- 29 dakika önce
Gece Haberleri, 24 saatin tüm gelişmelerini ekrana getiriyor.
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:10İzlediğiniz için teşekkürler.
00:30Yeniden gündeme taşındı. Bu başlıkları konuşacağız. Peki bu krizler birbirini tetikleyerek daha geniş çaplı bir savaşa dönüşebilir mi?
00:39Amerika Birleşik Devletleri İran'la yaşanabilecek yeni bir gerilim nedeniyle farklı cephelerde de askeri ve siyasi olarak daha fazla angaje
00:48olur mu?
00:49Bu başlıkları konuşacağız, değerlendireceğiz.
00:52Bazı gerilimler var. Bu gerilimler yayılır mı? Ez cümle.
00:56Kimle konuşacağız? Bölgemizde tabii sıcak gelişmelerde yaşanıyor.
01:01Konuklarım ekranda. Konuklarımla değerlendireceğim.
01:05Lüseyin Üniversitesi Öğretim İyesi Dr. Muhammed Mazhar Şahin, Prof. Hasan Oktay, Kafkas San Başkanı bizimle birlikte.
01:13İki konuğuma da hoş geldiniz diyorum.
01:16Hoş bulduk Samet Bey.
01:18Hoş bulduk Samet. İyi akşamlar, iyi geceler. Muhammed Bey iyi geceler.
01:21Gerilimleri konuşacağız dedik ama şunu da hatırlatın birkaç saat önce de Suriye-Irak sınırında gerginlik oldu.
01:28Irak'taki halk seferberlik güçleri Suriye'ye yönelik saldırı tehdidinde bulundu.
01:33Suriye Silahlı Kuvvetleri de bunun üzerine yüksek alarm düzeyine geçti.
01:39Bu başlıkları değerlendireceğiz, konuşacağız bu bölümde.
01:42İlk olarak gerilimlerle başlayalım.
01:45Şimdi gerilimlere baktığımız zaman Gazze sürecini konuşuyoruz ama daha önceden başlayan Ukrayna-Rusya savaşı var.
01:522022'yi tabii ki topyekun savaşa baktığımızda Ukrayna-Rusya arasında.
01:572022 var ama aslında 2014'ten bu yana yaşanan bir savaş süreci olduğunu da söyleyebiliriz.
02:03Irak'ta bazı süreçler vardı, Suriye'de vardı.
02:07Şimdi İran çok gergin.
02:09Neler oluyor? Hasan hocam sizinle başlayıp değerlendireceğiz ama öncelikle Muhammed hocama gitmek istiyorum.
02:19Muhammed hocam bu gerilimleri nasıl değerlendiriyorsunuz?
02:22Gerçekten savaşlar birbirini tetikler, daha büyük bir savaş sürecine girer miyiz?
02:29Yani aslında hep o tehdidinin yapıldığı 3. Dünya savaşı bölgeler bazında çıktı diyebiliriz.
02:35Yani Rusya-Ukrayna savaşının o sahaya baktığımızda aslında o bölge için resmen bir dünya savaşı çıktı diyebiliriz.
02:41Ya da Amerika-İran arasında çıkan çatışmaya baktığımızda hem İran'ın hem körfez attının büyük bir yayılım ateşi içerisinde olduğunu
02:48ve bölgeler kendi bazında dünya savaşını çıkarttı diyebiliriz.
02:52Ya da Suriye'yi düşünelim. Yıllardır Suriye'de Esad zulmü vardı. Esad kendi halkına bir defa dünya savaşını çıkarttı.
02:59Bu dünya savaşı dediğimiz şey illa 2. Dünya Savaşı'nda olduğu gibi, 1. Dünya Savaşı'nda olduğu gibi tüm ülkelerin
03:07birbirine girdiği bir savaş olmak zorunda değil.
03:09Bölgesel bir savaş artık dünya savaşı kadar insanın hayatını kaybetmesiyle sonuçlanıyor.
03:14Bölgesel ve kitlesel silahlardan kaynaklı.
03:17Tabi Ukrayna ile Rusya arasında bitmek bilmeyen bir savaş ve ne yazık ki benim ve Körfez'deki birçok uzmanın analizini yapmış
03:24olduğu Hürmüz Boğaz'ı odaklı bu çatışmaların da bitmek bilmeyeceği.
03:28Bugün biz bir anlaşmayı konuşsak da önümüzdeki süreçte tekrar çatışmanın olma ihtimalinin kuvvetle muhtemel olduğu ve bu savaşın da bitmeyecek
03:37uzun süreli bir savaş olacağı.
03:38Gazze'de biliyorsunuz yine Gazze'yi siz söylediniz.
03:41İsrail'in yıllarda süre gelen soykırım var.
03:44Evet bugün bir anlaşmadan söz edebiliyoruz ama söz konusu İsrail olduğunda biz o anlaşmanın herhangi bir tarafına ne yazık ki
03:50güvenemiyoruz.
03:50Tabi burada Gazze'liler de güvenemiyor.
03:53Bir güven kaynağı olarak zaten Türkiye'nin istikrar gücünde askeri olarak bulunmasını istiyor Hamas heyeti.
03:59Şayet bu olacak olursa Gazze'ye de bir huzur gelebilir.
04:01Ancak olmayacak olursa Gazze'de önümüzdeki süreçte Netanyahu'nun seçimi öncesinde tekrar soykırımın başlama riskiyle karşı karşıyayız.
04:11Bir diğer bölge Suriye Irak'tan söz ettiniz.
04:14Suriye henüz yeni oturmak üzere olan bir ülke.
04:17Türkiye'nin desteği orada malum.
04:19Trump'ın İsrail'in Hizbullah'la çatışmaya girmesini istemediği için biliyorsunuz Ahmet Şaray'ı oraya yönlendirmeye çalıştığını hatırlıyoruz.
04:29Yani Suriye onlarla ilgilensin.
04:31Siz orayla uğraşmayın.
04:33Aslında Trump yükü bölüyor.
04:36Kendi üzerindeki yükü.
04:37Husi'lerle Suudi Arabistan'ı çatıştırıyor.
04:40Lübnan'da Hizbullah'la Suriye'yi çatıştırıp hem kendi üzerindeki yükü hem İsrail'in üzerindeki yükü maliyeti azaltmak için uğraştı.
04:48Fakat Türkiye burada Suriye'nin Hizbullah'la bir çatışmaya girmesini istemedi.
04:52Şu anda Irak sahasında olan bitende bu.
04:54Irak içerisinde hem Haçlı Şabi grupları hem de bölgedeki Kürt varlığı belli bölgelerde çatışmayı beraberinde getirmek istiyor.
05:05Zaten Mazlum Abdi'nin de elebaşı Mazlum Abdi'nin de dün Ahmet Şaray'la yapmış olduğu halk sarayındaki görüşme orada
05:13hiç istemediğimiz adımları atma yönünde Ahmet Şaray'ın Mazlum Abdi'ye yaptığı bir uyarı niteliğindeydi diyebiliriz.
05:20Fakat bölge sizin de belirttiğiniz bir dünya savaşının acaba çanları mı çalıyor diye endişelenmeden edemiyoruz.
05:27Çünkü hepsi bizim coğrafyamız.
05:30Suriye'de Türkiye'nin ağırlığı ortada.
05:33Suriye'yi bir şekilde savaş senaryosunun içine çekmek isteyen Trump'ın varlığı malum.
05:37Yine Irak üzerinde hatırlayalım Trump Kürtlere silah gönderdim ve İran'a oradan bir kara harekatı planlıyoruz demişti.
05:44O dönemde Türkiye'nin Trump'a net bir uyarısını Reuters geçti.
05:47Yani Türkiye orada bir kara harekatının yapılmasına izin vermeyeceğini söylemişti.
05:52Yani bölgede her grubun, her etnik grubun ve her ırktan grubun birbiriyle çatışma alanı oluşmasını isteyen bir yapı var.
06:04Buna hem devrim muhafızları ne yazık ki aracılık ediyor.
06:06Hem İsrail hem Amerika hem de elbette ki Suriye sahasındaki belli gruplar bunu destekliyor, körüklüyor.
06:15Umarız bu sahalarda tekrar çatışma ortamı olmaz.
06:18Çünkü biz Suriye'yi yeni kurtardık derken, Gazze'yi kurtarmanın hedefiyle ilerlerken bu coğrafyaya tekrar dönüp bakmamız Türkiye'nin de
06:26enerjisini zayıflatacaktır.
06:27Ve bölge artık savaştan yoruldu.
06:29Bölge savaştan yoruldu ama hangi bölge yoruldu baktığımız zaman gerçekten Türkiye'yi merkeze aldığımızda çevresinde bitmeyen, zaman zaman devam eden
06:40savaşlar var.
