00:00Peste para sa mga manginisda sa isang lawa sa San Pablo, Laguna,
00:04ang mga naglipanarong isda na pang-aquarium.
00:07Lumalabas po sa isang pag-aaral na inaagaw na mga natulang isda
00:11ang teritoryo ng mga native na isda roon
00:14at pwede pang magdala ng parasite na magdudulot ng sakit.
00:18Ang tugon po dyan ng LGU.
00:20Sa pagtutok ni Von Aquino.
00:25Sa San Palo Lake na pinakamalaki sa 7 lawa ng San Pablo City, Laguna,
00:30Iilang tilapia at ayungin pa lang ang nahuli ni Totoy Agwaso nitong tanghali.
00:35Pero may nahuhuli siyang mga isdang hindi likas na nakatira sa lawa.
00:40Ito yung flower horn at ito naman yung tinatawag nilang jaguar.
00:43Ang mga ito mukha lang ordinary yung isda pero itinuturing na nila itong peste.
00:48Salot dito.
00:49Bakit?
00:50Ayun ang nangain po ng mga isda eh.
00:52Yung mga tilapia, kinakain.
00:54Ng flower horn?
00:55At saka itong mga jaguar.
00:57Pinamibigay na namin kung sino may gusto, niuulam din nila.
01:00Nakakain naman po eh.
01:02Kung manuhuli ka ng isda, nakakahuli din naman po.
01:06Kaso kakulti nga lang.
01:08Huwag nga ng plumberon at saka ng jaguar.
01:10Kung malimbawa sa 100%, 50% na lang eh.
01:13Yung ano po?
01:15Yung naukuli.
01:17Ayon sa mga manging isda, dumami ang mga naturang isda sa nakalipas na sampung taon.
01:22Sa pagsasaliksik ng Ateneo de Manila University Department of Biology,
01:27at Ateneo Aquatic and Fisheries Resources Laboratory,
01:30ang paglipana ng flower horn sa lawa,
01:33ay nagdudulot ng matinding pressure sa native biodiversity at banta sa kalusugan ng publiko.
01:39Agresibo kasi ang flower horn at may posibilidad na sakupin ang breeding grounds at feeding sites ng ibang isda.
01:45Kaya ang ayungin na dating sagana sa lawa, kaunti na lang at inilista bilang vulnerable.
01:52Tingin ang mga eksperto, nakawala mula sa breeding facilities ang flower horn dahil sa bagyo noong 2016.
01:59Ayon naman sa City Agriculture Office ng San Pablo,
02:02Sa kanilang pag-aaral, hindi flower horn kundi may dasiklid sa mga ito na isang uri rin ng tilapia.
02:10Pusiblean nila na ang pinagmula nito ay ang pagpapakawala ng hobbyist o fingerlings dispersal program ng gobyerno at non-government
02:17organizations.
02:19Hinikayat nila ang panguhuli sa mga ito na tinatawag ding golden tilapia.
02:23We've started na gawin siyang food products through drying.
02:30So maganda naman yung result kasi from 25 pesos na binibenta nila yung fresh,
02:38pag-dreny namin siya, binibenta namin ng 400 kilo.
02:43Alin po ito?
02:44Itong mismo may das.
02:46Pero taliwas dyan ang rekomendasyon ng mga researcher.
02:48A nila, carrier ang mga isdang ito ng isang uri ng parasite na maaaring magdulot ng matinding sakit sa tao.
02:56Pero sabi ng LGU,
02:58I think further studies should be conducted.
03:02Lalo na yung claim nila na pwede siyang,
03:06that there would be a correlation between human risk pag kumain ka ng maydas.
03:12I am expert, hindi ito flower horn, kundi may dasiklid.
03:17A family siya ng flower horn, invasive siya.
03:22Yung mga communities dyan, ginagawa nilang daing.
03:25I think naman siya for consumption provided na natalitrig siya ng fresh,
03:31niluto ng maayos, nilinis bago lutuin.
03:36Von Aquino, Nakatutok, 24 Oras.
Comments