00:01Aaaaaah!
00:03Aaaaaah!
00:04Aaaaaah!
00:05Aaaaaah!
00:06Aaaaaah!
00:08Aaaaaah!
00:12Naghihitay pa rin ng relief goods
00:13ang mga residente ng GLAN, sa Rangani,
00:16na na-apekto ng magnitude 7.8 na lindol itong lunes.
00:20Pairapan po kasi ang pagdadala ng tulong doon
00:22dahil sa mga nasirang kalsada.
00:24Nakako naman si Pangulong Bogbong Marcos
00:26na kabilang sila
00:27sa hahatiran ng assistance ng gobyerno.
00:31May unang balita si Maki Pulido.
00:36Mula sa ere, kita kung paanong nabali ng magnitude 7.8 na lindol
00:41ang Sapumasla Bridge sa malapatan sa Rangani.
00:44Sa aerial survey ng FIVOX,
00:46kita rin ang pinsala sa dike
00:48at mga gumuho o di kaya'y tumagilid na bahay.
00:52Para makabiyahin na mga sasakyan hanggang sa Bayan ng GLAN,
00:55target na maayos ang kalsadang nabiyak at tila hiniwa-hiwa ang simento.
01:01Dahil ginagawa na rao ng DPWH yung portion ng highway na nagkabiyak-biyak
01:07ay pinagbabawalan dumaan kahit na mga tao, hindi lamang mga sasakyan.
01:12So para makarating tayo,
01:14lampas nun, para malampasan natin,
01:16ay kailangan sumakay tayo ng bangka.
01:19Nagdeklara na ng State of Calamity ang buong lalawigan ng Sarangani
01:23para magamit ang emergency funds at mapabilis ang relief efforts.
01:27Tulong na kailangan-kailangan ng maraming biktima ng lindol.
01:31Gaya ni Julito,
01:32nasa gilid ng kalsada muna natutulog
01:34matapos sirain ng lindol ang kanilang bahay.
01:37Naghihintay pa rin ng tulong.
01:38Wala namang matulong pa na tanggap namin.
01:40Pagkain at saka tubig.
01:42Walang mainom.
01:43Tatlong araw na rin naghihintay ng kahit kaunting tulong si Ronald Zubel.
01:47Gustuhin mang kumita,
01:49wala namang nag-aarkila ng kanyang bangka mula ng lumindol.
01:52Sa oras na maubos ang kanilang limang kilong bigas,
01:55wala na raw siyang maipapakain sa tatlo niyang anak.
01:58Walang lapit na maubos ma'am.
01:59Kunti na lang.
02:01Yan na ang problema.
02:02May kasi hindi kami kamarapuhin kasi kilitong ma'am.
02:05May lindol, wala namang trabaho.
02:08Burante lang.
02:09Bigas lang, ma'am.
02:09Saka tubig.
02:10Yan lang, ma'am.
02:11Matulogan ang anak namin.
02:14Sabi ng lokal na pamahalaan ng GLAN,
02:16pahirapan talaga ang pagdating ng relief goods.
02:18Kaya't hinihintay nilang maayos ang kasada
02:21para mapabilis ang pagdating ng tulong.
02:23Sa mga naghihintay ng tulong,
02:25naiintindihan namin sa,
02:26humingi lang kami ng pasyensya.
02:27Kami gusto talaga namin makarating agad.
02:30Pero naiintindihan naman natin
02:31na hindi talaga natin mapabilis
02:33kasi yung daan wala.
02:34Pati matitirhan,
02:36malaking hamon
02:37para sa maraming biktima ng lindol.
02:39Nasa dalawampung bahay,
02:41yung dating nakatirik,
02:42sa gilid ng bundok na ito,
02:43dito sa bayan ng GLAN,
02:45sa probinsya ng Salangani.
02:47Pero dahil dun sa lindol,
02:49sira na lahat ng mga bahay.
02:52Itong bahay nga na ito,
02:53nahulog na dun sa gitna
02:55kung saan nabiyak yung lupa.
02:58Dito dati nakatira ang pamilya
03:00ni Maricel Poncardas.
03:01Hindi po namin alam kung ano yung mangyayari
03:04kasi wala naman kaming mapupuntahan.
03:08Dito lang kami naninirahan sa ano,
03:10wala rin kaming sariling lupa kasi.