06:41Hele bu son döneme baktığımızda siz aslında çok güzel özetlediniz süreçleri.
06:47Kuzeyde Ukrayna-Rusya savaşı bitmiyor.
06:49Malum sınır ülkeleri özellikle Ukrayna'nın Avrupa'nın desteklediğini biliyoruz.
06:55Sınır ülkelerinde de gerginlik var.
06:58Zaman zaman Rusya saldıracak mı soru işaretleri de var.
07:02Gerçekten KJ'de arkadaşlarımız altyazıya da yazmış İran 3. Dünya Savaşı çıkarabilir mi?
07:09Bu başlık niye?
07:10ABD saldırdı evet İsrail ile birlikte.
07:13Ama İran'da karşılık olarak bölgedeki ABD üstlerine saldırınca dolayısıyla bölgedeki körfez ülkelerindeki noktalara da saldırmış oldu.
07:24Hasan hocam siz nasıl okuyorsunuz?
07:26Başlayan bu savaşlar, saldırılar hangi başlıkta adlandırırsak adlandıralım.
07:32Birlikte birbirine entegre olarak daha büyük bir savaşı, bölge savaşından daha büyük bir süreci tetikleyebilir mi?
07:41Nasıl bir gelecek öngörüyorsunuz?
07:43Çünkü barış geldi geliyor diye konuşurken İran, ABD, İsrail arasında öyle bir barış görmedik, öyle bir anlaşma görmedik.
07:51Aksine saldırılar zaman zaman artarak devam ediyor.
07:59Bölgesinde ya da Orta Doğu diyelim daha geniş anlamda bu çatışmalar zaman zaman alevlenecek ama zaman zaman da barış yapmakla
08:06ilgili tarafların teşebbüsüyle taraflar bir araya gelerek bir barış ve müzakere sürecini sürdürecekler.
08:13Çünkü İran, ABD-İsrail çatışması veya savaşı adına derseniz değil, yalnızca İran'ın ABD ve İsrail'e karşı sürdürdüğü bir
08:22çatışma, savaş değil.
08:23İran'ın arkasında Amerika'yı İran bataklığına çekerek orada aynen Rusya'nın Ukrayna'da 4 yıldan fazla uğraştığı gibi Amerika'yı
08:33bölgede uğraştırarak süper güç olma hamlesini elinden almakla ilgili sürecin arkasında,
08:39yani İran'ın arkasında İsrail farklı bir gayeyle ama Rusya ve Çin, Amerika'yı Çin'e yapacağı büyük operasyondan önce
08:48İran'da yıplatmakla ilgili şu anda İran sahasını Amerika'ya karşı bir bataklığa dönüştürmeye çalışmaktalar.
08:54Hocam orayı biraz daha açabilir misiniz? Çin'e yapacağı operasyon. Bunu konuşuyoruz. Birçok analizde de yazıyor ama ABD gerçekten Çin
09:01'e bir operasyon yapar mı?
09:03Yoksa bu ihtimal niyet okuma mı uzmanlar tarafından, sizin gibi analistler tarafından? Bunu nasıl bakmak lazım? İzleyicilerimiz adına sormuş ol.
09:14Genelde buna niyet okuma olarak ifade edilebilir ama hatırlayalım bu Nisan değil, daha önceki Nisan'da Trump iktidara gelir gelmez Ocak
09:23ayında işte yemin etmişti.
09:24Nisan ayında Büyük Amerika projesini açıklarken Çin'e karşı her alanda büyük bir mücadelenin başlatıldığını ifade etti.
09:31Zaten ondan sonra işte Haziran savaşı oldu. Ondan sonra Şubat savaşı dediğimiz bu savaş başladı.
09:38Çin doğrudan üzerine gelmekte olan Amerika'yı adeta Çin kuzeyden gelen Türklere karşı Çin settini oluşturduğu gibi
09:46Amerika'ya karşı da İran'da adı konmamış bir Çin setti oluşturdu.
09:51Bu zaman zaman hem Haziran savaşında hem de Şubat savaşında gündeme getirildi.
09:56İşte İran'ın arkasında Çin mi var veyahut da Rusya mı var? İran'a silah ve malzeme Çin'den mi geliyor?
10:02Hatta bunun için geçtiğimiz aylarda Amerika, Türkmenistan'dan gelen Çin'den geldiği yolu bombalamak adına oradan gelen tren yolunu vurmuştu.
10:11Yine Rusya'dan gelen Hazar üzerindeki ihmal yollarında olan Bender Enzel'i limanına yine Amerikalılar vurmuştu.
10:19Yani şu İran'ı silah malzeme olarak destekleyen bir arka güç olduğu ve bu gücün İran'ı sürekli besleyerek bu
10:29savaşı yönlendirdiği ifadesi söz konusuydu.
10:33Böyle olunca da Trump zaman zaman savaşın ateşini yükseltti ama zaman zaman da barışa fırsat verebilmek için sürekli barıştan bahsetti.
10:43Durum böyle olunca da Çin stratejisi belki bir niyet okuma olarak ifade edilse de ama Çin-Amerika çatışması önümüzdeki aylarda
10:53belki önümüzdeki yıl kaçınılmaz hale geldiği için
10:56Çin bunu önleyebilmek adına İran'da bir mevzi tutmaya çalışıyor.
11:01Bunu ne kadar tutabilir?
11:02Bu İran'ın devlet yetkililerinin kendi arasındaki varacakları bir anlaşmaya, mutabakata göre bunun süresi uzayacak ve yakışılacak.
11:11Çünkü şu anda İran'da radikal unsurlar özellikle Ali Hamene'nin cenazet töreninde o kalabalıktan almış olduğu güçle
11:20rehberlerin intikamını alabilmek adına hatırlayalım 14 maddelik bir ateşkes mutabakatı imzalanmış
11:27ve bu İran'ın bu savaşta imzalayabileceği en iyi mutabakat olmasına rağmen
11:32Trump NATO zirvesi Türkiye'ye geldiğinde Körfez ülke Körfez'de iki tane sivil gemiye saldırıldı
11:40ve böylece birden İran Şahinler'i yine devreye girerek İran'ı Amerika'ya karşı tekrar savaş pozisyonuna aldı.
11:50Bunun üzerine zaten Trump Pakistan sınırından Irak sınırına kadar
11:55Körfez'in İran topraklarında kalan geniş araziyi vurarak
12:00adeta Tahran'ı Körfez'den izole etmekle ilgili bir strateji ortaya koydu.
12:05Bu bizim basınımıza çok tartışılmadı.
12:07Zaman zaman değildi ama İran'ın vurmuş olduğu noktaları tek tek haritada işaretlendiğinde
12:12İran'ın Körfez'deki gemi hareketliliğini engelleyebilmekle ilgili
12:19Körfez'deki gemi hareketliliğine karşı veyahut da sahilin öbür tarafında
12:24Muhammed Bey'in de yaşadığı Katara kuvvete Bahreyn'e Arap Emirlik'ten
12:28hatta Sudan Arabistan'a ateş menzili içerisinde olan yerleri tamamen vurarak
12:33İran'ı adeta Körfez'den izole etmekle ilgili bir hamle gerçekleştirirken
12:37yine İran'ın özellikle sivil bürokratları, Cumhurbaşkanı, Dışişleri Bakanı ve
12:44Meclis Başkanı devreye girerek müzakerelerin devam ettirmesiyle ilgili yeni bir paslı gündeme getirdi.
12:51Ve onun için zaten Trump İran'ı yerle bir edeceğim, taş devrine çevireceğim gibi
12:56son Şubat Savaşı boyunca yapmış olduğu açıklamaları üst üste koyduğumuzda
13:00karşımıza kesinlikle zikzak çizen bir Trump söz konusu.
13:04Aslında bu Trump'ın...
13:06Bu zikzak çizmesi bir taktik mi hocam?
13:09Onu söylüyorum.
13:10Bu Trump'ın bir çelişkisi gibi ifade edilse de
13:15Trump burada şunu yapıyor.
13:17Bir taraftan havucu, bir taraftan sopayı gösteriyor.
13:20Havucu sivil bürokratlara, evet siz barışa devam edin.
13:23Ama sopayı da radikal unsurlara bu savaşın sonunda doğru gidilirse
13:28nasıl bir sonla karşılaşacaklarını ifade etmeye çalışıyor.
13:31Biz burada hep şunu söyledik.
13:33Biz Muhammed Bey'le de yapmış olduğunuz programlarda,
13:35Samet Bey sizinle de zaman zaman program yaptık ama biraz ara verdik, size denk gelmedik.
13:39Biz hep şunu söylüyorduk.
