- 9 dakika önce
📍 Batı, Rusya-Ukrayna Savaşı'na nasıl bakıyor?
📌 Moskova-Batı ilişkileri düzelebilir mi?
📌 Kommersant AKP Sapancı kampını yorumladı: Erdoğan'a bir dönem daha
📌 Moldova ile Romanya birleşiyor mu?
🎙️ Hakan Aksay yorumladı
📌 Moskova-Batı ilişkileri düzelebilir mi?
📌 Kommersant AKP Sapancı kampını yorumladı: Erdoğan'a bir dönem daha
📌 Moldova ile Romanya birleşiyor mu?
🎙️ Hakan Aksay yorumladı
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:12Batı Rusya-Ukrayna Savaşı'na nasıl bakıyor?
00:16Batı Rusya'ya nasıl bakıyor?
00:18Bu her zamanki programlarımızdan biraz daha farklı.
00:22Bir adım güncel gelişmelerin dışına çıkarak ama onları çok ilgilendiren bir meseleyi konuşacağız bugün ama
00:29onu konuşmaya başlamadan önce Kadir İnanır'ı anmak istiyorum.
00:34Önemli bir kayıp Türkiye açısından, Türkiye'nin kültür dünyası açısından, Türkiye'nin barış umudu açısından.
00:44Bunu 59 saniye formatında da ele aldık ama tabii ki o kadar kısa süre içinde pek çok şey söylemek mümkün
00:52değil.
00:52Ben kendisiyle epeydir, çok uzun süredir tanışıyorum.
00:5890'lı yılların ilk yarısında Star'ın daha interstar olduğunda, o dönemlerde ben Moskova muhabiriyken,
01:06Türkiye'ye ara sıra gelirken o da dizisi vardı Star'da ve orada birkaç kez karşılaştık.
01:14Hem Rusya üzerinde hem başka konular üzerinde konuştuk ve daha sonradan da çeşitli görüşme ve telefonlaşmalarımız oldu.
01:23Hatta çok umutluydu bu Kürt barışı konusunda, o olsun geniş bir söyleşi yapalım sözü.
01:29Belki başkalarına da söylemiş olabilir, fark etmez ama gerçekten çok umutluydu ve çok dikkatli izliyordu.
01:35T24'ü de izliyordu, benim çalıştığım birkaç televizyon kanalları vardı, onları da izleyip görüşlerini belirtiyordu.
01:44En sonunda birkaç yıl önce bir cenazede karşılaşmıştık o da, böyle enteresan bir nokta.
01:52Şimdi bizim coğrafyayla, bu programın konusu olan coğrafyayla da ilgiliydi.
01:56Şu anda benim yanımda gördüğümüz görsel de, bunun çok açık bir belgesi.
02:01Yani kendi alanında, sinema alanında, Elveda Katya filminde oynayarak bir Rus-Türk ortak yapımıdır bu.
02:102012 yılında çekilen film.
02:13Çok ilginç bir filmdi, gerçek hayat hikayesine alınmış ve bu tür hikayeler çok fazla.
02:17Yani babası belli olmayan ama babasının kim olduğunu bilen ya da tahmin eden, babası Türk olan Rus ya da Türk
02:26-Rus çocukları, annesi Rus olan, bunlardan bir tanesi genç bir kız babasını aramaya gidiyor Karadeniz'e ve orada Yunus Kaptan
02:37'la ilişkilerinin, Kadir inanır yani, zor gelişimi anlatılıyor.
02:43Çok başarılı bir roldü, enteresan bir filmdi, önemli bir şahsiyetti.
02:48Onu bu programın başında anmak istedim.
02:53Şimdi, Batı Rusya'ya ve Rusya-Ukrayna Savaşı'na nasıl bakıyor deyince şunu sorabilirsiniz bana.
02:59Batı, hangi Batı?
03:01Doğru, gerçekten de Batı farklı farklı.
03:03Yani daha geleneksel yaklaşım.
03:05Batı işte bir ABD var, Batı'nın önemli bir gücü.
03:08Bir de Avrupa var.
03:10Aslında sadece o da değil tabii.
03:12Kanada'da o Batı sistemi içinde, Japonya'da vesaire o şeyi genişletebilirsiniz.
03:17Avrupa'nın da kendi içinde farklı şeyleri var.
03:20İşte Almanya farklı bir ülke, Estonya farklı bir ülke.
03:24Hepsinin farklı şeyleri var.
03:26Büyüklükleri, boyutları var.
03:27Bu mesele aslında biraz geçmişine bakacak olursak,
03:3110 yıllarca süren iki kutuplu dünyadan geliyor.
03:34Yani Sovyetler Birliği ve ABD.
03:37Dünyanın iki merkeziydi.
03:38Onlar kendi aralarında kapışırlardı.
03:4110 yıllar boyunca ve ülkeler de buna göre saf tutarlardı.
03:45Yani ülkelerin bir kısmı bugün Batı dediğimiz ülkeler.
03:49ABD'nin arkasında saf tutarlardı.
03:51Sosyalist blok ve ona sempati duyanlar.
03:54Bazı bağımsızlar.
03:55Bağımsızlar evet ikisinin iki kutubunun dışında durmaya çalışırlardı.
03:59Ama onlar için de Sovyetler Birliği'ne sempati duyanlar da vardı.
04:04ABD'ye de vardı.
04:04Oralardan geldik.
04:06Şimdi bu Batı cephesi eskiden Sovyetler Birliği'ne olduğu gibi çok fazla değiştiğini söylese de bugünün Rusya'sına da mesafeli.
04:17Epeyce mesafeli ve bunu 4 yıl 4 ayı aşkındır süren Rusya, Ukrayna Savaşı'na da gösteriyor.
04:24Rusya'ya mesafeliler, mesafeli bazıları için oldukça yumuşak kalan bir ifade.
04:31Ukrayna'ya yakınlar, Ukrayna'nın toprak bütünlüğünü her zaman vurguluyorlar.
04:35Türkiye'de dahil aslında özel ilişkileri var gerçi Rusya'yla da ama toprak bütünlüğünü yaptırımları genel olarak batılı ülkeler destekliyorlar veya
04:43o cephede yer alanlar.
04:44Ama farklı şeyler de var.
