Oynatıcıya atlaAna içeriğe atla
  • 4 hafta önce
📌 Yeni Parti Genel Başkanı Özgür Özel'in hangi adımlarla ilerleyeceği belli oldu. Yeni Parti, kitle partisi olmayı nasıl sağlayacak?

📌 Abdullah Öcalan, çerçeve yasa ile ilgili konuştu. Mesajları ne anlama geliyor?

📌 Rakı masası paylaşana ceza. Yaşam biçimine müdahale mi? Hazineye para toplama yolu mu?

🎙️ Şirin Payzın ve Murat Sabuncu gündemi değerlendirdi.

Kategori

🗞
Haberler
Döküm
00:00Merhaba, Murat Sabuncu ile birlikte neden sorusunu yönelttiğimiz ve cevaplarını aradığımız YouTube programımıza hoş geldiniz.
00:09Yeni bir hafta, yeni başlangıçlar diyelim.
00:13Haftalardır aslında aynı manşeti atarak başlıyoruz.
00:17Bu hafta çok kritik hafta.
00:19Gerçekten de bu hafta yine çok kritik hafta.
00:22Murat selam.
00:23Birazdan konuşacağız.
00:25Bugün programımızın içeriğinde iki ana konumuz var aslında.
00:30Birincisi çerçeve yasa ki haftalardır Murat Sabuncu ile birlikte hem konuşuyoruz hem konuklarımıza bu konuda sorularımızı yöneltiyoruz.
00:40Bunu konuşacağız çünkü Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde şu anda şu sıralarda imzaya açıldı.
00:47Biraz ayrıntılarına bakacağız.
00:48Abdullah Öcalan'ın da bugün önemli bir açıklaması vardı.
00:51Ve sonrasında Cumartesi günü, geride bıraktığımız Cumartesi günü, Murat Sabuncu ile birlikte yeni parti lideri Özgür Özel'le özel bir
01:00röportaj yaptık.
01:01Ve hafta sonu boyunca T24'te takip etmiş olduğunuzu düşünüyorum.
01:05Ama bu yayınımızda Özgür Özel'in bize söylediklerinin satır aralarını biraz analiz etmeye çalışacağız.
01:13Tam olarak stratejisi nedir?
01:16Beklentilere nasıl karşılık vermeye düşünüyor?
01:18Şimdi Murat şöyle başlayalım istersen, sıcak bir hafta sonu her anlamda hem hava olarak sıcak ama siyaseten de sıcak bir
01:26hafta sonunu geride bıraktık.
01:28Bu hafta başında işte biraz önce söylediğim gibi haftalardır konuştuğumuz çerçeve yasa nihayet meclise geldi, imzaya açıldı.
01:38Şimdi milletvekilleri imza atacaklar ya da işte önce inceleyecekler sonra komisyona gelecek.
01:43Ondan sonra da meclisten geçmesi planlanıyor.
01:47Şimdi de parti milletvekili Cengiz Çandar ki eski meslektaşımız şöyle bir açıklama yapmış.
01:54Bu yasanın iç yerliğini üç kişi biliyor.
01:56İbrahim Kalın, Abdullah Öcalan ve Cumhurbaşkanı Erdoğan değil mi? Yanılıyor muyum?
02:04Evet.
02:05Şimdi bu elbette ki tamam çok hassas bir çerçeve yasa hazırlama süreci elbette ki Abdullah Öcalan bilecek ve dolayısıyla İmralı
02:15heyeti elbette devletin başı olarak Cumhurbaşkanı bilecek ve elbette en kritik pozisyondaki İbrahim Kalın bilecek.
02:21Ve fakat bu işin biraz alelacele meclisten çıkarılmaya çalışılıyor olması beni biraz endişelendiriyor diyelim.
02:32Şöyle ki normalde toplumun bütününü kapsayacak bu kadar hassas ve iyi anlaşılması, iyi konuşulması, iyi anlatılması her şeyin ötesinde gereken
02:43bir yasa için sanki çok az bir zaman ayrılıyor.
02:47Bundaki nedenlerden biri de anladığım kadarıyla iktidar işini şansa bırakmak istemiyor.
02:53Bu iş çok üzerse her kafadan bir ses çıkacak, tartışmalar büyüyecek, tartışmalar yasanın önüne geçecek ve biz bu işi tekrar
03:02sulandırılmış bir şekilde önümüzde bulacağız.
03:05Şunu bir an önce geçirelim ve ondan sonra gerisine bakarız modunda olduğunu düşünüyorum.
03:11Sen de buna katılıyor musun?
03:12Bir bu böyle başlayalım istiyorum yayınımıza.
03:16İkincisi ise şu ana kadar gelen haberler, teknik bazı beklediğimiz düzenlemelerin yapıldığı ama o hani DEM Parti'nin, örgütün, liderliğin
03:28ve Kürt siyasi hareketinin olmazsa olmazımız dediği
03:33Abdullah Öcalan'ın statüsüyle ilgili en azından şu ana kadar basına yansıyan bir ayrıntı yok.
03:41Bu da acaba getirilen yasa, çerçeve yasa bunu kapsamayacak mı, dışarıda mı bıraktılar?
03:48Sadece geri dönüşler konusunda teknik ilk adımları attılar, sonrasında sonra bakacaklar.
03:54Gelen tepkilere göre mi sorusunu beraberinde getiriyor.
03:57Ne dersin?
03:58Şimdi öncelikle önemli bir hafta ama hakikaten bu sefer gerçek anlamda özellikle bu Kürt sorununun çözümü noktasında adım anlamında önemli
04:08bir aşama.
04:09Şunu açık ve net biliyoruz ki özellikle son iki ayda gidilmeyen İmralı görüşmeli de dahil,
04:17bu yeni çerçeve yasa, kök yasanın ilk adımın atılması konusunda bazı iktidar tarafıyla İmralı arasında bazı anlaşmazlıklar olduğu anlaşıldı.
04:31Hatta bu geçen hafta gidilmişti, bir geçen hafta çıkacağı bekleniyordu.
04:37Herkes öyle diyordu ama biz yayınlarımızda yok, önümüzdeki haftaya kaldı.
04:40Bazı pürüzler var demiştik geçen hafta, hakikaten işte bu haftaya kaldı.
04:44Tekrar İmralı heyeti gitti ve Öcalan'ın bugün anlattığı, bugün açıklanan metninden anladığımız kadarıyla
04:53her şey çözülmüş değil diyor Öcalan ama negatif yaklaşmaya geçecek bir durum da yok diyor Şirin.
05:00Yani belli ki burada bir öncelikle devletin, mitin, iktidarın istediği bir adımın daha önde olduğu ama
05:11İmralı'nın, Öcalan'ın da en azından bu adımın atılmasıyla yenileri gelecek noktasında ikna olduğu bir süreçten bahsediyoruz.
05:20Biz yine yayınlarımızda şunu çok açık ve net söylemiştik.
05:23Bu tek adımlık değil birkaç adımlık bir süreci tarif edecek bir şeydi.
05:29Öcalan'ın statüsünün burada olmayacağını biliyoruz zaten ne zamandan beri.
05:33Yani bugün AK Parti milletvekilleri tarafından imzaya açıldı.
05:37Abdullah Güler Grup Başkan Vekili bütün milletvekillerine mesaj attı.
05:41Yarın saat 17'ye kadar herkes imzalasın, grup kararı aldık dedi.
05:45Herkes imzalayacak.
05:46Tabi demin senin işaret ettiğin okunmadan yani en azından tartışılmadan böyle bir imza süreci elbetli tartışmalıdır.
05:54Tartışılmalıdır da bu bir not olarak düşmek gerekiyor.
05:58Ama statüsü olmayacak Öcalan'ın burada.
06:02Ve daha çok işte yurt dışından, Türkiye dışından gelecekler kısmı ve içerideki işte eline silah almamış ya da herhangi bir
06:15şeye çalışmamış kişilerle ilgili bazı tahliyelerin olacağı bir dar kapsamlı.
06:23Ama yine Öcalan'ın ve Kimi Dem partilerin demiyle ilk adım anlamında önemli bir noktaya gelindiğini söylemek mümkün.
06:32Fakat burada tabi şunu da altını çizmek lazım.
06:36Senin yayının başında söylediğin Cengiz Çandar'ın cümlesi.
06:39Bunu 3 kişi biliyordu.
06:41Cumhurbaşkanı, MİT ve İmralı yani Öcalan.
06:45Şimdi hepimiz çatırp çözüm süreçlerini biliyoruz.
06:48Dünyadaki örneklerinden de biliyoruz bunları ama.
06:51Başlangıçta kapalı gider doğal olarak.
06:54Yani provokasyon olmasın, içeriden dışarıdan bu anlaşılabilir.
06:57Ama meclise geldikten sonra ya da meclis açamasına geldikten sonra bazı istişareler ek olur, çıkarma olur, katkı olur.
07:08Şimdi bunlardan azade olmasın tabi ciddi bir soru işareti olduğunu da söylemek mümkün.
07:13Mesela 3 kişi sayıyor Cengiz Çandar.
07:16Bahçeli'nin haberi yok mu mesela?
07:18Bahçeli bu sürecin tırnak içinde kamuoyun anlatılması arasında başlatanı ve ana kolon olarak bugüne kadar dağılmadan gelmesini sağlayan çok önemli
07:28bir Türk müddetçisi faktör.
07:30Ha niye 2013-2015 arası kadar bu kadar büyük tartışılıyor?
