- 5 saat önce
📍 Orban’la beraber kimler kaybetti?
📌 Trenin: Orban'ın arkasında Rusya değil ABD vardı
📌 Paskalya ateşkesi Ukrayna'da barış için fırsattı
📌 65 yıl önce Gagarin, bugün Artemis
🎙️ Hakan Aksay yorumladı.
📌 Trenin: Orban'ın arkasında Rusya değil ABD vardı
📌 Paskalya ateşkesi Ukrayna'da barış için fırsattı
📌 65 yıl önce Gagarin, bugün Artemis
🎙️ Hakan Aksay yorumladı.
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:11Dünya'nın gündemi bizim de gündemimiz Macaristan seçimleri hala kim kazandı kim kaybetti
00:18Evet bazı isimler var kazanan ve kaybedenlerin ama biz biraz daha öteki isimleri çıkarmaya çalışıyoruz
00:25Veya neden kaybetti Rusya'da bunun etkisi nedir Ukrayna'da etkisi nedir diğer coğrafyalarda ve tabii ki bizim programımız kapsamında sık sık
00:36ele aldığımız Trump
00:37Kaybedenler kazananlar kim oldu ve neden şimdi elbette konu bir parça Macaristan uzmanlığını gerektiriyor o uzmanlıkta çok az insanda var
00:50Biz de bu tür durumlarda Macaristan uzmanı değilim ama diyoruz ama ister istemez Macaristan analizini bir şekilde katıyoruz yaptığımız yorumlara
01:03Onun için bunlara belki biraz dikkatli yanaşmakta yarar var biraz kuşku göstermekte yarar var onun için bazen bu programın konseptini
01:16ve uzmanlık alanını sınırlayan cümleler edebilirim kendimi ve sizi uyarıyorum
01:23Şimdi Macaristan'da seçimler oldu seçimlerin sonucu da 16 yıllık bir otoriter lider Orban devrildi bu başlı başına çok önemli bir
01:35gelişme sadece Macaristan için değil diğer ülkeler açısından da çıkarılacak dersler var
01:41Bir kere en başta da şu yani otoriter liderler çok sıkı oturuyorlar yapışıyorlar koltuğa onları da kaldırmak kolay olmuyor ama
01:48kalkıyorlar işte
01:50Yani illa ölüm Allah'ın emri ölümle çıkarmak oradan değil odadan bazen sandık yoluyla da çıkabiliyorlar
01:59Yani insanların hala eğer sandık varsa tüm antidemokratik koşullara rağmen hala sandık varsa halk bir gün burasına kadar geliyor ve
02:09sandıkta da yollayabiliyor
02:11Yani çok zor bir seçim çünkü Orban her şeyi kendine göre ayarladı hukuk sistemini seçim sistemini falan yani onu aşmak
02:20için çok çaba sarf etmek ve çok oy almak gerekiyordu çoğunluğu almak için
02:25Ama şimdi de muhalefet o kadar çok oy aldı ki o antidemokratik yasaları Orban'a karşı ve Orban şeyindeki etkisindeki
02:36güçlere karşı hatta diğer muhalefetlere karşı kullanabilecek durumda
02:40Anlatabiliyor muyum yani hukuksuzluğu çok fazla zorlarsanız o hukuksuzluk bir gün gelir size karşı da kullanılabilir
02:49Bunu bugün yaşıyoruz Macaristan'da ve zaten ilk açıklamalarından birinde yeni lider Magyar dedi ki temizliyoruz
02:59Yani bu hukukta özellikle yargı hukukunun tepesindekiler falan yani Orban'ın çok kullandığı yargı onların hepsini temizliyoruz
03:08Kim varsa onları temizliyoruz yani bir önlem ve ondan sonra o da yani ne kadar demokratik bir düzene geçer o
03:15da ayrı bir konu ama onları kullanacak kendisine karşı kullanılan antidemokratik yasaları kullanarak daha çabuk ortalığı temizlemeye çalışacak
03:24Bu da maalesef hayatın bir kuralı şimdi Orban'ın devrilmesi zordu işte demikler de öyle dışarıdan da çok güçlü destek
03:31aldı
03:32Bakın kimler yoktu ki Trump bir kere destekledi Trump adamını işini gücü bıraktı Vance'i oraya gönderdi
03:41Yani G.D. Vance Trump'ın yardımcısı ABD başkan yardımcısı oraya gitti 24 saat orada propaganda yapmaya çalıştı
03:49Yani bu bir fiyasko tabi ki ABD'nin orada yenildiğini söyleyebiliriz
03:54Hatta şunu da söyleyenler az değil
03:57ABD bu kadar desteklediği için Trump ve adamları o kadar desteklediği için bu fark bu kadar açıldı diye
04:03Çünkü ABD öyle bir şey ki kimi desteklese o gidiyor yani şimdi daha önce de oldu başka ülkelerde de oldu
04:11İşte ABD Trump Kanada ile ilgili bir şey söylüyor tersi oluyor ters başka bir aday kazanıyor