04:46Yani örneğin Afrika'da, Latin Amerika'da, Orta Doğu'da farklı sesler de çıkıyor.
04:52Şimdi ABD açısından bakacak olursak, evet ABD Rusya'ya karşı Trump gelene kadar daha net bir çizgisi vardır.
05:00Rusya'ya karşı Ukrayna'yı net destekleyen, ekonomik olarak da destekleyen, koşullu da olsa askeri olarak da destekleyen.
05:08Trump geldi dengeleri değiştirdi.
05:10Şimdi o dengeler tekrar geriye doğru kayma eğiliminde.
05:14Kesin olarak söylemeyelim Trump'ın sağa sola belli olmaz.
05:16Bu arada şunu da söylemekte yarar var.
05:18Trump bir yerlere doğru götürebilir işi ama ABD halkının tutumuna ayrıca bakmak lazım.
05:25Bununla ilgili de epeyce anket yayınlanıyor.
05:28ABD halkının çoğunluğunun Putin'e ve politikasına karşı alehtar olduğu ortada Ukrayna konusundaki yaklaşımda genellikle Ukrayna'yı destekliyorlar.
05:38Bazı verilere göre %60-65 ölçüsünde yani bu Kasım'da seçimlere hazırlanan Trump'ın nasıl bir şey izleyeyim, politika izleyeyim, nereye
05:49getireyim Rusya'yı ve Ukrayna'yı derken göz önünde bulundurması gereken bir şey.
05:54ABD halkının önemli bir kısmının Ukrayna'ya daha sıcak yaklaşması.
05:57Ama tabi iş destek para vermeye gelince orada tabi Amerikan olsun Avrupa halkları olsun o zaman farklı tutumlar alabiliyorlar.
06:06Ama genelde Avrupa'nın şeyi desteği daha güçlü daha net.
06:10Çünkü Avrupa Ukrayna'yı net bir şekilde yenebilecek olan Rusya'nın daha sonra kendi ülkelerine gelebilecek.
06:17Onları tehdit edebilecek olduğuna inanıyor ya da o eğilim içinde genellikle.
06:23Şimdi farklı farklı ülkeler farklı çizgilerde bir güçlü destekçileri var Ukrayna'nın ve Rusya'ya karşı ciddi ölçüde karşıtlık duyguları
06:34içinde olanlar.
06:35Hadi düşman bile diyebiliriz buna.
06:37Belki biraz ben diplomatik konuşmaya çalışıyorum ama yani mesela eskisinden tarihten gelen şeyler de var.
06:42Mesela 3 Baltık ülkesi bir dönem kısa bir dönem göreceli kısa bir dönem Sovyetler Birliği'nde kalmış olan onun cumhuriyeti
06:51olan işgal edildiklerin tekrar tekrar vurgulayan 3 Baltık ülkesi Letonya, Litvanya, Estonya.
06:58Bunlar hiçbir şekilde Rusya ile uzlaşmaktan yana değil en sert tutumu alanlardan biri onlar.
07:04Tarih çünkü var orada.
07:06Polonya da öyle tarihte yine Rusya ile yaşadıklarından dolayı böyle bir tutum içinde.
07:12Şimdi tabi ki Rusya'nın büyük devletler arasında İngiltere ile gerilimi de çok meşhur.
07:18Yine o da tarih ve Ruslar hep bugün de yani ABD'ye ya da Almanya, Fransa başka ülkeler hep böyle
07:24bir karşıtlık belirtirken ama İngilizler daha tehlikeli.
07:27Onlar kurnaz, onlar strateji yapar, diğerlerini etkiler, bizim altımızı oyar böyle bir şey içindeler.
07:33Bunları böyle birlikte vurguluyorum.
07:35Almanya'da hızlı bir değişim olduğunu söylemek lazım.
07:38Rusya'ya karşı eski dönemlerde çok daha dostane ilişkileri vardı.
07:43İkinci Dünya Savaşı'nda birbirlerine karşı savaşmış olmalarına rağmen Rusya, Almanya ilişkileri çok iyiydi.
07:50Şu anda çok hızlı bir bozulma içinde.
07:53Fransa başkanına da bağlı, Macron'a da bağlı olarak git geldiği bir tavır içinde.
07:57İtalya işte düne kadar Rusya'ya karşı çok sert olmasa da ABD'nin yanında yer alıyordu.
08:03Şimdi Trump'la Meloni kavga ettiler bilmiyorum.
08:06İspanya sosyalistler şu anda var.
08:082027'de seçimler olacak ne olacak bakalım.
08:11Fransa'da da olacak aslında.
08:14Bir de bu Ukrayna'nın güçlü destekçilerinin dışında bir de ılımlı olanlar var.
08:19Daha böyle çelişkiler içinde olanlar var.
08:22Tamam Ukrayna'yı destekleyelim ama ölçü de olsun.
08:25Bir taraftan da görüşmelere baskı yapalım.
08:27Sonuç savaşla alınmaz falan diyenler var.
08:29Avrupa ülkelerinin büyük bir kısmı aslında.
08:33Burada yakın zamanlara kadar biliyorsunuz Macaristan daha fazla Putin yönetimiyle ilişki içindeydi.
08:40Orban gittikten sonra çok net radikal bir değişim olmasa da bir iki adım geriye attılar.
08:45AB'den soyutlanmak istemiyorlar.
08:47Şu anda Rusya'nın yanına en yakın duran herhalde Slovakya diyebiliriz.
08:53Sırbistan'ı da saymak mümkün.
08:55Her ne kadar denge politikası izlesen ama Sırbistan AB üyesi değil ya da henüz değil.
09:00Ama Rusya'yla bir yakınlığı var.
09:02Böyle Slovakya'yla şeyi vurgulayalım.
09:05Aynı zamanda son seçimlerden sonra Bulgaristan'da Rusya karşıtlığını gemledi.
09:10Bazı konularda daha eleştirel bir tutum aldı.
09:13Rusya Bulgaristan'ı da kendisine daha fazla yaklaştırmak istiyor.
09:16Bazıları da daha pragmatik bakıyorlar.
09:19Daha yumuşak baktıkları var.
09:21Ne bileyim Avusturya mesela öyle bir ülke.