13:40Diyorduk ki Amerika ile İran'ın barış anlaşmasını imzalayacakları aşabaya gelindiğinde
13:48bu anlaşmayı imzalayacak merci problemi söz konusu.
13:53Yani ön mutabakatı hatırlayalım.
13:55Trump hemen imzaladı.
13:56Buna karşılık İran'da bunu meclis başkanının imzalayacağı konuşulduğu bir noktada
14:03Cumhurbaşkanı Mesut Pecik Siyani birden harekete geçerek kendisi bu mutabakatı parafetti.
14:10Bu aslında Pecik Siyani'nin İran'da stratejik olarak biraz daha ön plana çıkmak için yapmış olduğu bir hamleydi.
14:18Zira İran'da kim hangi anlaşmayı yaparsa yapsın sonuçta devrim muhafızları ve özellikle de dini rehberin onaylaması gerekiyor.
14:28Çünkü dini rehberin onaylamadığı bir anlaşmanın yürürlüğe girmesi mümkün değil.
14:32Burada dini rehber müştebi hameneyi yaşayıp yaşamadığı yaşıyorsa Tahran'da mı yoksa bizim iddiamıza göre Moskova'da mı bu bile belirsiz olduğu
14:42için
14:42Pecik Siyani bu belirsizlikte kendine rol kendine bir içilen veyahut da kendi rolünü biraz daha ön plana çıkarabilmek adına bu
14:50metni parafetti.
14:51Parafetti ama bunun bir sonraki adımının anlaşma ve onay aşamasına gelineceği için devrim muhafızları burada rehberin ölüp ölmediği veyahut da
15:01rehberin bu konuda nasıl bir tavır sergileyeceğini kestiremedikleri için
15:06bu anlaşmayı mümkün olduğu kadar sabot etmekle ilgili bir gayret şarjına girdiler.
15:11Burada belki bir komple teorisi veya sizin ifadenizden niyet okuması olarak ifade edilebilir.
15:18Bizim şahsi kanaatimiz eğer müştebi hamene yaşıyorsa ve Moskova'daysa
15:22Rusya müştebi hamene üzerinden bu savaşın devam ettirilmesiyle ilgili bir irade ortaya koydu.
15:29Ki bu 14 maddelik mutabakattan sonra İran'ın birden körfezdeki sivil gemilere saldırması ve savaşın ateşini yükseltmesi de bunun arkasında
15:40başka bir mekanizma olduğu anlaşılıyor.
15:44Zira Arapçı'da yani Dışişleri Bakanı da Meclis Başkanı da Cumhurbaşkanı da süreci yoluna koydu.
15:4914 maddelik İran'ın bu savaşta alabileceği en iyi maddelerle karşı karşıya kaldı.
15:56Hatta o maddeler şöyleydi hocam sanki sadece İran'ın talepleri var gibiydi o maddelerdi.
16:03Şimdi tekrar tekrar üstünden geçmeyelim ama ez cümleyle böyle diyebilir miyiz o 14 maddeye?
16:09Aynen öyle yani İran'ın sanki savaşı galip bitirdiği ve neticede bu şartlarda bir barış masasına oturacak gibi bir imkan
16:18elde etti.
16:18Ama buna rağmen İran'ın radikal unsurları ki bunların ben ısrarla arkasında Çin veya Rusya tarafından yönlendirilerek savaşın uzatılması,
16:28hani siz dediniz ya niyet okumamı yapıyorsunuz diye bu bağlamda İran hem körfez ülkelerine orantısı şekilde saldırdı,
16:35yani onları da savaşın içerisine çekerek savaşı İran'da Amerika arasında olmaktansa daha geniş bir bölgesel alana yaydı.
16:43Ve hatta Husileri devreye sokarak Suudi Arabistan'la Husiler arasında bir savaşa dönüşmesiyle ilgili ortam oluşturuldu.
16:52Bu arada Suudi Arabistan Husilere karşı çok sert hareket edince bu biraz daha duruldu.
16:58Ama bunun yanında aslında Suudi Arabistan'ın Husilere karşı giriştiği veya girişeceği eylem,
17:03bir anlamda İsrail'in yüzbüllahı gerekçe göstererek Lübnan'a yapmış olduğu saldırıyı da kamuoyu tarafından kanıksanmasına sebep oldu.
17:14Çünkü aynı şartlar Suudi Arabistan için de geçerli ifadesi kullanıldığında İsrail'in hareketi sanki normalleşmiş gibi bir psikolojik zemine doğru
17:24gitti.
17:24Böyle olunca da tekrar başa döndüğümüzde ben Muhammed Bey'e söz vermek için kısa kesmek istiyorum.
17:29Bu Amerika'nın İran'la yürüttüğü ama Trump'ın hem savaş hem barış çelişkilerin içerisine düştüğü noktada,
17:37bunu havuç sopa taktiği denebilir, İran'daki sivil barış anlaşması imzalamak isteyenlere,
17:42evet barış yönünü ama savaşı devam ettirmek isteyenlere de,
17:47onlara kıyamet senaryoları noktasında işte taş devrine çevireceğim bir ifadelerle de bir anlamda onlara da bir mesaj vermiş oldu.
17:55Bu İran'ın kendi içindeki sisteminin birbiriyle olan rekabetine de bir anlamda Trump dokunmuş oldu.
18:02Önümüzdeki günlerde belki devrim muhafızları, bunu CNN Türk'ün daha önceki yayınlarında ifade ettim.
18:10Ya Moskova'ya gidecekler, aynen Esad'ın Suriye'yi bırakıp gittiği gibi,
18:14veya anlaşma imzalanarak mevcut ordunun içerisinde kendilerini lave ederek yer bulmaya çalışacaklar.
18:21Çünkü devrim muhafızlarının bu postmodern bir darbeyle adeta İran'ı ele geçirmiş olmanın sürdürülebilir bir tarafı yok.
18:30Çünkü İran halkı da bu savaştan oldukça bıkmış durumda.
18:33Hatta bugün İranlı Müştebih Amene'nin savaş danışmanının oğlunun bir açıklaması yayınlanmıştı.
18:41Tamam bu savaşta biz Amerika'yı yeniyoruz diye kamuoyuna anlatıyoruz ama bu savaşın günlük bize maliyeti şu kadar milyar dolar
18:49ve halka bunun yansıması da şu kadar diye,
18:52ki İran'da ciddi anlamda her gün enflasyon üstüne enflasyon yaşanıyor ve halk ciddi anlamda bir kriz içerisinde,
18:58Hürmüz Boğazı'nın kapalı oluşunun İran maliyesine günlük maliyeti bir milyar dolar.
19:04Bu sırf körfezin maliyeti. Bunun dışında Amerika'nın vurmuş olduğu altyapılardaki bazı önemli fabrikalara vurdu.
19:11Bunları vurma gerekçesi orduya ciddi anlamda silah ve malzeme ürettiği gerekçesiyle vurdu.
19:16Bunların halka yansıması müthiş.
19:19Mesela İran'da plastik maddelerinin her geçen gün zam üstüne zamla satıldığı göz önünde bulundurulursa,
19:25bu fabrikaların vurulmasının bugün yarın veya aya etsari vatandaşa yansıması son derece olumsuz olacak ve İran'da müthiş bir hoşnutsuzluk söz
19:34konusu.
19:35Bunu da İran halkı devlete veyahut da hükümete çıkarmıyor.
19:39Doğrudan devrim muhafızlarına karşı bir tepkiye dönüşüyor.
19:43Şimdiye kadar özellikle Aralık ayının sonundaki isyanın bugünlerde çıkmak için sebebi,
19:48devlete zarar gelecek diye İran halkı bu süreci sessiz geçiriyor.
19:53Ama önümüzdeki günlerde Amerika'ya şunu diyor İran halkı,
19:57bir değişim sistem değişikliği yapacaksanız bize rahmet yapamazsınız ama bizi de bu meselenin içerisine çekmeyin ifadesini kullanıyorlar.
20:06Aslında hocam şimdi biz bu savaşlar yayılır mı o başlığı konuşuyoruz ama sizin söylediğiniz nokta önemli.
20:13Belki de İran, ABD, İsrail arasındaki savaş önemli.
20:17İsrail'i de katıyorum ama son aylara baktığımız zaman şöyle de bir algı oluştu.
20:22Sanki ABD, İran savaşıyormuş gibi barış görüşmelerini sadece onlar yapıyormuş.
20:27İsrail hiç bu işe karışmamış gibi.
20:29Belki bu algı da İsrail'in yaptığı bir iletişim tekniği, iletişim taktiği diyebiliriz.
20:37Savaşlarda çünkü yapacağınız propaganda, iletişim başlıkları önemli.
20:43Goebbels'ten bugüne kadar hepimiz biliyoruz bunun ne kadar önemli olduğunu toplum bilimi, iletişim bilimi anlamında.
