- 20 saat önce
T24 yazarı Prof. Dr. Ayşe Naz Bulamur ile akademisyen Dr. Cihan Yurdaün’ün dizi ve film gibi yapımları tartıştığı Ekran Aşkına’nın bu bölümünde Hamnet filmi mercek altında.
Kategori
🎥
Kısa filmDöküm
00:04İNTRO
00:05Ekran aşkına da sorumuz Hamlet filmi, söylendiği gibi feminist mi?
00:10Hamlet ve Hamlet aslında aynı isimler, iki yazım şekli de kullanılırmış.
00:16Shakespeare'in oğlu Hamlet'in ölümü ve Hamlet tiyatro eserinin doğumu arasında kurgusal bir bağlantı kurulmuş.
00:24Kitap, kitabın ismi de Hamlet.
00:26Hamlet, bu Hamlet kitapla zaten film arasında böyle bir bağ da var.
00:31Yani bu bir uyarlama zaten ve kitaba baktığımızda kitap daha çok Anyes odaklı.
00:36Anyes ve Hamlet oğlu üzerine odaklı ve çok ilginç bir şekilde William Shakespeare'den hiçbir zaman isim olarak bahsetmiyor.
00:44Yani ondan kaçınmaya çalışmış ve nasıl anlatıyor mesela şunun babası, bunun oğlu, onun eşi geldi gibilerinden ilginç bir bağlamda
00:53William Shakespeare'i isim olarak dışarıda bırakmaya çalışmış.
00:57Ama filmde tabii bunun aksine Hamlet ve Hamlet bağlantısını, film ise tam tersine büyük bir kuvvetle vurgulamaya çalışıyor.
01:07Yani Hamlet ve Anyes ikisi birlikte birer ana karaktere dönüşmüşler ve Hamlet'le ilişkisini özellikle zaten isim çok ilginç, bu
01:19çok çekici oluyor.
01:20Hamlet'in niye yanlış mı söylendi diye zaten kitaba da çeken bir şey.
01:23Şimdi odak noktasının William Shakespeare olmaması kitapta farklı ama filmde ayrı ve tema bakımından da bize şey gösteriyor.
01:33Yaşam döngüsü, ölüm, yaz önemli temalar olarak ortaya çıkıyor.
01:38Sen ne diyorsun bu konuda?
01:39Evet filmin ilk sahnesinden itibaren doğum ve ölüm iç içi ve William Anyes'e Yunan mitolojisinde ölüler diyarı Hades'ten bahseder.
01:48Hikâyede Orpheus sevdiği kadını ölüler diyarından çıkarırken asla arkasına dönüp bakmamalıdır.
01:56Ama Yerides'in onu takip edip etmediğinden emin olmak için arkasına döner ve böylece sevdiği kadını ebediyen kaybetmiş olur.
02:06Ve William bu hikayeyi tam böyle ölüler diyarını andıran karanlık bir çukurun önünde anlatır.
02:13Ben o bağlantıları çok sevdim.
02:15Yani mit aslında kitapta yok. O da ilginç. Orpheus ve Yerides'in mitini anlatmıyor.
02:21Ama o karanlıkla olan ilişkisini çünkü filmde de William'ı karanlıktan çeken bir eğer ben yazmazsan karanlığa düşeceksin gibi öyle
02:28bir tematik bir anlatımı da var.
02:30Onu bize gösterebilmek açısından o orman sahnesini ben başarılı buldum.
02:35Yani böyle bir çukurun önünde olmasını.
02:37Ve kitapta yani mitten bahsedilmese de filmde bunları çok güzel bence farklılaştırarak eklemişler.
02:45Ve buradaki en önemli konu tabii ki ölüme sanatıyla karşı koyabiliyor.
02:49Tabii bu bir erkek William Shakespeare ama gene de ölüme karşı koyma ve sanatla var olma çabasını görüyoruz.
02:56Fakat işte filmin her sahnesi de bu ölüm doğum temasını da çok defalarca tekrar etmiş.
03:03Bana fazlasıyla gözümüze sokmuş gibi geldi işte.
03:06En iyisi ölürken başında iki çocuğu olsun istemiş.
