şey.

00:46:54Şahitler onları aldı çünkü Rusya, İran'dan.

00:46:57Evet, evet. Fabrikasını kurdu. Fabrikasını kurarak Rusya üzerine daha fazla etkilenmeye başladı.

00:47:03Demek ki İran'ın yaptığı şey ucuz maliyetle drone üretimi.

00:47:08Yani hikayenin aşağı yukarı özeti bu.

00:47:11Ve bu dronlarla çok ciddi bir asimetrik maliyet oluşturuyorsunuz.

00:47:15Ve asimetrik maliyet oluşturduğunuzda herhangi bir ülke bunu sonsuza kadar sürdüremez.

00:47:21Böyle bir planlama üzerinden geliyorsunuz.

00:47:24Bir de zaten İran'ın yaptığı şey, aslında Türkiye'nin de yaptığı şey şu.

00:47:29Biz bu meseleye önem vermemizin sebebi zaten dünyadaki değişen hibrit sistemlerden bahsediyoruz.

00:47:35NATO 3.0 zaten tam da buna oturuyordu.

00:47:38Hani bunu çok konuştuk bu meseleyi.

00:47:40NATO 3.0'un dönüşümü, değişimi, gelişimi.

00:47:45Yani bu dünyadaki neredeyse her ülke artık neredeyse bir gerilla hareketine dönüştü.

00:47:50Vurkaçlarla bir süreç ilerletiyor.

00:47:53Ve bu vurkaç taktiğinin en etkili mekanizması da artık drone teknolojisi.

00:47:58Ve siz etkili bir drone teknolojisiyle sahip olduğunuz sürece

00:48:02istediğiniz ülkeye, istediğiniz şekilde cevap verebilecek kapasitede olursunuz.

00:48:07Ukrayna'nın da gösterdiği buydu.

00:48:10İran'ın da gösterdiği bu.

00:48:12Bundan sonraki süreçte de çağı yakalamak adına

00:48:15bu tarz teknolojilere önem veren ülkeler daha fazla kazanacak.

00:48:19Zaten NATO'nun dönüşümün özellikle 90'lar sonrası veya 2000'ler sonrası dönüşümünün ana maddesi drone.

00:48:28Hani drone dünyadaki neredeyse bütün hikayeyi dönüştürülür.

00:48:32Ve dünyadaki bütün ülkeler bu drone teknolojisinin artık en iyi drone'a sahip olmak yetmiyor.

00:48:38Mesela bizim drone kapasitemiz bu bağlamda bayağı sofistike.

00:48:42Ancak önemli olan maliyetleri düşürmek.

00:48:45Ancak önemli olan bunu yer altına çekebilmek.

00:48:49Yani bu Türkiye için de mesela önemli bir ders olabilmesi lazım.

00:48:53Yani İran'ın yaptığı şey aslında bu.

00:48:55Sadece maliyeti düşürmüyor.

00:48:57Bu drone üretimini yer altına çekiyor.

00:48:59Güvenli üretimi seklasyonu sağlıyor.

00:49:02Evet ve yer altına çekmesinin bir diğer önemli boyutu güvenlik.

00:49:07Yani mesela siz Ukrayna'da böyle bir sürece girişemezsiniz.

00:49:11Giriştiğiniz an Rusya'nın bombalarıyla şey yapar.

00:49:15Ama İran bunu tedbirini almış.

00:49:17Yerin 200 metre 300 metre altında böyle bir imkan yaratmış.

00:49:22Dolayısıyla ben İran'ın dünyaya bu bağlamda çok ciddi İran savaşının dünya çok ciddi dersler verdiğini düşünüyorum.

00:49:30Ve herkes zannediyorum ki zaten gerekli dersi bir şekilde alıyor.

00:49:34Hocam bu anlamda hani uluslararası ilişkiler anlamında da her şey elinize sahip olduğunuz güç masada ya da sosyal ilişkilerde ülkeler

00:49:44arasında kastediyorum tabii ki.

00:49:46Normal savaş dışında etkileşimlerde elinizdeki güç her şeyi etkiler masayı oturduğunuzda ya da talep ettiğinizde.

00:49:54Şimdi bu noktada Türkiye'nin de geldiğiniz noktada şunu söyleyeceğim.

00:49:58Bir drone seferberliği de biliyorsunuz Türkiye'de başlatıldı.

00:50:01Drone pilotları eğitimi bu yayılıyor.

00:50:05Bununla ilgili adımlar da atılıyor.

00:50:07Aslında bunu gördü Türkiye.

00:50:09Biraz önce Adem Bey söylemişti yanılmıyorsam.

00:50:12Geçmişten bugüne İHA SİHA'ların havadaki o drone gücünün ne kadar önemli olduğunu gören Türkiye.

00:50:18Bugün bir de onlara pilot yetiştirmek Allah korusun yaşanmasın tabii ki ihtiyaç olduğunda Ukrayna'da gördüğümüz gibi bir seferberlik durumunda drone

00:50:27pilotlarının da aktif olarak hazır olması yönünde bir adım atıldığını da görüyoruz.

00:50:33Bu da önemli bir strateji değil mi?

00:50:34Bir de caydırıcı güç özelliği de taşımıyor mu atılan bu adımlar Muhammed Hocam?

00:50:41Şöyle normalde biz bu sürece bugün başlamadık.

00:50:4412 günlük savaşlarda yani çok eskiden bu sürece başladık ancak bence bizim adımıza en kritik kılma 12 gün savaşlarında oldu.

00:50:54Durup dururken iki tane ülke gidip İran'ı vurdular ve bu İran bu süreçte biz bir ders almamız gerekiyordu.

00:51:03Yarın öbür gün bize de saldırmayacakları ne malum.

00:51:06Dolayısıyla biz bu süreci böyle bir planlama çerçevesinde gördük ve İran savaşında da bunu uygulamalı olarak gördük.

00:51:15Bir drone meselesinin yani ülkedeki her kişinin bir şekilde drone teknolojisine adapte olması neredeyse artık şeyin şartı yani artık biliyorsunuz

00:51:25sistem geliştirdikçe, dünya geliştirdikçe, savaş teknolojisi geliştirdikçe cephe gerisi diye bir şey kalmıyor.

00:51:31Herkes neredeyse bu cephenin parçası olmak durumunda biz yani buradaki hikayede bir şekilde drone teknolojisi de artık o asker olmanın

00:51:42veya o cephenin içinde bulunmanın bence bir maliyeti ve herkesin bunu sahip olması gerekiyor.

00:51:48Bu birincisi yani Türkiye'de bu kadar ciddi alanda yayılması bence çok önemli.

00:51:53İkincisi de bundan sonraki süreçte de ben bizim yeraltı üretimine geçeceğimize dair haberleri duyacağımızdan adım gibi eminim yani.