09:24Son zamanlarda zaten NATO'ya en son katılanlar Finlandiya ve İsveç eskiden daha nötr bir durumdaydılar.
09:31Şu anda bu savaşın etkisi Rusya'dan korkmaların etkisiyle onlar da böyle daha keskin tarafa doğru
09:37bu Baltıkların Polonya'nın olduğu tarafa doğru gidiyor gibi bazen bir takım açıklamaları var.
09:43Onun dışında Rusya'nın mesela Yunanistan'la çok tarihi ilişkileri vardı.
09:49Ortak pek çok şeyleri var.
09:50Din vesaire.
09:52Birdenbire böyle ilişkiler bozuldu.
09:54Gitgelli ilişkiler var şu anda.
09:56Yani Yunanistan'la da Bulgaristan'la da belli ölçülerde.
09:59Böyle şimdi bunların bazıları güçlü.
10:03Bu batı devletlerinin bazılarının değil.
10:05Şimdi ABD'nin gücü tartışılmıyor her aşıdan.
10:07Dünyanın en önemli gücü.
10:08Şimdi güçlü derken verilere bakınca orduyu ele alanlar var.
10:14Ordu gücü, silahlı kuvvetler gücü ki burada ilk beşe Türkiye'de giriyor.
10:19Dünyanın yani NATO'nun en güçlü orduları.
10:22Dünyanın da o ilk sıralamalara girenlerden biri.
10:25Ama genellikle pratikte nükleer silaha sahip olmak artık öne çıktı.
10:31Nükleer silah da deyince Rusya'nın nükleer gücü diğer ülkelere göre daha önde.
10:38Hatta kendisine en yakın olan ABD'ye göre de daha önde.
10:41ABD'den bir tık önünde.
10:43ABD'nin bir tık önünde Rusya.
10:45Şimdi bu yürüyeler değişiyor.
10:47Bazen güncelleniyor.
10:48Bazıları tartışma konusu yapılıyor.
10:49Ama burada böyle nükleer gücü gösteren şeylerden biri.
10:53Kaynaklardan biri ekranlarınızda şu anda.
10:55Bir sayalım o zaman bir batı deyince bir kere ABD ardından epeyce bir mesafeden sonra Fransa ve İngiltere var.
11:06Almanya'nın yok nükleer gücü.
11:08Bu üç batı ülkesi nükleerde ileri çıkıyor.
11:12Ama nükleer demişken dünyada da dokuz ülkenin nükleere sahip olduğunu bazılarında kuşkulu oldu.
11:18Mesela İran tartışma konusu biliyorsunuz ama o dokuz ülkeyi de sıralarken tabii büyük bir aralıkla Rusya ve ABD'yi başta
11:26alalım.
11:27Onlar çok büyük bölümünü nükleer kapasitenin çok büyük bölümünü silah kapasitesini elinde tutuyorlar.
11:32Onlardan belli bir epeyce bir miktar sonra mesafe sonra Çin geliyor.
11:37Çin'in arkasından da diğerleri işte Fransa, İngiltere, Hindistan, Pakistan ve Kuzey Kore ile İsrail bu dokuz ülke.
11:46Şimdi batı diyoruz ama Çin'e de bir bakmakta yarar var.
11:51Çin nasıl bakıyor Rusya'ya veya Rusya-Ukrayna savaşına?
11:54Şimdi bu ilginç bir konu.
11:56Herkesin farklı farklı cevaplar verdiği bir konu.
11:58Resmi olarak bakarsak Çin tarafsız.
12:01Pratiğe şöyle bir yüzeysel bakarsak ama yüzeysel bakarsak Rusya ile müttefik görünüyor.
12:07Ama o müttefiklik kelimesine iyi dikkat etmek lazım.
12:11Çok sağlam bir birliktelik, koşulsuz bir destek vs. böyle bir şey yok.
12:17Evet Rusya ile ilişkileri gelişiyor.
12:20Daha fazla gelişiyor.
12:20Rusya'yı kendisine daha fazla bağlıyor.
12:22Güçlü olan taraf.
12:23Çünkü Çin, Rus doğal gazını, petrolünü çok ucuza alıyor ve daha da ucuza almak için pazarlıkları sürdürüyor.
12:30Rusya'yı böyle bazılarının değiştiğine göre bir uydu haline getiriyor.
12:34Ben bunun erken bir yorum olduğunu ya da şu anda gerçekle tam tamına uyuşmadığını düşünüyorum.
12:39Ama böyle bir şeyi de çabası da olabilir Çin'in Rusya'ya karşı.
12:45Şimdi onun dışında tabii ki son zamanlarda dönem dönem bu tır haberler var.
12:52Bugün de bir tanesi çok yeni bir haber çıktı.
12:54Çin, Rusya'nın artık barış görüşmelerine başlamasını istiyor.
12:58Burada nedir Çin'in şeyi?
12:59Yani çünkü Rusya'ya belli bir destek de veriyor.
13:02Hem diplomatik desteği veriyor hem de ne bileyim iki işlevli bazı maddeler iletiyor.
13:08Savaş sanayinde de kullanılabilecek savunma sanayinde bazı çipler vesaire.
13:12Yani Batı'nın o tür şikayetleri, eleştirileri falan var.
13:15Ama sonuç olarak Çin dünyanın hem uzun vadeli düşünmede, satranç oynamada hem de pragmatizm temelinde,
13:25ticari, ekonomik yaklaşım temelinde en net ülkelerinden biri.
13:29Onun için bakıyorsun Çin'in verilerine, evet Rusya'yla ciddi bir ticareti var ama en büyük ticareti Batı'yla,
13:35ABD'yle, Avrupa ülkeleriyle ve savaşın artık kontrolden çıkma eğilimi gördüğü için Rusya'ya da artık oturmasa ediyor.
13:42Bunu eskiden de diyordu, şu anda biraz daha güçlü söylüyor.
13:45Bugünkü haberde o doğrultuda Çin'in Rusya'ya böyle bir öneri de denmez uyarı yaptığı yolunda böyle bir şeyi belirtelim.
13:56Aynı zamanda 2023'te 12 maddelik bir barış planı çıkarmıştı Çin.