03:09Hani bu dilekten de zaten biz aslında hani bir çocuğun öleceğini de anlıyoruz.
03:15Yani ölüm o zamanlar özellikle çocuk ölümleri çok rastlanan bir şey.
03:19Hatta bir istatistik vardı yani 10 yaşına kadar 3'te 1'i çocukların ölüyor.
03:2510 yaşına gelmeden 3'te 1'i ölüyormuş dönemde.
03:27Evet filmde annesin annesi de ölmüş.
03:31Ayrıca bir de babaanne şunu diyor ki işte bakıyoruz besliyoruz diye her an kaybedebileceğimizi unutmamalıyız diyor.
03:39Yani bu cümleden de yine tekrar tekrar gözümüze sokuluyor aslında filmde ne olacağı.
03:44İşte onun dışında ilk kız bebekleri de doğduğunda babası onu kucağına alıp ormana götürüyor.
03:52Ve gene biz orada o çukur ve ölüler diyarını hatırlatan mağarayı görüyoruz.
03:57Yani sanki her sahnede bize sürekli ne olacağı anlamayan izleyici için fazlasıyla hatırlatılıyor.
04:03Yani evet öyle bir basitleştirme demeyeyim de mitolojiyle ilişki kurma çabası var.
04:08Kitapta bunu o kadar hissetmiyor öyle bir şey pek yok.
04:11Ama filmde bunu özellikle görsellikle besleyelim demişler ve bu klasik mitolojik hikayelerden faydalanmışlar.
04:18Mesela işte Ovid'in Metamorphosis kitabında hikayelerden bir tanesi Primus ve Tisbe hikayeyiz.
04:23O da zaten Shakespeare'in Romeo Juliet'ine ilham olduğu düşünülür.
04:28Çünkü orada da benzer bir şekilde aşığının öldüğünü sanıp kendini bu Robin Juliet'ten spoiler olmaz artık ondan.
04:35Yok sağ olun.
04:36Birbirlerini yani intihar ediyor daha sevgilim öldü diye.
04:38Ve hatta işte o kanlarıyla birlikte dut ağacı morlaşır ve yani işte o kara dut o oradan gelir diye.
04:45Shakespeare'in de bahçesinde öyle bir ağaç bulunuyordu.
04:47Mesela bunu filmde birçok noktada görüyoruz.
04:49O yüzden benim açıkçası çok hoşuma gitti.
04:52Yani bunların bağlantıları yapmak biraz oyun gibi de geldi.
04:54Sonra tekrar tekrar da izledim.
04:56Ama filmde mesela önemli bir konu da kültür olarak.
05:01Şimdi bahsedeceğiz biraz sen değineceksen cadılıktır.
05:04Yani Hristiyan kültürle cadılık o Pagan'la.
05:07Hani hep edebiyatta da İngiliz edebiyatında da bahsettiğimiz.
05:09Onun bir mücadelesini veyahut da bir orta noktasının bulunmasını hissediyoruz gibi.
05:13Hatta çekimlerle de bu desteklerine işte bir orman, orman sahnesi ormandan çıkıyorlar.
05:18Aydınlığa geliyorlar ama tam da o güneş işte birazcık hani kültürün güneştir, dinin güneştir, Hristiyanlık gibi.
05:25Ama Pagan'dan da çıkıyor ama bir buluşma noktası gibi.
05:28Ama tabii burada ne oluyor?
05:30Gene bir kadın bir ilham perisine, vahşi bir periye de dönüşmedi değil.
05:35Kadın daha kuvvetli bir pozisyonda gibi.
05:37Mesela bahçede o oluyor, onu çağırıyor ve gene bahçede nedir?
05:41Hep edebiyatta da konuştuğumuz gibi bir orta noktadır.
05:44Hani vahşilikle kültürün birleşme noktası gibi.
05:47Elma bile var o ünlü.
05:48Elmamız yasak meyve olarak elmaların üstünde hani sevişiyorlar.
05:52Yani bence filmin en büyük sorunu erkek egemen mitolojiden beslenmesi.
05:57Yani daha film ilk sahneden itibaren erkekleri sanatla kadınları da doğayla özdeşleştiriyor.