00:52:02Belki de o adım atılmış bile olabilir.

00:52:05Devam edeceğiz hocam.

00:52:06Evet.

00:52:07Muhammed hocamla Adem Kılıç'la devam edeceğiz değerlendirmelere.

00:52:11Ama bir haberimiz var onu bir izleyelim istiyorum.

00:52:14Aslında konuştuğumuz başlıklarla da alakalı Rusya-Ukrayna savaşının cephe gerisinden uluslararası hukuka aykırı daha doğrusu ayağa kaldıracak uluslararası hukuku sarsıcı

00:52:26suçlamalar ve kan donduran veriler geliyor.

00:52:29Ukrayna başsavcılığı ve istihbarat kaynakları Rus ordusunun teslim olan yüzlerce Ukraynalı savaş eserini sistematik olarak infaz ettiğini öne sürdü.

00:52:40Bugüne kadar bölgeden 340'dan fazla olayda 900'ün üzerinde Ukrayna askerinin infaz edildiği iddia ediliyor.

00:52:47Haberimizi izleyelim.

00:52:49Ardından kısacık bir reklam saat başında konuklarımıza değerlendireceğiz.

00:53:17Savaş sadece cephe hattında patlayan bombolardan ibaret değil.

00:53:22Savaş geride kalan çaresiz eşler, babasının mezar taşına sarılan küçücük çocuklar ve bir mesajla dünyası kararan annelerdir.

00:53:33Bugün sizi Ukrayna'da bir mezarlıkta henüz 27 yaşında hayatının en ağır imtihanını veren bir eşin hikayesine götürelim.

00:53:41İntikam almak istiyorum. Bir çocukla yalnız kalan tek kişi ben değilim.

00:53:46Diğer anneler, eşler ve çocuklar da tamamen aynı şeyleri hissediyor.

00:53:49Herkes intikam istiyor ama bu nasıl başarılabilir ki? Bu dünyada adalet yok.

00:53:54Ukraynalı asker Andriy Dubnitsiki'den gelen son mesajda galiba esir düşüyorum yazıyordu.

00:54:00İki gün sonra ise genç kadın kucağında bebeğiyle kocasının cansız bedenini internetteki bir infaz videosunda teşhis etti.

00:54:11Andriy Dubnitsiki'ye görev Rusya'nın 2022'deki işgalinden bu yana katlettiği yüzlerce savaş esirinden sadece biri.

00:54:20Avdi İvka'daki zenit mevzisinde yaşanan o dehşeti acılı eş şu sözlerle anlatıyor.

00:54:27Kuşatmışlardı. Gidecek hiçbir yerleri yoktu.

00:54:29Orada ne suları ne yiyecekleri ne de mühimmatları kalmıştı.

00:54:33Hiçbir şeyleri yoktu. Üstelik yaralıydılar.

00:54:36Orada artık kim nasıl savaşabilirdi ki?

00:54:38Esir alındılar ama orada tam olarak ne yaşandı?

00:54:41Neden işler bu noktaya vardı?

00:54:43Özellikle de bir infazla.

00:54:44Son mesajında büyük olasılıkla esir düşeceğini yazmıştı.

00:54:48İletişim tamamen koptu.

00:54:49Kimse bir şey söylemiyor.

00:54:51Kimse yazmıyor.

00:54:52Gördüğüm tek videoda kolundaki haç işareti ve askeri mevzi görünüyordu.

00:54:56Dubnitsiki ailesinin yaşadığı bu trajedi Kiev'e göre buzdağının sadece görünen kısmı.

00:55:02Ukrayna askeri istihbaratından üst düzey bir kaynak ellerindeki dehşet verici bilançoyu paylaştı.

00:55:08Ukrayna istihbarat kaynağı bugüne kadar 340'dan fazla infaz vakası kayıt altına alındı.

00:55:14Bu vakalar esir alınarak savaş dışı bırakılmış askeri personeli kapsıyor.

00:55:17Ve bu kayıtlı olaylarda 900'den fazla askerimiz düşman tarafından katledildi.

00:55:22Benim kişisel görüşüme göre şu an üzerinde konuştuğumuz veriler bilinen tüm vakaların muhtemelen sadece %25'i ile %40'ını temsil

00:55:29ediyor.

00:55:29Ukrayna Başsavcılığı ise konuyu uluslararası mahkemelere taşımaya hazırlanıyor.

00:55:36Tüm bu soruşturmalardaki temel amacımız bu infazların münferit olaylar olmadığını, aksine sistematik bir devlet politikası olduğunu kanıtlamaktır.

00:55:44Ayrıca hayatını kaybeden askerlerin yakınları ve aileler için ölümlerin gerçek koşullarını ortaya çıkararak adaleti yeniden tesis etmektir.

00:55:50Böylesi bir kayıp yaşayan her ailenin askerini, sevdiklerini öldüren kişinin soyadını bilmesi gerektiğine inanıyoruz.

00:55:55Çünkü bu durumlarda söz konusu kişi artık savaşmıyordu, koşulsuz olarak teslim olmuştu ve bu durumdaki insanları öldürmek uluslararası insancıl hukuk

00:56:03tarafından kesin surete yasaklanmıştır.

00:56:06Ukrayna istihbaratının Zaporizya ve Donetsk cephelerinde insansız hava araçlarıyla kaydettiği görüntülerde bu iddiaları destekler nitelikte.

00:56:15Görüntülerde sığınaktan çıkıp teslim olan silahsız askerlerin arkalarından kurşun yağmuruna tutulduğu görülüyor.

00:56:24Rus yetkililer ise konuya ilişkin taziye ya da soruşturma taleplerini yanıtsız bıraktı.

00:56:30Moskova yönetimi savaş suçu iddialarını kategorik olarak reddediyor.

00:56:34Kiev ise her bir kurbanın ve katilin ismini dünyaya duyurana kadar bu davanın peşini bırakmayacağını söylüyor.

00:56:57İzlediğiniz için teşekkür ederim.

00:57:10Amerika Birleşik Devletleri, İsrail, İran savaşı sürerken öte yandan da bir başka savaş dedik.

00:57:16Ukrayna, Rusya savaşı hatta son günlerde dedik ki daha da şiddetleniyor.

00:57:22Daha doğrusu şiddeti yayılıyor.

00:57:24Bu süreci konuşup değerlendiriyoruz konuklarımızla birlikte ekranda da görüyorsunuz.

00:57:30Uluslararası İlişkiler Uzmanı Muhammed Berdibek, Doktor Muhammed Berdibek ve Adem Kılıç bizimle birlikte siyaset bilimci yazar.

00:57:39Kaldığımız noktadan da devam edelim istiyorum.

