- 2 days ago
Değerli takipçilerimiz bizi izleyip takip ettiğiniz için çok teşekkür ederiz.
Dileriz izledikleriniz ilgi , alakanıza göre olup keyifli vakit geçirmenizi sağlar.
Yayınlarımızı;
https://www.youtube.com/watch?v=tmc92hm1cuw
https://jintv.net/tr/
adreslerinden,
Twitter @jintvofficial_t
Instagram jintvofficialtr
Telegram JinTvOfficial
Bluesky @jintvofficialtr.bsky.social
Digital Medya hesaplarımızdan takip edebilirsiniz
Dileriz izledikleriniz ilgi , alakanıza göre olup keyifli vakit geçirmenizi sağlar.
Yayınlarımızı;
https://www.youtube.com/watch?v=tmc92hm1cuw
https://jintv.net/tr/
adreslerinden,
Twitter @jintvofficial_t
Instagram jintvofficialtr
Telegram JinTvOfficial
Bluesky @jintvofficialtr.bsky.social
Digital Medya hesaplarımızdan takip edebilirsiniz
Category
📺
TVTranscript
00:08MÜZİK
00:23JIN TV ekranlarından merhaba sevgili izleyiciler.
00:26Evet Kuzey Kürdistan ve Türkiye'de çok önemli bir süreç yaşanıyor ve bu süreçte siyasi aktörler sürecin gelişmesi veyahut da sekteye
00:35uğraması konusunda çok yoğun bir şekilde değerlendirmelerde bulunuyor.
00:39Biz de süreçte gelinen aşamayı hangi noktalarda tıkanıklıklar yaşandığını ve nasıl çözülmesi gerektiğini Kürt siyasetçi Gültan Kışanak ile konuşuyoruz.
00:50Sevgili Gültan Kışanak yayınımıza hoş geldiniz.
00:53Hoş bulduk iyi yayınlar diliyorum.
00:55Teşekkür ediyorum. Direkt hemen başlayın. Sürece dair son durum nedir değerlendirebilir misin?
01:03Aslında son durumu doğru anlayabilmek için ilk başladığı günlere dönmek ve 27 Şubat açıklamasına dönmek gerekiyor.
01:14Hepimiz hatırlarız. 27 Şubat açıklamasında Kürt Halk Önder Sayın Öcalan önemli bir çağrı yaptı.
01:24Çözümün kapısını araladı. Bunun imkanlarını yarattı.
01:28Fakat o açıklamada da metne yazılmayan ama sözlü olarak ifade edilen bir cümle vardı.
01:37Hukuki ve siyasi gereklilikler yerine getirilirse bunlar yapılabilir diye.
01:42Bu çok önemli bir şeydi. Metninde yer almasa bile Sayın Öcalan'ın o bütünlük içerisinde bunun mutlaka ifade edilmesi gerektiğini,
01:55hukuki ve siyasi gerekliliklerin yerine getirilmesi halinde bu sürecin ilerleyebileceğine dair çok net bir belirlemesi vardı.
02:03Ve o gün bugündür bu hukuki ve siyasi gereklilikler nasıl yerine getirilecek?
02:10Aslında konuşulan, tartışılan, zaman zaman tıkanan, zaman zaman yeniden özverili çabalarla öne açılan bir süreç ilerliyor.
02:22Fakat hukuki ve siyasi gereklilikler konusunda ciddi bir adım atıldığını göremiyoruz maalesef.
02:30Sorun buradan kaynaklanıyor.
02:33Şimdi bu hukuki ve siyasi gereklilikler neydi?
02:37Birincisi, siyasi gereklilik ve hukuki gereklilik şunu gerektiriyor.
02:43Bu bir süreçse, bu bir sorunu çözecek, silahları devre dışında çıkartacak,
02:51Kürtlere hukuk kapısını aralayacak ve bu sorunun siyasal, demokratik, özgürlükçü bir çözümüne imkan açacak bir süreçse öncelikle bunun muhataplığı konusunda
03:04bir yol almak gerekiyordu.
03:06Evet, Kürt Halk Öneri Sayın Öcalan'ın devlet tarafından muhatap alınması, bu görüşmelerin sürdürülmesi, yine kısmen tecritin kalkması, bunlar muhataplık
03:22konumunu güçlendiren gelişmelerdi.