06:04Yani işte mitolojide doğa bile Orpheus'un müziğinin ritmine kapılmış diyor William.
06:10Yani Orpheus öyle bir sanatkar ki hani Hades'i bile kandırabiliyor.
06:15İşte William filmde zaten öğretmen, yazar, tiyatrocu.
06:19Annes de doğanın cadısı ve şifacı.
06:23Yani Hamlet bile hani çocuk Hamlet bile aslında babasının gözünde cesur erkek olabilmek için kardeşine şifa alıp ölüyor.
06:33Yani çocuğun ölümü üzerinden bile bir kahramanlık hikayesi bana göre yazılmış.
06:37Yani bence film yüzyıllardır beynimize kazınmış kadın erkek rollerini ısıtıp ısıtıp bize sunuyor.
06:46Eleştirilerine katılıyorum.
06:48Zor bir olay gerçi yani bir paradoks da oluşturuyor gibi kendi içinde.
06:53Çünkü yani o dönemde sonuçta fabrikatör bir kadın yok.
06:57Hani göstereceği insanlar oradan bir yenilik bir şey yapmaya çalışıyor.
07:00Ve gittiği noktada en fazla gene dediğin gibi yani klasik klişe bir diğerini oluşturuyor kadın için.
07:06Yani o da nedir?
07:07Ya cadısındır ya evde elma pişiriyorsunuz ya da elma üstünde sevişiyorsunuz ikisini.
07:12Yani oradan o kaçış nasıllıkta bir alternatif sunmakta biraz zayıf kalıyor gibi.
07:17Oradaki parados da şu.
07:19Yani ne Shakespeare ne Agnes hani karısı onun varlığı çok az bilgimiz var.
07:24Hele karısıyla ilgili çok az bilgimiz olduğu için orada bir yaratıcı bakımdan esasında bir alan vardı.
07:29Bunu belki böyle değerlendirmeyebilirdi.
07:31Diğer de bana en çok özellikle bu senin eleştirin üstünden paradoks gibi gelen.
07:37Yani mesela bu kitabın çok veya filmin de çok tutulmasındaki sebeplerden bir tanesi.
07:44Shakespeare'le ilgili olması.
07:45Yani bu Hamlet mi?
07:46Hamlet değil mi? Yanlış mı yazdım?
07:48Hamlet nasıl?
07:49Onu olduğu için.
07:50Şimdi onu alıp oradan da bir kadın hikayesi yaratıyoruz demek.
07:53Şimdi o garip oluyor.
07:54Şimdi bu Hamlet'le ilgili olmasa hani kaç kişi ne kadar ilgi görüyor?
07:58Shakespeare'in yüzden önemli gözüküyor.
07:59İyi cadı.
08:00Evet.
08:01Yani bu annesi bana göre orman cadısı olarak göstermek bana Virginia Woolf'un bir yazısını hatırlattı.
08:09Ve Woolf der ki eğer Shakespeare'in yetenekli bir kardeşi olsaydı 16. yüzyılda asla bu kız kardeş yazar ve tiyatrocu
08:18olmasına izin verilmezdi.
08:21İşte bir kadın olarak evde oturup dikiş dikerdi der Virginia Woolf.
08:25Ve 16. yüzyılda da akıllı kadınlara deli ya da cadı muamelesi yaptıklarını yazar.
08:32Yani bana göre film annesi değil yüceltmek cadı muamelesi yapıyor.
08:37Ve hatta ailedeki kadınlar da filmde başkalarının görmediklerini görülmüş.
08:43Gene böyle doğaüstü, klişe bir kadın.
08:46Hani kadınlar deli, mistik, erkekler üretken, sanatçı.
08:50Yani bana göre bu kesinlikle bir kadın hikayesi değil.
08:54Ve 16. yüzyıldaki hem klişelerden besleniyor bir de üzerine de ödül almış.
08:59Baya bir öfke.
09:01Tamamen biraz daha iyi polis gibi.
09:04Evet.
09:04Ya kitap mesela dediğim gibi kitap daha hangisi feminist daha bir kadını anlatıyor desek mesela kitap daha bunda başarılı.
