00:06Mga ka-RSP, ngayong araw, pag-uusapan po natin ay yung karapatan patungkol dito sa recruitment, dito sa segment natin
00:21na legal ba.
00:23Hindi lang yan mga ka-RSP, kasi simula ngayong araw ay tumatanggap na po kami ng mensahe para sa inyong
00:29mga tanong at problema na maaari naming talakayin at pag-usapan.
00:33Kaya naman at soaring ngayong buwan ng Hulyo ay National Anti-Trafficking in Persons Awareness Month at kakibat ito ay
00:41nakatanggap tayo ng mensahe upang humingi ng legal advice sa atin.
00:48Profi, Atty. Roel, itago nyo na lang po ako sa pangalang Maria, 19 years old.
00:55Nakakita ako ng isang online job advertisement na nagahanap ng hotel receptionist sa Manila.
01:02Agad ko rin itong message at nakipag-ugnayan sa recruiter na itago rin natin sa pangalang Alex.
01:10Ang sabi niya sa akin ay may libre na akong titirahan, pati ang pagkain at ang magandang sweldo.
01:16Nagsabi agad ako sa aking pamilya na magtatrabaho ako sa Manila para sa magandang kinabukasan namin.
01:24Noong dumating kami sa Manila, agad na kinuha ni Alex ang aking cellphone at ID at sa ibang lugar ako
01:31din nila, iba sa aming napag-usapan.
01:33Hindi niya ako pinayagang makaalis dahil ang sabi niya ay dapat ko munang pagtrabakuhan at bayaran ang placements ko.
01:42Ano po ang dapat kong gawin?
01:46Alright, Atty, with this situation, kailan po nagiging human trafficking ang isang taso ng illegal recruitment?
01:53So una natin kailangan malaman na yung recruitment hindi laging human trafficking.
01:58Ang kailangan natin malaman una, paano ba ito ginawa at pangalawa, para saan at kung anong purpose.
02:03So yung recruitment, nagiging human trafficking, kung ginawa ito sa pamamagitan ng force, panilin lang, or pang mamaliit.
02:10At yung purpose ito is for exploitation.
02:13And exploitation can be in other forms.
02:16Pwedeng to labor, sexual exploitation, forced slavery, and forced labor.
02:21So ibig sabihin, pinerza ka at magagawin ka para ma-exploit ka, para magkaroon ng pera, o kaya gagamitin yung
02:29katawan mo.
02:30Ito yung nagiging human trafficking.
02:31Okay, para dun sa pamilya ni Maria, o sa mga tulad niyang hawak ng illegal recruiters, ano po maaaring nilang
02:38gawin?
02:39At paano sila paprotektaan ng gobyerno kapag nagdemanda sila?
02:43Okay, so tatandaan natin, medyo mahirap yung sitwasyon, di ba?
02:47Katulad ng sitwasyon ni Maria, nakadetain siya, hindi niya alam kung nasaan, di ba?
02:52Maaaring hindi sinabi sa pamilya niya, yung mga iniiwan sa probinsya kung nasaan siya.
02:57Kaya importante, importante, kung aalis ka, dapat mayroong may alam kung nasaan ka.
03:02So in the event na mayroong alam kung nasaan ka, ang pinaka-importante dyan,
03:06kailangan mabilis yung action mo para makaalis ka kung saan pinaglalagyan.
03:10So we have action centers, very active naman yung government natin sa anti-human trafficking acts nila.
03:16So we have an action online, 1343, where they can immediately report these incidents ng human trafficking.
03:26Okay, para maiwasan ang maging biktima ng human trafficking at hindi matulad sa pambibiktima ni Alex o mano,
03:33ano po mga paalala nyo?
03:34Sa mga kababayan natin, gustong lumumas ng galing probinsya, o kaya naman ay pumunta ng Metro Manila o mga yabang
03:41bansa?
03:42Unang-unang mag-verify.
03:44Okay, huwag tayo maniniwala sa nakikita natin sa online or social media.