00:57:42Muhammed Hocam tam siz bir değerlendirmede yapıyordunuz bu yaşanan süreçle ilgili asimetrik,

00:57:50daha doğrusu ekonomik anlamda asimetrik savaş sürecini konuşuyorduk.

00:57:54İsterseniz oradan biraz devam edelim.

00:57:57Şimdi bu yeni sürece savaş sahasına, uluslararası ilişkilere baktığımız zaman

00:58:04Ukrayna-Rusya savaşının sonlanması nasıl bir resimde olabilir?

00:58:12Avrupa'nın, ABD'nin, Çin'in, Rusya ve Ukrayna'nın atacağı hangi adımlar?

00:58:18Evet, ateşkes yapalım, yarın barış masasına oturalım sürecini nasıl getirebilir bu savaşın gidişatını?

00:58:28Ya sanki Rusya'nın herhangi bir şekilde bu taleplerinden vazgeçeceğini açıkçası çok düşünmüyorum.

00:58:36Yani ben ABD-İran meselesinde çözümün daha kolay olduğunu düşünüyorum.

00:58:40Hani buradaki mesele de İran'ın, Rusya'nın bir şekilde işgal ettiği topraklardan çıkma gibi bir niyetini

00:58:49hiçbir şekilde, hiçbir minvalde ve hiçbir şekilde duymadık.

00:58:54Yani Rusya ve hakikaten birisi Rusya'nın literatürüne baktığımızda

00:58:57Rusya fiilen işgal ettiği yerlerden kolay kolay çekilen bir ülke değil.

00:59:03Yani siz rıza yoluyla herhangi bir şekilde Rusya'yı oradan çıkaramazsınız.

00:59:08Ancak Rusya, Ukrayna, Zelenski yarın öbür gün bir açıklama yapacak.

00:59:12İşte biz Avrupa Birliği'yle ilgili bütün iddialarımızdan vazgeçtik.

00:59:16Bundan sonra Batı'yla hiçbir şeyimiz olmayacak.

00:59:20Biz işte yerimizi bileceğiz.

00:59:22Biz Rusya'yla olan ilişkilerimizi koyacağız.

00:59:25Minvalindeki bir şeyler olması lazım ki böyle bir süreç olsun.

00:59:29Yani benim için herhalde en...

00:59:31Ama hocam onu yapabilir mi?

00:59:33Sadece küçük bir dipnotla savaş başladıktan sonra 2. yıl bitip 3. yıla girerken ben yine Ukrayna'ya gittiğimde orada halkla

00:59:41da konuştum.

00:59:42Halk o tarihte şunu söylüyordu.

00:59:44Asla ve asla topraklarımızı geri almadan biz bu savaşı bitirdik diyemeyiz.

00:59:50Topraklarımızı geri almak zorundayız diyordu halk.

00:59:53Yani konuştuğum 10 kişiden 9'u bu cümleyi söylüyordu.

00:59:58Bu olmazsa olmaz diye.

01:00:00Şimdi Zelenski ya da olur da değişirse Zelenski'den başka bir lider gelirse de o toprakları almadan bir anlaşma sürecine gitmesi

01:00:09çok zor gibi en azından benim bölgede gezerken aldığım feedbackleri oradaki vatandaşlardan söylemek istedim size.

01:00:17Çünkü dediğiniz gibi Rusya toprakları geri vermem diyor, Ukrayna'da toprakları geri vermezsen barış olmaz diyor.

01:00:24Öyle büyük bir çıkmaz var.

01:00:26İşte bu çıkmaz da benim için konu hakikaten kilit konu bu bağlamda.

01:00:31Yani mesela İran ABD meselesinde bir aşağı bir yukarı uzlaşılabilecek bir zemin var.

01:00:38Ama burada uzlaşılacak zemini sanki açtık yani.

01:00:41Ki mesela Zelenski hani ben farazi bir şeyden söylüyorum hani batıyla olan bütün ilişkilerini kesmekten batıyla ilişkilerinizi kestiğinizde bu sefer

01:00:50de yaşayamazsınız.

01:00:52Yani doğrudan Rusya bu sefer sadece belli bölgeleri değil Ukrayna'nın tamamını yutacak pozisyona gelir.

01:00:58Dolayısıyla Ukrayna'nın bu bağlamda aslında Trump çok fazla doğru söylediği şeyler olmuyor ama bu konuda Zelenski'ye şey uyarısı

01:01:07vardı ya.

01:01:07Senin elinde herhangi bir kart yok diye savaşın ilk zamanlarında yani senin elini güçlendirecek bir kart yok.

01:01:15Dolayısıyla senin bu kadar güçlü taleplerde bulunmanı gerektirecek bir durum da yok.

01:01:20E şimdi biz ben de hakikaten baktığımda Zelenski'nin elini güçlü gösterecek neredeyse done yok yani.

01:01:27Bu durum meselesini ne kadar ileriye taşıyabilirsiniz onu zaman gösterecek.

01:01:31Ya bu işin biz asimetrik ekonomik maliyetten bahsettik ya Sabih hocam siz de düşünün Adem hocam siz de ya mesela

01:01:39İran savaşından önce bizim neredeyse medyanın tamamında en çok konuştuğumuz şey ABD'nin destroylarıydı savaş gemileriydi.

01:01:48Hatırlar mısınız savaş gemilerinin İran üzerinde ne gibi etkilerini olacağına ne kadar yorumlar yapılıyordu falan.

01:01:55E savaş bir başladı bir baktık ki tarihin çöplüğüne gitti destroylar yani hiçbir fonksiyonluğu hiçbir şey kalmayan devasa metal yanılarına

01:02:05döndü.

01:02:06Ama savaş önceki statüsüne baktığımızda hakikaten bütün savaşı dönüştürebilecek bütün savaşı dönüştürebilecek şeydi.

01:02:14E bu tanklar için de 2. Dünya Savaşı'ndan sonra tankların durumuna benzer bir durum gelişti.

01:02:20E şimdi geldiğimiz durumda drone teknolojisinin neredeyse bunların tamamını ters yüz ettiğini görüyoruz.

01:02:27Ve bir asimetrik maliyeti maliyetten bahsediyoruz.

01:02:30Yani şimdi normal bir İran üzerinde...

01:02:33Hocam teşvikli hata olmaz. Bu akşam kusura bakmayın çok bölüyorum.

01:02:35Çünkü her söyleminiz kafamda bir başka mumu yakıyor.

01:02:40Destroyerlerin o savaş uçaklarının yerini şimdi gelişen teknolojiyle birlikte Adem Bey de siz de altını çizmiştiniz.

01:02:47O Ukrayna'nın Rusya'nın merkezindeki kalbindeki o bombardıman uçaklarına yaptığı drone saldırısına baktığımızda

01:02:56tırdan açılıp çıkan drone'lar yok etti o uçakları.