03:25En son meclisin komisyonunda, komisyon bir bütünlüklü olarak olmasa bile,
03:32üç milletvekilinin gidip kendisiyle görüşmesi ve o görüşmenin bir tutanak altına alınması,
03:39kısmen gecikmeni de olsa bir kısmının kamuoyuna yansıması, bu muhataplık konumunu güçlendiren önemli bir adımdı.
03:48Fakat bunun devamı gelmiyor.
03:50Bunlar idari tedbirler. Yani Adalet Bakanlığı izin verirse görüşmeler yapılıyor, Adalet Bakanlığı izin vermezse görüşmeler yapılamıyor.
04:022-45 gündür görüşme gerçekleşmiyor.
04:04Gerçekleşmiyor.
04:06Şimdi hukuki gereklilik ve siyasi gereklilik bir muhatabını kabul etmek,
04:12iki muhatabının bu süreci yürütebilecek imkanlara sahip olabileceği hukuki bir zemin yaratmak lazım.
04:20Sayın Ecalan'ın statüsüyle ilgili yürütülen bir tartışma var uzunca bir süredir.
04:26Bir türlü hukuki adımlar atılarak bunun gerekleri yerine getirilmiyor.
04:32Evet, fiili olarak Kürt halkının önderidir.
04:38Siyasi olarak bir temsil gücü vardır.
04:41Hatta dünyadaki başka halklarında bu paradigmaya inanan ve insanlığın kurtuluşunun buradan geçtiğine inanan başka halklarında bu konudaki beyanlarını, çabalarını görüyoruz.
04:51Bu anlamda hani bir böyle halklar önderliğine yükselen bir konum da var.
04:56Bu siyasi gelişmeleri, siyasi mücadeleler ve toplumlar yapıyor.
05:01Ve devlet de buna binaen aslında muhatap olarak kabul etti.
05:07Gitti.
05:07Meclis komisyonu da en son gitti.
05:09Fakat bu bir idari tasarrufun insafına bırakılamaz.
05:14Yani siyasi iktidarın idari tasarrufunda kaldığı zaman bugün o kapıyı açar, yarın kapatır.
05:21Ki en son sizin de söylediğiniz gibi 45 gündür böyle bir bu konuda bazı sıkıntılar var.
05:28Görüşmeler yapılamıyor.
05:31O nedenle yani öncelikle bu meselenin, bu muhataplık meselesinin muhatabın statüsü.
05:40Muhatabın statüsü nedir?
05:42Şu anda Türkiye'deki yasalara, hukuka yani o formal hukuka göre bir mahkum statüsü.
05:51Bunun değişmesi lazım.
05:52Muhatabın özgür koşullarda bu süreci yürütebilecek imkana kavuşması lazım.
05:58Bu da hukuki bir düzenleme gerektiriyor.
06:01İdari tedbirle yürüyebilecek bir durum değil.
06:05Çünkü idari tedbirler şöyle oluyor.
06:07Siyaseten bugün konjöktür bunu gerektiriyor, yapıyor.
06:10Yarın siyasi konjöktüre bakıyor.
06:12Bundan imtina ediyor.
06:15İşte Suriye'de yeni gelişmeler oluyor.
06:18Bakıyoruz ki yeniden adada kapılar kapanıyor.
06:22Sonra o tıkanıklık aşılıyor.
06:24Bu defa İran'daki mesele gündeme geliyor.
06:26Yine başlıyor burada bir tıkanma.
06:28O nedenle bunu böyle siyasi konjöktüre bırakmayan, gerçek anlamda bir çözüm muhatabı olarak kabul eden ve buna uygun hukuki düzenleme
06:40yaparak özgür çalışma koşullarının yaratılması lazım.
06:44Yani bu muhatabın bir çözüm gücünün bir sonuç yaratabilmesi için, evet bir çözüm gücü var, bir potansiyel var fakat bunun
06:54harekete geçirilebilmesi için, bunun bazı sonuçlar doğurabilmesi için, pratikte işlerin daha sağlıklı yürüyebilmesi için özgür çalışır ve iletişim kurabilir, koşullarını
07:05yaratacak bir hukuksal ve siyasal tutuma ihtiyacımız var.
07:09Önemli sorun alanlarından birisi bu.