03:48Tandaan natin, lahat ng mga legitimate na business, dapat mayroong pangalan, may contact details, may opisina.
03:57Unang-una yan.
03:58So, i-check nyo kung meron ba silang mga legitimate office address, lihitin mo ba yung kausap mo.
04:03So, very important, mag-verify ka at huwag na huwag kang maniniwala sa mga magagandang mga salita ng mga recruiters.
04:11Okay, kasi nangyari dito ay may libre do siya ang titirhan, pati pagkain libre at may magandang sweldo at tayo
04:19may binigay ng promise sa kanya.
04:21Ito ay isang sign na ba agad?
04:23Alam mo naman, pag too good to be true, laging red flag yan.
04:27Makikita natin online, may nakilagay doon, no qualifications needed, no interview needed, red flag na ito agad.
04:34Kasi lahat naman ng trabaho, kailangan kang interviewin, lahat ng trabaho may qualifications.
04:38So, mag-ingat tayo at pagka too good to be true, siguradong red flag yan at dapat iwasan natin.
04:44Okay, kinuha pa yung cellphone niya at saka yung ID niya, attorney.
04:48So, because of this lot, ito ay checklist na bagay.
04:51Yes, yes, red flag yan.
04:53Kasi unang-una, bakit lalo na pagpunta kayo mga bansa, kinukuha yung passport,
04:57ibig sabihin para kontrolado ka nila, hindi ka makaalis at susunod ka lang.
05:01Cell phone, ID, ganun din.
05:03Upang hindi ka makapag-report, o kaya wala kang maitago mo yung identification mo,
05:08in the event na ikokontrol ka nila o itatago nila,
05:11ito ay mga clear indications or clear red flag na illegal recruitment at human trafficking yung ginagawa ng mga tao
05:17na ito.
05:18What's the way para makawala siya doon sa sitwasyon na yun?
05:22Kaya importante, dapat alam yung whereabouts mo, kung saan yung lokasyon mo, o kung saan ka man pupunta.
05:28Para yung mga kapamilya mo, pagka hindi ka mahanap, they can immediately report the incident.
05:33Pubunda sa mga action centers, pupunda sa Manila?
05:36Action centers, sa PNP, sa NBI, DOJ.
05:39Very active naman yung government natin respect to human trafficking.
05:43At dapat alam niya yung information niya about dun kay Alex na nang bibiktima.
05:47Tama, para alam niya kung saan pupuntahan, kung sino yung hahanapin, at para ma-save yung biktima.
05:53Okay, ano ba ang pwede kaparusahan na pwede bigay kay Alex dyan?
05:56At kasama ba yung kanyang, kung meron man siyang recruitment agency kung no?
06:00Yes, malaki yung kaparusahan.
06:03Okay, at saka liable din yung mga may-ari kung meron itong recruitment agency.
06:09So, this applies regardless kung Philippines are outside the country?
06:12Yes, kasi meron ding human trafficking na nangyayari sa Pilipinas mismo.
06:16Okay.
06:16Nangyayari yan, galing probinsya, luluwas ng Maynila, pinangakuha ng magandang trabaho.
06:22Pagdating dito, hindi pala trabaho na matino yung binibigay, kundi exploit.
06:27Either for prostitution, forced labor, or kung ano mang ibang mga forms of exploitation.
06:34Internationally naman, madami naman yung pinapapunta sa iba, sa ibang bansa na hindi dumaan sa tamang proseso,
06:39hindi dumaan sa proseso sa Department of Migrant Workers, papupunta yung sa ibang bansa as tourist.
06:45Diba? Kasi may tourist visa, o kaya kunwari, magpapasyal ka lang sa ibang bansa,
06:50tapos pagdating mo doon, may trabaho ka na, kinuha na yung passport mo,
06:54hindi ka na makaalis, of course, doon sa bansa na yun, kasi kutulado nila.
06:58Dahil wala ka ng passport, wala ka ng ID, at dito sa kaso ni Maria, wala siyang cellphone,
07:03so hindi siya makapag-report.
