00:00Come on!
00:03Sa nakaraang 50 taon,
00:06tatlong beses nagtala ang Pilipinas ng lindol
00:08na magnitude 7.8 pataas ang lakas.
00:13Isa rito ang magnitude 7.8 ng lindol
00:15sa Luzon noong 1990
00:16na kumitil ng mahigit isang libo.
00:19Na itala sa lupa sa Rizal Nueva Ecija
00:21ang epicenter ng lindol.
00:23Matinding pagyanig ang idinulot nito
00:25sa Baguio City, Camaratuan City,
00:27Dagupan City at San Fernando City
00:29hanggang sa Metro Manila.
00:32Ang isa pa ay noong 1976,
00:34halos 50 taon na ang nakakaraan.
00:37Ang magnitude 8.1 na lindol
00:39na tumama sa Moro Gulf
00:40at nagdulot ng mapaminsalang tsunami
00:42sa Sulu Archipelago,
00:44Southern Mindanao at Sambuanga Peninsula.
00:46Ayon sa FIVOX,
00:47tumama ang lindol pasado hating gabi
00:49kung kailan marami nang natutulog.
00:52Tinatay ang 8,000 ang nasawi,
00:54mahigit 10,000 ang nasugatan,
00:56mahigit 70,000 ang nawala ng tirahan.
00:58Umabot po ng 8,000
01:01yung mga casualties during that time
01:03noong 1976
01:04dahil sa wala pa po tayo
01:06mga early warning system during that time.
01:08Gaya ng lindol noong 1976,
01:10paggalaw sa Cotabato Trench
01:12ang pinagmulan ng magnitude 7.8
01:14na pagyanig sa Sarangani.
01:15Parehong sa dagat ang epicenter
01:17ng dalawang lindol.
01:19Pareho rin intensity 8
01:20o very destructive
01:21ang pinakamataas na naitalang intensity.
01:24Pero mas mababa ang tsunami
01:25na'y dinulot ng lindol sa Sarangani
01:27noong 1976.
01:2985% ng mga pagkamatay noon
01:31dulot ng tsunami
01:32ayon sa FIVOX.
01:33Umabot po yun ng 9 meters po
01:35yung tsunami height
01:36nangyari po noong 1976.
01:40Kaya lagbas tatlong palapag na gusahin.
01:43Ayon sa FIVOX,
01:45subduction o paglubog
01:46ng bahagi ng Cotabato Trench
01:47ang pinagmulan ng pagyanig sa Sarangani.
01:49Up and down po ito,
01:50parang may sinusuntok sa ilalim
01:52kapag malapit po tayo
01:53sa epicenter ng lindol.
01:55Pero kapag malayo po tayo
01:56sa pinangyarihan ng lindol,
01:58for example,
01:59nasa may bandang Leyte tayo
02:00o nasa Cebu,
02:01ang nararamdaman na po nila doon
02:03ay sideway motion.
02:04Ayon sa FIVOX,
02:05inaasahan ng malawak
02:06ang pinsalang dulot ng lindol.
02:07May kababawan daw kasi
02:09ang 33 kilometers
02:10na lalim na bahagi
02:11ng Cotabato Trench
02:12na gumalaw.
02:15Tumagal din ng halos isang minuto
02:17ang paggalaw ng lupa.
02:18Dahil sa medyo may katagalan po
02:20yung pag-uga ng lupa,
02:23kaya medyo marami din pong
02:24mga pinsalang or damage
02:26na nangyari po doon.
02:27Lalo na kasi na medyo
02:33malapit sa epicentral area
02:35yung mga gusali na po na ito.
02:36Dati nang sinabi ng FIVOX
02:38na may tuturing na mababaw
02:40kung mababa sa 30 kilometers
02:41ang lalim ng epicenter.
02:43Halimbawa,
02:44ang magnitude 6.9 na lindol
02:45sa Bogos, Cebu
02:46noong September 30,
02:47may lalim lang
02:48na limang kilometro.
02:49Pitumpot siyam
02:50ang nasawi.
02:52Kinukumpirma ng FIVOX
02:53ang mga ulat
02:53na ilang lugar
02:54ang nakaranas
02:54ng liquefaction
02:55o ang tila pagkalusaw
02:57ng lupa
02:57at ng mistolang likido
02:58dahil sa lakas
03:00ng lindol
03:00sa Mindanao.
03:01Sa ngayon,
03:02bukod sa seismic
03:03measuring equipment,
03:04nakakalat na rin daw
03:05sa Davao at Moro Gulf
03:06ang mga tsunami monitoring
03:07device ng FIVOX.
03:10Magpapadala ang ahensya
03:11ng quick response team
03:12sa Sarangani
03:12para pag-aralan pa
03:13ang nangyaring lindol.
03:15Ang Office of Civil Defense
03:17at National Disaster Risk Reduction
03:18and Management Council
03:19ang inatasan
03:20ni Pangulong Bongbong Marcos
03:21na manguna
03:22sa pagtugon sa sakuna.
03:23Pinahanda na rin
03:24sa DSWD
03:25ang paunang tulong.
03:26Dumating na rin
03:27sa General Santos City
03:28sina DSWD
03:29Secretary Rex Gatchalian,
03:31DPWH Secretary Vince Disson
03:33at DOH Secretary Ted Hermosa.
03:35Naroon din ang mga
03:36kinatawa ng Defense Department,
03:38OCD,
03:38DepEd at DSWD.
03:40Sa taya ng DPWH,
03:42nasa isang bilyong piso
03:43ang halaga ng danos
03:44sa iba't ibang gusali
03:45sa Jensen pa lang.
03:54Ito ang unang balita.
03:56Pratitima, GMA News.
Comments