01:03:01Eskiden uçak gemisi yapıyordu maliyet kıyaslaması.

01:03:04Burada bir teşbih benzetme yapabilir miyiz?

01:03:07Siz tank örneğini verdiğiniz 2. Dünya Savaşı'ndan.

01:03:10Bu arada müdahaleniz hakikaten çok iyi oluyor.

01:03:13Burada da müdahale burada hatta bu füzeden daha büyük bir maliyet yani normalde drone basit bir maliyetle gidip uçağı düşürüyor.

01:03:22Uçağın maliyeti bu bağlamda çok çok daha yüksek ve hakikaten bununla siz dünyanın ne en güçlü ülkesi olsanız bile

01:03:30bununla baş etmeniz teknik anlamda imkansız.

01:03:33Yani drone teknolojisini getirdiği mesele neredeyse bu.

01:03:37Bir de şimdi bunun yanına etkili balistik vize kapasitesini de koyduğunuzda yine aynı şekilde aynı etkiyi yaratabiliyorsunuz.

01:03:45Çin'in dünya piyasalarını ele geçirmesinin en önemli nedeni ucuzluktu.

01:03:51Drone üretiminde de ucuzluğu sağlayan dünyadaki hakimiyeti ele geçirir.

01:03:56Şimdi Adem hocam da vurgusunu yaptı.

01:03:59Eğer siz bu üretim mekanizmasını ne kadar güçlendirirseniz ne kadar ucuz yolla üretmeye başlarsanız

01:04:06bence bundan sonraki süreçteki savaşlardaki en güçlü ölçüt sanki bu olacakmış gibi.

01:04:13Ve bir de bunu ekonomik anlamda bir asimetriye dönüştürürseniz Trump örneğindeki gibi.

01:04:18Mesela Trump dikkat ettiyseniz hep İran'ı şeyle şey yapıyordu.

01:04:22Diyordu ki İran'ın zamanı yok ama bir gördük ki aslında Amerika'nın zamanı yokmuş.

01:04:28Yani İran bir şekilde dayanabilecek bir sabır eşiğini çok etkili bir şekilde kullandı.

01:04:34Ve İran mesela şunun farkında bu durumda.

01:04:37Trump'ın seçimde ne kadar sıkıştırdığının farkında ve Trump'ın bir çözüm arayış içinde olduğunu bildiği için sıkıştırdık da sıkıştırıyor.

01:04:46Ancak Zelenski'nin ve Rusya'nın bu bağlamda hani bu örnekte olduğu gibi Rusya'yı sıkıştıracak bir pozisyonu yok.

01:04:55Bunu elde ettiğinde başka bir senaryoyu konuşuruz.

01:04:58O zaman çekilme meselesini de konuşuruz.

01:05:01Ancak gördüğümüz tabloda Ukrayna'nın Rusya karşısında teknik anlamda alabileceği bir şey yok.

01:05:07Ayrıca Hürmüz gibi bir kartı da yok.

01:05:10Hani Hürmüz gibi bir kartı olsa bir şekilde Rusya'yı köşeye sıkıştırabilir ama Rusya'yı köşeye sıkıştıracağı bir durum da

01:05:19yok.

01:05:19Bir denklem de yok.

01:05:20Bir denklem yok ama.

01:05:23Buyurun Ukrayna ne yapacak o zaman barış için?

01:05:26Ben şuraya geleyim.

01:05:28Şimdi Ukrayna ne yapacak Rusya ne yapacaktan ziyade bu iki savaşı kıyasladığımız için Muhammed Hocam çok önemli bir noktaya dikkat

01:05:34çekti.

01:05:34Şimdi Rusya'da Ukrayna'nın yeni bir kartı var mı?

01:05:38Amerika Birleşik Devletleri ve İran'ın yeni bir kartı var mı?

01:05:42Şimdi İran'ın yeni kartı ne oldu?

01:05:44Biz aylardır savaş öncesinde söz konusu olmayan bir Hürmüz boğazı kartının İran tarafından çok net bir şekilde kullandığını görüyoruz.

01:05:53Ve savaşın da aslında Hürmüz kartı nedeniyle uzadığını görüyoruz.

01:05:58Şimdi ne oldu?

01:06:00Savaşın maliyetini yükseltmek için, savaşın küresel aranaya yayılması anlamında, küresel maliyetini yükseltmek için biz İran'ın sıkıştığında Babül Mendes'i

01:06:11de devreye soktuğunu gördük.

01:06:13Bakın şimdi Kızıldeniz ve Babül Mendes devreye girmiş durumda.

01:06:18Bir sonraki nokta ne olacak?

01:06:19Bakın biz geçtiğimiz hafta Dimyat Limanı'na, Mısır'da Dimyat Limanı'na bir saldırı olduğunu gördük.

01:06:25Yani gerekirse Süveyş'te devreye sokabilirim noktasında.

01:06:30Süveyş devreye girerse ne olur?

01:06:32Bir sonraki aşama Mısır'ın sınırı olduğu için, deniz sınırı olduğu için Doğu Akdeniz'de bunun içerisine girer.

01:06:39Bir sonraki aşama ne olur?

01:06:41Avrupa'ya doğru bu mesele ilerler.

01:06:44Bakın bir çerçeve çizdim.

01:06:48Yani İran'ın elindeki kart o kadar geniş ki,

01:06:50İran diyor ki, ben Körfez ülkelerinin sadece doğal gazını satmadı, petrolünü satmadı,

01:06:58bununla ilgili uluslararası ekonomik darboğaz yer attım, sıkıntı yaşattım şeklindeki adımından ziyade,

01:07:08bu savaşı daha geniş çerçeveler yaymak için ciddi bir şekilde yeni kartlarının olduğundan bahsediyor.

01:07:15Peki, Ukrayna'nın hangi kartı var ya da Rusya'nın hangi kartı var?

01:07:20Şimdi Rusya'nın bir kartı var, bu meseleyi Polonya üzerinden Avrupa'ya yayabilir.

01:07:26Başka bir kartı yok.

01:07:28Şimdi Polonya'da, şimdi bakıyoruz, Trump'ın bir önceki döneminde, 2019 döneminde yapmış olduğu,

01:07:35NATO zirvesinde 3,5 ile 5 arası savunma sanayi ile ilgili, yatırımlarla ilgili aldığı sözlerden,

01:07:42gelinen noktada bu tahavüde uyan sadece iki ülke var.

01:07:50Birisi Polonya, birisi Yunanistan.

01:07:52Yunanistan borçlanarak, çok ciddi bir şekilde borçlanarak buna uymaya çalışmış.