07:13Yine şu konuda önemli sorun alanlarından birisi, evet yani hem insanlık adına tüm halklara yönelik bir paradigmasal çözüm var, yeni
07:29bir politik perspektif var.
07:31Herkes bundan yararlanabilir, herkes bunun etrafında örgütlenebilir, herkes bununla ilgili mücadele edebilir.
07:38Ve doğal olarak Kürtlerin de dört ayrı ülkeye bölünen, Kürtlerin de dört ayrı egemen otoriter devlet yönetimleri tarafından baskı altına
07:49alınan Kürtler de bu paradigmanın etrafında örgütlenebilir, hareket edebilir, mücadele edebilir ki ediyorlar.
07:56Ama sonuçta bunların her birinin özgünlükleri de var.
08:02Bu özgünlükleri getirip burada yürüyen sürecin önüne bir engel olarak konulmaması lazım.
08:08Sayın Ocalan zaten bu özgünlüğü en başından açıkladı.
08:13Her ülkede demokratik entegrasyon sürecinin farklı işleyebileceğinin, farklı dinamiklerin, farklı aktörlerin, farklı süreçlerin olabileceğini,
08:23ha politik perspektif olarak aynı olabilir ama bunu birini diyenin önüne engel olarak koymamak gerektiği konusunda da çok net bir
08:31durum var ortada.
08:32Ama siyasal iktidar biraz bu konuda da sürekli diğer parçalardaki gelişmeleri ya da diğer ünitelerdeki gelişmeleri de kulak kabartarak,
08:46dikkatlerini oraya yönelterek buradaki sürecin yürümesi konusunda ayak duruyor.
08:51Burada bir önemli problem.
08:55Yine meselenin kapsamı konusunda da bir kafa karışıklığı var.
09:00Kapsamıyla ilgili o 27 Şubat açıklamasında görüyoruz ki aslında kimliklerin kabul edilmesinin,
09:12onların eşit örgütlenme zemininin açığa çıkartılması da bu sürecin bir parçası.
09:22Şimdi bu konuda Kürt sorununu sadece silaha indirgen bir yaklaşım da var.
09:27Ve sürecinde sadece oraya mahkum etmeye çalışan bir yaklaşım var.
09:31Bu da süreci zorlayan bir yaklaşım.
09:34Oysa bütünlüklü bir şey.
09:36Evet, Kürtler isyan ettiler.
09:38Evet, bir çatışma süreci yaşandı.
09:41Bir silahlı çatışma dönemi var.
09:45Evet, bunu şimdi sona erdirmek gerekir.
09:48Ama aynı zamanda Kürtlerin varlığı ile ilgili, kimliği ile ilgili, dili ile ilgili, yönetme katılma hakları ile ilgili bir demokratik
09:57dönüşüme de ihtiyaç var.
09:58Yani bu çözümün kapsamını daraltıp, haklardan, hukuktan ve toplumsal örgütlenmenin önünü açma yaklaşımından geri duran,
10:12sadece meseleyi silahlar ne zaman bırakılacak, nasıl bırakılacak, hemen bırakına indirgen, yine bir eksik yaklaşım var.
10:19Yani bunlar problem alanları ve bunların üzerinde tartışmalar ve çözüm bulma arayışları devam ediyor.
10:29Orada bir tane daha sorun alanı var.
10:32Onu da söyleyeyim, ondan sonra size bırakayım.
10:34Diğer sorunun alanı da, hani silaha indirgeyen ama onun içerisinde de gene parçalı bir yaklaşım var.
10:42En nihayetinde 27 Şubat açıklaması çok nettir.
10:48Bir toplu olarak silahlı çatışmayı sonlandıran, demokrasinin ve hukukun kapısını aralayan toplu bir programdan bahsediliyor.
11:00Bu nedenle fesih kelimesi de kullanıldı.
11:03Yani toplu bir demokratik dönüşümden, yani devlette demokratik bir dönüşüme girmeli.
11:10Hukuksal süreçlerini de işletmeli.
11:13Toplumda da bu barış iklimini oluşturmak gerekiyor.
11:17Bunun imkanlarını yaratmak gerekiyor.
11:19Ama onu da böyle, bütün bu boyutlarını yok sayıp, hadi ne zaman silahları nereye bırakacaksınız?
11:27Siz bırakın, biz de teyit ve tespit edelim.