04:17Romanya'da öyle Fransa'da birilerini destekliyor Almanya'da birilerini destekliyor ötekilerinin işine yarıyor
04:23Grönland öyle Danimarka liderini güçlendirdi vesaire
04:27Yani Trump'ı desteklemek ya Trump'ın desteğini almak iyi bir şey değil lanetli bir destek oluyor bu
04:33Şimdi onun dışında Trump'ın dışında Netanyahu da tabi ki onun partneri o da destekledi
04:40Bu iyi bir şey mi kötü bir şey mi siz karar verin
04:43Onun dışında çeşitli önemli liderler ve bunların arasında Putin de var Putin ayrıca geleceğiz
04:48İtalya İtalya'dan da destek geldi İtalya yönetiminden Arjantin yönetimi yani sadece popülist liderler genellikle
04:56Desteklediler ama bu desteğin işe yaramadığı bir şey vardır
05:00Eğer içeride rekor sayıda 2. Dünya Savaşı sonrasında rekor sayıda şey sosyalist sistem sonrasında daha doğrusu
05:08Rekor sayıda seçmen sandık başına giderse ve sonuçta böyle net kesinti şeysiz ufak tefek farkla değil büyük bir farkla gelirse
05:16Hiçbir böyle destek işe yaramıyor işte halkın gücü bu
05:20Bu ilk açıklamalarında magyar hukuk devleti dedi otoriter rejimle yolsuzlukla mücadele dedi
05:27Ne kadar samimi bunu göreceğiz tabi ki ama önemli bir şey yurt dışında çıkanlar artık dönebilir dedi
05:33İçeride artık biz normal bir şey yapacağız düzen kuracağız dedi olağanüstü halini kaldıracağız dedi vesaire
05:39Yani Macaristan'da otoriterlik çöpe gitmiş görünüyor
05:42Niye böyle biraz temkinli konuşuyorum
05:46Şundan dolayı bazı yorumlara bakıyorum özellikle Türkiye'de biz bir sürü şey duygularımızla anlıyoruz ya
05:51Aklımızdan çok duygularımız yüreğimizle kavramaya çalışıyoruz
05:55Öyle devrim falan olmadı ve başa gelen de çok farklı bir güç değil
05:59Daha düne kadar daha net söyleyeyim Şubat 24'e kadar yani 2 yıl öncesine kadar Orban'la birlikte çalışan birisi
06:07Onun yaklaşımlarını siyasi ideolojik yaklaşımlarını büyük ölçüde paylaşan birisi
06:13Yani bambaşka bir güç değil
06:15Yani bazıları öyle paylaşımlar yapıyorlar ki Twitter'da falan bakıyorum
06:19Sanırsınız ki Macaristan bir günde hop İspanya oldu
06:23Sosyalist oldu falan Sanchez oldu şey bu başa gelen magyar
06:27Yok öyle bir şey yine sağ başta sadece onu farklı bir şekilde yönlendirmeye çalışacaklar
06:34Belki de çok fark olmayacak
06:36Tabi ki AB ile ilişkileri Avrupa'ya dönüş dedi
06:39Avrupa ile ilişkileri Orban çok germişti onu düzeltecek
06:43Ama onun dışında yani mesela Ukrayna ile ilişkiler ne olacak
06:47Bir bakıyorsunuz ilk açıklamalara biraz sağa sola giden açıklamalar yapıyor Macar
06:53Diyor ki bu 90 milyar avro şeye verilecek Ukrayna'ya verilecek
06:59Ya diyor bu ben ne yapayım diyor bunu daha önce reddetmişti diyor
07:02Orban zamanında Aralık'ta reddedildi
07:04Ha demek ki o öyle diye Ukrayna'ya bunu vermeyecekler
07:08Yani bu da oyunu değiştirmezse
07:10Ama diyor birkaç dakika sonra ben bunu da diyor şey yapmak için engellemek için özel bir şey yapmam
07:16Yani buna çok iyi bir laf değil herhalde ama biraz kıvırmak diyoruz siyasette
07:20Sonra Ukrayna ile ilgili açıklamalar yaparken Avrupa Birliği'ne hızlandırılmış üyelik olmaz diyor
07:26Yani biz o açıdan Ukrayna'yı destekleyemeyiz
07:28Savaş halinde bir kere diyor bu 10 yılda falan olacak bir şey değil
07:31Daha uzun bir süreç gerekiyor diyor
07:34Buna benzer şeyler
07:35Tabi ki yani biz tabi ki Orban'ı daha çok Rusya lideriyle ABD lideriyle hatta Çin lideriyle yakın ilişkilerinden dolayı
07:46ele aldık pek çok şeyde ama
07:47Belki burada şunu da koymak lazım
07:50Rusya yandaşlığından daha önemli bir şey Ukrayna karşıtlığıydı herhalde ve bundan belki de yeni lider Magyar da etkileniyor
08:00Çünkü yani bir enerji sorunu var pragmatik ilişkiler diyorlar pragmatizm temelinde
08:06Enerjisi işte oradan Rusya'dan petrol alıyor gaz alıyor gaz biliyorsunuz Türk akımıyla geliyor orada sorunlar oluyor