01:07:58İkincisi de Polonya.

01:07:59Polonya ne yapmış?

01:08:00Yatırım yaparak, savunma sanayisine çok ciddi bir şekilde ordusunu genişleterek bu adımı atmış.

01:08:07Bunun dışında Avrupa ülkelerinin içerisinde hiçbir ülke 3,5'luk hedefine,

01:08:13ki 2030 sonrası bu hedef 5'e ulaşacak,

01:08:172035'te 5'e 5 hedefine, yani gayri safi yurt içi hasılarının %5'ine ulaşma hedefine,

01:08:24Polonya'dan başka hiçbir ulaşacak ülke gözükmüyor şu anda.

01:08:28Şimdi böyle bir denge içerisinde,

01:08:30Rusya'nın tek kartı Avrupa'ya karşı bir tehdit oluşturmak.

01:08:34Başka hiçbir kartı yok.

01:08:36Ama İran, çok sayıda kart ortaya koyuyor.

01:08:40Diyor ki,

01:08:41Hürmüz olmazsa Babil Mendes,

01:08:43Babil Mendes olmazsa Kızıldeniz üzerinden Süveyş,

01:08:46Süveyş olmazsa Mısır üzerinden Doğu Akdeniz,

01:08:50Doğu Akdeniz'in üzerinden de Avrupa'ya kadar uzun olan bir kordon oluştururum diyor.

01:08:54Hatta Hazar Denizi'nde,

01:08:56Ukrayna'nın saldırısından dolayı da,

01:08:58Hazar Denizi tarafından da bir cephe açabilirim diyor.

01:09:00Şimdi bu kadar geliş bir kartı varken İran'ın,

01:09:07bu iki savaşı bana göre kıyaslamak,

01:09:10yani bir askeri çalışan olarak,

01:09:13yani asker uzman değilim ama,

01:09:15askeri savunma sanayi çalışan bir isim olarak,

01:09:18bana göre biraz yanlış geliyor.

01:09:19Samet Hocam özetlemek istedim.

01:09:21Biraz yanlış geliyor ama sürece baktığımız zaman,

01:09:24biraz yaklaşık bir 13 dakikamız kalmışken,

01:09:29biraz şunu konuşmak istiyoruz.

01:09:31Evet, savaşı konuştuk, süreci konuştuk.

01:09:34Burada özellikle maliyet anlamında asimetrik durumu konuştuk.

01:09:38Çıkmaz var Ukrayna-Rusya savaşı için.

01:09:41Biri ilhak edilen, işgal edilen ya da başka bir söylemle topraklardan çıkman diyor,

01:09:47diğeri çıkmazsan anlaşamayız diyor.

01:09:49Orada büyük bir kesişim noktası,

01:09:52çok büyük anlaşma için.

01:09:54Ama ne olacak da barış gelecek?

01:09:57Biraz önce Muhammed Hocam,

01:09:59dediniz ki bu süreçte birinden biri vazgeçecek.

01:10:02Ukrayna-Rusya tarafına dönebilir ama,

01:10:05Ukrayna'nın zaten geçmişinden bugününe baktığımız zaman,

01:10:08kurulduğu günden beri, 90'lı yıllardan beri,

01:10:11çok da uzun bir süreçten bahsetmiyoruz.

01:10:14Genelde böyle ülkelerde,

01:10:16zaten SSCB'den gelme olduğu için,

01:10:19biraz Avrupa'ya dönük bakan bir siyasi kitle var.

01:10:23Biraz Rusya yanlısı olan kitle var.

01:10:26Hep orada bir değişim olur.

01:10:28Bugünkü Avrupa'ya bakan kitle,

01:10:31şimdi durum böyle olunca yönetim değişirse,

01:10:34Rusya yanlısı gelirse o barışı görür müyüz?

01:10:37Ya da şu anki konjöktürde,

01:10:40barışın gelmesine iki ülkenin de ihtiyacı var.

01:10:43Tüm dünyanın ihtiyacı var.

01:10:45Nasıl bir barış haritası olur?

01:10:47Yani Trump yapacağım, yapacağım dedi.

01:10:49Siz dediniz, yine aynı soru gibi oluyor ama,

01:10:52bu noktada biraz daha bir done koyalım istiyorum ortaya.

01:10:57Ne olursa gerçekten bir barış görebiliriz.

01:11:00Bu kalan süreçte bunu konuşalım istiyorum,

01:11:02bütün yönleriyle.

01:11:04Bir de müsaadenizle,

01:11:06ben size bir şey soracağım da,

01:11:07siz bu şey yaptınız,

01:11:09sorular soruyordum ya,

01:11:10bir şekilde bu işgal bölgesinden,

01:11:12az, yani Rusya topraklarından vazgeçmediği sürece,

01:11:16biz vazgeçmeyiz diyordu.

01:11:17Peki, sorduğunuz sorularda,

01:11:19Zelenski ile ilgili,

01:11:21yani savaşın sebebiyle ilişkili,

01:11:23Zelenski'yi suçlamaları var mıydı?

01:11:25Onu çok merak ediyorum,

01:11:26ona göre ben de bir de şey yapacağım,

01:11:28devam edeceğim.

01:11:28Evet, evet, Zelenski ile ilgili,

01:11:30Zelenski yanlış yaptı diyenler de vardı ama orada,

01:11:33yüzde verirsem,

01:11:34Zelenski yanlış yaptı diyen azdı,

01:11:37ama Zelenski yüzünden,

01:11:39savaşa sürüklendik diyen,

01:11:41yanlış savaş sürecini kastediyorum,

01:11:43yanlış yaptı diyen azdı,

01:11:45ama onun yüzünden sürüklendim diyen,

01:11:47yüzde elli vardı.

01:11:49Fakat,

01:11:49savaş psikolojisi hocam,

01:11:51ben orada sorduğum sorular,

01:11:52bir anket yapsam,

01:11:53doğru cevap almam zor,

01:11:55çünkü savaş olduğu zaman,

01:11:57ülke toprağına girildiği zaman,

01:11:59çoğunlukla ne olursa olsun,

01:12:01Zelenski'nin arkasındayız der,

01:12:03yönetimin arkasındayız der,

01:12:04İran'da da en yakın zamanda gördüğümüz gibi,

01:12:07ama ona rağmen,

01:12:09yüzde ellilik,

01:12:10Zelenski yanlış yaptı,

01:12:12bizi savaşa soktu diyen,

01:12:13bir süreçte var,

01:12:15kesinlikle Avrupa Birliği ısrarıyla,

01:12:18ama o yüzde elliyi,

01:12:20daha doğru bir değerlendirmeyle,

01:12:22daha fazla olduğunu düşünebiliriz.