11:29Ondan sonra yaza çıkartalım diyen, aslında işi biraz yokuşa süren bir yaklaşım var.
11:36Bunların değişmesi için mücadele de devam ediyor.
11:39Bu anlamda bütünlüklü olarak bu sürecin zorlukları olan başlıkları saydım ben.
11:47Bu anlamda bu zorluklar zaman zaman duraksamalara, zaman zaman acaba sonuç alınacak mı diye kaygıları yükselten şeylere neden oluyor.
12:00Fakat bu yolda bence ilerlemek için de özellikle Kürt Hareketi ve Sayın Öcalan ısrarlı bir şekilde ve yine demokrasi çevreleri
12:10ısrarlı bir şekilde bu yolun devam edilmesi gerektiği ve bu sorun alanlarının demokratik bir anlayışla hukuksal zeminde çözülmesi için imkan
12:19yaratmak gerekiyor.
12:20Aslında devletin yapması gereken, atması gereken adımları biraz saydınız ama yani böyle sıraladınız diyelim ki şöyle bir durum var.
12:29Örneğin geçtiğimiz günlerde Pekike'nin feshedilişinin yıl dönümü idi ve yetkililer yani KCK yetkililere açıklama yaptı, basın açıklaması yaptı.
12:39Oradaki değerlendirmelerde şöyle bir durum açığa çıkıyordu.
12:42Aslında bu son bir senelik, bir buçuk senelik süreçte Kürdistan Özgürlük Hareketi istenilen düzeyde kendisinden talep edilenleri hayata geçirdi.
12:52O noktada çok ciddi adımlar attı da diyebiliriz ki bence aslında düşündüğümüzde bu çok ciddi bir siyasal iradeyi de çok
13:00net bir şekilde açığa çıkarıyordu.
13:02Neydi? 1978'de kurulan ama daha öncesine dayanan örgütlenme çalışmaları bir partinin feshedilmesinden tutalım.
13:10İşte silah yakma ondan sonra silah, gerilla gruplarının Kuzey Kürdistan'dan çekilmesi çok somut adımlardı.
13:18Ve buna rağmen aslında devlet olayı sadece silah boyutuna indirgeme, buna rağmen ayak diretmekte çok ciddi bir inat var.
13:27Aslında bu sürecin normalde başladığından itibaren bu aylara kadar çözülmüş bir şekilde çözülmüş veyahut da çözümlede çok önemli gelişmelerin yaşanmış
13:39olması gerekiyordu.
13:40Ama burada ciddi bir tıkanıklılık var. Devlet hangi boyutlarıyla tıkatıyor özellikle?
13:45Şöyle biraz önce saydığım başlıkların her biri ciddi konular.
13:51Bir muhatabın özgür çalışma koşulları, yani muhatapların eşit konumu, ikincisi meselenin kapsamı, üçüncüsü meselenin çözüm yöntemleri gibi birçok başlık saydım.
14:09Bu başlıklar da devletin bir kanadıyla ya da diyebiliriz toplumun, kürt hareketinin beklentileri arasında bir açı farkı var.
14:21Bu tıkanıklığa bu neden oluyor.
14:24Bunun değişmesi için bir dönüşümün, kararlı bir dönüşümün sürmesi gerekiyor.
14:32Maalesef katı bir inkardan, katı bir asimilasyon politikasından ve kürt meselesini sadece silaha indirgeyen devlet bakış açısından,
14:47hani onlar isyan eder, biz de bastırırız ya da teslim olurlar.
14:53Yani meseleyi buraya indirgeyen.
14:55Geçmişten bu yana uyguladıkları.
14:57Evet, yani 28-29 kürt isyanı var mesela, Cumhuriyet tarihi Nesan öyle deniliyor.
15:03Bu bir sürekli kendini tekrarlayan ve bu nedenle de çözümü üretmeyen bir zihniyet.
15:10Ve bu zihniyetin değişmesi öyle kolay olmuyor.
15:13Orada da yani meseleyi bir halkın haklarıyla var olma, hukuk kapsamına alınması ve o halkın siyasal temsilcilerinin, liderlerinin eşit muhatap
15:29olarak kabul edilmesi,
15:30bu sürecin karşılıklı adımlar atarak yürütülmesi konusunda bir zihniyet problemi var.