14:00Yani o da gündeme gelir mi tekrar bilmiyorum ama o da tarafları bir araya getirememişti.
14:07Peki bakalım Çin'i bırakalım burada ve dünya geneline şöyle bir bakalım.
14:11Batı'dan çıktık dünya geneline bakacak olursak daha önce de dediğim gibi Latin Amerika, Orta Doğu, Afrika,
14:19buralarda ABD'ye, Batı'ya ve özellikle de ABD'ye duyduğu tepkiden dolayı Rusya'ya biraz daha kendini yakın hisseden
14:28ya da en azından tarafsız konumlarda kalan ülkeler var.
14:31Bunu Birleşmiş Milletler'deki oylamalarda görüyoruz.
14:34Zaman zaman tarafsızlar ya da Rusya'yı destekleyen ya da ABD'nin bulunduğu tarafta olmayanlar.
14:39Bunlar ilginç bir şey tabii ki eğilim.
14:42Aynı zamanda tabii Rusya'yla ekonomik ilişkileri olanlar, askeri işbirliği olanlar bu da önemli.
14:48Zaman zaman resmi şeyler, açıklamalarına bakıyorsunuz, yaptırımlara karşı tutumuna bakıyorsunuz.
14:54Böyle bir şey var.
14:55Rusya'ya en yakın ülke deyince aklınıza ne geliyor?
14:57Yani doğal olarak Belarus geliyor ama Belarus'un liderini sık sık söylüyorum ben.
15:01Yani siyasi dans konusunda olağanüstü yetenekli birisi.
15:07İleri yaşına rağmen, 30 küsur yıldır görevde olmasına rağmen.
15:10Yani Putin'in de pek güvenemeyeceği ama şu anda Rusya'ya en yakın duran Belarus.
15:15Onun dışında son yıllarda işte hızlı bir atakla Kuzey Kore Rusya'nın şey olduğu en sıkı müttefiklerinden biri oldu.
15:22Neredeyse İran eskiden beri öyle.
15:25Sonra işte onlardan sonra belki biraz koşullu olarak Çin'i ve bir ölçüde Hindistan'da dahil etmek mümkün.
15:32Hindistan'ın Rusya'yla ilişkileri iyi ama ABD baskılarına da açık.
15:35ABD'yle de önemli ilişkileri var ve ABD'nin baskıları sonucu petrol alanını epeyce azaltmıştı.
15:41Onu da söyleyelim.
15:42Eski Sovyet ülkeleri Orta Asya, Kafkasya onlara bakacak olursak tabi bunların yaklaşımı da değiştiriyor.
15:48Ukrayna savaşıyla birlikte eski Sovyet ülkeleri, bağımsız devletler topluluğu üyesi ülkeler Rusya'dan çekindiler bir parça geri duruyorlar.
15:56Şimdi Kafkasya'ya bakacak olursak Rusya net olarak oradaki ilişkilerini bozmuş durumda.
16:03Yani 2008'de savaştığı Gürcistan ayrı bir kalem.
16:06Gizliden gizliye işte orada ya yavaş yavaş diyelim derinden giden bir iyileşme şeyi var ama diplomatik ilişki bile yok.
16:13Azerbaycan ve Ermenistan'la ilişkileri de son 1-2 yıl içinde ciddi olarak bozuldu.
16:20Bunu da ayarlayamadı ve aynı zamanda Ukrayna savaşına verdiği ağırlıktan dolayı oraya fazla ilgi gösteremiyor.
16:26Orta Asya'ya bakacak olursak farklı farklı yani en güçlü ülkelerden Kazakistan durumu idare ediyor Rusya ile ilişkilerini ama zaman
16:36zaman bağımsız tavır da koyabiliyor.
16:38Özbekistan da ona yakın bir durumda.
16:39Türkmenistan zaten genellikle nötürdür ama o da Batı ile ilişkileri son zamanlarda dikkat çekiyor.
16:44Ve Rusya'ya en yakın olan güçsüzlüğünden dolayı en yakın olan Kazakistan.
16:49Kıpırdanıyor ama yani her şeyle Rusya'ya bağlı gerçekten ve son zamanlarda Rusya etkisinin giderek arttığını düşündüğüm uzaktan izlediğim Kırgızistan'da
16:59şey yapalım sayayım.
17:01Ama o da genel eğilim içinde yani çok net açık destek veren ve bu Ukrayna savaşı konusunda çok net tutum
17:08alan bir şey ülke diyemeyiz.
17:10Afrika dediğim gibi farklı farklı yaklaşımlar var ama Afrika'da bazı ülkelerle Rusya arasındaki ilişkilerin son dönemde özellikle daha geliştiğini altını
17:20çizmek lazım belki.
17:21Mali, Burkina Faso, Nijer, Orta Afrika Cumhuriyeti gibi.
17:26Latin Amerika yine de her şeye rağmen Küba ve Venezuela'yı da saymak mümkün.
17:32Nicaragua'yı da tabii onlara ekleyelim bunlar özel ilişkilerin olduğu şeyler.
17:36Onun dışında biliyorsunuz BRICS var, Şangay İşbirliği Örgütü var ve bunların ileri gelenleri var.
17:42Bunlar da duruma göre davrananlar, Rusya'ya yakın görünenler ama karşı taraflarda ilişkilerini sıkı tutanlar.
17:48Brezilya ve Güney Afrika'yı bir kere burada saymak lazım.
17:51Yine bu duruma göre davrananlar arasında Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve tabii ki Türkiye'yi de saymak lazım.
17:57Türkiye'de özel ilişkileri var vs. ama Türkiye'de Batı'nın bir parçası ama Rusya'yla ilişkileri genel olarak iyi götürmeye çalışan
18:06bir ülke.
18:07Şimdi Rusya, NATO'ya üye olabilir miydi?
18:12Benim daha önce de defalarca gündeme getirdiğim ve bazı akademisyenlerin ya ne diyorsun sen saçmalama.
18:17Hiç de değil, hala aynı görüşteyim.
18:20Şimdi bir kere Batılılar biliyorsunuz Sovyetler Birliği'nin yıkılması sürecinde Gorbachev'u veya o ekibi, Şevard Nazlı falan da vardı,
18:33aldattılar.