08:14Petrol duruşma hattı vardı Ukrayna'dan gelen bir şeyler oldu başına bir şeyler geldi karanlık bir şeyler
08:20Ukrayna açmadı vesaire yani zaten onların arasında başka sorunlar da var
08:24Ukrayna'daki Macar azınlık meselesi var
08:27Yani o arada bir gerginlik var bu sonuna kadar düzelecek bambaşka bir politika uygulayacak falan
08:32Hayır böyle bir şey yok
08:34Aynı zamanda Avrupa içinde özellikle de Doğu Avrupa içinde Ukrayna'dan rahatsız olan
08:40Hatta onu başlarda çok desteklemesine rağmen Polonya var
08:43Başka ülkeler var ama onların tepkisini en çok Orban biraz da kişiliğinin etkisiyle bangır bangır böyle söylüyordu
08:50Böyle çok fazla öne çıkan olumsuz Ukrayna'ya karşı tavrıyla o şimdi gidiyor ama yenililer ne yapacak ne edecek bunları
08:59göreceğiz
09:00Şimdiden yumuşak sözler ediyor yani ben diyor Trump'a telefon etmem Putin'e telefon etmem ama onlarla ilişkimiz sürecek onlar
09:07ederlerse görüşürüm falan
09:08Rusya da tabi biraz ona göre bir sinyal verdi hemen Lavrov konuştu
09:14Şey yaparız biz pragmatizm temelinde ilişkilere devam ederiz falan
09:18Yani uluslararası ilişkiler böyle
09:20Öyle bir anda hop diye bir şeyler ters dönmüyor 180 derece dönmüyor
09:24Herkes bir hesap yapıyor hesap kitap yapıyor ekonomi hesaplıyor siyasal etkilerini hesaplıyor vesaire
09:30O anlamda çok önemli bir şey değerini düşürmek için söylemiyorum bir otoriter bir lider devrildi gitti yerine bu gördüğünüz genç
09:39arkadaş geldi 45 yaşında
09:42Ama her şey bambaşka oldu devrim oldu vesaire belki de çok da fazla bir şey değişmeyecek ama bu liderin de
09:49bangırın da büyük bir başarısı olduğunu söylemek lazım
09:51Burada tabi Türkiye ile her şey paralellik kurmak falan kolay değil Avrupa burası ve Avrupa'da bazı şeyleri yapabiliyorsunuz bazı şeyleri
09:59yapamıyorsunuz
09:59Türkiye'de belki antidemokratik bazı yollardan gitmek biraz daha az şey var ayağınızın takıldığı orada o faktör de var
10:07Bir de tabi ki Magar çok iyi çalıştı 2 yıl içinde çok iyi çalıştı
10:10Yani mesela partiden çıkıyor iktidar partisinden çıkıyor ve böyle bir güce ulaşıp büyük bir farkla kazanıyor
10:17Bunu Türkiye ile dediğim gibi aynı paraleller zor ama AK Parti içinden çıkan Babacan ve Davutoğlu
10:25Çıktılar ama geçmişin öz eleştirisini yapmadılar
10:29Acaba Magar yaptı mı dediğim gibi uzmanı değilim ama gördüğüm kadarıyla Magar bazı konularda yaptı
10:35Ben de dedi daha döne kadar şu hataları yapıyordum
10:37Ama bunları temizleyeceğiz biraz kısmen de olsa bir öz eleştiri var
10:41Türkiye'de de öz eleştiri yapmak pardon demek falan Türkiye'de yok güçsüz gösteriyor
10:46Yani ondan sonra da güçsüz sonuçlar alıyorsunuz AK Parti içinden çıkıyorsunuz
10:50Ondan sonra böyle ufak şeylerle sonuçlarla seçimlerde etkisiz bir güç oluyorsunuz
10:57Şimdi Rusya ile ilişkiler açısından çok gündeme geldi biliyorsunuz daha seçim ortamında
11:03Ben onlara çok fazla girmemiştim çünkü seçim ortamında her türden yalan propaganda
11:08Kara propaganda falan oluyor ama seçimden sonra da söylenen bir şey var
11:11Rusya Dışişleri Bakanı Lavrov'la onların Dışişleri Bakanı
11:16İsmini yanlış telaffuz etmiyorsam Siyarto arasında böyle şeyler var
11:19Konuşmalar falan var yansıyan telefon konuşmaları var dinlenen ve yansıtılan
11:25Orada neredeyse şey gibi Lavrov onun üstüymüş gibi Emret Komutanım şeyinde konuşuyor Siyarto
11:33İşte Lavrov şey diyor mesela onların bir oligarkı var Özbek kökenli Rus vatandaşı
11:38Alişar Osmanov onun bir kız kardeşinin bir işi vardı diyor işte ABD işleri onları hallettim mi yaparız efendim vesaire
11:44Bir de şey yani Orban o kadar gerdi ki ilişkileri yani Avrupa Birliği üyesi olan Orban'ı Macaristan'ı ekarte
11:52ederek kendi arasında gizli toplantı falan yapmaya çalıştı
11:55Yani çünkü bütün toplantıların bilgilerini Moskova'ya gönderiyordu casus var dediler yani bunu birkaç defa duydum casus arada bir üye