15:38Bunu değiştirmeye çalışıyoruz ve bu aslında o beklediğimiz büyük barış ve özgürlük demokratik toplum inşası sürecinin bir ayağı da bu.
15:51Yani devletin de bir şekilde demokrasiye duyarlı olması, demokratik çözüme göre kendisini yeniden ayarlaması, değiştirmesi, zihniyet değişimi yaşaması gerekiyor.
16:02Bu tek başına devletin kendi kendine yapabileceği bir şey değil.
16:07Toplumsal hareketin, toplumsal hareketlerin demokrasi ve barış konusunda beklentisi olan, ihtiyacı olan,
16:15bunun mücadelesini veren hareketlerin biraz toplumsal baskıyı yükseltmesi, barış talebini yükseltmesi,
16:24hukuksal demokratik dönüşüm talebini yükseltmesi, bu da devletin değişmesi için bir ortam yaratacaktır.
16:33Yani bunu da görmek lazım.
16:35Bunu birlikte yapamazsak devletin tek başına kendi kendine bir dönüşüm şeyi yaratabileceğini de çok görmüyoruz.
16:44Yani devlet mantığı çünkü egemenlik üzerine kurulur.
16:47Yani hükmetmek, egemen olmak, otorite kurmak üzere bunu değiştirmek ancak orayı dengeleyecek başka toplumsal güçlerin açığa çıkmasıyla mümkündür.
16:58Bu kısmı görmek lazım.
17:00Bir diğer mesele şu, aslında herkes şunu söyler.
17:05Genel olarak denir ki, çözüm süreçleri, barış süreçleri bisiklet sürmek gibidir.
17:11Sürekli pedal çevirmen lazım.
17:13Çevirmezsen devrilir.
17:15Ve bu pedalın iki ayağı var.
17:17İkisinin de çalışması lazım.
17:19Şu anda yaşadığımız mesele o.
17:22Sizin dediğiniz gibi pedalın biri dönüyor ama diğeri dönmüyor.
17:25Dönmediği için bisiklet yol alamıyor.
17:28Ve bu ciddi anlamda bir risk aslında süreç açısından.
17:32Evet, henüz süreç koptu diyemeyiz.
17:37Kopma ihtimalini de ben zayıf görüyorum.
17:41Ama istenilen hızda ve istenilen demokratikleşme adımlarıyla yol alabilmek için de yapılması gereken çok şey var.
17:51O anlamda devletin zihniyetinin değişmesi, muhatabını kabullenmesi, muhatabıyla eşitlik pozisyonda, ona da çalışma ve özgürlük imkanları tanınması ve aynı zamanda
18:07Kürtlere bir hukuk kapısını aralayacak, silah yerini hukuksal güvencelerle kendisini güvende hissedebileceği bir zemini sunmak gerekiyor.
18:19Bunlar uzun erimli mücadele konuları.
18:23Kimileri şöyle diyor, aslında hani başka çatışma çözüm süreçlerine baktığımızda fena da değiliz diyenler var.
18:35Yani bu iş uzun sürer diyenler var.
18:38Fakat Kürt meselesi açısından şöyle bir durum var.
18:41Zaten biz uzatmaları oynuyoruz şu anda.
18:45Yani 93'ten bu yana çeşitli çözüm çabaları oldu, adımlar atıldı, birkaç kez kesintiye uğradı, yarı kaldı.
18:57Bu anlamda güçlü de bir birikim var aslında.
19:01Yani çözüm imkanını açığa çıkartma konusunda güçlü de bir birikim var.
19:06O nedenle hani yeni başlamadık aslında.
19:10Yani bu meseleyi barışçıl demokratik siyasi yollarla çözme mücadelesi yani 93'ten bu yana devam ediyor.
19:20Uzun bir yol bu.
19:2399'dan sonra 2000'den itibaren çok daha paradigmasal olarak da bunun imkanlarını yaratan Sayın Öcalan gerçekliği var ortada.
19:32Bu konuda ısrarlı çabası, emeği var, aldığı sonuçlar var.
19:36O nedenle ben sürecin biraz daha hızlanması gerektiğini düşünüyorum.
19:43Bunun için de hepimiz elimizden geleni yapmalıyız.