01:12:24Şimdi Adem Hocam,

01:12:28Adem Hocam,

01:12:29şu örneğini verdik,

01:12:30Polonya'nın yüzde beş meselesini yakalayın,

01:12:32bir de dikkat ettiyseniz,

01:12:33o Trump'ın,

01:12:34sanma harcamalarının yüzde beş civarına artılmasına,

01:12:38en hevesli görünen ülkelerin,

01:12:40neredeyse tamamı,

01:12:41Rusya'yla sınırlı olan ülkeler.

01:12:43Çünkü,

01:12:44tehditin,

01:12:45nereden geleceğini,

01:12:47ve bu konuda daha hazırlıklı olmak istediklerini,

01:12:50bugün Ukrayna'nın başına geleceğini,

01:12:52yarın kendine en başına geleceğini farkında olarak,

01:12:54hakikaten bu sınırda,

01:12:56neredeyse üç,

01:12:56üç buçuk sınırın üstündeki,

01:12:58pek neredeyse ülkelerin tamamı,

01:13:00bu sınırdaki ülkeler.

01:13:02Dolayısıyla burada,

01:13:03bir kriz var,

01:13:05ve bir sınır tehdidi var,

01:13:06ve bu sınır tehdidi çok güçlü.

01:13:09Avrupa Birliği'nin doğrudan,

01:13:11mücadele edemeyeceği kadar güçlü bir ülkeden bahsediyoruz.

01:13:15Burada,

01:13:15şimdi bu barış meselesinde,

01:13:17evet,

01:13:18Zelenski'nin gitmesi,

01:13:20Rus yanlısı bir iktidarın,

01:13:21gelmesi şu anda çok ufukta görünmüyor,

01:13:24ancak,

01:13:24bu,

01:13:25evet,

01:13:25barışa sürükleyebilir meseleyi,

01:13:27ancak,

01:13:27işgal edilen bölgeler meselesi olduğu sürece,

01:13:31gördüğüm tabloda,

01:13:33Ukrayna'da biri çıkacak diyecek ki,

01:13:34biz bunlardan vazgeçiyoruz,

01:13:36veya neyse,

01:13:37yenildik,

01:13:38savaşta bunlardan vazgeçiyoruz,

01:13:40ancak,

01:13:41bunun da çok ciddi bir maliyeti olur,

01:13:43çünkü,

01:13:43Ukrayna'da,

01:13:45bunun maliyeti var,

01:13:46yani,

01:13:46bu bağlamda,

01:13:47hakikaten,

01:13:48ben de bir şey örneğini verirken,

01:13:50bunu anlatıyordum,

01:13:51mesela,

01:13:51ABD,

01:13:52İran meselesi,

01:13:53bu kadar zor görülmesine rağmen,

01:13:55bu kadar kışkırtıcı görünmesine rağmen,

01:13:58en azından iki tarafın,

01:14:00birbirini etkileyebileceği,

01:14:01iki tarafın vazgeçebileceği,

01:14:03usullar var,

01:14:04burada,

01:14:06yani,

01:14:06burada,

01:14:07iki tarafın,

01:14:08neredeyse vazgeçmemesi üzerine,

01:14:10yemin etmiş gibiler,

01:14:12yani,

01:14:13biri,

01:14:13toprağından vazgeçmiyor,

01:14:15biri işgalinden vazgeçmiyor,

01:14:17bu durumda,

01:14:18orta yolu bulmak,

01:14:19gerçekten zor,

01:14:20bir de,

01:14:21Samet Bey,

01:14:21bir şey düşünün,

01:14:22yani,

01:14:25ABD'nin,

01:14:26İran'ı vurması için,

01:14:27iki bin kilometre yol gelmesi lazım,

01:14:29on bin kilometre yol gelmesi lazım,

01:14:32Rusya hemen yanı başında,

01:14:33yani,

01:14:34dolayısıyla,

01:14:34ABD için ciddi anlamda,

01:14:36bir maliyet var,

01:14:37mesela,

01:14:38İran ne yapıyordu,

01:14:39körfez üstlerini vurarak,

01:14:40bu maliyeti daha fazla artırıyor,

01:14:42İran,

01:14:43körfez ülkeleri,

01:14:44sadece canı sıkıldığı için,

01:14:45vurmuyor,

01:14:46ABD'ye,

01:14:47bu anlamda,

01:14:48asimetrik bir maliyet oluşturmak için,

01:14:50çünkü,

01:14:50atıyorum,

01:14:52Doha'dan kalkıp,

01:14:53İran'ı vuran,

01:14:54bir uçan maliyetiyle,

01:14:56işte,

01:14:56Diego Garcia'dan,

01:14:58dört bin kilometreden gelip,

01:14:59İran'ı vuracak,

01:15:00bir uçan maliyeti,

01:15:01aynı değil,

01:15:02yani,

01:15:02İran,

01:15:03bu bağlamda,

01:15:04bu,

01:15:05vurma etkisinin de,

01:15:06çarpanı artırmaya çalışıyor,

01:15:08ancak,

01:15:09burada,

01:15:09Ukrayna'nın,

01:15:10eli,

01:15:11bence,

01:15:11çok,

01:15:11hakikaten,

01:15:12çok zayıf,

01:15:13bundan sonraki süreçte,

01:15:14sadece beni,

01:15:16drone teknolojisinde,

01:15:17artan,

01:15:18böyle,

01:15:18arda arda saldırılarla,

01:15:20Rusya'ya dize getirebilir misiniz,

01:15:22ama,

01:15:22Rusya örneğinde gördüğümüz üzere,

01:15:24siz Rusya'ya ne kadar sert vurursanız,

01:15:26Rusya daha sert vurur,

01:15:27yani,

01:15:28Rusya bu bağlamda,

01:15:29hakikaten,

01:15:30orantısız güç,

01:15:32uygulayabilecek,

01:15:32ve,

01:15:33savaş hukukunda da,

01:15:34hiçbir sınırı tanımayabilecek,

01:15:36bu ülke,

01:15:36diyelim ki,

01:15:37Rusya'da bunun farkında zaten,

01:15:39yani,

01:15:39diyelim ki,

01:15:40Rusya,

01:15:40savaş suçu işçileri,

01:15:41Rusya,

01:15:42soykurum suçu işçileri,

01:15:43vesaire,

01:15:44vesaire,

01:15:45Rusya'yı,

01:15:45hangi mahkeme,

01:15:46hangi ceza hukuku,

01:15:48hangi güç durdurabilir ki,

01:15:50bunun herkes farkında oldu,

01:15:52buyurun.