18:34Yani asla bundan sonra işte bir santim ilerlemeyiz vs.
18:38Batı hep böyle NATO, hep genişliyor.
18:40Varşova Paktı dağıtılmasına rağmen onlar hiç istiflerini bozmadılar.
18:44Şimdi hem Yeltsin Clinton'la görüşmesinde 90'ların sonları hem de Putin daha ilk başa geldiğinde Clinton'la ve de
18:55Bush'la görüşmelerinde ya siz şu NATO'dan vazgeçin, vazgeçemiyorsanız bizi alın bari dediler.
19:03Bunun altını çizelim ve bunu unutmayalım.
19:05Bizi NATO'ya alın.
19:07Şimdi hatta Clinton'ın zorlandığı sabah sorulan soruya akşam cevap verdi ya olmaz, valla olmaz.
19:13Yani olmuyormuş öyle diyorlar.
19:16Böyle yani bunu beni bu konuda eleştiren akademisyenler, uzmanlar vs.
19:24Onlar da şey diyorlar ya bir kere NATO'nun ilkeleri var.
19:28Ya koskoca Rusya, koskoca Rusya dünyanın en büyük ülkesi işte nükleerde ABD'nin bileri.
19:33Ya nasıl işini alacaksın onun?
19:35Zor idare edilemez bir şey diyorlar.
19:38Onun dışında bana şeyleri de anlatanlar var.
19:40İşte NATO demokrasi temelinde, hukuk devletleri bilmem ne, hukuk ilkelerine bağlı, oy birliğiyle kararlanacak kurallar vs.
19:47İşin bu bölümünü ben külahıma devrediyorum.
19:51Külahımı koyacağım, külahımı anlatsınlar onlar.
19:53Ama ilk dedikleri şey yönetilmesi çok zor bir süreç.
19:58Ya da imkansız diyorlar ama bence çok zor demek lazım.
20:00Evet çok zor ama bunu 20 yıl, 50 yıl vs. bir süreç içinde adım adım yapabilirlerdi.
20:08Onu seçebilirlerdi.
20:10Yapmadılar böyle bir şey.
20:11Çünkü NATO'ya genişlemesi ve düşman lazım.
20:14Yani şunu karşı soru olarak sormak istiyorum.
20:17Tamam onu denemediniz.
20:18Gerçekçi değil olmaz canım.
20:20Olacak şey mi falan.
20:22E bugün geldiğimiz nokta ne?
20:23Dünya bugün yok olabilir.
20:25Bugün bir bomba patlayabilir.
20:27Bugün nükleer atılabilir.
20:28Bu mu yani sizin süreci iyi yönetme tarzınız?
20:32Zor bir şey denklem olduğunu biliyorum ama gelinen noktada hiç iyi bir şey değil.
20:37İyi bir yoldan giderek mükemmel sonuçlara ulaşılmadı.
20:40Bugün dünya çoktan beri belki 30 yıldır olmadığı kadar tehlikeli bir şeydi.
20:44En azından nükleer tehlike yoktu.
20:46Şu anda her an bombalar patlayabilir.
20:49Rusya da iyi yönetemedi bunu.
20:50Batı da iyi yönetemedi.
20:52Bir de birbirlerini kışkırtıyorlar tabii.
20:53O da ayrı bir konu.
20:55Şimdi aslında NATO ile Rusya'nın ilişkilerinde çeşitli artılar aşamalar oldu.
21:02Onları da hatırlayalım.
21:0390'lar gelsin dönemi.
21:0590'larda Batı ile ilişkiler, diyalog başladı Rusya ile NATO arasında.
21:0994'te Rusya-NATO bir partnerlik ortaklık anlaşması süreci başladı.
21:1597'de bir anlaşma yapıldı NATO-Rusya anlaşması.
21:182002'de bir konsey kuruldu vesaire.
21:22Yani onun dışında G7-G8 oldu.
21:25O büyük devletlerin arasına Rusya girdi.
21:28Sonra işte 2014'te bu uygulama kalktı.
21:32Ama yani ileri aşamalar oldu.
21:34Şimdi özellikle 11 Eylül sonrasında Putin çok çaba gösterdi kendince.
21:38ABD'nin yanındayız teröre karşı, teröre karşı Rusya-NATO işbirliği vesaire.
21:43Çok şey yapıldı.
21:44Hatta üstlerini açtılar.
21:45Ulyanovsa bizim üstü kullanın işte oradan Afganistan'ı vurabilirsiniz falan.
21:50Orta Asya'nın bazı devletleri Batı'ya Rusya'nın da çabasıyla belki bir ölçüde üst verdi.
21:55Daha sonra bunların hepsi geri alındı vesaire.
21:57Ama NATO'nun genişlemeye devam etme çizgisi mutlaka bize düşman lazım.
22:03Eskiden komünizmde Moskova'ydı.
22:05Şimdi komünizm yok ama Moskova.
22:07Bunun da etkisi olduğunu söylemek lazım.
22:09Ve tabii ki Rusya'nın düştüğü hatalar, en başta da bu Kırım işgali ve ondan sonra da 2022'de korkunç bir
22:16savaşa başlaması.
22:17Yani bu da tabii ki Batı'nın yanında, Rusya'nın da büyük sorumlu olduğunu belirtiyor.
22:26Belirtmekte işe yarayan şeylerden biri, tezlerden biri.
22:30Son olarak şunu söyleyeyim.
22:33Moskova-Batı ilişkileri düzelebilir mi?
22:35Yani artık çok zor.
22:37Ama olabilir.
22:38Evet, zor ama olabilir.
22:40Bunun için bir süreç, uzun bir süreç lazım.
22:42Batı'da buna artık şey diyenler var.
22:44Putin oldukça asla diyenler var.
22:47Yani her şey olabilir.
22:48Tarihte çok inişler, çıkışlar.
22:50Demin dedim ya Almanya ile Rusya'nın ilişkileri bambaşkaydı.
22:54Savaş yaşadılar bunlar.
22:55Sonra çok iyi dost oldular.
22:56İşte Merkel-Putin ilişkileri mesela.
22:59O doğal gaz anlaşmaları, petrol anlaşmaları vs.
23:03Yani bunlar olabiliyor tarihte.
23:05Ama tabii bunlar epey.