12:03casus
12:04Böyle yani şimdi Putin ve Rusya soğukkanlı karşıladı yani aşağı yukarı soğukkanlı bir ara Peskov'a sordular Putin'in sözcüsü
12:14Kutlayacak mısınız? Gerekliydi gereksizdi bilmiyorum biz kutlamayacağız dedi yani o arada işte dost olmayan ülkeler kategorisinde falan gösterilmesi
12:22Gerekli miydi değil miydi bilmiyorum ama ertesi gün yani yine Macar halkının seçtiği biz onunla çalışacağız falan gibi biraz daha
12:29yumuşattı
12:30Dediğim gibi Lavrov'un açıklaması oldu sonra son haftalarda bizim birkaç kez buradan verdiğimiz dış politikada önemli bir isim Dimitri
12:38Tren'in bir küçük yazı yazdı
12:41Orada dedi ki yani Rusya açısından öyle çok büyük bir kaybedilen bir şey de yok dedi yani abartmayın Rusya Avrupa'da
12:48zayıflamış bilmem ne olmuş falan abartmayın
12:50Bir kere Orban dedi Rusyanlısı değildi Orban ılımlı bir öyle tarif ediyor ılımlı bir Macar milliyetçisiydi ve Macaristan'ın çıkarlarını
13:00düşünüyordu Rusya'ya karşı da olmak bilmem ne falan değil
13:02Rusya'yla da ilişkisi bir çıkar ilişkisiydi özellikle enerji üzerinden çıkar ilişkisiydi ona göre davranıyordu bir de kişisel ilişkiler kurdular
13:10şeyle Putin'le bir de öyle bir faktör var yani kişisel liderler bazen kişisel ilişki kuruyorlar
13:15Çelişkileri kendi aralarındaki anlaşmazlık olsa da Putin de bunları kuruyor işte Orban'la da böyle bir şey vardı Erdoğan'la
13:21da farklı konumlarda olmalarına rağmen kişisel ilişkileri var bunu da Rusya ve Macaristan kaybetmiş durumda yeni liderle kurabilir mi bilmiyoruz
13:29ama
13:29Tren'in de vurguladığı gibi bir pragmatizm temelinde asıl diyor Trumpçı diyor o asıl Trumpçı bilemiyorum Trumpçı mı değil mi
13:36ama Trump'a da Putin'e de epey şey yapmıştı yaklaşmıştı ilişki belki biraz sonra ama yine de sürer diyor
13:43gelişir böyle
13:44Çünkü çıkarlar var diyor şimdi Macaristan bundan sonra ne olacak AB üyeliğini daha çok kullanacak NATO üyeliğini daha çok kullanacak
13:53yine Macaristan'ı sosyalist devrim yapmış bir ülke olarak görenlere söylüyorum
13:57NATO'cu, AB'ci, Batıcı vesaire daha yumuşatacak ama çıkarlarını da ABD ile ilişkilerinde de Rusya ile de başka yerlere
14:05ilişkilerinde çıkarlarını koruyacak
14:07Benim şöyle bir sorum var şimdi Orban Türk devletleri teşkilatına katılıyordu hatta orada bir toplantı yaptı o da Türk olmuş
14:15yani o Hunlu falan ya bizim geçmişimiz Bay Bora'nın oğlu Tarkan mıydı yok Bay Bora'nın oğlu Karaoğlan'dı da
14:22Tarkan vardı şeyler
14:23Her neyse yani bu Macarlar Türk kalmaya devam edecek mi bu teşkilata ilgilerini koruyacak mı Orban zamanındaki gibi bu Mager
14:33döneminde de yoksa Türk olmaktan vaz mı geçecekler biraz espriyle karışık bunu sormak istiyorum
14:38Böyle yani birden beri her şey değişti siyahtı beyaz oldu vesaire bu tür yorumları yapmayalım ama bir otoriter rejimin çöpe
14:49gitmesi önemli
14:50Bakalım bundan sonra bunu demokratik bir hale getirebilecekler mi yoksa bu düzenin de nimetlerinden yararlanalım derken yeni otoriter eğilimli en
15:01azından bir düzeni mi o yolu mu tutturacaklar bunları göreceğiz
15:06Çok da acele etmemek lazım gelişmelere bakmak lazım gelişmeler deyince kısaca da Ukrayna'daki gelişmelere bakalım
15:12Şimdi önemli bir gelişme oldu ateşkes oldu her ne kadar savaş sürüyorsa da ve 4 yıldan sonra bu görüntülerinde şey
15:19yapıyorsunuz görüyorsunuz durmadan birbirlerini çok ağır bir şekilde bombalıyorlar son aylarda daha da kanlı geçiyor ama
15:25Paskalya ateşi ki ateşkesi ki onu Zelenski önermişti önerisine cevap gelmemişti son günlerde Putin evet dedi orada bir ateşkes yapacağız
15:35bir gün dedi
15:36Bir buçuk gün dediler 36 saat dediler hatta 32 diye geçti bazen şeylerde ve 12'sinde ve onu takip eden saatlerde