20:50Şimdi Muhammed hocam şunu sormak istiyorum.
20:52Biraz önce Hasan hocamız dedi ki devrim muhafızları ya gitmeli örneğin Rusya'ya, Esad gibi ya da orduya dahil olmalı.
21:01Yani belki hem bize İran içerisindeki izleyicilerimiz için ben uzun uzun araya girmemiş olayım.
21:06Devrim muhafızları şu an İran'da ne onu belki bir özetleyip sonra siz Hasan hocama katılıyor musunuz?
21:14Devrim muhafızları bir şekilde kendini fesih etmek yanlış olmayacaktır galiba sonucumda cümlesinden feyiz alarak söylüyorum.
21:22Ya ülkeyi terk etmeli ya da orduya dahil olmalı mı?
21:26Bu süreç olmadan İran ABD, İran İsrail arasında bir anlaşma olamaz mı?
21:32Şimdi Samet Bey şöyle siz az önce İsrail'in son dönemde savaşa girmediğini söylediniz.
21:38Özellikle gerçekten de İran İsrail'i vurmuyor.
21:41Yani İran İsrail'i belki iki aydan uzun bir süredir hiçbir şekilde vurmuyor.
21:46Bu maalesef İran'ın hanesine olumsuz bir şekilde yazılıyor.
21:49Her sabah bir körfez, bir körfez başkenti, bir Arap ülkesinin başkenti vurulurken İsrail'in, bölgenin kanserli hücresinin vurulmaması İran'la
21:59ilgili bizler tarafından eleştiriliyor.
22:02Eleştirilmesi de doğrudan, yani doğru olan bir şey, hak bir şey.
22:08Devrim muhafızlarının yapısı oldukça önemli.
22:11Devrim muhafızları burada savaşı ne çok büyüteyim ne de savaşsız bir ortamda devam edelim.
22:18Çünkü savaş biterse devrim muhafızlarının mevcudiyeti İran halkı tarafından sorgulanmaya başlanacak.
22:25Yani artık İran'da özgürlükçü bir halk var ve o halk şu anda devletin sahibi olduğunu, kendisi muhalif olduğu rejimi Amerika
22:35'ya karşı yedirmedi, bir defa yıktırmadı.
22:38Ancak bir yandan da dedi ki bu rejimin ve bu halkın ve bu devletin sahibi bizleriz, halkız.
22:44Biz işte daha önce yapmış olduğumuz protestolara tekrar dönebiliriz, döneriz de.
22:52Yani biz artık halk olarak belli şeylere karar vereceğiz deme imkanının oluşmasını istemiyor devrim muhafızları.
22:58Yani kendisinin savaş sonrası pozisyonunda lağvedilme ihtimalinin farkında olduğu için ve o konfor alanını terk etmek istemediği için,
23:07orada bir vesayet kurduğu için oradan ayrılmak istemiyor.
23:12Hasan hocama katlıyorum bu belki savaştan sonra yapılmalı ama bu savaştan sonraki adıma bir türlü ulaşamıyoruz.
23:19Ve öyle zannediyorum ki 4-5 sene civarında ulaşamayacağız.
23:23Belki de Rusya-Ukrayna savaşı gibi bir savaş dönemi bundan sonra başlayacak.
23:27Ne zaman Hürmüz'le ilgili anlaştık desek ertesi gün İran Hürmüz'ü tekrar kapatacak.
23:34Bakın bugün biz Uman ile İran arasındaki muhtemel bir anlaşmadan söz ediyoruz.
23:39Fakat orada yine İran istediği zaman kapatma yetkisini elinde bulunduracağını söylüyor.
23:45Amerika'nın sadece ticari gemilerine burada açık olabileceğini söylüyor.
23:49Yani İran yine oranın aslında savaş öncesi duruma tam dönmeden Amerika'nın orada herhangi bir söz sahibi olmadığı bir senaryoda
23:58kendi egemenliğinin daha ağır basacağı bir Hürmüz boğazına şu anda razı olmuş gibi.
24:04Yine aslında Amerika'nın istediği olmaya.
24:06Bu da savaş sürecinde evet iki tarafta oranın tek hakimi ben olacağım dedi ama masada öyle olmayacak.
24:15Çünkü Amerika'nın bir seçimi var.
24:17Trump bir gün şöyle düşünüyor işte ben bu savaşa tekrar başlamalıyım.
24:22Başlayayım ki Amerika'daki siyonist lobinin tekrar desteğini alayım.
24:25Öbür gün düşünüyor ki ben bu savaşa artık devam etmemeliyim.
24:30En azından seçime kadar devam etmemeliyim.
24:32Çünkü ekonomik olarak bunun bana maliyeti var.
24:35İşte körfez ülkelerinden bahsediyoruz.
24:37Şimdi Samet Bey körfez ülkelerinin altısı da birbirinden farklı siyasete sahip.
24:42Ve bu altı ülkenin zenginleri, iş adamları Amerika'daki muhtelif senatörlerle iş birliği içerisinde yani iş birliği dediğimiz şirket ortaklıkları var
24:53veya orada yatırımları var.
24:55Oraya para yatırmışlar.
24:56Bir de devletler olarak Amerika ile iş birliği var.
24:59Ve bu körfez ülkeleri size artık bu savaşı bitirin diyor.
25:02Siz onlara rağmen bitirmezseniz bu ülkelerden gelecek para kesilecek demektir.
25:07Size karşı güven azalacak demektir.
25:10E şimdi Trump bunu düşündüğü için.
25:11Şu ana kadar o güven sizce hiç azalmadı mı hocam?
25:15Siz de körfezdesiniz, Katar'dasınız.
25:17Yani çok azaldı.
25:18Bu da önemli aslında.
25:20Şu an nasıl azalmasın ki?
25:22Turizm bitti.
25:24Doğada yaşananları, diğer noktalarda yaşananları biliyoruz.
25:28Turizm çok önemli bir noktaydı.
25:29Zaten turizm için bu kadar yatırım yaptılar.
25:32O çölleri şehirlere çevirdiler gerçek anlamda.
25:36Ve bunun yanında petrol ihracatı çok büyük sıkıntıya girdi.
25:40Nasıl Amerika'nın yanında şu an itibariyle Trump'ın yanında olsunlar?
25:46Yani şimdi tabii körfez ülkeleri önceden beri Amerika'ya özellikle Irak kuvvet savaşı döneminde o dönemden beri bağlı oldukları için
25:56askeri olarak, savunma sanayi olarak, savaş uçakları neyse askeri olarak tamamen Amerika'ya bağımlılar.
26:02Bunu şu anda terk etmeleri beklenemez.
26:07Yani bu savaş sürecinde dahi körfez ülkeleri Amerika'dan işte 5 milyar dolar, 2 milyar dolar, belki tam şu anda bütçesini
26:14bilmiyorum ama patriyot satın aldılar.
26:17Çünkü ellerinde başka savunma sistemi yok.
26:20Mecburen onları almak zorundalar.
26:22Ellerindeki sistemler Amerikan sistemleriyle uyumlu.
26:25Bir günde hadi biz tamamen değiştiriyoruz diyemediler.
26:28İçlerinde yine en avantajlısı Katar'da.
26:30Bunu her zaman söylüyorum Katar'da 2017 yılındaki körfez ülkelerinin Mısır'ın ve Amerika'nın Katar'a yapmaya çalıştığı darbe girişimi
26:38Katar için bugüne geldiğimizde bir bağımsızlığın ilk adımı oldu.
26:42Çünkü Katar'da Amerika'nın el-Udeid hava üssü var ve Katar el-Udeid hava üssünü Amerika'ya dedi ki sen
26:49İsra-İran'a yönelik saldırılarında burayı kullanamazsın ve kapattı.
26:53Ve bu üssü kapatmasının ardındaki en büyük güç Katar'da bulunan Türkiye'nin askeri üssüdür.
26:59Katar'ın güvencesi olan sadece Amerika değildir.
27:02Burada Türkiye detayı burada sahaya inmiştir.
27:05Keza Suudi Arabistan'da da belli Pakistan'la işbirliği anlaşmaları var.
27:08Ama şunu söylemek istiyorum.
27:09Körfez genel hatlarıyla Amerika'ya ciddi bir güven zedelenmesi içerisinde.
27:15Nasıl olmasın hocam siz söyleyin Hamas heyeti vurulurken orada hava savunma sistemleri ABD'nin olduğu savunmada anlaştığı ABD'nin üstleri
27:25çalışma da İsrail uçaklarına saldırılarına karşı.
27:29Kesinlikle o dönemde biliyorsunuz Türkiye yani İsrail uçağı havalanınca haber veriyor ve Hamas heyeti bulunduğu otelden ayrılıyor.