23:06Şu anda artık bu Ukrayna savaşı öyle korkunç etkiler yapıyor ki, öyle korkunç çizgiler bırakıyor ki bunlar zor.
23:14İlerlemesi zor süreçler.
23:15Tekrar yakınlaşma, işbirliği vs.
23:17Ama olmayacak şeyler de değil.
23:20Ama şu günkü durum Almanya başta olmak üzere Batı'nın, Avrupa'nın silahlanması.
23:26Trump'ın tekrar tekrar, Ankara'daki NATO zirvesinde de bunu söyleyecek.
23:30Silahlanın, daha çok silahlanın falan.
23:32Patlamaya hazır bir bombaya döndü her taraf.
23:35Ve Avrupa-Rusya savaşı da olabilir falan.
23:38Şu anda artık her şey daha olumsuza gitti.
23:41Savaş tehlikesi arttı.
23:42Üçüncü Dünya Savaşı'nın olması ihtimali var.
23:45Yani tabii ki Batı, Rusya-Ukrayna savaşına nasıl bakar?
23:48Tabii Batı'nın önemli bir kısmı, canım ölürse ölsünler, Ruslar ölsünler, Ukrayna ölsünler.
23:54Rusya zayıflasın, bizim işimize gelir vs.
23:56Böyle bir yaklaşım olabilir ama artık öyle bir yere vardık ki yani siz insani olmayan bir tutumla bunları ölenleri, yaralananları,
24:05kolu bacağı kopanları es geçip de yeter ki Rusya zayıflasın diyebilirsiniz.
24:10Ama şu an vardığımız nokta bu da çok tehlikeli.
24:12Çünkü Rusya ve Avrupa, Rusya ve NATO ilişkileri her an bir yerde bir dünya savaşına da yol açabilir.
24:19Yani bu süreçte böyle yönetilince veya yönetilmeyince, başarısız gidince sonuçta bu kadar kötü oluyor.
24:28İşte bu Batı, Rusya ve Batı, Rusya-Ukrayna savaşına yaklaşımlarla ilgili özetle diyebileceğim şeylerden bazıları diyelim.
24:37Ve çok kısaca medyaya bir bakalım.
24:46Geniş bir haber, içinde çok az yorumumsu şeyler var ama yine komersan.
24:50Çünkü Rusya'da siyasi dünyası, siyaset dünyasının en önde gelen yayınlarından biri ve Türkiye'yi yakından izliyor, Rusya'yı yakından izliyor.
24:58Yani burada ne var ki bunların çoğu haber diyebilirsiniz ama Rusya'nın Türkiye'yi izleme çabası.
25:03Yani bir, Erdoğan'ın durumu ne? Başta kalabilecek mi? Başka birisi mi gelecek? Bir CHP veya muhalefet toparlanabilecek mi?
25:11Vesaire gibi şeyler. Bakın bir de Türkiye ile tabi Amerika'nın ilişkileri en çok ilgi gösterdikleri konulardan biri.
25:18Komersant'ta AKP Sapanca kampını yorumlamış ve işte Erdoğan'a yeni dönem şarkısı söylendi diyor.
25:25Öyle bir gaz verildi anlamında.
25:27Seçim kampanyası başlıyor, onu gösterdi diyor bu kampta.
25:3026-28 Haziran'daki yakında diyor Erdoğan bir sınav verecek.
25:35İşte 6-8 Temmuz'da NATO sınavı ondan sonra siyaset daha da ısınacak diyor.
25:39Zaten siyaset hiç soğumuyor ki bizde.
25:42Orada da şeyin altını çiziyor bakın Ruslar nasıl önem veriyorlar böyle şeyler.
25:46Trump'ın Erdoğan olmazsa gitmezdim.
25:49Trump-Erdoğan ilişkileri çok iyi.
25:51Çok iyi olursa bize karşı yaklaşım ne olur?
25:54Rusya ile ilişkiler daha fazla mesafelenir mi, soğur mu?
25:57Bu anlamda komersantın bilgisi var.
26:01Şimdi Erdoğan'ın konuşmalarını işte orada söylenen şarkılara kadar ayrıntılı vermiş.
26:0825 yıl sonra AKP nereden nereye geldi?
26:11Türkiye nereden nereye geldi?
26:1317'de başkanlık rejimine geçti.
26:15Şimdi Erdoğan 3. kez aday olabilecek mi?
26:17Nasıl olur?
26:19Demle ilişkileri nasıl olur?
26:20Ve burada kaynaklar da veriyorlar.
26:22Yeni Şafak, Cumhuriyet Gazetesi, T24 gibi kaynaklardan da yararlanıyorlar.
26:27Kemal Kılıçdaroğlu faktörü, Özgür Özel'in direnişi bütün bunları veriyor.
26:30Ama şunun altını çiziyor yazının sonlarına doğru.
26:34İktidar saflarında bir ayrılık var diyor.
26:36Bunu da Yeni Şafak'tan Aydın Ünenol makalesinden de yararlanarak açıklıyor.
26:41Yani Erdoğan hala epey popüler vs.
26:43Ama AKP'nin eski şeyi, hızı, etkisi yok.
26:46Bir yorgunluk var.
26:47Etkisi sınırlandı diyor.
26:49Ve bitirirken de bir anket vermiş.
26:51Genar'ın anketine göre AKP işte %35'e yakın 34.9 şeyinde CHP'nin de tabii CHP deyince karışık olay
27:0030.4 diyor.
27:02Ama Türkiye'de böyle belirsizlikler olduğunu epeyce yakın Rusların da bunları izlemeye çalıştığını, yakından izlemeye çalıştığını görüyoruz.
27:10Diyelim son bölüme geçelim kısa kısalar.
27:18Avrupa haritası değişecek mi?
27:20Yani Romanya ile Moldova birleşiyor mu?
27:23Sanki öyle bir gidiş var gibi.
27:25Şimdi Romanya 19 milyon nüfuslu.
27:29Moldova ona göre tabii bunların tarihi özellikleri, dilleri, kültürleri falan epeyce ortak şeyleri var.
27:37Moldova çok daha küçük bir ülke.
27:39Yani 3 milyon derdik eskiden.