15:44böyle bir ateşkes oldu her iki tarafta birimden şikayetçi özellikle Ruslar Ukraynalılardan binlerce kez bozuldu silah sesleri geldi vesaire ama
15:52bir ateşkes oldu
15:54Bana öyle geliyor ki bu bir fırsattı yani ateşkesle birlikte susan silahlar daha sonradan da susmaya devam edebilirdi bu iki
16:04ülke açısından ve bu arada Rusya açısından da bir fırsat olabilirdi
16:07Yani böylece barış olmaz belki hemen pat diye gelmez böyle barış böyle zor bir durumda ama ateşkes devam eder buradan
16:15da başka şeyler çıkabilirdi çünkü iki tarafta çok yoruldu çok kan dekülüyor karşılıklı olarak ama olmadı tekrar savaşmaya başladılar bunu
16:22Rusya'da açıklamakta çok zor değildi
16:24Rusya'nın devlet kanalları falan çok güçlü orada ne derse halkın büyük bölümü buna kolaylıkla inanıyor üstelik sadece Rusya Ukrayna
16:33'ya zarar vermiyor Ukrayna'nın da son zamanlarda bu petrol işletme şeyleri rafinerileri Novosibirsk vesaire limanlar başka yerlere saldırıları da
16:41çok yoğunlaştı
16:42Böyle bir şey olabilirdi benim dikkatimi çeken Peskov'un bir açıklaması vardı burada Peskov Putin'in sözcüsü bir kez de
16:50burada sahneye çıktı ve dedi ki Rusya ile Ukrayna arasındaki toprak anlaşmazlıkları sayılı kilometrelerle ifade edebilecek düzeyde dedi ne demek
17:02istedi sayılı ya çok az bir yerden bahsediyoruz ya diyor nereden bahsediyor Donbass Donetsk
17:09Veya işte Donbass onların birlikte şeyi Donetsk ve Luhansk'ın Luhansk'ı zaten Rusya'ya artık aldı tüm ile diyebiliriz
17:16Donbass'ta Donetsk'te bazı yerler kaldı bazı yerler dediğimde son Rusların verilerine göre %17-18 falan kaldı yani küçük bir alan
17:25kaldı şunu demek istiyor Peskov ver kurtul ya bunu da verirsen biz belki bu savaşı bitiririz diyor bu önemli bir
17:33şey değil birkaç kilometre ne olacak diyor ama tersinden de düşünmüyor birkaç kilometre ne olacak o da orada kalsın hadi
17:39savaşı bitiririz
17:39bitirelim demiyor çünkü o Donbass'ın tümüyle ele geçirilmesini Rusya anlaşılan tümü de takmış durumda yani ben böyle bitirebilirim belki
17:48savaşı onun da garantisi yok ama bunu almazsam halkıma da anlatamam diye belki de bu arada ABD ara buluculuk işinin
17:57peşini bırakmış durumda
17:58yani başka şeylerle uğraşıyor İran'la uğraşıyor falan ve Türkiye bu durumda ara bulucular soyundu bir iki çıkış yaptı devamı
18:06gelmedi gelecek mi umarım gelir yani bir şekilde birilerinin ara buluculuk etmesi ve buradan barış olması bile ateşkesi çıkarmaları lazım
18:14diyelim ve buradan basına geçelim
18:23basında iki örneğimiz var Rusya basınından bir karne giden Rusça basın diyelim daha doğrusu bir karne giden Moskova için Orban
18:32'ın yenilgisinin anlamını sorgulayan bir makale çıktı yeni bir makale çıktı
18:40orada Carnegie'nin uzmanların analizine göre Avrupa içinde AB içinde Avrupa'nın tek Ukrayna karşıtı gibi görünen Orban'dı diyor çok
18:50gürültülü konuşurdu vesaire ama aslında Slovakya, Polonya, Almanya, Çekya bunlar da aslında karşıydı büyük ölçüde Ukrayna'ya ama onlar daha
19:01kibarca daha böyle içeriden derinden gidiyorlardı
19:04sinsi demek istemiyorum ama saman altından o şekilde ama çok bağırıp çağırdığı için Orban çok dikkat çekti
19:13Orban'ın şeyi de diyor yani siyasi evrimi de çok renkliydi yani 16 yıl öncesi 17-18 yıl oralara bakarsanız
19:22Rusya'ya Gazprom'a karşı dünya şeyi söz söylüyordu eleştirileri şey yapıyordu
19:28yani çok hakarete yakın düzeyde eleştirileri vardı sonra işte Rusya'yla yakınlaştı bu enerjiydi şuydu buydu diye ve Ukrayna karşıtı
19:38haline geldi 90 milyon euroluk şeyi de engelleyen başlıca ülke başlıca kişi anlamına gelecek sözler etti ve hep onun üzerinde
19:49kaldı ihale
19:50Orban böyle biriydi ama aslında Orban'da tümüyle Rusçu değil anlamına gelen şeyler var burada ve Macar halkında da Rusçuluk çok
19:59popüler bir şey değil diyor