19:47Ve devleti de değişime ve bu sürece de kendisinin atması gereken adımlara doğru motive etmek, yönlendirmek, bunu talep etmek, bu
20:00toplumsal baskıyı açığa çıkarmak gerekiyor.
20:03Peki bu noktada muhalefete ve Türkiye'deki ve Kürdistan'daki demokratik kitle örgütlerine ne tür roller düşüyor?
20:11Çünkü bu tek taraflı yani iktidar ve Kürt cephesiyle olacak bir şey değil.
20:16Aynı zamanda siyaseten ve toplumsal ayaklarını da tamamlamak gerekmiyor mu?
20:20Bu çok önemli bir konu işte biz aslında bunu biliyoruz.
20:26Yani toplumsal bir destek bu sürece, toplumsal bir talep yükselmezse devlet kolay kolay adım atmıyor.
20:36Yani bunu yapmak gerekiyor.
20:38O açıdan da şöyle bir durum var.
20:41Maalesef yani Türkiye'de muhalefetin dağınık, parçalı, biraz da kendi iç sorunlarına boğulduğu bir dönem yaşanıyor.
20:53Yani iktidar, siyasal iktidar biraz da bunu bilinçli olarak bu süreçle eş zamanlı olarak başlattı.
20:59CHP'ye yönelik operasyonlar bir şekilde CHP'yi politik bir aktör olmaktan neredeyse çıkaracak konuma getiriyor.
21:09Ve şimdiye kadar CHP'nin bir şekilde süreci sözde de, sözsel olarak da olsa desteklemesi önemli, kıymetli ama bu yetmiyor.
21:20Çünkü bu zihniyet değişimin, demokratik zihniyet değişiminde işte Cumhuriyet'in kuruluşundan bu yana önemli bir siyasal kullar olarak gelen bu
21:33CHP geleneğinin de Kürt sorunun hukuksal ve siyasal zeminde çözümü konusunda politika üreten ve bu konuda çaba sarf eden,
21:44iktidara bu konuda toplumsal talebi yükselten bir yerde durması lazım.
21:50Bu konuda bir sorunlar yaşanıyor.
21:53Ve doğal, bunun bir doğal demeyeyim ama bunun bir sonucu olarak Türkiye Sol Sosyalist Hareketleri'nde de süreci iktidar karşıtlığına
22:06konumlandıran,
22:08yani bu iktidarla çözülmez mantığını destekleyen bir atmosfer ortaya çıktı.
22:16Bu da süreci olan inancı zediliyor ve inanmadığım bir sürece motive olup bir güç açığa çıkartman kolay olmuyor.
22:26Yani böyle bir mesele var.
22:29Yine devletteki bu zihniyet değişiminde Kürtleri kimlik olarak tamam varlar.
22:38Herkes artık Kürtlükten bahsediyor, Kürt kardeşlerim diyor, Kürtlerle Türklerin ortaklığından bahsediyor.
22:46Fakat Kürtleri hukuk kapısını açan bir zihniyet değişimi görmüyoruz.
22:52Bu da Kürtler'de bir kafa karışıklığı yaratıyor sürece dair.
22:57Yani ana dille ilgili bile hala baskı görülüyorsa, ana dille ilgili çalışma yapan kurumlar kapatılıyorsa,
23:04hani biz bu süreç ne olacak hani ana dil bile hala sorunsa diye böyle bir kafalarda soru işareti var.
23:15Bir de Orta Doğu'daki savaş politikaları, Orta Doğu'daki çatışma zemini de Kürtleri biraz parçalı hale getirdi.
23:23Bu anlamda yani bu muhalefet cephesinin hem Kürt halkı açısından, Kürt hareketleri açısından hem Türkiye'deki sol sosyalist hareketleri açısından
23:34hem de devletin değişiminde önemli bir rol oynaması beklenen CHP muhalefeti açısından biraz tutuk kalmalarına neden olan bir atmosfer var.
23:46Bizim hepimiz bu tutukluğu kırıp atmalıyız.
23:49Yani hayır, evet güncel, real siyasette, seçim siyasetinde bir rekabet olabilir ama Kürt sorunu çok büyük bir sorun.
24:01Ve Türkiye'nin tüm demokratikleşme konusundaki krizlerinin temelini oluşturan bir sorun.
24:08Eğer buna da bir yol alınamazsa Türkiye'de bir demokratikleşme hayaldir.