07:34Çünkü Bahçeli hem bölgeyi okuduğunu söylüyor hem içeriye baktığını söylüyor ve diyor ki bu önemli Türkiye için geri dönüşü olmaz
07:42diyor.
07:43Mesela onun haberi yok mu ya da ona bilgi verilmedi mi?
07:46Onda mı taslaktan haber siz?
07:48Ve sana bir şey daha söyleyeyim.
07:50Hadi Bahçeli işte ne bileyim sonuna kadar destek veren, soran ama destek veren Yeni Parti ve Özgür Özer.
07:58Bugün açıklama yapan Kılıçdaroğlu.
07:59Yani şimdi ne üzerine konuşulduğu çok önemli.
08:02Bir cümle daha söyleyeyim sana bırakayım sonra daha da devam ederiz.
08:05Bütün bunlarla beraber Şirin, Öcalan'ın kullandığı bir cümlenin de iyi anlaşılması ve ne anlama geldiğini düşünmesi gerekiyor.
08:15O da şu, en az Cumhuriyet'in kuruluşu kadar önemli olacak bir demokratikleşme sürecinin başlangıcındayız diyor.
08:21Şimdi Cumhuriyet'in kuruluşu atfı 1920 Meclis Kuruluşu artı 1920 Anayasası'nı tarif eden bir zihinle mi bunu söylüyor?
08:34Ki hatırla 1920'den 21'e Anayasası'nda en en özelliklerden bir tanesi işte Türk-Kürt dengesinin daha eşit olduğu,
08:43Türkiye Devleti cümlesinin kullanıldığı bir anayasadır ve hep buna atıfta bulunur.
08:4820'ü sonrasında yolların ayrıldığı söylenir.
08:50Şimdi bu Cumhuriyet'in kuruluşu kadar önemli olacak denilen şey tırnak içinde yeni demiyorum ama
08:56mevcut Cumhuriyet'te farklı bazı ne bileyim işte adımların görüleceği ki bunun görürsek anayasa da değiştiğinde görürüz.
09:08Bir anlam mı ifade ediyor onu da düşünmek lazım.
09:11Tabi hani sadece böyle bırakmayayım.
09:1318 Şubat 2026'da yine Öcalan'ın İlmalı heyetiyle yolladığı mesajda da bu yeniye yani Cumhuriyet'in kuruluşuna gönderme bir şeysi
09:25vardı.
09:25Diyordu ki Öcalan Cumhuriyet'in kuruluşuna giden süreç Türk ve Kürt birlikleri üzerine inşa edildi.
09:30Sonradan değiştirilmiş olsa da bütün belgelerde bunların izleri görülebilir diyordu.
09:34Şimdi hani bugün kamuoyuna açıklanan 18 Şubat 2025'te Öcalan'ın 26'daki bu cümleleri falan filan bu Cumhuriyet'in kuruluşu kadar
09:47önemli noktasını biraz daha düşünmek,
09:51ne anlama geldiğini anlamak ve anlamlandırmaya çalışacak.
09:54Bunu olumsuz anlamda şirin.
09:56Yani iş siyah ve beyaz değil.
09:59Değil.
09:59Siyah ve beyaz.
10:00Çok iyi ve çok kötü değil.
10:01Hayır siyah ve beyaz.
10:02Bunun arasında bu toplumun anlaması, tartışması ki bölge için de önemli.
10:07Böyle bir barış yıllardır olmayan.
10:08Türkiye için de önemli.
10:09Ama bu detaylar önemli detaylar.
10:11Biz bunları anlamak, anlamlandırmak ve anlatmak zorundayız.
10:15Ve çünkü Türkiye'nin burada yaşayanların herkesin gecele ilgili bir şey.
10:18Şimdi bence burada yapılmak istenen ben şöyle okuyorum.
10:24Mesela Mamur Kampı'ndan bahsediyorlar.
10:27İşte oranın biliyorsun bu Mamur Kampı olmazsa olmaz konumuzdu yıllar boyunca.
10:34Özellikle 90'lı yıllarda.
10:36Yani oranın hem boşaltılması sürekli Mamur Kampı ile ilgili meseleler masaya gelir.
10:43Yani Kürt sorununun çözümü dediğimizde ya da işte o dönem yani bütün bu yıllar boyunca PKK ile mücadeleye başlığı açıldığında
10:53Mamur Kampı en önemli unsurlardan bir tanesidir.
10:57Bugün anladığımız kadarıyla başta Mamur Kampı olmak üzere bölgedeki artık bunlara kamp diyoruz ama aslında bunlar koca koca şehirler haline
11:06gelmiş durumdalar.
11:07Yani yıllardır yıllardır orada kaç nesil büyüdü dolayısıyla bunları şehir diye bakmak lazım.
11:13Adları Kamp olarak kaldı.
11:16Şimdi bunların boşaltılması bunların bir kısmı Irak vatandaşlığına geçmiş.
11:21Bazıları ama hala Türkiye Cumhuriyeti pasaporta taşıyor.
11:25Ya da bazıları işte vatandaşlıktan belki bilmiyorum çıkarılmış.
11:29Kimisinin hakkında artık uygulanamayacak cezalar var çünkü zaman aşımına uğramış.
11:35Her neyse bir sürü problem var.
11:38Şimdi anladığım kadarıyla benim anladığım şu.
11:40Öncelikle başından beri zaten Milli İstifa Teşkilatı MİT ve iktidar şunu yapmak istiyorlardı.
11:47Biz önce alan temizliğini görmek istiyoruz.
11:50Yani biz hakları, demokratikleşmeyi, Öcalan'ın statüsü vs. bunları konuşmadan önce biz emin olmak istiyoruz ki Türkiye için de bölgede
12:01bu iş tamamıyla silahsızlanmak ve buranın bir temizlenmesini içerilmeli.
12:07Bilin gördüğüm, bilmiyorum tabii gözlerimizle görmediğimiz için yansıyanlara bakacak olursak aslında bu konuda ikna etmişler gibi.
12:15Sana da öyle geliyor mu? Yani şunu yapıyor devlet şu anda ben diğer adımları diğer başka ek yasalarla ya da
12:23takip edecek yasalarla çıkaracağım.
12:26Düzenlemelerle çıkaracağım. Hukuki düzenlemeler için belki bir takım yeni yargı paketleri getireceğim.
12:32Abdullah Öcalan'ın statüsünü de belki zaman içinde yapabilirim ama Abdullah Öcalan'ın statüsüyle, yeriyle, nasıl çalışacağıyla ilgili bir düzenleme
12:43yapmam ve bu yaptığımı da kamuoyuma anlatabilmem için
12:47Önce dönüp benim içeride herkese şunu söyleyebilmem gerek. Evet arkadaşlar MIT tespit etti şu şu şu şu alanlarda artık tamamen
12:59temiz ve örgüt tamamıyla bu noktalarda silah bırakmış durumda, mağaralar boşanmış durumda,
13:06işte uç karakolları boşanmış durumda, mevzileri boşanmış durumda bu bölgeler silahsızlandırıldı, eylemsizleştirildi. Dolayısıyla güvenlikli bir bölge yarattık.
13:18Bunu dedikten sonra adım atma adım gitmeye uğraşıyorlar ya da çalışıyorlar gibi gözünü yüklüyor.
13:24Yani bu konuda anladığım kadarıyla ben Abdullah Öcalan'ın açıklamasından yani negatif düşünmemize gerek yok.
13:31Bu süreç daha uzun. Hani beklediğiniz gibi benimle ilgili ya da diğer başka konularda şu anda size bir şey söyleyemiyoruz.
13:40Ama gidişat olumlu mesajı veriyor gibi görüyorum.
13:44Bu işte yeni dönüşler konusunda Avrupa'dan dönecekleri ki orada dönüp siyaset yapmak için bekleyenler var.
13:52Geçen haftada Gülistan Kılıçkoç'yitlen röportajımın sonunda ben sordum sizce çok dönmek isteyen olacak mı diye.
14:00Evet demişti. Bolunu toplayıp her gün bize mesaj atanlar var.
14:04Ne zaman çıkıyor yasa, ne zaman dönüyoruz eve.
14:07Bu gelenlerin büyük bir kısmı belki işte yeniden Türkiye'de bir hayat kuracaklar ama bir kısmı da siyasette de bir yer
14:17ve bir söz istiyorlar.
14:18Dolayısıyla şu anda daha sivillerin üzerinden gidecek bir süreç ve dediğim gibi bir alan temizliğiyle,
14:26temkinli adımlarla ve güven arttırıcı, diplomaside çok kullanılır ya, güven arttırıcı önlemlerle bu süreci tasarlamışlar gibi okuyorum ben. Ne dersin?
14:38Şimdi Şirin şöyle bir şeyle karşı karşıyayız.
14:41Birincisi bir noktaya gelinmesi açısından önemli ve Öcalan'ın yine bugün söylediği içinde bulunduğumuz süreç inkarı ve isyanı sona erdirme
14:52sürecidir.
14:52Biz artık nasıl bir araya geleceğimiz ve barış içinde bir arada nasıl yaşayacağımızı tartışmak istiyoruz diyor.
14:58Şimdi demek ki burada belli bir ikna var. İkna olunmuş İmran açısından söylüyorum ama devletin de senin de dediğin gibi
15:06aslında biraz daha temkinli ve yavaş gidiyor olduğunu görmek mümkün.
15:11O da işte MİT Başkanı İbrahim Kalın ki bence süreçte önemli bir rolü var. Öyle anlaşılıyor.
