00:00Alam nyo ba, ayon sa pag-aaral na isinagawa ng Department of Science and Technology, Food and Nutrition Research Institute
00:06o DOSD-FNRI nitong 2023,
00:09dalawang kutsara ang nasasayang ng bawat Pilipino araw-araw.
00:13Kaya naman ngayong umaga, alamin po natin yung campaign na isinagawa ng Philippine Rice Research Institute na Let's Be Rice
00:19-Sponsible.
00:20Kasamang project leader na si Dr. Henry Corpus. Welcome po sa Rice and Shine, Pilipinas.
00:25Good morning. Good morning, Diane. Good morning, Joshua.
00:27So, dalawang spoon of canin, nasasayang ng mga Pilipino?
00:30Opo, yun po ay base sa latest na data ng DOSD-FNRI.
00:35So, tapa talaga bawat butil pinapahalagahan natin.
00:38Yes, so.
00:39Tsaka, imagine nyo po yung sakripisyo na makamagsasaka, makakain lang tayo.
00:43Pero ito, Doc, ipadwanagin po sa amin, itong kampanyang Be Responsible. What is this all about?
00:49So, ito pong Be Responsible campaign ay isang national campaign na inilunsad po ng Department of Agriculture.
00:55So, kasama po ang Philippine Rice Research Institute at ang National Rice Program.
01:02So, layunin po na ito, nahikayatin lahat ng mga Pilipino na magbawas po ng rice waste stage natin sa Pilipinas.
01:10Yes, na dalawang kutsara nga, kada araw ang ating nasasayang.
01:15Okay. Paano po pakakatulong dito yung bawat Pilipino?
01:18And even siguro rin yung mga enterprises, restaurants, even...
01:21Fast food chains.
01:22Fast food chains.
01:23For this campaign, kasi marami rin kumakain sa labas, tapos wala naman ding half rice na order.
01:30So, simple lang po kasi yung mensahe ng ating Be Responsible campaign.
01:35So, tatlong letra lang yung ABC.
01:36So, yung A, avoid rice waste stage.
01:39Yung B, buy our farmer's rice.
01:42At yung C, I choose yung healthier rice.
01:44So, una, dapat sundin natin itong ABC na ito ng ating Be Responsible campaign.
01:50Yung A nga po, avoid rice waste stage.
01:53Kumain lang nung kaya natin ubusin, magsaing lang.
01:56At kung may natira po, pwede natin ilagay sa refrigerator at pwede rin kainin bukas.
02:01Pwede rin gawing sinangag.
02:03So, yung letter B naman po, yung buy our farmer's rice.
02:06So, tulungan po natin yung ating mga magsasaka na kumita naman, bilhin natin yung kanilang mga produkto.
02:13At yung letter C naman po, yung choose yung healthier rice.
02:17Bukod doon sa puting kanin, pwede rin po natin subukad ang brown rice, yung mga pigmented rice, red and black
02:24rice, kagaya po na ito.
02:25At meron din po tayong high zinc rice at yung low glycemic index rice.
02:29Ito, black rice ito.
02:31Ito, ito.
02:32Black rice ito.
02:32Ano itong kaibahan itong black rice?
02:34Doon sa brown, sa red, and sa white.
02:36Opo.
02:37So, nagkaiba lang po sila doon sa kulay.
02:40Pero pareho silang unpolished form or brown rice din.
02:44Okay.
02:44So, ito pong black rice kasi ay may mataas na mga phytochemicals dahil doon sa pigment niya.
02:50So, meron po siyang anthocyanin at iba pang mga polyphenolic compounds na merong antioxidant property.
02:56Okay.
02:56So, pasimplein natin, Doc, mas masustansya ba ito?
02:59Tama po, Joshua.
03:00Eh, pag taninong, alin yung hindi masyado nakakataba?
03:03Yan.
03:03So, meron po tayo, maganda pong kainin yung brown rice, yung unpolished form, kagaya rin itong pigmented rice.
03:12Pero meron po tayong isang bagong variety ngayon, yung low glycemic index rice.
03:16So, ito po, medyo may katigasan yung kanin, kaya gradual yung pagtaas ng ating blood sugar level sa katawan.
03:24Kaya mas better po ito doon sa mga pre-diabetic at yung mga diabetic.
03:29Okay.
03:30Paano sinasain ito? Is it the same doon sa mga pagsasain ng puting kanin?
03:34Ito po kasi ay unpolished form. So, ibig sabihin, nandiyan pa yung darak.
03:38So, kailangan po natin ng 1 is to 2 na rice water ratio po.
03:43So, isang takal ng kanin, isang takal ng isang tasa, dalawang tubig?
03:49Dalawang tasang tubig.
03:50Kasi kailangan niya ng mas maraming tubig. Gawa nga po na meron pa siyang darak na nagpo-protect doon sa
03:56endosfer.
03:56Okay. Ano orit yung recommended mo pag medyo diabetic na yung tao or pre-diabetic? Anong kasing kanin po?
04:02So, yun po, yung low glycemic index rice.
04:06Pero kailangan magkonsulta pa rin sila sa kanilang doktor at saka yung nutritionist dietitian para sa tamang advice at rekomendasyon
04:14para sa kanila.
04:14Okay.
04:15Tanong ng mga ka-RSP dati, ano ba ang lasa? May pagkakaiba ba?
04:19Kasi yung sinasabi ng iba, lalo na pagka ang ulam mo sinigang, ganyan nilaga, masarap yung puting kanin.
04:25Totoo ka! Maka-extra rice tayo dyan.
04:27Pero pag ganito ba, is it the same? May pagkakaiba po sa texture?