09:12Oradaki o zamanki bir yazarı başka bir kadını anlatmıyorsun.
09:15Ama ben özellikle görsellikle fikir hikaye uyumunu beğendim.
09:19Genelde filmlerde en son hep böyle bir görsel şov oluyor ama altı boş oluyordu.
09:23Burada mesela sembolize ettikleri işte ilk başta iki ağaç görüyor uzanan bir tanesi daha karanlık.
09:29Ortadan ikiye yarılmış.
09:30Hani onlara bakınca böyle bir hani kendi çocuklarını temsil edebilir, kendilerini temsil edebilir.
09:36Ve hani o karanlık boşluk önüne gelmesi, birinin ağacın doğanın orada birinin işte karanlığı önünde çekilmesi.
09:42Ben bu çekimleri özellikle beğendim.
09:45Mesela sen tabii onu eleştirin duyduktan sonra zorlanıyor.
09:50Yani C'nin pozisyonunda mesela ormanın kızı gibi orada işte kırmızı kahverengi elbise giyiyor.
09:55O da gene neyi temsil ediyor?
09:57Hem böyle bir arzudur, istektir, özgürlüktür.
10:01Ama çocuğunu kaybettikten sonra yaz dönemi geçene kadar o elbiseyi giymiyor mesela.
10:06Veya işte şey gibi gösteriyor, Shakespeare bütün güneşle ilgili bu sonelerindeki hep burada kadını güneşi gibi alıp hani etrafında dönmesi.
10:13Böyle çok ben hani sinematografi olarak çok beğendim hikaye ve bağlamında.
10:18Oradan bir savunmayayım dedim.
10:20Ben de tam tersine yani o kadını C'nin pozisyonunda gördüğüm anda filmden çok soğudum.
10:26Yani çünkü bence kadınları doğayla özdeşleştirmek çok problematik.
10:30İşte bir sürü Fransız feministler var Helen Sesu gibi.
10:33Onlar da atayakil rollere karşı çıkarken yeni yeni klişeler icat ediyorlar.
10:38Yok işte kadınlar doğayla özdeşleştirilirmiş, çok doğurganlarmış falan.
10:43Yani burada filmde de zaten annesinin şifacı olması da doğaya yakınlığını gösteriyor.
10:49Yani kadınları doğaya, anneliğe indirgemek benim için çok problematik.
10:54Burada da tabii gene problematik fikir üstünden.
10:58Hani ancak böyle cadıdır, böyle farklı bir şey yaptığında değerli oluyorsunuz izlenimi oluşturuyor.
11:03Bir de hani bu kadar sevilmesinde birazcık bence hani çok güzel bizi kandırması güncel fikirler algımıza oynuyor.
11:10Yani modern babalık beklentisi işte annelik, baba da yasla yapması lazımdır, o gitmez falan gibi.
11:17Ama o dönemde şu anki bizim algımız, yani biraz onu bize kandırıyor gibi.
11:22Biz bunu hani bir normal anne işte işe giden adam gibi öyle şimdiki algılarımızı da okumaya çalışıyoruz.
11:28Ama hani kitap mesela annelik böyle yas üstüne odaklı.
11:31Daha bir orada derinliği hissedebiliyoruz.
11:33Ama ben işte her şeyle ilgilenen anne, ilgisiz baba dediğin gibi biraz onun biraz ne denir eskiye uyarlanması gibi de
11:42hissetmiyor değilim.
11:43Yani ben çok merak ediyorum.
11:45Hamlet öldükten sonra Londra'ya tiyatro yönetmeye giden William değil de karısı olsaydı bu film izlenir miydi?
11:52Herkes herhalde yollardı.
11:54Film linç edilirdi.
11:55Aa bir anne nasıl olur da hemen kalkmış Londra'ya gitmiş yazı yazmış diye.
12:00Ama filmde William diyor ki hemen arkasından işte dünya dönmeye devam ediyor diyerek Londra'ya dönüyor ve adam neredeyse evde
12:08turist gibi yaşıyor.
12:10Yani bu film eğer tarihe ve mitolojiye meydan okuyarak kadın erkek rollerini sorgulasaydı zaten yazar ya da yazar William yerine
12:20filmde Agnes olsaydı bu film bu kadar sevilmezdi.