15:19Onun ve işte çalışma arkadaşlarının bölgede bağıralar ve silahların bırakılması noktasındaki bir araştırması, bir raporu olacak ki onu da daha
15:29evvel konuşmuştuk.
15:30Megaka'da önce görüşülecek. Arkasından da Cumhurbaşkanı da onaylarsa bu süreçte bir şekilde adımlar daha hızlanacak.
15:38Şimdi çalışmaların takibi için aynı zamanda iki tane komisyon kurulmak üzere.
15:47Biri doğrudan Cumhurbaşkanı Erdoğan'a bağlı, biri de meclis içinde kurulacak bu komisyonlar.
15:53Ve bunlar hem örgütün silah bırakmasını, hem dönüşleri hem de toplumsal uyum noktasındaki bahşetleri konuşacaklar.
16:03Şimdi senin demin söylediğin Mahmur Kampı noktası çok önemli.
16:08Mahmur Kampı'nda kampı 1990'larda Türkiye'de Doğu ve Güneydoğu'da işte köy boşaltmalar, köy yakmalar,
16:16orada yaşananlardan dolayı Türkiye sınırlarından Irak sınırlarına doğru giden binlerce insan ki bu konuda
16:23senin de daha evvel çok yayın yaptığın Arzu Yılmaz'ın Atruş'tan Mahmur'a diye bir meşhur kitabı vardır.
16:30Çok önemlidir o kitapta.
16:32Buradan gitmek, kaçmak zorunda kalan insanların ne kadar zor şartlarda oralara kadar gittiğini de anlatan
16:39pek çok konu da vardır.
16:41Gerçek hayat hikayesi de vardır falan.
16:43Şimdi tabii o kamp örgüte bağlıydı, değildi.
16:47Bu kampın ne kadar örgüttü, ne kadar Birleşmiş Milletler'di.
16:49Tartışırız, konuşulur, konuşuruz.
16:53Hatta hatırla sanıyorum 2025'in sonunda Abdullah Öcalan'ın değişik yerlere mektuplar yazmıştı.
17:01Mekro'dan bir tanesi de Mahmur Kampı'nın öncesine gitmişti.
17:05Ve hani Türkiye'ye dönüşte için hazırlıkta olunması gerektiğini söylüyordu.
17:09Şimdi belli ki Türkiye'ye doğru işte eline silah almamış bu işte ne bileyim katliamlara karıştırmış falan filan kişiler buraya
17:20doğru gelecekler.
17:20Ama esas geldikten sonra nasıl bir yaşam kurulacak?
17:24Bunların içinden işte siyasi olan olarak ne kadar siyasiye girebilecekler, ne kadar yasaklı olacak ki?
17:31İlke TV'de gördüm, oradaki referansöre midir Ankara temsilcisi diyordu ki bugün bir yayınında özellikle siyaset yasakları konusunda bir daha daraltılan,
17:45yani uzun süreli yasaklar, 5 yıl yasak şey yapılıyordu, daha dar anlamda, daha çabuk şekilde siyasete girilmeler noktasında bir şey
17:54yapılacak diyordu, çalışma yapılacak diyordu.
17:57Ve bununla ilgili olarak da son olarak şunu söyleyeyim, anladığım kadarıyla Kandil'deki yöneticilerin çok fazla Türkiye'ye içine gelmelerine fırsat
18:07verecek bir anlayışın olmadığını,
18:11yani haber kaynaklarımdan, konuşmalarımdan, görüşmelerimden, tızan notlardan da söyleyebilirim.
18:17Dolayısıyla önemli bir adım ama bu adımın daha şeffaf artık en azından daha anlaşılır.
18:24Ve mümkünse kimi maddelerle ilgili daha da muhalefetin de söyleyeceği sözler vardır, insanların da söyleyeceği, akademinin de söyleyeceği sözler vardır.
18:33Bu konularda da biraz daha artık kulakların topluma da açılması ve topluma açıkça anlatılması gereken süreç olduğunu düşünüyorum.
18:41Kesinlikle.
18:42Şimdi aslında Abdullah Öcalan diyor ya, bu tarihi bir adım, işte Cumhuriyet'in kuruluşu kadar önemli.
18:49Orada biraz önce sen çok güzel anlattın, bence biraz da yeni anayasa muhtemelen tartışmaları daha da güçlü bir şekilde gündemimizde
18:59gelecek.
19:00Bütün, yani sonbahardan itibaren biz, özellikle iktidar kanıtından, Mehmet Ucum'un, uçumun pardon, öncülüğünü yaptığı yeni bir anayasa bu Türkiye
19:10'ye gerekiyor.
19:10Önümüzdeki dönem için bu şart meselesine gelip bu işin dayanacağı bir kesin yani eğer bu dediğimiz gibi şu anda imzaya
19:19açılan çerçeve yasanın ilki, birincisi meclisten geçerse,
19:24diğer dediğimiz gibi başka yasalarla ya da düzenlemelerle devamı gelecek gibi görünüyor.
19:30Bunun sonunda da diyecekler ki ya bunların bir de anayasal çerçevede de bir karşılığında olması gerek.
19:35Dolayısıyla yeni anayasa tartışmalarının bir taraftan da çok daha hızlanacağını, güçleneceğini düşünüyorum.
19:43Zaten sonbahar aylarında itibaren seçimi de artık daha fazla konuşacak, konuşuyor olacağız ya da kendimizi o tartışmalar içinde bulacağız.
19:51Bu arada aslında Abdullah Öcalan'ın dediklerini tabii kendi açısından, Kürt hareketi, Kürt mücadelesi açısından okumak mümkün ama
20:00diğer taraftan bakacak olursak şöyle bir gerçekliği de var, gerçekten Murat çok enteresan bir dönemden geçiyoruz.
20:10Benim de kafamdaki soru işareti şu, mesela şimdi bu yasa diyelim ki işte belli sınırlar içinde yarın ya da öbürsü
20:18gün meclise gelip sonra da yasalaşacak.
20:22Mesela şu hazırlıklar yapıldı mı?
20:24Senin biraz önce söylediğin konu, ya diyelim ki Mamur Kampı'ndan zamanlarında köyleri yakılmış, köyleri boşaltılmış insanlar dönecekler.
20:32Bunlar mesela tazminat davası devleti açtıklarında ne olacak?
20:37Mesela bu konuda hukuki bir çalışma var mı?
20:40Ya da döndüler, diyelim ki tazminat davası açmadılar, yeni bir sayfa açıyorlar, devletle yeni bir sayfa açmaya karar verdiler.
20:48Bu insanların malların yükleri var, peki onlar ne olacak?
20:52Mesela miras hukuku ne olacak?
20:54Döndüler, geldiler, Avrupa'dan geldiler.
20:57İş güç konusu nasıl halledilecek?
21:00Mesela bir işe girmek isteseler, sabıka kaydı nasıl işleyecek?
21:04Gibi gibi mesela benim kafamı kurcalıyor bunlar.
21:08Bu kadar ayrıntılı düşünen bir iktidar ya da bir hukuk çalışması ya da toplumsal çalışma,
21:15bütün bu gelenlerin çocukları tekrardan uyumları dağdan iniyor, kan dilden geliyor.
21:20Gelecek Türkiye'ye uyum çalışmaları nasıl olacak mesela?
21:24Cezaevinden çıkıyor çünkü eline işte adam öldürmemiş, silahla eyleme katılmamış sadece,
21:30işte terör örgütüne destekten, propagandadan, mitinge katılmaktan vesaire vesaire alınmış,
21:36otuz senedir içeride.
21:38Ya bütün bunlar aslında o kadar hassas detayları içeriyor ki,
21:43bu detaylar üzerine ciddi bir devlet aklı, bu sefer devlet aklını o derin devlet aklı olarak kullanmıyorum,
21:51devlet mekanizması, devletin bu sorunları nasıl çözeceğine dair bir çalışma,
21:56bir bunlar da yok mesela Murat gibi görüyorum ben.
22:00Bilmiyorum belki biz görmüyoruz, belki öyle bir çalışma yapıyorlardır.
22:03Eğer öyleyse açıklarlarsa çok mutlu oluruz tabii.
22:06Ama bizim görebildiğimiz kadar böyle bir çalışma yok.
22:09Yani hem gelen yasanın detaylarını bilmiyoruz,
22:12hem de sonrasında bu kadar meşakkatli ve hassas konularda nasıl bir süreç izleyecek,
22:18ne biz gazeteciler biliyoruz ne de kamuoyu biliyor.
22:22Bu da aslında bu kadar hassas bir sürecin,
22:25aman işte fazla gürültü çıkmasın derken,
22:28biraz hani nasıl diyelim,
22:31alel oceli ve yani
22:36kafa göz yararak olacağı gibi bir hisse kapılıyorum ben.
22:40Yani madem bu kadar önemli bir süreç,
22:42toplumsal barış, uzlaşma ve yeniden başlama için
22:46çok daha hassas bir şekilde ve adım adım düşünülerek gidilmesi
22:51gerekmez miydi diye düşünmeden edemiyorum.
22:54Ne dersin?
22:55Şöyle bakıyorum ben,
22:57birincisi gerçekten hani bunu bir inanarak söylüyorum.
23:03Yani şu anda yaşanan süreç,
23:05siyaset üstü bir süreç olması gerekiyor diye düşünüyorum.