04:30So, ang pagkakaiba nila yung sa texture kasi dahil nga andyan pa yung bran or yung darak,
04:35so medyo may katigasan yung brown rice natin at saka itong mga red and black rice.
04:42Pero may mga variety po tayo na suitable para gawing brown rice like yung mga malalambot na kanin.
04:50So, kapag ginawa rin natin silang brown rice, ay malambot din sila kapag naluto or nasaing na bilang brown rice.
04:56Okay. Let's talk about the A doon sa ABC, yung avoid rice wastage.
05:00Paano ba ito pwedeng gawin sa mga households?
05:03Sabi mo, ilag pwedeng ilagay.
05:04Sare, paano ba yung shelf life ito? Hanggang kailan ba pwede magtagal ang kanil na masasave mo yun?
05:09Nandun pa rin yung mga nutrients at safe pa rin kainin.
05:12Yes. Dapat iwasan natin magsain ng sobra kasi yun yung napapanis.
05:17So, dapat yung magsain lang tayo nung kaya nating ubusin sa pamilya.
05:21At kung meron mamatira, yun nga, pwede nating i-store ka agad sa ref para kinabukasan pwede nating gawing sinangag.
05:29Okay. So, mga dalawang araw lang ganyan.
05:31Saka, dapat talaga kung ilan lang kayo sa pamilya.
05:34Minsan kasi may iniisip tayo, labakakulang yung kanil, labihan mo na yung saing.
05:39So, yun yung paraan po.
05:40Pero paano yung koordinasyon naman natin sa ibang sektor?
05:43Like, yun nga po sa mga establishmento, sa mga fast food chains, restaurant, para maiwasan yung rice wastage.
05:48So, ngayon po, meron kaming mga nilalapit sa mga local government units, yung ating half-cap price ordinance.
05:56So, nilalabi po namin sa kanila ito para lahat ng mga food establishment within their areas of responsibility ay mag
06:04-serve po ng mga half-price.
06:06Kasi karamihan, hindi naman natin nauubos yung one-cap serving.
06:10So, may option po yung ating mga consumers na umorder lang nung kaya nilang maubos.
06:15O kaya kung dalawa kayo, hati na lang tayo.
06:17O kaya pwede magkaroon ng share or rice.
06:19Tapos yung iba sa ibang post.
06:21Kaya gusto nang half-cap?
06:22Well, ano po yung mga activities po ninyo and how can we support your campaign?
06:27Opo, since yung ating campaign ay everyday na.
06:30So, every month po, meron tayong mga pa-contest sa ating Be Responsible Facebook page.
06:36Pero ngayon po, meron kami yung tinatawag na Be Responsible LGU Champion Award.
06:42So, ito po ay open sa lahat ng mga municipalities, city at mga province.
06:47Na sila po yung mag-a-advocate ng ating Be Responsible campaign na makatutulong po
06:52para maiwasan natin yung rice wastage, ma-promote yung healthier rice consumption.
06:58So, doon po sa contest na ito, ang ating mananalo doon sa contest na ito
07:03ay makakatanggap ng P75,000 para sa best municipality or city
07:10at P100,000 naman para doon sa ating provincial LGU na mananalo.
07:15Ayos yan ah.
07:16Pero ito, mahabol.
07:17May siratake rice din, sir.
07:19Ano naman ang masasabi nyo na sa siratake na yung rice?
07:22Yung siratake rice, hindi siya talaga rice.
07:25So, galing siya sa ibang root crop na in-extrude lang siya para maging shape ng rice.
07:33So, yun, based doon sa mga promotion ng mga produkto na ito,
07:37ay recommended din siya sa mga diabetic na sinasabi nila.
07:41So, kasi mas gusto natin yung medyo matigas na kanin
07:47para mas mabagal yung digestion,
07:49para gradual yung pagtaas ng ating blood sugar level.
07:53Ito, pwedeng ihalo ito sa puting bigas?
07:56Opo, mas maganda pong ihalo natin yung mga black at red rice
08:00para mas maging appealing pa siya kasi magkakaroon ng kulay yung ating white rice.
08:05Oo nga naman.
08:06Tsaka kung gusto mo siguro, tikman muna.
08:08Yes.
08:09Ihalo mo gradually sa puting.
08:11Gradually, unti-unti ang nasa totally black rice.
08:13Para masanay tayo kasi yung iba nga,
08:15hindi sanay doon sa matitigas na brown at red and black rice.
08:19So, para masanay yung mga kasama natin sa pamilya natin,
08:23So, unti-unti sa haluan natin ng brown at red or black rice yung puting kanin
08:28hanggang sa masanay na yung ating panlasa.
08:32Ano kayang masarap na ulam sa kanin?
08:34Saka siguro kaya itong nakakapagod ngayain kasi matigas.
08:39Kasi pagod ka na, ayoko na kumain.
08:43Ito po kasing mga brown, red at black rice medyo mabigat sa tiyan natin
08:48dahil mataas ang dietary fiber.
08:50So, at matagal din siyang madigest sa atin kasi protected ng bran or darak
08:55yung carbohydrates doon sa endosperger.
08:59Pero huwag natin i-cancel si carbs ha.
09:01Yes.
09:02Maraming nutrients ang carbohydrates.
09:04Pero sabi, ang importante, huwag magsasayang.
09:07Bawat butel, pahalagahan po natin yan.
09:10Kahit yung mga mumu, huwag magtitira.
09:12Well, maraming salamat po sa pagpahagi po nitong
09:15Be Responsible Campaign, Dr. Henry Corpus.
09:19Salamat po, sir.
09:20Thank you so much sa ating mga ka-RSP.
Comments