03:14Bahala na po ang ripamin noon.
03:16Nag-aalala na rin ang mga doktor
03:18sa Rural Health Unit
03:19dahil naubusan na sila ng anti-tetanus shot.
03:22Sa mga cases na nakita namin,
03:25yung mga patients talaga kami
03:26na makapunta dito na
03:27for example may mga deep wounds,
03:29yun kasi kailangan talaga yung
03:30magwigyan ng anti-tetanus
03:32para hindi mag-fester yung infection.
03:36Yung delikado kasi sa tetanus
03:37is kapag bababa yan sa lungs,
03:38magkakaroon ng respiratory arrest
03:41yung patient, hindi siya makakahinga.
03:43Sa GLAN Provincial Hospital,
03:45nagtitiis pa rin sa init
03:46ang mga pasyenteng nasa parking lot pa rin
03:48dahil hindi pa cleared ang hospital building.
03:51Our OR is non-operational,
03:55our laboratory is non-operational,
03:57and we don't have the consultants
04:00because our consultants
04:01come from Jansan area,
04:03anesthesiologist,
04:04they could not come here
04:05because the road is non-passable.
04:09So these patients need to be airlifted
04:12or by sea ambulance
04:15or whatever available
04:17for them to be transferred to higher facility.
04:20Isa si Cambria sa tatlong araw
04:22nang naghihintay
04:23na mailipat ng ibang ospital.
04:25May malalim na sugat siya sa ulo
04:27at dislocated din ang kanyang kanang paa
04:29matapos madaganan ang pader
04:31nang tumama ang lindon.
04:33Mahirap talaga ma'am,
04:35pero tiniis ko na lang ang hirap
04:38para madala ako sa ospital.
04:41Isang saranggani sa mga pinangakuan
04:44ni Pangulong Bongbong Marcos ng tulong
04:46sa kanyang pagbisita sa General Santos City.
04:49Ayon sa Pangulo,
04:5050,000 pisong tulong ang matatanggap
04:53ng mga namatayan sa lindon.
04:54Those areas naman
04:56na hindi kayang pasukin
04:58ng mga sasakyan
04:58para sa mga engineer natin,
05:00para sa mga magbubuo ulit
05:04ng mga sistema natin
05:05ay yung relief goods
05:07nakapag-deliver na tayo,
05:08nag-helicopter na tayo,
05:10places like Glan
05:11na hindi pa hanggang ngayon.
05:13Walang road passages.
05:16Isa sa mga binisita ng Pangulo
05:18ang napinsalang outpatient facility building
05:20ng St. Elizabeth Hospital.
05:22Kita pa mga gumuhong simento
05:25mula sa pader ng gusali
05:26na nagtamuri ng mga malalaking bitak
05:29kaya di na raw mapapakinabangan.
05:31Nagpunta rin ang Pangulo
05:32sa Romana at Charon Integrated School
05:34sa Barangay Kalumpang
05:35at sa General Santos City National High School.
05:38Yung mga engineer ay papasok na
05:41para i-assess kung ano ba
05:43yung parte ng building
05:45na pwede pang gamitin,
05:46ano yung hindi na talaga pwede,
05:48kailangan pabagsakin yung buong building,
05:50magbigyan tayo ng informasyon tungkol dyan.
05:53Ayon sa DepEd,
05:54mahigit isang libong pampublikong paaralan
05:56sa limang rehyon
05:57ang nagtamo ng pinsalada
05:59sa magnitude 7.8 na lindol.
06:01Nauna nang iniutos ni Pangulong Bombong Marcos
06:04na suspendido until further notice
06:06ang klase sa lahat ng antas
06:08sa mga apektadong lugar sa Mindanao.
06:10Mahirap sabihin, no?
06:11Kasi sa Gensan pa lang ang napupunta
06:13at yung kalatig bayan,
06:14yung mga malalayong lugar
06:16hindi pa nga naaabot.
06:17So nag-a-assess pa tayo ng damages
06:19sa ibang lugar,
06:20sa ibang classrooms.
06:21Pero mukhang tatagal din ito
06:23ng ilang buwan
06:24dahil nasa evacuation centers din
06:25yung iba,
06:26yung iba walang mauwian.
06:27So pati teachers damay dito.
06:29Ito ang unang balita.
06:31Mackie Pulido, GMA News.
Comments