23:09Yani bunun kimin siyasi hanesine artı puan,
23:13eksi puan yazacak,
23:14onun dışında bütün toplumun Türkiye'nin neredeyse bir asırdır süren
23:20bir acısının bir birbirine daha mesafeli yaklaşması sürecinin
23:26bir noktalanması olarak görülmesi gerektiğini düşünüyorum.
23:29Yani iki puan işte iktidara yazdı,
23:32iki puan muhalefete yazdı,
23:33üç puan oraya yazdı hiç.
23:34Bir kere böyle bakmamak lazım.
23:36İşte böyle bakmadığın zaman da şunu yapmak lazım.
23:40Mahmur'dan gelen de, Avrupa'dan gelen de,
23:44işte burada yaşayan da, tahliye olan da,
23:46bütün bunların,
23:47senin de dediğin gibi aslında topluma
23:49nasıl entegre edileceğine dair
23:52bir zihnin ki,
23:54bu iki komisyondan bahsediyorum ya,
23:55biri cumhurbaşkanlığı,
23:57biri meclisin bünyesinde olacak,
23:59yetmez şirin.
24:00Cumhurbaşkanlığı makamı da,
24:02mecliste ister istemez siyasallaşmış ve siyasetin de
24:07attılan her adımla
24:08bir sene sorku seçimde
24:10nasıl bir geri dönüşü olacağını düşündükleri yerdir.
24:13İster istemez.
24:14Ama bu işte,
24:17sivil toplum,
24:18ne kadar kaldıysa tabii,
24:20sivil toplum,
24:21akademi,
24:22bütün bunların oluşturacağı bir yapıyla,
24:25Türkiye'den gitmek zorunda kalmış,
24:27bütün bu insanların entegrasyonu için,
24:31büyük bir çaba,
24:32büyük bir kampanya,
24:35gönüllülük kampanyası,
24:36birlikte yaşamı anlatan,
24:37bir noktaya doğru gidilmesi lazım.
24:40Şimdi,
24:41şu ana kadar,
24:41yani 2024,
24:4222 Ekim'den alalım,
24:44Devlet Bahçeli'nin konuşmasından,
24:46bugün işte,
24:472026'nın,
24:50Ağustos'undayız.
24:51Neredeyse iki sene oluyor.
24:53İki sene uzun bir süre,
24:54hele hele,
24:55bölgede,
24:56Türkiye'nin bulunduğu bölgede,
24:58bu kadar provokasyonlar,
24:59savaşlar,
25:00işte İsrail'in pozisyonu,
25:02oradaki güç dengeleri falan,
25:04bu kadar varken,
25:05Türkiye'nin sadece kendi içini değil,
25:07etrafındaki,
25:08bölgedeki bütün dengeleri değiştirebilecek,
25:10böyle bir adımında,
25:11mutlaka ve mutlaka,
25:13siyasi akıl kadar,
25:15sivil aklında,
25:16devrede olması gerekiyor.
25:18Çünkü,
25:19sivil akıl eğer,
25:20bir yerden bu işi alıp,
25:22tartışmalar,
25:23bu tartışma zemini,
25:24yani,
25:25konuşmak gerekiyor,
25:26şirin,
25:27artısını ve eksisini konuşmak gerekiyor.
25:29Bunu bizim tartışmamız gerekiyor.
25:31Burada,
25:32işte bu yol,
25:33daha Türkiye'yi,
25:34daha farklı bir noktaya,
25:35tribülansa götürür ya da,
25:36bak böyle daha iyi bir yere götürebilir.
25:38Fakat,
25:39bu,
25:40şu ana kadar olmadı.
25:41Bundan sonra olması gerekiyor.
25:43Bu bir şart,
25:45bu bir gereklilik.
25:46Sadece devletin ve siyasetin,
25:50ürettiği fikirlerle,
25:51veya işte mesafelerle,
25:53nasıl bu,
25:54nereye döner kısmı,
25:56zararlı olabilir topluma.
25:57Çünkü toplum,
25:59bir şekilde,
26:00bununla ilgili olarak,
26:03izliyor,
26:04izlerken şunu görüyor,
26:07işte,
26:08Türkiye'nin,
26:09Türk Milliyetçisi,
26:10en yüksek oyunda,
26:11Türk Milliyetçisi Partisi,
26:12MHP'de işinin içinde,
26:14yani,
26:14bu konuda olumlu bakmaya çalışıyor.
26:16Yeni partide,
26:17Özge Özel'de,
26:18biraz sonra konuşacağız,
26:20temkinli ama,
26:21tarihi bir süreç diyor,
26:22sen hiç üstü görürüm diyor,
26:23bütün bu şeylere rağmen.
26:25Dönüyorsun bugün,
26:25hani,
26:26Butlancı da olsa,
26:27Kılıçdaroğlu,
26:28hani,
26:28bir şey söylüyor.
26:29İyi Parti hariç,
26:31tip de,
26:32işte,
26:32Türkiye'nin,
26:33Türkiye'nin,
26:33Türkiye'nin,
26:33Türkiye Partisi de,
26:34mesafeli de olsa,
26:35anlamaya ve destek olmaya çalışıyor falan.
26:37Herkeste bir şey var,
26:38ben,
26:38bu arada şunu da sana söyleyeyim,
26:40siyaset çok önemli,
26:41İyi Parti ne diyor,
26:42duymak zorundayız,
26:43İyi Parti ile konuşmak zorundayız.
26:45Onların da,
26:45sadece Milliyetçi Refresler değil,
26:47itirazları nedir,
26:48onları da kamuoyuna anlatmak zorundayız.
26:50Neden biliyor musun?
26:51Tüm bundan,
26:52Türkiye'nin,
26:52geleceği için bir sonuç çıkacak.
26:54sloganlar,
26:55otururuz burada,
26:56sloganlar üzerinden konuşuruz.
26:57Yani,
26:58İmralı'ya slogan atarız,
26:59Erdoğan'a slogan atarız,
27:00başkasına atarız falan filan,
27:02programı da bitiririz,
27:03evimize gideriz.
27:04Ama öyle değil.
27:05Başka bir şey oluyor,
27:06Türkiye için de,
27:07bölgede ve bunun,
27:08bir yere doğru evrilmesi için,
27:09lütfen,
27:10siviller,
27:11akademi,
27:12sivil toplum,
27:13herkesin sesinin,
27:15desteğinin veya itirazının,
27:17olumlu ya da olumsuz,
27:18ortaya konması lazım ki,
27:20gelenlerle,
27:21Türkiye toplumu,
27:22bir arada yaşam,
27:24Türkiye'nin toplu geleceği,
27:26Türk'ü,
27:26Kürt'ü,
27:26Ermenisi,
27:27Süryanisi,
27:27Rum'u,
27:28kim varsa,
27:29bu topraklarda ortak yaşayan,
27:30bir ortak geleceği şekilleyelim.
27:32Öbür türlü,
27:33bir dayatma gibi olur ve,
27:35toplum bundan,
27:36çok da mutlu olmaz diye düşünüyorum ben Şirin.
27:41kesinlikle şimdi bugün T24'te de var,
27:45OREC'e bir kamuoyu araştırması yapmış.
27:48Öncelikle seyircilerimize bir not olarak düşüneyim.
27:52ben şahsen,
27:53yani son seçimlerde de böyleydi.
27:572023 genel seçimlerinde,
27:59Cumhurbaşkanlığı ve parlamento seçimlerinde,
28:02sonrasında 2024 genel seçimlerinde de,
28:05maalesef anketleri son derece mesafeli okuyorum.
28:10hep bir soru işareti koyuyorum,
28:13şerh düşüyorum,
28:14ve kesin bir bilgi olarak kabul etmiyorum.
28:18Neden?
28:18Çünkü içinden geçtiğimiz siyasi darboğaz diyelim,
28:23ve toplumun üzerindeki baskı,
28:26anketlerin doğru soruç verme olan anı aşağıya çekiyor.
28:31Niçin?
28:32Çünkü telefonda yapılıyor genellikle anket.
28:34Alan anketi yapmak,
28:36alan araştırması yapmak,
28:37çok büyük bütçeler gerektiren işler.
28:39Öyle bir paralar olup olmadığı konusunda emin değilim.
28:43Genelde işte ya sokakta,
28:45ya da işte bazı şehirlerin merkezine çıkıp,
28:48ya da telefonda yapıyorlar.
28:50Dolayısıyla hani,
28:51temkinli yaklaşmayı tercih ediyorum.
28:54ORC'nin araştırması,
28:55AK Parti yüzde otuz iki buçukla birinci gösteriyor.
28:59Yeni parti, yeni kurulan partiyi,
29:01on dokuz nokta dörtle ikinci parti,
29:04CHP'yi yüzde on bir nokta sekizle,
29:06üçüncü parti,
29:07Dem Parti'yi yüzde sekiz buçuk,
29:10yani barajın altında kalıyor gibi görünüyor.
29:12MHP yüzde sekiz virgül bir,
29:15İYİ Parti yüzde beş virgül altı,
29:17Zafer Partisi'nde yüzde üç virgül sekiz gösteriyor.
29:20Şimdi, dediğim gibi,
29:22bunu ne kadar dikkate almalıyız?
29:24Şöyle dikkate almalıyız,
29:26Özgür Özel'le yaptığımız konuşmanın ayrıntılarını geçmeden önce,
29:29şunu söylemek istedim burada.
29:32Şimdi,
29:33demek ki,
29:34baktığımız zaman,
29:35yeni parti ve CHP'nin,
29:37temkinli de olsa,
29:39bu çözüm sürecine destek veriyor olması,
29:42bu işin,
29:43kitleselleşmesi ve,
29:45ülkenin bütünü tarafından,
29:48kamu Moa'ya tarafından destek vermesinde önemli bir iş,
29:51önemli bir adım.