20:00Burada tarihe gidelim ve Sovyetler Birliği döneminde 1956'da sonbaharda Macaristan'da bir ayaklanma çıkmıştı o ayaklanma 1-2 ay içinde bastırıldı
20:12ama onu bastırırken Rus birlikleri oraya girdiler
20:15Ekim ayında çıkan ayaklanma Kasım başlarında sanırım Ruslar bastırdı ama o arada yani sayılar doğrudur değildir bilemiyorum ama 2500 civarında
20:24insanın öldüğü 200 bin civarında insanın da yurt dışına kaçtığı söyleniyor
20:29bundan dolayı Macarların bir anti Sovyet anti Rus tepkisinin olduğu ve o tepkinin hala bugünlere kadar geldiği söyleniyor ki bunlar
20:37boş sözler değil diye düşünüyorum
20:39Bununla birlikte Putin-Orban yakınlaşması oldu bir de şey Orban'da çok fazla yolsuzluk vardı işte eş dost bilmem ne bunlar
20:48çok fazla ekonomiye hakim oldular
20:51Son yıllarda özellikle Trump'la, Xi'le, Putin'le ilişkileri geliştirirken içeride keyfine göre davrandı
21:00Şimdi Macar bunların üzerine gidiyor hukukçu ailesinden geliyor işte babası dedesi vesaire bu önemli yerlerde ailenin bir tecrübesini almış durumda
21:10ve AB Avrupa Birliği ile anlaşmazlıkları bir an önce çözmeye çalışıyor Avrupa'nın ben bir parçasıyım mesajını veriyor ve yolsuzluklara
21:19karşı da hemen işe başlayacağını böyle bakanlık kuracağını vesaire mesajları
21:23Yani Orban'ın her türlü durumda yorulduğunu o 16 yıl içinde yorulduğunu aslında ben bunu şey diye anlıyorum Orban'dan da
21:30millet yoruldu bıktı öyle bir şey de var
21:33Bundan dolayı da Macar şimdi hızlı girdi kadro temizlik harekatı başlattı Orban'ın elemanlarını temizlemeye çalışıyor
21:41AB ile ilişkileri iyileştirmek için diyor Rusya ile ilişkileri bozarım diye bir vaatte bulunmadı hep bu konularda çok temkinli konuştu
21:48diyor bu önemli
21:48Onun için Rusya ile ilişkilere de devam edecek otoriter olur olmaz bunu zaman gösterecek diyor katılıyorum demin ben de söyledim
21:55Ama bu arada Moskova kişisel ilişkiyi çok seviyor diyor Moskova derken burada Putin'i anlıyoruz
22:01Kişisel ilişki yani Trump ile özel bir ilişki kurdum mu iyi Orban ile kurdum iyi Erdoğan ile kurdum iyi Modu
22:07ile kurdum
22:07Yani böyle yani uzun bir şeylerin tartışılmasını görüşülmesini mecliste parlamentede komisyonlarda böyle birisi değil
22:14Putin de başka bazı liderler gibi onun için telefon açınca ya işte Sayın Erdoğan Sayın Orban Sayın Trump bunu çözelim
22:24O da tamam kardeşim hemen çözüyorum bunlardan çok hoşlanıyor bu türden demişleri de var böyle kişisel ilişki
22:30Şimdi bakalım o kişisel ilişki olacak mı Ukrayna ile bir yumuşama olur herhalde diyor ama diyor aradaki sorunlarda
22:37Türkiye'de kendini korur ve çok büyük değişiklik olmayabilir büyük ölçüde benim katıldığım şeyler çok kısaca ikinci bir basından ikinci bir
22:44örnek vereyim internet basınından
22:46O da Avrasya sitesinden veya Daily sitesinde aslında Rus basınında değişik şekillerde çıktı çok kısa bir şey
22:53O da ABD NATO'dan bu bir Amerikalı'nın Joe Kent'in yorumu eski ABD Ulusal Terörle Mücadele Merkezi Direktörüydü istifa
23:02etti biliyorsunuz
23:03Onun bir yorumu var ABD NATO'dan çıkacak diyor çünkü İsrail Türkiye ile savaşırsa eğer onun yanında yer alacak bakın yoruma
23:11Yani İsrail Türkiye ile savaşa hazırlanıyor ABD NATO'dan çıkacak ve İsrail'in yanında Türkiye ile o da savaşacak gibi çok
23:18iddialı bir yorum
23:19Bunu Alexei Pushkov Rusya'nın eski analisti gazetecisi şimdi milletvekili senatör dış politikali yakına ilgileniyor
23:29Diyor ki İsrail'in ikinci düşmanı zaten Türkiye'dir İran'dan sonra olmaz olmaz da demeyin her türlü şey olabilir olmaz dediğimiz
23:37şeyler başımıza geliyor
23:38İşte Venezuela bilmem Grönland tehdidi İran bıçaklar bilendi gibi bir laf da kullanıyor her şey olabilir ABD de NATO'dan çıkıp
23:46Türkiye'ye karşı savaşabilir gibi çok iddialı bir şeyde tezi ortaya atıyor diyelim
23:51Bunu kısaca geçelim ve kısa kısalarla son bölüme gelelim