27:40Şimdi 2,5 milyon falan diyelim.
27:42E bir de bu 2,5 milyonun içinde bir Rus Cumhuriyeti var.
27:46Şu kırmızıya yakın renkte, koyu renkte belirtilen Ukrayna'nın içine doğru akan.
27:52Orada işte 500 değilse bile 450 bin kişi var.
27:55Bir de aşağıda gagavuzlar var.
27:58Bizim kendimizi yakın hissettiğimiz Türkiye'ye sıcak bakan ama Rusya'ya çok daha sıcak bakan.
28:03Onlar da bir 110 bin kişi desen yani ülkenin önemli bir kısmı bu birleşme ihtimaline karşı direnebilecek bir konumda Rusya
28:12'nın da desteğini alacaklar muhtemelen.
28:15Şimdi Romanya daha önceden de başkan Moldova başkanı Sandu'nun açıklaması zaten Sandu dahil pek çokları ve yurttaşlar arasında da
28:23aynı anda Romanya vatandaşı da olan çok fazla insan var orada.
28:27Geçen haftada Romanya parlamentosu'nun alt kanalında birleşme müzakerelerinin başlatılması teklifi okeylendi.
28:35Böyle bir süreç var.
28:37Yani bu nereye gidecek Rusya müdahale eder mi bir çatışmada burada çıkar mı vesaire soruları çok gündemde.
28:44Onun altını çizmek istedim ama kişisel görüşüm.
28:48Bundan önce gelen şey bütün bu süreci her iki tarafta Moldova'da Romanya'da kullanırken hep böyle bir AB'ye baskı yapmak
28:55istiyorlar.
28:56Sanki bu B planı gibi esas önemli olan AB'ye hızlandırılmış üyelik hemen alın bizi diyor Moldova'da Ukrayna gibi.
29:03Ama karışık bir süreç izlemeye devam edeceğiz.
29:05İkinci sırada ilginç bir olay var Rusya'da.
29:08Ben bir sürede izliyordum ama bunu getireyim mi getirmeyeyim mi getirmemiştim.
29:12Alexander Lunin diye birisi böyle madalyaları falan var.
29:15Bir köyde yaşıyor.
29:16Varunic'de bir köyde yaşıyor.
29:18Ve hep devlet için savaştığını söylüyor.
29:20Fiili anlamda savaşma silah elde savaştığı 20 yaşından beri savaştığım falan diyor.
29:2439 yaşında şu anda kendisi ve kor general olduğu söyleniyor.
29:28Ne kadar bir kor general bilmiyorum.
29:30Ve instagramı falan da yasaklı instagramı da kullanarak bir sürü yayın yapıyor.
29:34Milyonlarca insan bunu izliyor özellikle son zamanlarda.
29:37Çünkü ısrarla Putin'le görüşme istedi.
29:40Halkımızın durumu nedir?
29:41Ordunun durumu nedir?
29:42Savaşta durum nedir?
29:44Askerleri işte işkenceyle neredeyse ölüme sürüyorlar.
29:47İşte şöyle yolsuzluklar var.
29:49Şu var bu var.
29:50Beni dinleyin sayın Putin.
29:52Bana bir saat ayırın.
29:53Ben bütün Rusya gerçekliğini size anlatacağım falan dedi.
29:55Ondan sonra da bunu tekrarladı.
29:58Tekrarladı ve eğer beni bana kulak vermezseniz orduda darbe olur dedi.
30:03Orduda darbe olur dedi.
30:05Ve tutuklandı.
30:07Bakalım ne olacak?
30:10Bu deyince, bundan bahsedince Alexander Lunin diye böyle bir adam Ukrayna'da savaşmış en azından.
30:17Yani o 20 yıl falan ne kadar nerede savaşmış bilemiyoruz ama 22'nin sonundan beri Ukrayna'da savaştığı kanıtlı.
30:26Yevgeni Prigozhin tam bundan tam 3 yıl önce öyle bir Putin'in yakınındayken birdenbire bayrak açan,
30:33birliklerini kendisine bağlı birliklerini Moskova'ya süren ve daha sonradan da bu işin bastırılmasından sonra
30:39bir uçak kazasında ölen kuşkulu bir şekilde ölen hem ondan bahsediyorlar hem de yine belli bir süre önce
30:47benzeri şekilde eleştiriler getirip Putin'i destekler konumda ama ondan daha sertlik yanlısı bir de Igor Strelikov diye birisi vardı.
30:56O da hapiste şu anda.
30:58Onlardan bahsediyorlar.
30:59Yani Rusya'daki muhalefet veya sertlik yanlıları veya sağ muhalefet, milliyetçi muhalefet,
31:05belki de bunu ileriki programlardan birinde ayrıca ele almakta yarar var.
31:09Lunin olayını da izlemeye devam edeceğiz.
31:12Üçüncü sırada bir ödüm haberini ayrıca vermek istedim.
31:14Ya altını çizerek Sergei Ivanov öldü.
31:16Şimdi 2000'li yılların başında Rusya'nın en etkili kişileri kim deseydiniz işte bu üçlüyü söylerdim.
31:22Putin, Medvedev ve Ivanov.
31:25Şimdi sıra devlet başkanlığına geldiğinde acaba Putin kimi seçecek?
31:31Hani kendisi iki dönemden sonra başbakanlığa geçmek istedi, anayasayı o zaman bozmak istemedi.
31:36Sıfırlama düşüncesi daha sonradan çıktı.
31:38O zaman bu ikisi çok konuşulmuştu bunların rekabeti, sessiz rekabeti.
31:42Ivanov geçen hafta öldü 73 yaşında.
31:46Yine o da Leningradlı, KGB kökenli Putin gibi.
31:50Ve işte çeşitli aşamalarda önemli şeyler.
31:53Hem Cumhurbaşkanlığı İdaresi'nin başında olduğu, hükümetin başbakan yardımcılığı yaptı, savunma bakanlığı yaptı.
32:01Her zaman savunma sanayi ile ilgili ön sıralardaydı.
32:04En son işte öpeyce bir geriye gitti.
32:06Ekolojik alanda danışmanlık falan yaptı ama o artık onun düşüşünden sonraydı.
32:11Ve öldü.
32:12Hiç açıklama yok.