24:13Bu görülüyor. Yani Kürt sorunuyla Türkiye'deki demokrasi mücadelesinin ne kadar iç içe olduğunu hepimiz yaşayarak görüyoruz.
24:22Yani bunu birbirinden ayıracak bir şey mümkün değil.
24:26Yani demokratikleşme olmasa Kürt sorunu, yani demokratik bir zihniyet gelişmese Kürt sorunu çözme imkanı ortaya çıkmıyor.
24:33Kürt sorununu çözmezsen demokratikleşme zemini ortaya çıkmıyor.
24:38Böyle o nedenle bu tüm muhalefet güçlerinin, buna CHP gibi sistem içindeki önemli bir kul var olan parti ve geleneğinde,
24:51sosyalist çevrelerinde, toplamında Kürt halkının ve Kürt siyasal yapılarının aktörlerinin de biraz daha bu sürece inanma
25:03ve bunu ilerletme konusunda kendi gücünü açığa çıkartma, kendi değişim, dönüşüm, dinamiğini harekete geçirme konusunda sorumluluk üstlenmesi lazım.
25:14Hani başından beri kadınlar bir parça bunu yapmaya çalışıyorlar.
25:18Ama önemli eylemler, etkinlikler, ortaklaşma mücadele alanları da yaratmaya çalışıyorlar ama yetmiyor.
25:28Yani bunu daha güçlendirmemiz ve bu barış konusunda, demokratik dönüşüm konusunda,
25:34bu süreci başarılı bir şekilde yürütme konusunda daha güçlü bir toplumsal talep ve toplumsal hareket açığa çıkarmamız gerekiyor.
25:43Tam da bu noktada aslında demokratik entegrasyonu da bu kapsamda ele alabilir miyiz?
25:48Yani daha fazladır tabii ki ama önümüzdeki dönem hem toplumsal yapıyı güçlendirme,
25:54hem de daha sonuç alıcı olur mu demokratik,
25:57yani daha nasıl sonuç alıcı olabilir demokratik entegrasyon diye bir soru da sorayım.
26:04Şimdi demokratik entegrasyon bu da çok tartışıldı.
26:07Yani çünkü entegrasyonu asimilasyona indirgen bir anlayış da var.
26:13Yani entegrasyon sanki ezilen halkların, ezilen ulusların egemen olana entegre olması,
26:23oraya eklemlenmesi, zaman içerisinde de asimile olmasıymış gibi.
26:28Yok olmasıymış.
26:28Evet, yok olmasıymış gibi.
26:30Başta da böyle bir kafa karışıklığı vardı.
26:33Kısmen bunlar bir tartışılarak aşıldı.
26:36Çünkü entegrasyon aslında karşılıklı tanımayla mümkün olan bir şey.
26:41Yani iki farklı şeyin birbirine entegre olabilmek için,
26:47yani birlikte ve uyum içerisinde hareket edebilmesi için karşılıklı birbirini tanıması lazım.
26:53Şimdi Türkiye toplumuyla Kürtler neden entegre olamıyor, yarılmış bir toplum halindeyiz?
27:01Çünkü Kürtler tanınmıyor.
27:03Yani tanımayan, kabul etmeyen iki farklı şeyin birbirine entegre olması mümkün değil.
27:11O nedenle entegrasyonun ön şartı tanımadır.
27:14Yani farklı olanı, o entegrasyon, yani demokratik ortak bir gelecek kurgusuna inanan tarafların birbirini tanıması,
27:27kabul etmesi ve o ortak gelecek için, demokratik eşitlikçi, özgürlükçü ortak gelecek için birlikte çalışmasının motivasyonunu açığa çıkarmak.
27:36Aslında demokratik entegrasyon bu.
27:39Bu motivasyonu açığa çıkarmak için bu tanımanın yapılması lazım.
27:44İşte bu devlete düşen, iktidara düşen hukuksal ve siyasal adımlar atılmadıkça,
27:51bu demokratik entegrasyon beklentisinde de motivasyon düşüyor.
27:58Yani o nedenle süreç zorlu bir aşamaya geldi.