29:52Kemal Kılıçdaroğlu da bugün,
29:55önerilerini sınır alamış,
29:56yani önerilerinin dili,
29:58kullanılan dil ya da önerdikleri,
30:01tabii ki tartışılabilir ama,
30:02en azından önermiş olması önemli,
30:05CHP'nin şu anda mevcut CHP'nin,
30:07bu konuya,
30:08evet biz bunu,
30:10bu önemli bir süreçtir,
30:11devam etmesini istiyoruz,
30:13ama bizim de önerilerimiz,
30:14şunlar şunlardır demesi,
30:15önemli bir katkıdır,
30:17diye düşünüyorum.
30:17Dolayısıyla yeni parti,
30:19yani Özgür Özel de,
30:20biz hafta sonu dedi ki,
30:21ben bu işi,
30:22prensipler üzerinden yürütülmesi gerektiğini düşünüyorum,
30:25ve siyaset üstü olarak görüyorum,
30:28dolayısıyla önemlidir bu sürece,
30:31elbette ki eksikliklerini söyleyeceğiz,
30:33katılmadığımız noktalar olacak,
30:35onları söyleyeceğiz,
30:35ama prensip olarak destekliyoruz dedi.
30:37Yani,
30:38AKP,
30:39yeni parti,
30:39CHP,
30:40Dem Parti ve MHP,
30:41hepsini birden koyduğun zaman,
30:43bu partilerin aslında karşılığı,
30:46neredeyse toplumun bütünü olması da çok önemli bir kısmı.
30:51Bu partilerin doğru bilgilen,
30:53yani muhalefetin doğru bilgilendirilmesi,
30:56onların da katkılarının alınması,
30:58bu işin aslında,
30:59kitleselleşmesi,
31:01ve toplumsal bir uzlaşı ile geçmesi,
31:04yürümesi,
31:05geçmesi önemli değil.
31:06Yarın meclisten geçer,
31:07hala çok geç değil,
31:09üzerine tartışmaları sürdürürüz,
31:11hem gazeteciler olarak,
31:13hem partiler olarak,
31:14sonrasında gelecek yeni düzenlemelerle,
31:16yanlışlar,
31:17eksikler düzeltilebilir.
31:19Mühim olan,
31:20burada gerçekten,
31:21ben yaptım oldu,
31:22bir tek en iyi ben bilirim,
31:24ben ne söylersem öyle olacak,
31:26benim dediğim dediktir,
31:27tavrından vazgeçip,
31:29sonuçta CHP'siyle,
31:31efendim yeni partisiyle,
31:33MHP'siyle,
31:34bu süreci yürümek,
31:35senin de dediğin gibi,
31:36Musabat Dervişoğlu,
31:38günlerdir,
31:38ardı ardına açıklama yapıyor,
31:40ve ben kendisini haklı bulduğumu da yazdım.
31:42Ya sonuçta meclisin önemli bir partisi,
31:45ve hiçbir şey bilmiyoruz diyor.
31:47Ya neden?
31:48Elbette ki biz zaten,
31:50İYİ Parti'nin ve Zafer Partisi'nin,
31:51bu işe muhalefet etmesini bekliyoruz.
31:54Yani orası kesin.
31:55Önemli değil,
31:56muhalefetsinler,
31:57demokraside böyle bir şey zaten.
31:59Belki onların da önereceği bir şeyler olabilir.
32:01Onlardaki eksiklik de,
32:03bu konuda daha iyi fikrin ne olduğunu açıklamamaları.
32:07Mesela Sayın Musabat Dervişoğlu,
32:08seninle bir yayınımıza,
32:11Özgür Özel gibi gelse,
32:12ona şu soruyu yöneltmek isterim doğrusu.
32:15Peki bu yanlış,
32:16o zaman doğru olan ne?
32:18Ne yapılmalı ki,
32:20sizce bu iş,
32:21barışçıl bir şekilde çözülsün,
32:23bu ülkenin gençleri daha fazla,
32:26geleceklerini,
32:27umutlarını,
32:28ve aidiyetlerini kaybetmesinler.
32:30Mesela bu da bir tartışma,
32:32değil mi?
32:32Bu da iyi bir sağlıklı bir tartışma.
32:35Mesele bu tartışmaların eksik olması diye düşünüyorum.
32:38Yani Şirin,
32:40memleketin evlatları artık,
32:46hayatları kaybetmesinler.
32:47İşin özeti bu.
32:49Bir numaralı konu,
32:51bana sorarsan,
32:52artık bu memleketin anneleri,
32:55akşamleyin bir şekilde,
32:57evladına bir şey oldu mu,
32:59olacak mı,
33:00bomba mı patladı,
33:00bir yerde çatışma mı çıktı?
33:02Bu çok önemli bir şey.
33:03Bu birinci adım.
33:04Ama,
33:05bunun takip eden başka adımların da olması gerekiyor.
33:08Mesela,
33:10niçin zorlu bir süreç,
33:11bir taraftan bu süreç,
33:12hep onu da konuşuyoruz tabii her zaman.
33:15Bu süreç zorlu bir süreç,
33:16çünkü bir taraftan da,
33:17ana muhalefete karşı,
33:19arka arkaya,
33:20sonu gelmeyen operasyonlar gidiyor.
33:22Şimdi bir taraftan,
33:22demokrasiye,
33:23barıştan bahsediyoruz.
33:24Bir taraftan,
33:25neredeyse hafıda bir iki,
33:27ana muhalefetten,
33:28belediye başkanı gözaltına alıyor,
33:31patır patır tutuklanıyor.
33:32Şimdi,
33:32bu ikili arasında,
33:34Türkiye,
33:35nasıl bir denge bulacak?
33:38Yani,
33:39demokratikleşme ve barış ve çözüm arayışlarının,
33:42bir paralellikte gidiyor olması lazım.
33:46Bir umudun yeşeriyor olması lazım.
33:48Her ne kadar,
33:49yeni parti genel başkanı Özgür Özer,
33:51bizimle yaptığı yerinde de söylediyse de,
33:53daha evvel CHP'yle,
33:55CHP'ye girer başlayırken söylemleri de çok önemliydi.
33:58Ne diyordu?
33:59Tarihi doğru yerinde alacağız.
34:01Bize,
34:01seyitleri kadar müdahale etsinler.
34:03Ama biz,
34:04bu süreçte,
34:05tabi elbette sorgulayarak,
34:07sorarak,
34:08ama bu süreçte,
34:09Türkiye'nin,
34:10Kürt sorununu çözme noktasında,
34:12gerilere kalmayarak,
34:13tavrımızı koyacağız dedi.
34:15Hakikaten de koydu.
34:16Yani,
34:16komisyona isim verdi.
34:19Komisyonun ortak raporunda,
34:20hepsinin imzası var.
34:21Herkes İlmi Alay'a gitti,
34:23ben gitmeyeceğim dedi.
34:24Farklı bir tavır koydu.
34:25Bizim,
34:26Cumartesi günü yaptığımız yayında,
34:27süreçle ilgili olarak,
34:29kendi durumları ne olursa olsun,
34:30bir şekilde bu sürecin,
34:32bilgi sahibi olarak,
34:34bir yerinde,
34:35işte,
34:36tabi doğal olarak eleştirerek,
34:37destekli olarak,
34:38var olacaklarından bahsediyor.
34:40Şimdi Şirin,
34:40böyle bir konjonktürde,
34:43böyle bir süreçte,
34:44sadece ve sadece,
34:47Türkiye'nin bir sorununu çözerken,
34:50başka tarafta yaratılmaya başlayan sorunun,
34:53o tarihsel sorunun bir yerindeki,
34:55önemli bir engel olmasının da,
34:58bir şekilde telafi edilmesi,
35:00veya gündemden çıkartılması gerekiyor.
35:03Şimdi,
35:03yüzyıllık sorunu çözüyoruz.
35:05Çözerse,
35:06elbette ki,
35:07özellikle,
35:08Erdoğan ve Bahçeli içindir bu,
35:12yani,
35:12bunu ben siyasi o yorunu olarak bakmıyorum.
35:15Ama,
35:15Erdoğan ve Bahçeli'nin çabasıyla,
35:17bir yere doğru gelmiş.
35:18Ama,
35:20muhalefetin,
35:20mesela yeni partinin,
35:22özgür üzerinde,
35:23destek vermiş olduğu,
35:24gerekli zamanlarda eleştirdiği,
35:26veya,
35:27diğer partilerin de içinde olduğu,
35:28bir süreç olarak okumak gerekiyor.
35:31Şimdi,
35:31bu olmazsa,
35:32bir şekilde sorunlar büyüyebilir,
35:34sorular büyüyebilir.
35:36Onun için,
35:37hani,
35:37yüzyıllık,
35:38işte,
35:38kardeşlik,
35:39barış projesi,
35:40bölgeye,
35:41efendim,
35:42çok önemli bir yararı olacak.
35:44Kesinlikle,
35:45bu,
35:47içerideki demokratik ve hukuksal sorunları da halledersek,
35:50buraya doğru evrilebilir.
35:52Ama,
35:52bir taraftan,
35:54seçimlere doğru gidiyoruz,
35:56muhalefetin,
35:56işte,
35:57başkanları,
35:58işte,
35:59yok,
36:00yapısı,
36:00butlanı falan,
36:01bununla karıştığı zaman,
36:03ister istemez,
36:04problemler çıkmaya başlıyor.