12:25Yani tam Aterkül dünyaya yansıtan bir film ve kadın evde oturur erkek gider üretir klişesinde de bana göre desteklemiş ve
12:36yaz tamamen cinsiyetleştirilmiş.
12:39Yani kadın oturur ağlar bağırır çağırır ama adamlar her zaman soğukkanlıdır gider işini gücünü yapar.
12:46Peki filmin Hamlet oyunu ile ilgili ilişkisinden bahseder misin?
12:51Yok öyle bir şeye fırlatacağım diye nasıl kaçarım diye onu düşünüyordum kendim yere atım.
12:56Yok canım karşı filmde sonu filmde yönetmen düşünsün.
13:00Hamlet aslında şimdi orijinal bir eser değil zaten Shakespeare çoğu eserini zaten başka yerlerde hep adaptasyon.
13:07Hatta Hamlet zaten İskandinav yine biliyoruz İskandinav bir miti eski bir hikayeden geliyor.
13:14Orada da yine bir deli prens var yani deliliğini mesela bir amcası öldürmesin onu diye deli numarası yapıyor.
13:20Ve bunu geliştiriyorlar mesela birçok başka kumpanya da o zaman onu oynuyor.
13:25Yani mesela bu şey gibi bizde hani bir kuma dizisi tutuyor 5 tane çıkıyor Osmanlı işte dizisi çıkıyor.
13:30Hemen birkaç tane daha çıkıyor.
13:32Onun gibi Hamlet'in de benzer benzer hikayelerini yapıyorlar.
13:36Ben bunu neden anlatıyorum?
13:37Çünkü hani bu Hamlet'e işte o yaz sulucu çıkarmış şeyle çok örtüşmüyor aslında.
13:42Yani gerçekliği çok sıkıntılı.
13:44Shakespeare'in de kumpanyası var abi bu ne satıyormuş diyor.
13:47Ve onun üstüne aslında böyle bir şu an popüler o yüzden yapıyor.
13:51Ve o dönem çok hani para için yapıldığından şimdi onun oğlunu üzülmüş de o biraz olmuyor.
13:56Çünkü diğer bir araştırdığım konuda hem 5-6 sene geçiyor zaten olayından sonra.
14:02Hadi tamam yaz sonrasında böyle bir eser üretmek için vakit olabilir ama o arada başka eserler de üretiyor.
14:07Ve orada da mesela gene oğlunu kaybetmiş bir anne var işte baba yaz döneminde bir baba var.
14:13Bu diğer bir sıkıntı da Hamlet zaten hani tamam yaz var hani ölümdür babası ama esas da daha bir intikam
14:20trajeti istediğimiz.
14:21Yani intikam esas nokta bu.
14:24Ve bunu şimdi intikam filmde mesela güzel bir şekilde şeye dönüştürülüyor.
14:32İşte yasa dönüştürülmüş oluyor.
14:34Yani kadın yasını orada nasıl tutuyor?
14:36Kadın yasını üzülerek tutuyor.
14:38O da aa bak Hamlet'te bilim Shakespeare'de eser üretti.
14:42Yani öyle bir olay var.
14:45Ve yani şeyde bazı noktalarda hani katılıyorum.
14:48Nehre bakarak işte olmak ya da olmamak tıradının şey diyor onu düşünüyormuş orada.
14:52O biraz tam istediğimizi bize veriyor.
14:55Ama çok olacak da şeyler değil gerçekçilik bakımından bakarsa.
14:58Evet yani Hamlet oyunu nasıl basitleştirilir dersi.
15:03Buradan son sahneye geçeceğiz biraz spoiler da olabilir.
15:07Ama filmin sonunda William'ın yasını sanat üzerinden yaşadığını görüyoruz.
15:12Yani yüz yüze vedalaşamadığı oğluyla tiyatro oyunu üzerinden vedalaşıyor.
15:17Evet o globe tiyatrosu çekimli halkın yani o çok etkileyici sahneler.
15:21Ama biraz filmin başarısında zaten o bizi kandırabilmesi de var.
15:26Yani aa bak bu yüzden çünkü öyle bir şey zaten hep meraklıyız.