27:38Boş yeri vuruyorlar bulunduğu toplantı bölümünden diyelim.
27:42Boş yeri vurmak zorunda kalıyor İsrail.
27:45Tabi ayrılamayan bazı isimler şehit oluyor ama burada şunu söylemek istiyorum.
27:49Katar da farkında.
27:50Kimin dost kimin düşman olduğunun.
27:52Körfez'in diğer kalan ülkelerinin tamamı da farkında.
27:55Ancak söz söylemek için zamanının gelmesini beklemek zorundalar.
28:00İşte bu süreç yaşanacak.
28:03Tabi İran da bu arada şunu keşfediyor.
28:05İran diyor ki ben körfezi ne kadar vurursam körfez Amerika'dan o kadar uzaklaşıyor.
28:11Ve devrim muhafızları bunun farkında olduğu için bu savaş senaryosunun her zaman devam etmesini istiyor.
28:19Elinde bir sopayla tabiri caizse körfezin başında beklemek istiyor.
28:23Ve Amerika'da bölgede körfezin menfaatlerine adım atmadığı müddetçe özellikle İran aleyhine bir siyaset geliştirdiği ve saldırıları devam ettirdiği sürece körfez
28:36ilk vurulacak hedef haline geliyor.
28:38Yani hatırlayalım 3 gün önce Trump ben bu gece çok yoğun saldırı düzenleyeceğim dedi.
28:43Enerji tesislerinden bahsedildi.
28:46Dışişleri Bakanı Arakçı önce Türkiye'yi sonra Pakistan'ı ama hemen ardından Suudi Arabistan'la Katar'ı aradı.
28:52Ve bu bölgelere dedi ki şayet Amerika beni vurursa ben de sizin elektriğinizi keserim.
28:58Benim enerji tesislerimi vurursa sizin petrol doğalgaz borularınızı vururum.
29:03Petrol doğalgaz tesislerinizi vururum.
29:06E şimdi Amerika'nın atacağı her adım doğrudan körfeze zarar veriyor.
29:10Trump ertesi gün ne dedi? Katar ve Suudi Arabistan liderleri beni aradı ve bu saldırıdan beni vazgeçirdi dedi.
29:16Şimdi İran şunun farkına varıyor.
29:18Ben ne zaman sıkışırsam körfezi vurayım.
29:21Körfez Amerika'ya baskı kursun ve Amerika geri adım atsın.
29:25Ama burada körfez ülkelerinin İran'a karşı tutumu değişebilir mi?
29:29Geride kalan süreçte sert açıklamalar da vardı.
29:32Tabii tabii yani körfez de İran'a karşı çok olumsuz pozisyonda.
29:36Yani körfez ülkelerinden şu anda Kuwait'le dahil olmak üzere Pakistan'la askeri işbirliğini geliştirme çabası,
29:42Türkiye'yle askeri işbirliğin geliştirme çabası boşa değil.
29:45Körfez şöyle düşünmeye başladı.
29:48Amerika'nın askeri üssünün bulunması beni İran'a karşı koruyamıyor.
29:52İsrail'e karşı zaten koruyamaz.
29:54O zaman bölgede benim güvenebileceğim iki büyük güç ortaya çıkıyor.
29:59Kim bunlar?
29:59Türkiye ve Pakistan.
30:01O zaman ben bunlarla askeri işbirliği yapayım.
30:03Ve böyle olduğu zaman bu ülkeler beni güvenlik anlamında destekleyebilir.
30:09Ve İran da İsrail'de saldıramaz.
30:12Bakın hiç unutmuyorum Katar Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Macide Lensari şöyle bir açıklama yaptı.
30:17Dedi ki İran saldırılarından ülkemizi korumamız için bize yardımcı olan üç adrese teşekkür etti.
30:23Fakat teşekküründe şu detay önemliydi.
30:25Türkiye Cumhuriyeti'nin Katar'da bulunan askeri üssü diye başladı.
30:29Ardından Amerika'yla askeri işbirliği anlaşmaları ve İngiltere'yle işbirliği anlaşmaları dedi.
30:35Fakat Türkiye'nin askeri üssünün buradaki mevcudiyetine öncelikle teşekkür etti.
30:40Ve bu Körfez'in tüm başkentleri tarafından, halklar tarafından aslında anlaşılabilen ve yakından takip edilebilen,
30:49hatta belki de birçok yerde Türkiye ile askeri işbirliği yapmalıyız, Pakistan ile askeri işbirliği yapmalıyız diye dilden dile dolaşan bir
31:00talep haline geldi.
31:02Zaten bu sebepten dolayı biz önümüzdeki süreçte imzalanması muhtemel bir Suudi Arabistan, Pakistan, Türkiye askeri işbirliğinden söz ediyoruz.
31:10Yani bölge Amerika'dan gitgide uzaklaşıyor.
31:15Ancak İran'a karşı zaten uzak bir pozisyonda.
31:18Çünkü İran savaşın çıkmaması için uğraşan Körfez bölgelerini, Körfez başkentlerini hedef alarak
31:25önümüzdeki süreçte yanında olabilecek Körfez ülkelerini de ne yazık ki karşısına almıştır.
31:31Hocam bu söylediğiniz önemli aslında bu başlıktan biraz devam edelim.
31:35Genel başlığımız neydi?
31:36Bölgedeki süreç yayılır mı?
31:38Daha da büyük bir süreç başlar mı?
31:40Farklı noktadaki çatışmalar birbirini tetikler mi?
31:43Şimdi Muhammed hocamız dedi ki bölgede baktığımız zaman devrim muhafızları diyor ki
31:50Körfez'i ne kadar vurursam ABD karşıtı o kadar fazla olurlar.
31:55ABD'yi durdurma yönünde adım atarlar dedi.
31:58Bunun aksini de konuştuk hocamız da değerlendirdi.
32:01Peki Körfez ülkeleri İran saldırılarına karşı tepki verirse ne olur?
32:06Nasıl bir süreç işleyecek?
32:07Hasan hocam tam bu noktayı sizin de değerlendirmenizi istiyorum.
32:11Bölgesel anlamda bu bambaşka bir sürece götürmez mi süreci?
32:16İkinci soru olarak da Türkiye'nin bölgedeki ülkelerle yaptığı ve yapacağı güvenlik anlaşmaları
32:22nasıl bir süreci getirir?
32:24Yıllardır konuştuğumuz o bölge ülkeleri bir araya gelsin, Müslüman ülkeler bir araya gelsin ki
32:30bunun içinde adımlar atılıyor tabii ki ama onun kapısını aralar mı?
32:34Pakistan'ın, Türkiye'nin askeri güçleri birleşirse bu anlamda.
32:41Öncelikle Muhammed Bey güzel bir konuya temas etti ama peşini getiremedi.
32:44Keşke şunu deseydi mesela bataklık geçilirken hafta değiştirilmez.
32:49Şu anda Körfez ülkeleri bu psikolojide yani bu savaş bitmeden Amerika'yı terk ederek
32:54onun dışında yeni bir güvenlik arayışına kalkışmaları şu an itibariyle çok mümkün gözükmüyor.
32:59Zaten buna Amerika'da müsaade etmez.
33:01Savaş bitene kadar Körfez ülkeleri Amerika'yla iyi kötü bu yolu devam etmeye çalışacaklar
33:06ama daha sonraki süreçle ilgili zaten NATO toplantısı öncesi hatta İslami NATO diye
33:12de ifade edilen Pakistan, Suudi Arabistan işte Türkiye hatta buna Katar'ı da kattığımızda
33:17bir yeni bir güvenlik şemsiyesinden bahsediliyordu.
33:20Sonra bunun işte İslami NATO söylemini bir kenara bırakarak bu ittifakın Amerika Körfez'de
33:28barışı imzaladıktan sonra Körfez'in yeni güvenlik ihtiyacını karşılayabilmekle
33:33ilgili süreç terör alacağıyla ilgili basında konulara tartışıldı.
33:38Böyle olunca da ister istemez bu savaşta Körfez ülkelerinin Amerika'ya karşı
33:44müthiş bir güvensizliği oluştu.
33:46Fakat bu güvensizliği bu atmosferde çok dinlendirmek istemiyorlar.
33:50Çünkü birden Amerika aynen Avrupa Birliği üzerindeki güvenlik şemsiyesini kaldırdım
33:55demesi gibi Körfez ülkelerini İran karşısında tamamen yalnız bırakma endişesiyle
34:00şu anda Avrupa Birliği örneğinde olduğu gibi Körfez ülkeleri böyle bir boşluğa düşmemek
34:05adına bu süreci devam ettirecekler.
34:07Ama barış imzalandıktan sonra tabi İran'da bir sistem değişikliği olacak.