36:06Son cümle olarak,
36:06şunu söyleyeyim,
36:07bu bölümle ilgili son cümle olarak,
36:08demin anketlerden bahsettin.
36:11Çok bence,
36:12hani,
36:13adını anılan şirketin anketinde,
36:15bence,
36:15bazı problemler var,
36:17ciddi olarak.
36:18Çünkü,
36:19hani,
36:20ben de senin gibi biraz anketlere mesafeliyim bu arada,
36:23onu sana söyleyeyim.
36:25Ama şöyle bir total tablo var,
36:27Şirin.
36:28Yani,
36:2960-65'lerde bir,
36:31toplam muhalif oy var.
36:35Hala,
36:3530'lar civarında bir,
36:38Erdoğan oyu var.
36:39Şimdi bu,
36:39şimdi,
36:40bunu hani,
36:40görmezden gelerek,
36:42yok ya,
36:42öyle değil,
36:42de falan,
36:43hayır,
36:43yani,
36:43Erdoğan,
36:44bir şekilde,
36:45hala,
36:46toplumdan,
36:46bir kesiminde,
36:48bir destek alan bir aktör.
36:50Şimdi,
36:50hani,
36:51böyle eğip,
36:51büyümeye,
36:52bükmeye gerek yok.
36:53Fakat,
36:5460-65'lik,
36:56toplam,
36:57Şirin,
36:58muhalifet oyunu,
36:58ben hani,
36:593-5 ayırmadan söyleyeceğim.
37:01Ben en son,
37:022022,
37:03Kasım ayında görmüştüm.
37:05Yani,
37:06seçimlere,
37:067 ay kala,
37:072023,
37:08Mayıs seçimlerine,
37:087 ay kala.
37:09Sonra,
37:10o 65 düştü,
37:11düştü,
37:12düştü,
37:12düştü.
37:1328 Mayıs'ta,
37:1552'ye,
37:1548,
37:16muhalefet kaybetti.
37:17Ha,
37:18onun için de iktidarın yaptığı,
37:19manipülasyon,
37:20işte yok,
37:20özel üretilmiş videolar var mıydı?
37:22Yüzde yüz vardı,
37:23büyük haksızlıklar oldu falan.
37:25Ama,
37:26şimdi yine,
37:2665'lerde,
37:2760-65'lerde gözüken,
37:29bir muhalefet var.
37:30Bu,
37:30erir,
37:31erir,
37:31erir olmasın,
37:32diye,
37:33hani,
37:34bunu da,
37:34bir parti,
37:35söylemiyorum,
37:36Türkiye'nin genel dengesi açısından söylüyorum.
37:39Başka türlü bir dil üretmek lazım ki,
37:41anladığım kadarıyla,
37:42yarın,
37:43Özgür Özel,
37:43hani hep soruyorlar ya insanlar,
37:45iyi de,
37:46adı yeni ama,
37:47nesi yeni diyorlar ya,
37:48yarın da,
37:49Özgür Özel,
37:50bu yeninin,
37:51ideolojik,
37:51siyasi,
37:52ve belki bazı yüzler anlamında da,
37:55ilk sinyallerini vereceği,
37:57toplantıyı,
37:57yarın,
37:58bu arada grup toplantısı saatleri değişti biliyorsun,
38:00yeni parti de arada 11-45'te yapacak artık,
38:0211-45'te olacak,
38:04önce biliyorsun,
38:06şey yapıyor,
38:07Devlet Bahçeli yapıyor,
38:09salı günleri,
38:0910.30'ta,
38:10arkasından,
38:1111.45 CHP,
38:1312.30 dem,
38:15ve 1.30,
38:16yeni CHP,
38:17mutlanca CHP diyelim,
38:18onların toplantıları olacak,
38:19önemli bir süreç.
38:21Şimdi bence,
38:22yeni parti de ne yeni dersen,
38:24bence bu,
38:25biraz önce seni de söyledin,
38:27Özgür Özel'in de aslında bize söylediği,
38:29ve manşetimize de taşıdığımız mesele,
38:32yani diyor ki,
38:33ben bu Kürt sorunu,
38:36Kürtlerin meseleleri,
38:38Kürtlerin talepleri,
38:40bu talepler sadece Kürtlerin de değil üstelik,
38:42artık öyle bir hale geldi ki,
38:44Kürtlerin talep ettikleri,
38:45Türklerin de talep ettikleri,
38:47Kürt gençleriyle,
38:48Türk gençlerinin sorunları,
38:50bugün itibariyle çok birbirinden ayrışır bir durumda değil.
38:52Bu mesele diyor,
38:54bu demokrasi ve bize yapılanlar,
38:57bir demokrasi ayıbıdır.
38:59Bu meseleyi biz,
39:00Türkler ve Kürtler,
39:02birlikte mücadelesini vereceğiz.
39:05O mücadeleyi verebilmemiz için,
39:08Türklerin ve Kürtlerin,
39:09hep birlikte ve diğer,
39:11Türkiye'deki,
39:12Türkiye toplumunu oluşturan diğer halkların,
39:14kimlerse onlar ayrı ayrı,
39:18kimlerse onlar derken,
39:19ben kimler olduğunu biliyorum da,
39:20yani lafın gelişi öyle söylüyorum,
39:22işte toplumdaki bütün kendisini,
39:25ya ben Türkiye Cumhuriyeti vatandaşıyım,
39:27ama benim kökenim şudur,
39:28diye ifade eden,
39:30işte Ermenisi olsun,
39:32efendim Lazı olsun,
39:34Cumhurbaşkanı'nın çok sevdiği gibi,
39:37Lazı, Çerkezi,
39:37Kürt'ü,
39:39yani bütün bu bileşenleriyle,
39:41biz bu demokrasi mücadelesini verelim ama,
39:44bu demokrasi mücadelesi,
39:46CHP'ye yapılanlar,
39:47CHP'nin yenilmiş hakları,
39:49CHP'ye yapılanlar,
39:50sonuçta aslında Türkiye'deki,
39:52CHP'ye ve yerel seçimlerde oy vermiş,
39:55milyonlarca insana da yapılmış operasyonlar,
39:58bütün bu kayıpları,
39:59bütün bu demokrasi ayıplarını,
40:02bütün bu demokrasi eksikliğini,
40:05ya da demokrasiye karşı adımları,
40:07hep birlikte mücadele ederek kazanalım,
40:10bunu da yapabilmek için,
40:12ben eğer böylesine bir barış süreci varsa,
40:15bu barış sürecini,
40:16demokrasi mücadelesini göz ardı etmeden,
40:20ama partiler üstü bir mücadele olarak görüyorum,
40:23çünkü o bir demokrasi mücadelesi değil,
40:26bu ülkenin toplumsal barışı için,
40:28yıllardır, yıllardır devam eden,
40:31çözülemeyen ve milyonlarca insanın da,
40:34hayatına dokunmuş olan,
40:35binlerce kayıbın yaşandığı bir hikaye,
40:38bu ikisini ayırıyorum diyor,
40:39bunu bu sürece destek vermem,
40:43eksikliklerini söyleyerek,
40:45şer düşerek kimin zaman ama,
40:46bu barış sürecine destek vermem,
40:49buradaki demokrasi mücadelesini azımsadım,
40:52görmezden geldim,
40:53ya da bunu onun gölgesinde bıraktığım anlamına gelmiyor diyor.
40:57Bu bence yenilerden bir tanesi,
41:00çünkü Cumhuriyet Halk Partisi'nin zaten başından beri,
41:03en fazla eleştirilen noktası neydi?
41:06siyaset üretememek,
41:08siyaset alanını Erdoğan'ın ve onun liderliğindeki iktidarın oyun alanına bırakmak değil mi?
41:15İşte Türk toplumdaki gidişatı,
41:18toplumun tabanının taleplerini iyi okuyamamak.
41:20Şimdi Özgür Özel diyor ki,
41:22ben yeniyim diyor.
41:23Ben yeni ifadelerle,
41:25yeni bir stratejiyle,
41:26yeni anlatımlarla bu yeniyi koracağım.
41:29O gün bize ne dedi Murat?
41:31Biraz belki seyircilerimize bunu anlatalım.
41:33Dedi ki,
41:33biz bu partiyi alel acele kurmak zorunda kaldık.
41:36Biz kurmadık,
41:37bunu halk kurdu.
41:38Bizim başka bir şansımız yoktu.
41:40Sonuna kadar mücadele ettik ama halk bizi buraya taşıdı.
41:42Ve dolayısıyla halkın kurduğu bir partiden bahsediyoruz.
41:46Bunu da en hızlı ve olabilecek imkanlar içinde en iyi şekilde nasıl yaptık?
41:52Milletvekilleriyle yaptık.
41:53Çünkü milletvekilleriyle kurabilirdik.
41:55İçişleri Bakanlığı ile de bunu,
41:59yani İçişleri Bakanlığı ile bir sorun yaşamamak için olabilecek her şeye baktık.
42:05Ve en risksiz kurulma şekli buydu.
42:08Şimdi diyor,
42:09bunu yaptıktan sonra artık,
42:11yeni'yi biz salı günü yani yarın neler olacağını açıklayacağız.
42:16Daha sonrasında da özellikle Anadolu'ya inerek,
42:20Doğu ve Güneydoğu illerine giderek,
42:22orada halkla bütünleşerek,
42:23Karadeniz'e giderek,
42:25yani kitlemizi daha genişletmek yolunda adımlar atarak,
42:31biz yeninin ne olduğunu tabana anlatacağız.