07:04Attorney, paano yun? May pwedeng phone, number, or contact details sa pwedeng tawagan
07:11ang mga biktimang ganito, tulad niyan sa 1343, no?
07:14Yes, 1343, ito yung action line para sa mga biktima ng human trafficking.
07:21At wag po tayong mabahala sapagkat madami pong assistance na binibigay doon sa mga biktima ng human trafficking
07:27at hindi po sila magiging liable sa batas kasi sa ilalim nung po ng batas,
07:31kinukonsider sila as victims and not accomplices or hindi sila yung gumawa ng krimen ng human trafficking.
07:38Okay, have you handled cases like this, Attorney?
07:41Yes, marami din sa IBP Quezon City na dumudulog, lalo na sa mga naging biktima ng human trafficking,
07:48and very active kasi yung DOJ, Nakakaroon ng Interagency Council on Human Trafficking,
07:53so iba't-ibang ahensya ng gobyerno, kasi important dito may coordination eh,
07:58kasi mabilis na nakakaalis yung tao from the province, pupunta dito sa Manila,
08:03from Manila to other cities, o kaya from Manila, sa ibang bansa,
08:07so kailangan mayroong coordination, yung iba't-ibang ahensya ng gobyerno,
08:10hindi lamang dito sa Pilipinas, lalo-lalo na rin doon sa ibang bansa.
08:13Okay, in terms doon sa resulta ng mga cases na handle mo rito,
08:18kamusta yung mga naging biktima ng human trafficking afterwards?
08:22Kalimitan successfully prosecuted naman, at saka sa ilalim ng batas,
08:25kumbaga medyo binibigyan ng urgency itong ganitong klase ng krimen,
08:30at kahit halimbawa yung biktima, nag-execute ng affidavit of resistance,
08:34ibig sabihin, winidraw niya yung kaso, dahil siguro nakipagsettle,
08:38o binigyan ng any form of consideration, hindi yun i-recognize ng korte,
08:43kasi alam nila, unfortunate na yung situation ng biktima,
08:47siyempre mahirap, walang pero, so they're forced to agree on the settlement.
08:51So, regardless kung meron ka ng final na affidavit of resistance sa mata ng batas,
08:56hindi siya i-recognize.
08:58Okay, and with those cases yung ating mga kababayan,
09:01na if example na sila ay dudulog sa IBPQC for concerns like this,
09:08how can they contact?
09:09They're very welcome, of course, pumunta sa PAO, sa IBP Queson City,
09:14sa Old Justice Hall Building sa Queson City, sa 4th floor.
09:17We are very welcome to assist you kung naging victim po kayo ng human trafficking
09:22and other forms of crimes.
09:24Very active at saka very willing po kami to represent yung mga biktima.
09:27Okay, lastly siguro, at sorry, ni paano po mas makasisiguro
09:31ng ating mga kababayan po na nakakranas ng gantong sitwasyon
09:36ay kailangan mo nila ma-check yung mga legal at ligtas
09:40sa mga online job advertisement na nakikita nila sa internet.
09:43Unang-una, maging mapanuri.
09:45Okay.
09:46Okay, we have to verify.
09:47At lagi nating tatandaan, if it's too good to be true, red flag yun.
09:52So, mag-ingat po tayo at dapat alam natin yung batas.
09:56So, mga ka-RSP, laging nating tatandaan na ang pagiging maalam sa batas
10:00ay malakas na laban sa mga manoloko.
10:02So, kapag kailangan nyo ng payo o malinaw na paliwanag sa usapin ng batas,
10:07magpadala lamang po kayo ng mensay sa amin
10:09at aming tatalakay niyan sa susunod na episode ng Legal Ba.
10:13Kaya naman, laging maging maingat sa mga nakikita sa social media
10:17at ugaliin mag-search ng masinsinan bago sumubok sa isang bagay.
10:22Muli, maraming salamat sa makabulang usapan
10:24at 100 horas at Sonya, red.
Comments