32:13Neden öldü falan söylenmiyor ama.
32:14Oğlunun ölümünden sonra hem sağlık sorunlarının arttığı, bazı iddialara göre doğru yanlış bilemem, içki vesaire çoğaldığı falan söyleniyor ama.
32:25Şöyle bir hikayesini de var ekleyeyim onu da.
32:28Oğlu bir trafik kazasında 68 yaşında bir kadını öldürüyor.
32:35Ve ondan sonra tabii şeyde yönetimde, Ivanov da yönetimde onun üzerine hemen kapatıyorlar.
32:42Böyle şeyler oluyor biliyorsunuz.
32:44Ve oğlu hiçbir ceza almadan falan bu işten sıyrılıyor.
32:49Tepki gösterenler de oluyor ama fazla ses çıkmıyor tabii.
32:52Olay kapatılıyor.
32:53Hatta yaya geçidinin hemen bir gece içinde başka bir yere çizildiği, boyandığı falan gibi iddialar da var.
33:00Ben bunları bilemiyorum ama böyle bir şaibeli bir olay oluyor.
33:03Ve yıllar sonra oğlu bir Arap ülkesinde, Birleşik Arap Emirlikleri'ne tatile gittiği sırasında, o sırada yüzerken, sağlık sorunu mu
33:14geçiriyor bilmiyorum.
33:15Boğuluyor, ölüyor.
33:16Ve ondan sonra iki oğlu var.
33:18Kendisinin, Ivanov'un böyle destekleyerek devlette önemli makamlara getirdiği, önemli resmi şirketlerde falan.
33:23Bu oğlunun ölümünden sonra, Ivanov'un da düşüşünün daha hızlandığı söyleniyor.
33:30Böyle bir üçlü vardı.
33:31Şimdi o üçlüden diğerine mi bakalım?
33:33Medvedev'e bakalım.
33:34Medvedev biliyorsunuz çok sert açıklamalar yapıyor.
33:38Her zaman Putin'in arkasında hemen hala gücünü konuşturuyor.
33:43Ve geçen gün Putin konuşurken Medvedev uyuyakaldı.
33:47Şimdi üstelik seçim kampanyası 20'sinde seçim var.
33:51Eylül'ün 20'sinde Rusya'da Duma seçimleri, parlamento seçimleri.
33:55Bakın, gitmiş Putin konuşurken, lider konuşurken, parti başkanı olan, yani bu şeyin konuşması, Birleşik Rusya Partisi'nde konuşma ve partinin
34:05yasal olarak en azından başkanı Medvedev.
34:08Büyük lider konuşuyor, parti başkanı uyuyor.
34:11Uyuyor, onunla da ilgili epey şeyler var, zaafları vesaire, alkol öne şeyleri falan da var, iddiaları falan da var.
34:20Böyle bir şey, aynı zamanda Rusya'da ilginç bir uygulama daha var.
34:23Seçimlerde hep böyle bir beşli çıkarıyorlar halkın önüne, televizyon kampanyasında falan.
34:28O beşliye geçen de girememişti partinin resmi başkanı Medvedev, şimdi de giremedi.
34:33Lavrov var, Moskova Belediye Başkanı Sabiyenin var.
34:35İşte çocuk haklarına da ilgili bir kadın var ve iki tane de savaş ve asker ordunun temsilcisi var.
34:44Medvedev böyle bir düşüş yaşıyor.
34:46Bir de fiziksel olarak da böyle lideri konuşurken kendi partisinin kongresinde veya şeyinde platformunda uyuyan bir Medvedev.
34:56Son iki haberimize gelelim.
34:57Moskova Bakü'den 11 vatandaşını istedi.
35:00Tam bir yıl önce biliyorsunuz gerginlik çıkmıştı.
35:03Gerginlik daha önce çıktı da bu uçağın düşürülmesi falan 2024 sonunda.
35:07Tam bir yıl önce işte bazı şeylere misilleme olarak falan, bazı Azerbaycan kökenli Rusya vatandaşlarına, Rusya'da karşılaştığı şeylere misilleme olarak,
35:18Bakü'de de bazı Rus vatandaşları tutuklanmıştı hem de böyle biraz göstermelik olarak televizyon kameralarının önünde falan.
35:25Onlar hala içeride tam bir yıl oldu.
35:27Üstelik uyuşturucu ticareti gibi, siber suçlar gibi bir takım uydurma suçları falan diyorlar Moskova ve onu talep etti geçtiğimiz gün.
35:36Yani Moskova Bakü gerginliği hala devam ediyor.
35:39Hala bir türlü o çözülemedi.
35:41Aliyev ile Putin bir araya gelmişti.
35:43Kucaklaşmıştı ama olmadı.
35:44Evet şimdi son haberimizde biraz daha iyi bir haber olsun.
35:49Yani bizim de yüzümüzü güldürsün.
35:52Kim güldürebilir?
35:53Aslında şu aşamada bile iyi bir başarı alıyor.
35:56Moskova'da bale yarışması var.
35:58Uluslararası Moskova Bale Yarışması.
36:00Ünlü Bolşoy Tiyatro'da yapılıyor.
36:03Devlet Opera ve Bale Sanatçısı, Türkiye'den oraya giden Nilay Tahiroğlu.
36:08Bu 15. Uluslararası Moskova Bale Yarışması'nda yarı finale yükseldi.
36:12Balşoy Tiyatrosu'nda gösteriler yapılıyor.
36:16Ve yarı finalde yarın 1 Temmuz'da.
36:19Yani büyük bir başarı.
36:21Bu aşamaya gelmesi bile büyük başarı.
36:22Bakalım yarın yarı finalde ne yapacak Nilay Tahiroğlu diyelim.
36:27Ve programı bitirirken de şunu söyleyeyim.
36:29Bu Perşembe yayın yok.
36:32Belki yaz dönemi sadece haftada bir yayın yaparız.
36:36Küçük bir yaz molası da vereceğiz ama şu anda daha devam ediyoruz.
36:39Ama Perşembe günleri yayın yapmayabiliriz.
36:43Acil bir gelişme olmaz ise diyelim.
36:46Ve bir sonraki salı buluşmak üzere.
36:47Hoşçakalın.
Yorumlar