34:11İran devrim muhafızlarıyla yürüme şansı söz konusu değil.
34:14Çünkü devrim muhafızlar aslında Osmanlı'nın yeni şerleri gibi yenile yenile İstanbul'a
34:19gelen yeni şerler İstanbul'un başına büyük belli olmuştu.
34:22Ve bunun üzerine 1826'da Sultan 2. Mahmut Yeniçerliler'i kaldırmak zorunda kalmıştı.
34:28Şu anda İran'da aynen yeni şerlerinin İstanbul'un başına bela olması gibi
34:33devrim muhafızlarının İran'ı savaşçıda tutarak İran halkına ve İran devletine
34:38ciddi problem olduğu görüşünün ön plana çıkmaya başladı.
34:43Bu da ister istemez savaşın sonuna doğru ve yata savaş bittikten sonra
34:46devrim muhafızlarının tasfiye süreci başlayacak.
34:49Durum böyle olunca da bunun bir an önce bitmesi gerçekten Amerika'nın
34:53eğer bir Çin stratejisi varsa bu niyet okumanın ötesine geçerek söylüyorum.
34:58Bir an önce Amerika'nın körfez ülkelerinden çıkıp, körfezden çıkıp, İran'dan çıkıp
35:03Çin'e yönlenmesi.
35:05Dolayısıyla bu hareketlilik olursa bunun karşılığında da körfezde bir güvenlik endişesi
35:11söz konusu olacak.
35:12Ve burada ister istemez İslam İşbirliği Teşkilatı yeniden gündeme gelecek.
35:17Zira Haziran savaşının çıktığında İstanbul'da İslam İşbirliği Teşkilatı
35:21örgütü toplanmış ve İran'la ilgili süreci tartışmışlardı.
35:25Biz o zaman da sizin ekranınızda çıktığımızda şunu söyledik.
35:28İran nükleer müzakerelerden dolayı bu savaşın başına daha büyük gayri açmasını
35:34önlemek istiyorsa, o zaman Pakistan bu Şubat Savaşı'nda bir kadar öner çıkmamıştı.
35:40Bir İslam ülkesi olan ve atom bombası olduğu bilinen NATO'ya elindeki nükleer müktesebatı
35:48teslim ederek bir anlamda Amerika'nın İran'a savaş açma gerekçesini ortadan
35:54kaldırılmasıyla ilgili İslam Konferansı Örgütü'nün İstanbul toplantısında bir
35:57karar almasını ifade etmiştik.
35:59Fakat bu konuda İran konusunda özellikle İslam Konferansı Örgütü'nün çok ağırdan
36:05süreci alması savaşı bugünlere kadar getirdi.
36:09Yani İslam Konferansı Örgütü şunu yapmamalı.
36:12Yani biz Sünni çoğunlukta bir örgütüz.
36:15İran, Şii ve dolayısıyla İran devrimi yaymakla ilgili bütün İslam ülkelerinin
36:20iç huzuru bozmakla ilgili elindeki bütün potansiyeli kullanarak burada ikilik
36:25çıkarmaya çalışıyor diyerek İran'ı ötekileştirmemek lazım.
36:29Zira İran kendi içindeki değişimi zaten bu devrimi ihraç edeceğim diye halkı
36:358 milyar trilyon dolarlık bir enerji denizinin içerisinde fakir fukara, fakir
36:41zarret içerisinde yaşatıyor olmasının da elbet bir faturası olacak.
36:45Bu faturayı da aslında İran halkı rejime kesmek üzere.
36:50Bu savaşı Muhammed Bey'in ifade ettiği gibi çok leciz bir ifadede bulundu.
36:53Dedi ki devrim muhafızları ne savaşı sürdürmek ne savaşı bitirmek istiyor.
36:57Düşük yoğunluklu devam ettirerek sorgulamanın kendisine gelmesini önüne almaya çalışacak.
37:03Ama neticede...
37:04Aslında hocam bu çok normal değil mi?
37:06Hem siz hem Muhammed Hoca işaret ettiğiniz tek nokta bu.
37:10Eğer savaş biterse burada devrim muhafızlarının seçenekleri çok az.
37:16Yok olmak zorundalar.
37:17Hatta Yeniçerilerden örnek verdiniz biraz da başa bela olduğu gibi.
37:21Tam devam ediyorsunuz araya girdim ama belki de savaş öncesi yapılan eylemlerin neredeyse tüm işareti de bunu gösteriyordu.
37:30Lütfen söylemişken araya girmek istedim.
37:32Buyurun lütfen.
37:33Evet özellikle Aralık ayında sizinle ifade ettiğiniz gibi gösteriler ekonomik sıkıntıya tepki.
37:41Çünkü İhran halkı şunu diyordu.
37:43108 trilyon dolarlık bir enerji deryasının üzerinde fakr uzarlık içerisinde yaşıyoruz ve her gün enflasyon oluyor.
37:49Bunun da sebebi evrim muhafızlarının hesap vermeyerek denetlenmeyen bir devasa bütçeyi kontrol ederek bunu işte devrim ihraç edeceğiz diye veyahut
38:01da Şii hilal veyahut da direniş ekseni diye ortaya konan bu mekanizmayı yürütebilmek adına İran halkını açlığa, sefalete sevk ediyor
38:12diye Aralık ayının 28'inde bir isyan başlamıştı.
38:15Bunu İran'a dine isyan gibi değerlendi.
38:18Çünkü İran'daki ele atı fakir sistemi adeta yarı tanrı sistemi gibi.
38:23Çünkü ayetullah demek Allah'ın ayeti, Allah'ın ayetinin yanılmazlığı üzerine bir mekanizma oluşmuş.
38:29Dolayısıyla rehberin istihadına veyahut da fetvasına karşı gelmek doğrudan tanrıya karşı gelmek gibi bir retorik oluşturulduğu için
38:37burada isyan edenin dolayısıyla dine, tanrıya isyanı şeklinde değerlendiğinden dolayı bunların öldürülmesiyle ilgili fetvalar yayınlandı.
38:45Kaç kişi öldürüldüyle ilgili değişik rakamlar işte Trump bunu en son 50 bine kadar çıkardı ama
38:493 bin, 4 bin civarında sokağa çıkanlar öldürüldüğü için İran halkı bundan sonraki süreçte Amerika'nın bu İran'ı bombalaması,
38:59özellikle devrim muhafızlarının askeri karargahlarının, onların iktisadlık teşebbüslerine yapmış olduğu bu saldırılarda
39:05İran halkı mümkün olduğu kadar sessizliğini koruyarak az önce de ifade ettim.
39:10Amerika devrim muhafızları hesaplaşsın, İran'da bir sistem kurulacaksa halka rağmen kurulamayacak.
39:17Dolayısıyla halkı hangi denklem kurarsanız kurun, birinci kuvvet olarak görmek zorundalar.
39:23Ondan dolayı halk şu sıralarda sessizliğini sürdürüyor.
39:26Ama bu devrim muhafızlarının savaşı anlamsız şekilde sürdürmeye devam ettiği an halk tekrar sokluklara çıkacak.
39:33Ama bu sefer doğrudan devrim muhafızları karayhalarına karşı bir hareket olma ihtimali söz konusu.
39:39Zaten bunu zaman zaman Netanyahu da dillendiriyor.
39:42Son zamanlarda Muhammed Bey de ifade etti.
39:44Netanyahu'nun çok fazla ortada görülme işinin sebebi,
39:47belki bu İran radikalizmini daha fazla radikalleştirmeden,
39:53belki kendini unutturmakla ilgili bir hamle ama
39:56işin esas püf noktası,
39:59Ekim ayındaki seçimlerde Netanyahu hükümetinin gittiği mi gitme ihtimali.
40:04Bu 14 maddelik mutabakatı İran-Amerika ile kapalı kafalar ardında yapılan görüşmelerin teçhizini ortaya koyduğunda,
40:11ben hep şunu söylemiştim, sizin kanalınıza da bunu ifade ettim.
40:14İran'ın Amerika'ya ileri süreceği tek şartın,
40:19Netanyahu hükümetinin tasfiye edilme sürecini Trump'la pazarlık yapmasıydı.
40:23Zira burada Netanyahu barış yapmak istese de,
40:27Trump barış yapmak istese de,
40:29Netanyahu buna müsaade etmeyeceği için veyahut da etmemesi için,
40:32Amerika'daki Yahudi lobisi hareketle geçireceği için,
40:35burada barışın test edilmesi biraz zor gözüküyor.
40:38Ama Netanyahu hükümetinin devre dışı kaldıktan sonra yeni gelen İsrail hükümetiyle bir barış anlaşması imzalanması daha akla mantığa uygun.