42:34Yani siyaset dilimizi de aslında tabana yayarak
42:38oluşturacağız ve ilerleteceğiz.
42:40Bunun çok önemli olduğunu düşünüyorum.
42:42Yani çok özür dilerim bırakıyorum sana.
42:44Herkes bir yeni sanki böyle özgür özel bir anda şapkasından tavşanlar çıkaracak,
42:51kimselerin bilmediği inanılmaz şeyleri açıklayacak olarak bakmamak gerekiyor belki de.
42:56Yeni aslında,
42:57belki de tam aradığımız şey ya da toplumun aradığı şey ve bu yeni eskiden yapılmayanlar,
43:08eskiden yok sayılanlar, eskiden çöpe atılanlar, eskiden önemsiz görülenler.
43:14Yeni bu olacak gibi görüyorum ben.
43:17Şimdi yarın, işte o günde söylediği gibi,
43:20ideolojik anlamda, siyasi anlamda ve kimi kritik konularda iddialı bir çerçeveyle çizmesi pek muhtemel.
43:28Önce onu söyleyeyim.
43:29İkincisi, bu hem barış hem çözüm süreci,
43:34bu arayışlarla ilgili de,
43:35şu meşru soruyu sormak zorundayız.
43:38Şimdi, Şirin, bu yasa tasarısı meclise geldi.
43:42Evet, şu anda iktidar milletvekilerinin imzasına açıldı.
43:46Tamam.
43:46Peki, bu 2022 Kasım'ından bugüne kadar gelen süreçteki el öne merhalelerden bir tanesi neydi?
43:53Mecliste bir komisyon oluşturulması değil mi?
43:56Oluştu.
43:56İşte o zamanki CHP, şimdiki yeni parti oraya üye de verdi.
44:00Peki, ortak mutabakatla, İYİ Parti'yi ayırarak söylüyorum.
44:04Yani AK Parti, BHP, o zamanki CHP, şimdiki yeni parti diye düşün, tip falan,
44:10bir rapor ortaya çıktı değil mi?
44:12Çıktı.
44:12O raporun 6. ve 7. bölümleri ne diyordu Şirin?
44:17Demokratik anlamda, hukuki anlamlardaki değişimlerden bahsediyordu.
44:20Ve bütün milletvekiliyle ortak imzasıyla,
44:24AYM ve AHİM kararlarının uygulanmasına atıfta bulunmuyordu.
44:28Şimdi, çözüm olacak.
44:31İşte çerçeve yasada ilk adım geldi.
44:33Bunu da Özgür Özel söyledi ama devamını da biz de söyleyebiliriz.
44:37Bir, çerçeve yasa çıkacak ama AHİM kararına rağmen tutulan Demirtaş ve Yüksektağ çıkmayacak.
44:45Öyle mi?
44:47Komisyonda herkesin imzası var o metinde.
44:51Çerçeve yasa çıkacak ki çıksın, Türkiye'nin gece için önemli adım atılsın.
44:55Ama Anayasa Mahkemesi'nin karar verdiği Can Atalay ve Tayfun Kahraman içeride kalacak.
45:02Öyle mi?
45:03Yani çözüm işte çerçeve yasa çıkacak ama Türkiye'deki hasta tutuklular cezaevinde kalmaya devam edecek.
45:10Öyle mi?
45:10Şimdi veya çerçeve yasa çıkacak, yeni parti işte çağrılar yapıyorlar.
45:16İşte bu siyaset üstü tutun falan filan.
45:17Evet, yeni partiye arka arkaya yeni yargı operasyonlara gelecek.
45:21Öyle mi?
45:22Şimdi bu ikisi arasındaki tutarsızlık bu toplumsallaşması noktasındaki ana fay hattını oluşturuyor.
45:30Şimdi bunu görmeden, hani ben yıllardır bu içinde olan bir kişi olarak, bir gazeteci olarak, bu işleri izlemiş birisi olarak,
45:37bu, umarım ki bu barış süreci bir noktaya doğru evrilir.
45:43Yurt dışında kalanlar, işte buradaki bu toplumsallaşma, hepsi iyi olur.
45:48Türkiye'nin barış içinde, çözüm içinde hem içeride hem dışarıda olması önemli olur.
45:53Ama bunu söylerken, e dönüp de öbür taraftaki bu kadar büyük bir, kendi imzalarını da attıkları ve kendi söylenenlerin de
46:01arkasında durdukları anayasa mahkemesi ve ahim kararlarına bile uymadan,
46:07bu kadar intihar cezaevindeyken nasıl, hadi hep beraber peşinde olalım denilebilecek noktasını topluma anlatılma bilmeleri lazım.
46:15Veya, çerçeve yasadan sonra, demin de söylediğimiz gibi, yeni adımların, terörlüm caddele kanunu, infaz kanunu, bunların değişerek toplumda bir rahatlama
46:25ya da operasyonlar yerine,
46:27ana muhalefete, başka türlü bir zeminin, hukuk zeminin yaratıldığı bir sürece ihtiyaç var diye düşünüyorum.
46:34Ya kesinlikle çok doğru söylüyorsun.
46:36Yani eğer iktidar gerçekten samimi olsa, eğer samimi olduğunu göstermek istese desek daha doğrusu.
46:44Mesela yasa tasarısı imzaya açıldığı meclise mi geliyor?
46:48Eş zamanlı olarak hemen yarın.
46:50Hiçbir düzenlemeye gerek yok ki ahim kararını uygulamak.
46:53Çok kolay bir şey.
46:54Yarın hemen Can Atalay'ı dediğin gibi ama da Figen Yüksekdağ ve Selahattin Demirtaş.
47:00Şimdi Selahattin Demirtaş artık bir de sembol oldu.
47:04Yani Osman Kavala da normalde bırakılmalı da yani demek istediğim bu işin özelinde Selahattin Demirtaş bir sembol.
47:12Hemen yarın bırakılsın.
47:13Şimdi o yüzden mesela en başta konuştuğumuz şeyde ben bir soru işaretiyle geliyorum.
47:19Bunlar sadece iktidar.
47:23Malum İran'da gelişmeler var.
47:25Bölgede hala istikrar tam sağlanamadı.
47:28Irak meselesi var.
47:29İşte Irak'ın resmi heyetinde bile İran'a destek veren bakanları anlaşma imzalamamak için debelendi.
47:37Irak'ta da tam bir istikrar sağlanmış durumda değil.
47:41Erbil açıklarında Erbil'e yakın köylerde İran'ın yaptığı saldırılar hala konuşuluyor.
47:49Ya acaba acaba diyorum ve sana soruyorum.
47:52Sadece bir alan temizliği yaparak örgütü bitirdik deyip orada durup kalacaklar mı?
47:58Yani gerisi gelmeyecek de bir süreç olabilir mi?
48:02Böyle bir şey, böyle bir riski göze alırlar mı?
48:06Ama yoksa senin dediğin çok doğru.
48:08Nasıl olacak da olacak yani?
48:10Zaten Diyarbakır'a falan gittiğimizde görüyoruz.
48:13Esnaf, gençler, Kürt gençlerden bahsediyorum.
48:17Hani Sembo ise Diyarbakır son derece mesafeli yaklaşıyorlar.
48:21Yani biz iktidarda güvenmiyoruz.
48:23Bu sürece de çok güvenmiyoruz diyorlar.
48:25Açıkçası ben biraz daha pozitif yaklaşıyorum.
48:28Yani bunun bir sonuca doğru gideceğini düşünüyorum.
48:31Bir olumlu anlamda.
48:33Elbette ki riskler, tribürensler olabilir ama olumlu yaklaşıyorum.
48:37Buna bir somut örnekle şekillendireyim Şirin bunu.
48:42Umarım devamlı gelecek.
48:45Evet, ben olumlu anlamda hani bak iktidarın da şeyle değil, muhalefetin, sivil toplumun, demokratik güçlerin tavrıyla, desteğiyle.
48:56Yani ben buraları çok önemsiyorum.
48:58Bir olumlu bir tarafa doğru gitme potansiyelini, toplumu yaratabilme gücüne inanıyorum.
49:03Bir şeyle bunu neden önemli olduğunu da anlatayım.
49:08Namık Durkan'ın televizyonunda çok önemli bir haberi var Şirin.
49:10Şimdi Irak bölgesel Kürt yönetibinin başkanı Neçirvan Barzani, Suriye'de Ahmet Şaray'la, Suriye'nin geçici cumhurbaşkanıyla bir görüşme yapıyor.
49:22Ve oradaki konuşulan konulardan bir tanesi de Türkiye'nin çok uzun süre işte terörle bağlantılı diye işi kurmaktan da geri
49:31durduğu gibi dönemler görüşürdü.
49:33Suriye demokratik güçlerinin sadece devlete entegrasyonu değil de örgütün kendini fesh ederek siyasi parti oluşturması noktasına doğru evrildiğinden bahsediliyor.
49:45Şimdi bölgede başka türlü bir işte ne bileyim silahların fessiz siyasi partiye dönüş, Kürtlerin kendi oldukları ülkelerde daha farklı bir
49:57pozisyona doğru gelmesi,
49:59bunların işte Türkiye ile ilişkileri belki bu ilişkilerden doğabilecek ortak bir başka türlü bir sinerji bilemiyorum.
50:08Yani bunların her birini ben soru olarak ortaya atıyorum.