24:01Son bölümde uzaya gidelim Ay'a gidelim yani gitmeyelim de Rusya İstanbul'da da biz gördük o İstiklal Caddesi'nde Rusya
24:12Başkonsolosluğu'nun civarında böyle Gagarin'in resimleri bir sergi fotoğraf sergisi gazeteler vesaire
24:19Maketten öyle Gagarin'ler Gagarin Yuri Gagarin 65 yıl önce 12 Nisan'da 12 Nisan 1961'de
24:28Ay'a gitmişti şey yapmıştı Rusya'nın Sovyetler Birliği'nin hamlesiyle uzay çalışmalarında Sovyetler Moskova önemli bir hamle yapmıştı
24:38Ondan sonra başka şeyler de oldu ABD daha geride kalmıştı ondan sonra onu yakaladılar falan şu tür yorumlar var
24:43Bugün ABD işte Nisan'ın başında gönderdikleri Artemis 2 dünyaya döndü işte 10 gün kadar kaldıktan sonra 54 yıl sonra
24:52böyle bir şey yaptılar
24:53ABD havacılık ve uzay azansı NASA 4 astronotla birlikte Ay'ın etrafındaki uçuşu başarıyla tamamladı
25:00Şimdi artık ABD çok daha ileride Rusya niye geride kaldı silahlanmalı değil ama uzay çalışmalarında diye bir tür eleştirilere rastladım
25:09Rus basınında da bunlara rastladım
25:12İkinci sırada Putin ve Pezeşkihan görüştü telefonla bir görüşme var bunun hepsini tabii ki bilmiyoruz ama Kremlin'den yapılan açıklamayla bazı
25:21şeyler öğrendik
25:22Tabii ki Orta Doğu ve İran İran'daki savaşı konuşuyorlar
25:26Rusya'nın desteğe devam ettiğini söylüyorlar açıklama çok sınırlı tabii insani destek vesaire ondan dolayı telefonda Pezeşkihan İran Cumhurbaşkanı teşekkür
25:36ediyor
25:36Bu gördüğünüz görüntü de herhalde 2025'in 17 Ocağı'nda bunların stratejik ortaklık anlaşması yaptığı günlerde veya
25:46Anlarda çekilen bir şey İslamabad görüşmesinde ele almışlar Pezeşkihan bilgi vermiş İran ABD görüşmelerini değerlendirmiş Rusya'nın uluslararası alanda durumu
25:56yetiştirmeyi amaçlı tutumuna da övgüler dizmiş
26:01Putin'de Orta Doğu'da biz ara buluculuk çabalarımıza devam edeceğiz aslında mesele bu Putin devam etmek istiyor Orta Doğu'da topa girmek
26:09ara buluculuk yapmak Rusya'nın kaybettiği konumlarını güçlendirmek istiyor ki bu mantıklı bir tutum
26:15Ondan kısa bir süre sonra da Lavrov Arakçı ile görüştü yani iki dışişleri bakanı görüştü demek ki Rusya ile İran
26:23bir şeylerin hazırlığında yeni hamlelerin hazırlığında
26:25Orta Doğu Orta Asya'ya gidelim Orta Asya'nın iki büyük devleti hatta kendi aralarında bir rekabet içinde olan hangisi
26:34daha büyük eski Sovyetler'de Orta Asya'da Kazakistan mı Özbekistan mı?
26:38Böyle tatlı bir rekabetleri de vardır Nezavi isimli gazetede okudum ben Tokayev ve Mirzioyev Buhara'da Özbekistan'ın tarihi şehri Buhara'da
26:47bir araya geliyorlar
26:48Kültür konusu da var işte ulaşım hatları, ekonomi, ticaret bunları falan da görüşüyorlar ve diyorlar ki bu Orta Asya çok
26:57fazla tartışılıyor
26:57Bu ulaşım hatlarında özellikle başka şeyler de var alternatif güzergahlar da var biz bir arada olalım
27:03Hem biz ikimiz hem de diğer Orta Asya ülkelerinde konsolide edelim ve bunları başka yerlere kaptırmayalım
27:10Mutlaka bu eski Sovyet ülkelerinden Kazakistan, Özbekistan, Tacakistan, Kırgızistan ve Türkmenistan'dan geçsin bu yollar diyor
27:17Ve aynı zamanda da bu iki ülke arasındaki zaten son yıllarda gelişen ilişki rekabetle birlikte gelişen ilişki daha altı çizilmiş
27:25Yaklaşık 2 milyar dolara yakın 1.8, 78 ortak proje olduğu açıklanıyor
27:31Kazakistan ve Özbekistan arasında bu önemli
27:33Enteresan bir şey var Rusya'dan bir haber gerçekten bunu yorumlamayacağım size bırakacağım
27:39Rusya'da George Orwell'ın tarihi o romanı 1984 epeyce satıyormuş
27:46Yani enteresan yani bir sürü insan şey diyor ya Rusya buraya gidiyor bakın o ülke bu ülke buraya gidiyor diye
27:53Son bir ayda %54 artmış satışlar bunu da şey veriyor Rusya'da Moskova'da Çitay Gorat diye bir şey var zincir var
28:03O veriyor ve 2025'in yani geçen yılın aynı dönemine göre artışı ele alırsak diyor