40:47Hocam öyle bir ihtimali var mı?
40:50İsrail'de Netanyahu gitti.
40:52Büyük ihtimali Netanyahu bu seçimlerde yok büyük ihtimalle.
40:55X gelen biri böyle bir anlaşmaya sıcak bakabilir mi?
40:59İsrail'in geçmişine bakacaklar.
41:01Çünkü bakın Netanyahu'nun İsrail devletini ve İsrail halkını da çok ciddi anlamda travmatik bir psikolojiye soktu.
41:09Yani düşün her gece, gecenin ikisinde üçünde sirenler çalıyor ve güvenli devletlerden buraya vatan için gelen İsrail halkı İsrail'i
41:18terk etmeye zorunda kaldı.
41:19Bu bile aslında İsrail devletinin kuruluş felsefesine ve halkının huzur içerisinde yaşamasına olumsuz şartlar oluştuğu için İsrail'i terk etmesine
41:30sebep verdiğinden dolayı bakın savaş süresince İran'a halk hareketi olmadı ama Netanyahu'ya karşı sokak gösteriler oldu.
41:38Bu dikkat alınması gereken bir durumdu.
41:41Bu seçimlerde Netanyahu'nun gitme ihtimali oldukça yüksek hatta devrim muhafızları veyahut da İran adına Amerika ile bu müzakereleri görüşenlerin
41:49Netanyahu'nun tasfiyesini birinci madde haline getirmeliydiler.
41:53Bunu belki gizli kapalı kapılar altında görüşmelerde gündeme geldi, maddeye yansımadı ama bu İran radikalleri içinde bir anlam yüreklerinin soğumasına
42:06sebebi verir.
42:06Çünkü Alame ile öldürülmesi tamamen bir Netanyahu projesi olduğu iddia ediliyor.
42:11Buna karşılık da Netanyahu'nun seçimine devre dışı kalıp Amerika'ya kaçması hatta uluslararası mahkemede yargılanma ihtimali bile İran radikallerinin
42:22gönüllerine biraz su sertmiş olur.
42:24Çünkü rehberlerin intikamı alınmış olur.
42:26Böyle olunca da Amerika ile İran'ın bir barış imzalama atmosferi söz konusu olur ve İran'da da bir değişim olur.
42:34İran'da değişim karşılılmaz. Bunu her fırsatta tekrar etmek lazım.
42:38Türkiye'nin yani Osmanlı'nın yeniçerleri kaldırdığı gibi İran'da devrim muhafızlarını kaldırarak yoluna devam edecek.
42:45Bir şunu da söyleyeyim yine Muhammed Bey'i dinleyelim.
42:47Özellikle biz Kasım 1922'de Sultan Vahdettin Halifelik ünvanıyla beraber İngiliz gemisine bilip İstanbul'u terk ederken
42:58Mustafa Kemal hükümeti daha henüz Cumhuriyet ilan edilmemişti.
43:01Ankara'da Büyük Millet Meclisi açılmıştı. Bunlar acil bir toplantı yaparak 467 vekille
43:08Vahdettin'in halifelik ünvanını ondan alarak Abdülmecit Efendi'yi halife ilan etmişlerdi.
43:15Bu aslında Sünni hilafet tarihi açısından son derece önemlidir.
43:19Çünkü eğer Vahdettin halifelik ve padişahlık ünvanıyla İngiltere'ye gider ki halifeliği de peşinden götürseydi,
43:24bu İslam tarihi açısından son derece işin içinden çıkılmaz bir sürece girerdi.
43:29Ama İran Şiiliği eğer Müşteba Hameney Moskova'ya gitmişse ve şu anda Moskova'nın kontrolüne girmişse
43:36burada muazzam bir kırılma var.
43:38Bu İran'daki de toplumsal değişimi, dönüşümü tetikleyecek.
43:41Bunları tartışmamak için Ali Hameney yaşayıp yaşamadı veya nerede olduğu ile ilgili
43:46herhangi bir şekilde dışarıya bir sızıntı yapılmıyor.
43:49Geçtiğimiz günlerde Mesut Peciksiyani'ye Hameney'le görüştüğüm ifadesini kullanarak
43:53aslında Hameney'in de yetkilerinin kendinde toplandığıyla ilgili İran bürokrasisine ve İran devletine bir mesaj vermiş oldu.
44:02Aynen bizim halifeliği Büyük Millet Meclisi muhtevasına mündemiş kıldığımız gibi
44:06Mesut Peciksiyani'de bir hamle yaparak Velayet Fakih Sistemi'nin Cumhurbaşkanlığı muhtevasına mündemiş kılıp
44:12Cumhurbaşkanlığı sistemi önümüzdeki günlerde ön plana çıkaracak.
44:15Bugünlerde Hürmüz Boğazları'ndaki anlaşma ve peşinden tekrar İran Barış Masası'na getirilse
44:20İran'da bir dönüşüm olacak ve Körfez'le rahatlayacak.
44:24Ondan sonra biz Muhammed Bey'le şunu konuşacağız.
44:27İşte Pakistan, Türkiye, Mısır, Katar İttifakı'nın Orta Doğu'ya bir güvenlik şemsiyesinin oluşturma şartlarını konuşacağız.
44:33Çünkü Körfez halkı gerçekten bu süreçte çok fazla tedirgin oldu.
44:38Çok fazla ciddi servet kaybıyla karşı karşıya kaldı.
44:41Bir daha bu travmayı yaşamak istemiyor.
44:43Onun için Türkiye'nin bölgedeki beklentisi, Türkiye'den beklenti çok fazla ön plana çıktı.
44:49Muhammed Hocam, Hasan Hocam'ın söylediklerine katılıyor musunuz?
44:54Siz de aynı perspektifte mi düşünüyorsunuz?
44:56Özellikle Netanyahu giderse dedi Hasan Hocamız çizdiği bir haritada bir anlaşma zemini oluşabilir.
45:05Hem halkların buna bakış açısı olumlu olacaktır.
45:09Hem de yönetimlerin ve peşine aslında İran için de biraz önce cümlesini tamamladığı nokta önemliydi.
45:15İran için de eğer Müşteba Hameney Rusya'ya gittiyse bambaşka bir süreç olacaktır.
45:24Pezeşkiyan ve meclisin oradaki gücü artacaktır.
45:28Böyle bir senaryo olabilir mi?
45:30Ya da siz de bu minmalde mi düşünüyorsunuz Hasan Hocam gibi?
45:35Peki ben seyircilerimizin kafasını karıştıracak bir şey sorsam.
45:39Ya Müşteba Hameney öldüyse ve onun adına devrim muhafızları şu anda açıklama yapıp ülkeyi yönetiyorsa?
45:47Bunu çok konuştuk, bunu çok tartıştık.
45:51Tam cümlenize başlamadan Hasan Hocam siz böyle olduğunu düşünüyor musunuz?
45:58Buna bir beraber cevap verip öyle devam edin Muhammed Hocam.
46:01Yani Samet Bey ben savaş süresinde 3 sefer İran'a gittim.
46:07En son Muharrem etkinliklerinde yani Alame'nin cenaze töreninden 10 gün önce oradaydım.
46:13Çok kısa alayım hocam.
46:16Çok kısa alayım yani siz hayatta olup olmadığınızda.
46:19Yani orada halktan aldığı intiba ya öldü veyahut da Tahran'da değil.
46:25Kısa iki kelimeyle söylüyorum.
46:27Yani İran halkında ben Mollallah'la da görüştüm.
46:30Devrim muhafızlarının orta seviyedeki arkadaşlarla da görüştüm.
46:33Ve halkın içerisinde konuştuğumda elde ettiğim intiba ya öldü Muhammed Bey'in dediği gibi veyahut da Moskova'da.
46:41Aslında o zaman Muhammed Hocam Hasan Hocam'ın da gözlemleriyle birlikte aldığı kaynaklarla sizin bu sorduğunuz soru o zaman çok
46:49değerli.
46:51Yani bana öyle geliyor çünkü tabii ben İran uzman değilim.
46:56İran'da şu anda ben vefat edip etmediğini bilmiyorum ama mantık bize bunu gösteriyor.
47:02Çünkü yani Dışişleri Bakanı, Cumhurbaşkanı, Meclis Başkanı gidiyor, görüşmeler yapıyor, kararlar alınıyor.
47:11Tahran'a dönüyorlar.
47:12Tahran'dakilere sormamız lazım deniliyor.
47:15Tahran'dakiler kim?
47:16Yani sizin hani bir dini lideriniz vardı?
47:19Demek ki o dini lider şu anda varmış gibi yapılıyor.
47:25Ve devrim muhafızları ülkede fiili olarak en azından yönetimi ele geçirmiş gibi görünüyor.