01:15:52Burada küçücük bir hatırlatma,

01:15:54özellikle Gazze sürecinde,

01:15:56korkunç bir katliam,

01:15:57soykırımdan bahsediyoruz,

01:15:59ama,

01:15:59Rusya,

01:16:00savaş sürecinde,

01:16:02Zaporizya'da,

01:16:03çok net hatırlıyorum,

01:16:04her sonunda da,

01:16:05galiba olmuştu,

01:16:06o bölgelerde,

01:16:07insani koridorlara açtı,

01:16:10bunu da hatırlatmak lazım,

01:16:11ama saldırı gücü anlamında,

01:16:13hiçbir asimetri,

01:16:15kesinlikle sizin söylediğiniz gibi hocam,

01:16:17çok güçlü bir saldırıya sahip,

01:16:19şimdi siz söylerken aklıma geldi,

01:16:21hem,

01:16:22Barış nasıl gelir diye,

01:16:23Adem hocama da,

01:16:24sormuş olayım,

01:16:25yaklaşık bir 6 dakika kalmışken,

01:16:27hem de,

01:16:28çok kısa Muhammed hocam,

01:16:29sizden de alayım,

01:16:30Rusya,

01:16:31büyük bir saldırı da yapabilir,

01:16:33asimetrik saldırı da yapabilir,

01:16:34güç anlamında,

01:16:35Belarus müttefiki,

01:16:38Belarus'a acaba,

01:16:39her ihtimale karşı,

01:16:41Kiev'i ele geçirmek yönünde,

01:16:43büyük bir yığınak yapmış olma ihtimali var mı,

01:16:46bu geride kalan yıllarda,

01:16:48Ukrayna'nın aklıma geldiği için soruyorum,

01:16:51ya şöyle,

01:16:52ben bu gördüğüm,

01:16:53bu tarz durum,

01:16:54Ukrayna'nın Belarus'u işgali mi,

01:16:56Belarus'un,

01:16:57şeye sürece dahil olması mı,

01:16:58Belarus'a yığınak yapmış olabilir mi,

01:17:00Rusya,

01:17:01Ukrayna'yı işgal ettirmiş,

01:17:02tamam mı,

01:17:03şöyle,

01:17:04normalde,

01:17:05bizim gördüğümüz tabloda,

01:17:06hem Moldova'da,

01:17:07mesela Transdiniyester meselesinde,

01:17:10hem bu şeyde,

01:17:11Gürcistan meselesinde,

01:17:13Rusya genel anlamda,

01:17:15istediğini alıp çekiliyor,

01:17:17yani ülkenin tamamını,

01:17:19işgale girişmiyor,

01:17:20hani bu bir şekilde,

01:17:22neredeyse bütün süreçlerde,

01:17:24Ukrayna'da da aynısını görüyoruz,

01:17:25Gürcistan'da da aynısı,

01:17:27işte Osetya meselesinde görüyoruz,

01:17:29Moldova'da da aynı süreç var,

01:17:31demek ki Rusya'da,

01:17:33bir şablon var,

01:17:34bu şablonda,

01:17:35kendisine,

01:17:37kendisiyle,

01:17:38angajeli,

01:17:39veya kendisiyle ilişkili,

01:17:41Rus topluluklar,

01:17:42veya Slav topluluklar üzerinde,

01:17:44bir ilişki geliştirerek,

01:17:46onları kendisine bağlıyor,

01:17:48fiilen işgal ediyor,

01:17:49ancak burada bir rıza ilişkisi kurmaya çalışıyor,

01:17:52dikkat ettiyseniz,

01:17:53yani,

01:17:54mesela gidip,

01:17:54Ukrayna'nın,

01:17:55geri,

01:17:56mesela Odessa'da,

01:17:57gidip herhalde şey yapamaz değil mi,

01:17:59bir rıza ilişkisi kuramaz yani,

01:18:01rıza ilişkisi kurması lazım,

01:18:03mesela Kırım'ı aldığında,

01:18:05Kırım'ın,

01:18:05ilhak edilmesine,

01:18:07veya işgal edilmesine,

01:18:09onay veren,

01:18:10orada bir Rus şeyi var,

01:18:11yani,

01:18:11bir Rus etkisi var,

01:18:13veya Donetsk'ta,

01:18:14aynı şekilde bir etki var,

01:18:15durup dururken,

01:18:16şey işgal etmiyor,

01:18:17bu bölgeleri,

01:18:18bu bölgede,

01:18:19kendisiyle,

01:18:19angajet topluluklar olduğu için,

01:18:21buraya giriyor,

01:18:22ve burayı tutabildiği için giriyor,

01:18:24yoksa,

01:18:25kafadan,

01:18:26işgal gibi bir derdi yok,

01:18:28açıkçası,

01:18:28Adem Bey,

01:18:29az süre kaldığı için,

01:18:31bölmek zorunda kaldım,

01:18:32Adem Bey,

01:18:33siz nasıl değerlendiriyorsunuz,

01:18:34hatta,

01:18:35o Donetsk bölgesiyle ilgili de,

01:18:37hocamız bahsetmişken,

01:18:38şunu söyleyeyim,

01:18:402014'te,

01:18:41ilhak ediyoruz denildiğinde,

01:18:42sabah,

01:18:43bütün kimlik belgeleri,

01:18:44vesaire hazırdı,

01:18:45ben o bölgeye gitmedim ama,

01:18:47orada,

01:18:47o gün olan,

01:18:48gazeteci arkadaşlarımdan,

01:18:50aldığım feedbackler böyleydi,

01:18:52bir günde olmamış,

01:18:53yılların hazırlığı olduğunda,

01:18:55hatırlatmış olayım,

01:18:56izleyicilerimize,

01:18:57tam siz o noktaya gelmişken,

01:18:58buyurun Adem Bey,

01:19:01Samet Hocam,

01:19:02sizin gibi,

01:19:02bir moderatör,

01:19:03bizi yönelendirince,

01:19:05açıklama yapmaktan sonra,

01:19:07daha çok,

01:19:08sorgulama yapmak zorunda kalıyoruz,

01:19:10teşekkür ederim,

01:19:11çok koruyayım,

01:19:12çok araya giriyorum,

01:19:14teşekkür ederim,

01:19:15yok,

01:19:16inanılmaz bilgiler veriyorsunuz,

01:19:17sağ olun,

01:19:18laf olsun diye söylemiyorum,

01:19:19şimdi,

01:19:20ben modern savaş döngüsünden bahsetmiştim,

01:19:23şimdi,

01:19:24az önce bir soru sordunuz,

01:19:25dediniz ki,

01:19:26acaba Belarus üzerinden,

01:19:28bir yinak yapılmış mıdır,

01:19:30Belarus'unlarında,

01:19:31çok büyük bir yinak var,