50:11Çünkü o kadar böyle karanlık bir ortamda el yordamıyla gidiyoruz ki evet pozitif bir yere doğru evrilebilir ama sadece tek
50:19bir bakışla tek bir gözle değil.
50:20Evet örgütle devlet ilk başta konuşur ama daha sonraki adımlar o kadar önemlidir ki toplumsallaşması.
50:28İşte gelenler, burada kalanlar, kalacaklar, bölgedeki yeni durum.
50:33Bunun sivil toplumun, demokratik güçlerin, akademinin daha çok tartışabildiği, konuşabildiği bir alana muhalefetin elinin kolunun bağlı olup da öbür tarafla
50:44uğraşmak yerine,
50:45kendi tutuklularıyla bu zorlu süreçle uğraşmak yerine Türkiye'nin beyi geleceği için bu kadar önemli olan bir konuda daha fazla
50:52bir şey ötebilmesi gerekiyor diye düşünüyorum.
50:55Evet şimdi bu yani bu hafta tabii şimdi bu önemli gelişme yüzünden yani hem Özgür Özel'in artık partiyi iyice
51:04yerli yerine oturtacağı,
51:06yarınki gruptu konuşması ve de çerçeve yasanın meclise gelmiş olması gündemimizde ön plana çıktı.
51:13Tutuklanan belediye başkanlarını tam konuşamadık.
51:16Belki onu da bir sonraki programımıza aktaralım.
51:19Tabii orası gerçekten hem tutuklanan belediye başkanları hem de aslında bizim seninle Özgür Özel'le yaptığımız röportajın manşetini de manşetlerinden
51:31birini de oluşturan Tuzla Belediye Başkanı'nın süreci yani Özgür Özel'in orada söyledikleri çok çok çarpıcıydı.
51:40Bir emsal transferi ondan sonra işte tecrübesiz bir belediye başkanı görmüyor ondan sonra AKP'ye zorluyor bize geç yoksa cezaevine
51:51girersin diyor.
51:53Parti ona bir çözüm üretiyor.
51:55Parti bir çözüm üretiyor diyor ki bak şöyle bir şey yaparsak bir formül çıkarırsak aslında o binalardan o yüksek binalardan
52:04kat almış insanları mağdur etmeyiz.
52:07Ama aynı zamanda da bu çarpık işleri düzeltmiş oluruz onu da kabul etmiyor ve sonunda AKP'ye transfer oluyor.
52:16Özgür Özel'in orada çok önemli bir lafı vardı.
52:19Dedi ki bazıları Sinem Dedetaş gibi bu zorlamaları bu teklifleri elinin tersiyle siler atar ve gider cezaevinde yatar ama tarihte
52:28onu yazar.
52:29Şimdi bütün bunlar da tabi çok önemli gelişmeler onu belki bir sonraki programımıza aktaralım çünkü zamanımız da doldu.
52:36Bilmiyorum eklemek istediğin var mı?
52:39Ya Türkiye'de işte en son hep konuştuk arka arkaya tuttumlar oluyor falan filan.
52:44Sinem Dedetaş İstanbul dışında bir cezaevine nakledildi.
52:49O da kuyu tipi olarak adlandırılan cezaevlerinden bir tanesinde tutuluyor.
52:55Apar topar alıyorlar insanlar işte Erdal Beşikçoğlu'nu da tutladılar.
52:59Yani diyorlar ki Türkiye'de CHP'nin işte İstanbul'daki, Ankara'daki ve başka yerlerdeki belediye başkanlarının tırnak içinde hepsi bir şekilde bir
53:08şeylere bulaştır.
53:08Ama biz işte AKP olarak veya iktidar partisinin belediyeleri olarak son derece şef hafif her şeyi burası yaptı.
53:16Tabi Sinem Dedetaş bir kırılma noktasıdır.
53:18İstersen başka bir programda biraz daha bu konuyu açıp konuşalım çünkü önemli bir konu.
53:23Aynen.
53:24Ben de Sinem Dedetaş'ı konuşmak istiyorum gerçekten.
53:26Bu kuyu tipi de anladığım kadarıyla tekliflere cevap vermeyen ya da tavrında direnenlerin yeri olmaya başladı.
53:37Deniz Göktaş da orada iyi hatırlıyorum.
53:39Çünkü o da hatırlayacaksın tutuklandıktan sonra kamuoyuna bir mektup yazdı ve söylediklerimin arkasındayım dedi.
53:47Neredeyse aslında şöyle yani bugünler geçecek ve kazanan bizler olacak gibi bir mesaj yayınladı.
53:56Sinem Dedetaş'ın da aslında paylaştığı mektup o yöndeydi.
53:59Dolayısıyla bu direnci kırılmayanların da bir başka cezalandırma türü.
54:04Yani bu aslında gerçekten insanın bir yandan da hakikaten aklımızı uçuruyor.
54:12Çünkü senin de dediğin gibi yani çok hep klasik söylediğimiz bir şey ama bunu tekrarlayarak bitirelim.
54:17Bir tarafta Türkiye'nin bu kadar önemli ve hassas bir süreci, devasa bir adım atılıyor.
54:23Diğer tarafta bakınız nelerden uğraşıyoruz.
54:26Bir başka şey belki bir cümleyle bitireceğim ama sen de bir cümle söylersin.
54:30Ya bir vatandaşımız sosyal medyada rakı sofrasını paylaşmış, içki içini paylaşmış, ceza yazdılar.
54:37İçki, içkili organizasyon düzenlemek ve içki tanıtımından.
54:42Ya ben hayatta böyle bir şey görmedim.
54:44Bu bak iki sebebi var.
54:47Ya gerçekten yaşam biçimlerine artık eskisinden daha fazla ve daha fazla müdahaleye başladılar ki.
54:52O zaman Sayın Cumhurbaşkanı Erdoğan her seferinde çıkıp maalesef doğruyu söyleyemiyor.
54:58Çünkü kendisi ne diyor?
54:59Bugüne kadar sizin herhangi bir şeyinize katıldık mı, karıştık mı diyor.
55:03Bugüne kadar sizin yaşam biçiminize müdahale ettik mi diye değil mi de farklı söylüyor bunu kızarak.
55:10İşte diyorlar ki bize böyle işte düzen getirecekler.
55:13Efendim ne zaman sizin neyinize karıştık?
55:15E madem öyleyse bu nedir Allah aşkınıza?
55:18Yani artık tamam ticari olarak da boğuyorlar, boğuyorlar, boğuyorlar.
55:24İçki üreticilerini boğuyorlar.
55:26Efendim içkili düzenlemeler.
55:29Ama vatandaşın kendi sosyal medyasında paylaştığı arkadaşlarıyla bir birlikteliğe ceza kesmek neyin nesi oluyor?
55:39Neyin kafası oluyor yani diye soracağım hani gençlerin sevdiği cümleyle.
55:44Ya olabilir mi?
55:44Sonra da diyorlar ki gençlik niye kopuyor?
55:47Sonra da diyorlar ki nasıl oluyor da bu kadar baskıya rağmen bir şey değişmiyor?
55:51Niye o sosyal işte şeyden düzenden kopuyorlar?
55:55Yani şimdi bu açıklanamayacak bir şey.
55:58Bu ne demokrasi ne toplumu düzenlemek ne gençleri anlamak ne de bir faydası var.
56:04Yani ne oldu şimdi bu cezayı kestin ne fark ettin?
56:07Ha ikinci sebep de herhalde Mehmet Şimşek iyicene sıkıştı.
56:10Artık vatandaşın sosyal medya postlarından da para toplayayım diye düşünüyor.
56:15O kadar tam takır kuru bakır şey kasa.
56:19Başka türlü açıklamanın imkanı yok diye düşünüyorum.
56:21Evet.
56:22Yani çok görülen bilinen bir şey değil.
56:25Hani biliyorsun kamu onun bir zorunluluğu var.
56:28Alkol sağlığa zararlı diye hep anlatıyoruz konuşuyoruz bu tip yayınlarda ama hani bir fotoğraftan da 82 bin aralık bir cezanın
56:35kesilmesi elbette ki tartışması gereken bir şeydir.
56:38Herhangi bir şeyin reklamına yapılmadığını da söylüyor muhatap olan kişi.
56:42Türkiye'nin hani bu tip küçük yerlerde bir patinaj çekmek yerine daha işte şu andaki çözüm barış sürecinden bahsediyoruz.
56:52Buralarda daha farklı daha net hepimizin ortak geleceğini çerçeveleyecek bu konuda biraz daha fazla hep beraber konuşuyor tartışıyor olmamız gerekiyor.
57:03Ama Türkiye'nin hakikaten barışı çözümü için adım atan çok önemli bir süreçten geçiyoruz ama bunu yaparken de tutuklamaların ya
57:13da bu tip işte insanların yaşamlarıyla ilgili konuların bir şekilde daha insanların üstüne üstüne geldiği bir süreçinde olmaması gerekiyor ki
57:21barış demokrasi tartışmalarını çok daha rahat yapalım.
57:27Çok daha hepimiz buna inanalım diye düşünüyorum.
57:30Murat Sabuncu çok teşekkürler.
57:31İzlediğiniz için sizlere de çok teşekkür ediyoruz.
57:34Haftanın ilk programıydı.
57:36Gündemi sizler için değerlendirdik.
57:38Devam edeceğiz.
57:39Bizden ayrılmayın.
57:40T24'de de abone olmayı unutmayın lütfen.
57:43İyi akşamlar.
57:43İyi akşamlar.

Önerilen