47:31Yoksa yani Cumhurbaşkanı...
47:32Postmodern bir darbe yaptı diyebilir miyiz Muhammed Bey?
47:35Postmodern bir darbe ile devrim muhafızları sistem ele geçirir.
47:40Bu önemli bir cümle.
47:42Tekrar edin sen.
47:44Bunun başka bir açıklaması yok hocam.
47:46Yani şu anda orada bir darbe hali var gibi.
47:49Yoksa Mesut Pezeşkiyan'ın hele ki şu savaş durumunda Trump'la karşılıklı imza atabilecek bir durumda olan Pezeşkiyan ki şu
48:00anda öyle zannediyorum ki İran halkının büyük çoğunluğu Pezeşkiyan'a bir teveccüh gösteriyordur.
48:05Ve şu anda bir cumhurbaşkanı ister kabul etsinler ister kabul etmesinler.
48:10Siyasi iradenin başı.
48:12Şimdi bu ismin imzası kabul görmüyor ise devrim muhafızları tarafından devrim muhafızların elinde daha büyük bir güç var demektir.
48:22Ve bu güçte Müjdeva Hamani'yi istediği gibi yönlendiriyor ise ya bir darbe söz konusudur ya da gerçekten Müjdeva Hamani'de
48:31vefat etmiştir.
48:32Ve bunun üzerine devrim muhafızları böyle bir kılıfla ülkedeki vesayet sistemini devam ettiriyordur.
48:38Tabi bunlar İran'da şu anda yaşananlar için en makul açıklama gibi duruyor.
48:45Ben Netanyahu ile ilgili sorduğunuz soruda da şöyle bir şey bekliyorum Samet Bey.
48:50Yani Netanyahu'nun bu kadar savaş çığırtkanlığı yapması bakın bugün bir açıklama yaptı dedi ki İran bizi vurmuyor.
48:59Acaba neden vurmuyor biliyor musunuz?
49:00Çünkü bizden korkuyorlar dedi.
49:02Çünkü biz savaşa girersek ne olacağını biliyorlar dedi.
49:05Bunu Netanyahu söyledi.
49:06Yani Netanyahu ki az önce Hasan Hoca söyledi Tel Aviv'in vurulmasını engelleyemeyen Netanyahu.
49:14Trump'ın yani Amerika'daki bir senatörün karşısında ayak ayak üstüne oturduğunda güçsüz bir çocuk gibi kenarda bekleyen Netanyahu.
49:24Ben Netanyahu'nun bu seçimler öncesinde bir şekilde ya Gazze'deki anlaşmayı bozarak bir savaş çıkartma ihtimalini ya bölgede yeni bir
49:35saldırı ortamı oluşturma ihtimalini çok yüksek ihtimal görüyorum.
49:39Ve Netanyahu'nun şu anda muhalefeti de Netanyahu'dan yani aşağı kalmıyor.
49:47Onlar bir ara Netanyahu'yu şöyle eleştirdi geçtiğimiz ay.
49:51Bu İsrail neden İran'la savaşmıyor?
49:54O yüzden diyorum yani Hasan Hoca'mızın çizdiği perspektif de Netanyahu'nun yerine gelen bir şekilde anlaşma rotasına yoluna girebilir ama
50:06çok öyle okumak bir tık da zor gibi.
50:09Aslında hocamızın bakış açısı da önemli.
50:11Halk da bıktı bir çözüm yolu da olabilir.
50:13Ama genel manada özellikle hocamız da işaret etmişti Muhammed Hocam katılır mısınız?
50:20Amerika'daki lobiler zaten böyle bir sürece izin verir mi?
50:23O da tartışma konusu.
50:25Lütfen araya girdin buyurun.
50:27Yani ben İran'da ancak pehlevi gibi bir insan veya pehlevi iyice hani hepimiz tarafından biliniyor etiketli bir insan ama o
50:36zihniyette bir insanın yani Amerika destekli bir kişinin oraya gelmesi halinde
50:41devrim muhafızları sonrasında orada Amerika'ya yakın bir ismin veya batıyla uyumlu bir ismin gelmesi halinde İsrail'le görüşmenin olabileceğini
50:50düşünüyorum.
50:51Ancak İsrail'de yeni gelecek olan Netanyahu kaybetse bile ben orada seçimin erteleneceği kanısındayım ama Netanyahu kaybedecek olsa dahi Netanyahu'nun
51:01yerine gelen ismin daha büyük bir ivmeyle daha farklı başkentlere saldırı düzenlemesini
51:09ve bölgede hani Hasan Hoca hep söyler Tanrı'yı savaşa zorlamak, kıyamet senaryosunda zorlamak bakış açıları var diye.
51:18İsrail'de sanki bu fitil ateşlenmiş ve bölgeyi yakıp yıkalım ne olursa olsun bölge savaşa devam etsin ve biz de Arz
51:29-ı Mevud Hezeyan'ımızı gerçekleştirelim.
51:32Netanyahu'nun bakış açısı olduğunu düşünüyorum. Ben İsrail'de hatta söylemeye dilim varmıyor ama yeni gelen kişinin eskiyi dahi aratabileceğini düşünüyorum.
51:43Netanyahu'yu aramayız ama en azından Netanyahu'nun Trump'tan çekindiğini artık biliyoruz ve Netanyahu'nun çocuk gibi her Amerika'ya
51:51gidişinin Türkiye'yi şikayet etmek için olduğunu biliyoruz.
51:54En azından Netanyahu artık tanınan, bilinen, zaafları net bir şekilde görülen bir isim.
52:01Yeni gelecek ismin ne yapacağını bilmiyoruz, nasıl hareket edeceğini bilmiyoruz, bölgeyi nasıl bir ateşe atma heveslisi olacağını bilmiyoruz.
52:09Onun için ben yeni gelecek isimden pek de umutlu değilim.
52:13Ben Netanyahu ve onun türevlerinin devam etme ihtimalini kuvvetle muhtemel görüyorum.
52:20Buna mukabil devrim muhafızlarının da fiili durum oluşturduğu İran'daki yapıda hükmü elinden bırakmayacağını ancak orada bir iç çatışmayla devrim muhafızlarının
52:34elindeki gücün alınma ihtimalini düşünüyorum.
52:37Aslında bu söylediğiniz önemli bu süreç nasıl olacak hep birlikte göreceğiz.
52:43Ama Hasan hocam kısa bir sürem kaldı, bir, bir, bir buçuk dakikam kaldı.
52:50Nasıl bir süreç bizi bekliyor?
52:52Bazı senaryolar üzerinde konuştuk ama en önemli başlığa dönersek buradaki süreç birleşerek dünyada gerçekten çok daha büyük bir kaosa girebilir
53:02mi savaşlar anlamında dünya?
53:04Yoksa bir global sistem var.
53:06Artık normale dönmeli, rayına oturmalı deyip ilişkiler normalleşmesi için, ticaret normalleşmesi için bütün savaşlar durdurulur mu ya da biter mi?
53:17Bir dakika, 50 saniye mi hocam?
53:20İyimser senaryadan hareket edelim.
53:21İnşallah barış olur çünkü bu savaşın ayak sesleri dünyayı korkutuyor.
53:26Öyle olunca da öncelikle Orta Doğu'da bir barış.
53:29Bunun için Netanyahu'na gitmesi ve İsrail halkının aklı selim bir atmosfere bürünmesi.
53:34devrim muhafızalarını tasfiye ederek İran'da sistem değişimi, dönüşümü ve Orta Doğu'daki güvenlik ihtiyacını Türkiye üzerinden karşılanması,
53:43Amerika'nın İran'la başlatacağı o büyük mücadelenin bir an önce başlamasıyla ilgili hareket geçmesi lazım.
53:50Bunun dışında Orta Doğu'da her türlü şey 3. Dünya Savaşı'nın kapılarını açar ki bu çok tehlikeli bir süreç ama
53:57ben barıştan yanayım.
53:58Aslında bu söylediğiniz önemi tabii ki hepimiz barıştan yanayız ama böyle bir süreç işlenmezse o cümle arasında söylediniz ya her
54:06ihtimal 3. Dünya Savaşı'nın kapılarını aralar.
54:09Bu da bizler için korkutucu gerçekten.
54:13Muhammed Hocam, Hasan Hocam çok teşekkür ediyorum katkılarınızı değerlendirmeleriniz için.
54:19Teşekkürler, iyi geceler diliyorum.
54:21Teşekkürler, teşekkürler.
54:22Teşekkürler, teşekkürler.
54:23Değerli CNN Türk izleyicileri bu saate kadar bize eşlik ettiniz.
54:28Sizlere de teşekkür ediyorum.
54:29Ben Samet Güner, iyi geceler diliyorum.
Yorumlar