01:19:33hatta tahmin ettiğimizin,

01:19:34çok daha üzerinde bir yinak var,

01:19:37ve,

01:19:37eğer bugün,

01:19:39Rusya,

01:19:40nükleer,

01:19:40güce sahip olmasaydı,

01:19:43Avrupa devletleri,

01:19:45bu kadar,

01:19:474 sene,

01:19:484,5 sene,

01:19:485 sene,

01:19:49Şubat ayı itibariyle,

01:19:505. senesinde girecek olan,

01:19:52bir savaşta,

01:19:53kesinlikle,

01:19:54Ukrayna ile birlikte,

01:19:56savaşa girerdi,

01:19:57bakın,

01:19:58Rusya,

01:19:58bir nükleer,

01:19:59caydırıcılığa sahip olmasaydı,

01:20:01bir defa,

01:20:01bunun ikisini,

01:20:02bir kenara koymamız gerekiyor,

01:20:04hem Belarus'taki yinak,

01:20:06hem de,

01:20:07neden bunun ikisini,

01:20:07aynı kefeye koydum,

01:20:08birisi karşı tarafta,

01:20:09birisi karşı tarafta,

01:20:10ama şu anlamda,

01:20:11aynı kefeye koydum,

01:20:13iki tarafta,

01:20:13birbirini tartıyor,

01:20:16ve şunu söylüyor,

01:20:17diyor ki,

01:20:18ben üstün gelebilirim,

01:20:20ben üstün gelebilirim,

01:20:21fakat,

01:20:22bu noktada,

01:20:25asıl mesele,

01:20:26sahada çözülmesin,

01:20:27asıl mesele,

01:20:27masada çözülsün,

01:20:28çünkü,

01:20:29masada çözmedikleri takdirde,

01:20:31bu meselenin,

01:20:32dünya savaşına,

01:20:34evrileceğini,

01:20:35her iki tarafta,

01:20:35net bir şekilde biliyor,

01:20:37yani,

01:20:37ABD ve Avrupa'nın,

01:20:39bir tarafta olduğu,

01:20:41ve,

01:20:42Rusya'nın,

01:20:43ki,

01:20:43İran savaşı ile birlikte,

01:20:44net bir şekilde,

01:20:45İran'ın,

01:20:45ve Çin'in,

01:20:47her ne kadar,

01:20:47tarafsız kalsa da,

01:20:48hem Rusya,

01:20:49Ukrayna savaşı sürecinde,

01:20:525. yılını dolduracak olan,

01:20:53hem de,

01:20:54İran,

01:20:55ABD savaşı sürecinde,

01:20:57tarafsız kalktığı,

01:20:58bir süreç olsa da,

01:21:00Çin'in de,

01:21:00o doğrultuda,

01:21:01o cephede,

01:21:04hareket edeceğini biliyor,

01:21:05şimdi,

01:21:07neredeyse,

01:21:08lise,

01:21:09orta kola öğrenciler bile,

01:21:10okuyabilecek bir duruma geldi,

01:21:12bu yüzden,

01:21:13Avrupa'da,

01:21:14Rusya,

01:21:16Amerika ve İran,

01:21:18bu dengelere göz atarak,

01:21:19hareket etmeye çalışıyor,

01:21:20bizim de,

01:21:21bu dengeleri,

01:21:22göz ardı etmeden,

01:21:23yorum yapmamız imkansız,

01:21:24önümüzdeki süreçte,

01:21:25ben,

01:21:26çok net bir şekilde,

01:21:26şunu görüyorum,

01:21:27Rusya-Ukrayna savaşı,

01:21:29özelinde,

01:21:30bunu konuştuğumuz için,

01:21:31bu gece,

01:21:31yani,

01:21:32İran,

01:21:32ABD savaşındaki,

01:21:33CHP'leri saydığım az önce,

01:21:35bence,

01:21:35o puzzle'lar birleşecek,

01:21:37bence,

01:21:38bu savaş,

01:21:38İran savaşı,

01:21:39daha geniş bir cevapya yayılacak,

01:21:41bana göre,

01:21:42o puzzle'lar,

01:21:42az önce sadece puzzle'la birleşecek,

01:21:44ama Rusya-Ukrayna savaşı,

01:21:45Ukrayna,

01:21:46Rusya,

01:21:47İran,

01:21:47ABD savaşının,

01:21:48biraz önce,

01:21:49Muhammed Hoca,

01:21:49bu da,

01:21:50hayır,

01:21:51Mısır,

01:21:52Babül Mendes,

01:21:54Mısır'daki süreç,

01:21:543. Dünya Savaşı anlamına gelmiyor mu,

01:21:56süremizi tamamladık ama,

01:21:57son cümleyle,

01:21:59bu,

01:21:59bu bir bölgesel savaş olur,

01:22:01ama Rusya-Ukrayna Savaşı,

01:22:03savaşı,

01:22:03özelliğinde de,

01:22:05CHP'deki manevraların,

01:22:07artacağı bir döneme gireceğiz,

01:22:08neden,

01:22:09çünkü Avrupa'daki,

01:22:10özellikle savunma sanayi,

01:22:13anlamındaki,

01:22:16depolar,

01:22:17çok ciddi bir şekilde boşalmış durumda,

01:22:19hatta bugün,

01:22:20Ruters'taki,

01:22:21habere bakarsanız da,

01:22:23ABD'de,

01:22:24uzun menzilli füzelerinin,

01:22:25çok ciddi sıkıntıya girdiğini görebilirsiniz,

01:22:28bu,

01:22:29onların ifadesi,

01:22:30CNN Türk'te de bu,

01:22:31haber olarak geçti,

01:22:32bu dengeler gözettiğimizde,

01:22:35çok farklı bir sürece doğru gittiğimizi,

01:22:37belirtebiliriz,

01:22:38Samet Hocam,

01:22:39böyle özetleyeyim,

01:22:40Adem Bey,

01:22:41Muhammed Hocam,

01:22:42çok teşekkür ederim,

01:22:43gerçekten,

01:22:44çok keyifli bir yayın olduğunu da söylemeliyim,

01:22:47hem bir,

01:22:48geride kalan savaş sürecini özetlemiş olduk,

01:22:50Ukrayna-Rusya savaşında,

01:22:51hem de,

01:22:52ne olacağını,

01:22:53konuşmuş olduk,

01:22:54değişen konjektürle birlikte,

01:22:56Muhammed Hocama,

01:22:57Adem Bey'e çok teşekkür ediyorum,

01:22:59değerli izleyicilerim,

01:23:00sizlere çok teşekkür ediyorum,

01:23:01bu saate kadar,

01:23:02bize eşlik ettiniz,

01:23:04ben Samet Giner,

01:23:05hoşçakalın,

01:23:06CNN2PK.

Gece Haberleri 6 Ağustos 2026 Perşembe

Kategori

Döküm

Yorumlar

Önerilen