28:09Tam anlamıyla fırladı %81 arttı niye böyle sorusunu korkarak soruyoruz
28:16Onlar diyorlar ki korku işte korku edebiyatı vesaire özellikle distopya ilgisi çok fazla diyorlar
28:24Biz de bu cevabı yeterli kabul edelim ve geçelim
28:27Bu arada yayıncılık alanında önemli bir gelişme de zaten 2022'de Ukrayna Savaşı'nın başında birkaç tane yayınlar yayın durdurulmuştu
28:37Televizyonda Doş TV, radyoda Eko Moskvi ve gazetede Nova'ya gazete yeni gazete yani
28:44Eko pardon Nova'ya gazeteye sınırlı şartlarda varlığını sürdürmeye çalışan baskın olmuş
28:52Bayağı o baskın ve içerideki uygulamalar epeyce tartışılıyor
28:56Şimdi son iki şeyimize gelelim haberimize gelelim kısa haberimize
29:00Bir tanesi gerçekten yine ilginç sosyolojik bir şey açısında
29:04Ruslar kendini Avrupalı saymıyor
29:06Şimdi şu Rus kıyafetleriyle böyle çok özgüvenli duran kadınlar ve erkekler özellikle iki tanesi bakınca gerçekten öyle
29:14Şimdi Ruslar Avrupalı mı Asyalı mı bambaşka bir şey mi ulus mu veya gelenek mi güç mü falan bu çok
29:22tartışılır
29:22On yıllardan beri tartışılır belki de yüzyıllardan beri tartışılır
29:25Bir Rusya'nın önemli araştırma kuruluşu Vitsiyon bir araştırma yapmış ve katılımcıların yüzde altmış altısı biz farklıyız kardeşim demiş
29:34Biz farklıyız Rusya'nın değerler sistemi Avrupa'nın değerler sistemiyle örtüşmüyor
29:39Biz başkayız bizim yolumuz ayrı diyor
29:42Bunu geçmişe de dönerek açıklıyor şey Vitsiyon
29:45Araştırma merkezi 2006'da diyor benzeri bir şey yaptık
29:49O zaman Avrupa'nın bazı değerleri refah özgürlük insan hakları demokrasi falan
29:54Ona yakınlık duyan epey şey vardı insan vardı
29:57Araştırmalarda yüzde 42 çıkıyordu şimdi yüzde 24 2 ile 4 yer değiştirmiş falan
30:01Yani tabii savaştır gerilimdir falan bunların etkisiyle Rusya daha çok kendine dönüyor
30:06Bu anlaşılır bir şey bunun sosyal alanda yansıması da öyle
30:10Ve son maddeyi kısa geçeceğiz ama çok önemli bir madde
30:13Hepinizin aşağı yukarı ondan haberi var
30:15MHP bir hamle yaptı yeni bir hamle yaptı
30:19Rusya Çin Türkiye ne TRÇ mi deniyordu ona
30:23Koalisyon şartı gibi yani AKP ile koalisyon şartı gibi
30:28Biz bakanlık şeyleri koltukları falan değil böyle bir şey olsun gibi bir açıklama geldiği söyleniyor
30:33Bir Rus gazetesine de demeç vermiş Rusya'ya giden MHP Genel Başkan Yardımcısı İlyas Topsakal
30:39Bu epey tartışmalı bir konu
30:41Gerçekten MHP açısından Çin'le ve Rusya ile ilişkiler bu kadar stratejik mi neden
30:45Daha dün düşmandı Moskova'ya
30:49Tıpkı bir bugünün bir başka Moskova yanlısı olan Perinçek grubu
30:54Vatan şimdiki adıyla partisi falan bunu ayrıca konuşmaya bir ara zaman ayıralım bir programda
31:02Bu Türkiye'de kimler Rusçu kimler değil bir bir şey yapalım bunları ele alalım
31:06Kimler Çinci bunları bir ele alalım sadece burada belirtmekle geçeyim
31:11Bir sonra şeyi de ekleyeyim dünya küçük ve bir sürü değişik şey oluyor yorumlamamız gereken bugünlerde hemen dün gördüm basında
31:17galiba
31:18Çin heyeti Çin dışları ve Çin Komünist Partisi Merkez Komitesi'nden birilerinin de olduğu bir heyet CHP'yi ziyaret ediyor
31:27Namık Tan ve ekibiyle görüşüyor CHP'yi ziyaret ediyor ve özgür özeli biz Pekin'e davet ediyoruz diyorlar
31:33Görüyor musunuz nereler yani niye CHP'yi böyle CHP ilgi gösteriyorlar acaba
31:39Yani yoksa seçimlerde CHP'nin başa gelmesine ihtimal mi veriyorlar
31:43Ben bundan fazlasını yorumlamıyorum
31:45Biraz da bu şeyleri birlikte yorumlayalım diyorum ama biraz gülümseten enteresan ve yorumlanması gereken gelişmeler gerçekten bu Rusçuluk Rusya ile
31:55ilişkiler farklı şeyler bunlar
31:57Rusya ile ilişkilerin iyi olması farklı şeyler bunu yakın programlardan birinde umarım ele alma fırsatımız olur diyelim ve bugünkü programı
32:04burada sonlandıralım tekrar görüşmek üzere hoşçakalın
Yorumlar