15:29Bunun sebebi budur bu sebepten olmuştur gibi.
15:32Görsellik ve işte sembolizm ben en çok o uyumları çok beğendim.
15:38Ve senin noktana geliyorum aslında.
15:41Neden?
15:42Çünkü yas.
15:44Kadın onun yasını yaşıyor ama onun yası da bak Hamletmiş.
15:47Ve ne oluyor?
15:48Hamlet eziyor tabii.
15:49Sen orada iki gün beş gün ağlamışsın.
15:51O büyük eser yaratmış adam.
15:52Evet tabii.
15:53Onun yası seninkini yani daha büyük eziyor gibi de bir hissiyat var.
15:57Tabii kadın gene seyirci alkışlayan tarafta, kocası da yaratan tarafta ve sahnede.
16:04Yani sanat üzerinden de anne işte oğluna kavuşurken aslında bir nevi kocasını da affediyor.
16:11Ve son sahnede de Shakespeare'in o meşhur lafı var ya işte hayat bir tiyatro hepimizin girişi ve çıkışı var.
16:18Sözüne de güzel bağlanmış.
16:20Gene sahne çıkışı da sanki ölüler dünyasına giden bir tünel gibi.
16:31Peki Cihan Hocam, Hamlet neden izlenir?
16:36Birincisi dediğim bir anlatım tarzı, görselliği birleştirmesini çok beğendim.
16:40Çok tekrar etmiş gibi oldum ama bence en önemli nokta o.
16:43Yani görüntü yönetmenini ben özellikle tebrik ediyorum.
16:46Hep tablo gibi sahneler var yani Rönesans resimleri denir ya.
16:49O tarz sahneler var ve tabii ki Hamlet'i bir şekilde bize sunuyor.
16:57Ama bir noktada dediğim gibi kandırıyor bizi gibi.
17:00Senaryo çok kitaba göre çok daha basit, lineer akıyor.
17:03Ve hani hep sevdiğimiz bir şey.
17:05Sen bunu neden yaptın?
17:06İşte bu yazar bu kitabını ne anlatmak istiyor?
17:08Bunu neden yazdı?
17:09Onu bize çok basit bir şekilde veriyor.
17:11Yani onu veriyor hani şey gibi bu Leonardo Caprio'nun bir tane meme olan şeyi vardır.
17:17Öyle bir otururken koltuğunda sonra televizyonda bir şey gör, işte budur diye gösteriyor.
17:22Tamam bunu bundan yazmış, tamam bak oğluna öyle bir rahatlama sunuyor gibi.
17:26Ama bunun bir kurgu olduğunu da biliyoruz.
17:28Bunu belki daha başarılı, orijinal sunabilirdi.
17:32Ama ben kesinlikle yani bir daha bir daha izledim ama dedim ki o belli puzzle gibi noktaları bulmak için izlenmesini
17:39tavsiye ediyorum.
17:40Sence neden izlenmez mi diyeyim?
17:42Neden izlenir?
17:43Evet neden izlenmez?
17:46Yani ben yine bu 16. yüzyıldan günümüze uzanan geleneksel cinsiyet rollerini destekleyen filmi bence izlenmez.
17:55Yani ben artık erkeklerin müzisyen, tiyatrocu olarak güceltildiği ve kadınların hafif deli ve şifacı olarak gösterilmesinden baktım.
18:10Yani ne farkı var?
18:12Bir de böyle çok tatlı tatlı sloganlar da var işte kalbiniz karanlığa değil güneşe baksın gibi bu tarz cici dersler
18:20ve sloganlar da beni hiç etkilemiyor.
18:24Yani popüler tabii biraz popüler olma çabası yani güzel işte günümüze bayağı bir hitap ediyor.
18:29Ama tabii o zaman da başka alternatif de var mıydı ama onların da yaratıcı alanı var.
18:34Evet tamam sana bırakıyorum Nazlıcan'ı.
18:37Peki sizce Hamlet film mi feminist mi?
18:41Yorumlarınızı bekliyoruz.
18:42Haftaya ekran açtığına da tekrar görüşmek üzere.
18:45Hoşçakalın.
Yorumlar