28:04Yani bazı hukuki ve siyasi adımlar atılacak ki,
28:07bu demokratik entegrasyonun yani bir tanıma karşılıklı birbirini tanıyan, birbirini kabullenen,
28:16Kürtlere hukuk kapısını aralayan bir yol açılacak ki,
28:21bu demokratik entegrasyon ortak, özgür, eşit bir gelecek kurma konusundaki motivasyon da güçlensin.
28:29Bu anlamda gerçekten kritik bir aşamadayız.
28:33Böyle artık hani tek taraflı adımlarla gitmeyeceği biliniyor.
28:38Yani en basit bir şey hani bir fermuarı bile açmak istesen,
28:43hani bir tıkanma var açacaksın, o fermuarnın iki dişlisinin birden işlev görmesi lazım.
28:48Dişlilerden biri çalışmıyorsa tek tarafından fermuarı açamazsın yani.
28:53Mümkün değil.
28:54O nedenle geldiğimiz aşama önemli, zorlu ama aşılmayacak gibi de düşünüyorum.
29:03Öncelmek istemiyorum ben.
29:05Çünkü geldiğimiz tarihsel moment, içinde bulunduğumuz sosyoloji,
29:11Orta Doğu'daki stratejik değişim dalgası ve yaşadığımız deneyimler bize,
29:18bu barışçıl, demokratik çözümün artık bir kaçınılmaz rota olarak önümüze getirdi.
29:28Bunu hep beraber zorlayıp ve ilerletmemiz gerekiyor.
29:31Peki, son sorumu sormak istiyorum sevgili Gülten Kışanak.
29:35Bu süreçte kadınlara düşen rol misyonu nedir?
29:39Kadınlar bu konuda çok çaba sarf ediyorlar.
29:44Hem Kürt Kadın Hareketi hem Türkiye'deki farklı kadın yapılanmaları ve kurumlarıyla
29:49bir şekilde bu sürece doğru anlam katmak ve bunun toplumsal mücadele dinamiklerini hayata geçirmek için çabalıyorlar.
30:00Çünkü bir kere etik ve politik olarak kadınlar savaş karşıtıdır.
30:08Yani biliyoruz ki bütün çatışmalı süreçler, bütün savaşlarda en acı travmaları kadınlar yaşıyor.
30:16Çünkü işte savaş bildiğimiz gibi bir fetih hareketi, aynı zamanda kadın bedeninde dahil olmak üzere
30:24fethedilmesi gereken, egemenlik altına alınması gereken, baskı altına alınması gereken bir alan olarak görülüyor.
30:30Bir kere politik olarak, etik olarak, ahlaki olarak kadınlar barışın yanında duruyorlar.
30:36İkincisi kadın politikaları nedeniyle kadınlar eşitlik, birbirini tanıyarak, kabul ederek eşitlik fikrine daha yakınlar.
30:45Farklıyız ama eşit olabiliriz.
30:47Farklı olmak bizim ayrımcılığa uğramamızı gerektirmiyor.
30:51Farklı olmak tam tersine farklılıklarımızla birlikte eşitlik ve özgürlük mücadelesini yürütme konusunda
30:58daha kararlı ve azimli birbirimizi tanıma politikaları çerçevesinde yürümeyi gerektiriyor.
31:04Bu konuda kadın hareketlerinin Türkiye'de, Kürt Kadın Hareketi'nin ve Türkiye'nin farklı kadın dinamiklerinin bir geçmişi de var.
31:14Birlikte çabaladıkları bir geçmiş de var.
31:17Şimdi barışa ihtiyacım var inisiyatifiyle adı altında.
31:22İşte bir buçuk yıldır, iki yıldır bu mücadeleyi sürdürüyorlar.
31:25Her defasında özellikle bu süreçler tıkandığında yeniden hareketlendirmek,
31:31yeniden bu toplumsal barış fikrini güçlendirmek için çalışma yürütüyorlar.
31:37Kürt Kadın Hareketi hem Sayın Öcalan'ın muhataplığı konusunda,
31:42hem özgür çalışma koşullarının yaratılması konusunda güçlü eylemler, etkinlikler yürütüyor.
31:49Aynı zamanda Kürt hareketleri, Kürt siyasal ve toplumsal yapıları arasında ortak bir politika oluşturmak için,
31:58bir ulusal politika oluşturmak için çalışmalarını yürütüyorlar.
32:02Yani kadınlar gerçekten bu konuda büyük bir emek ve çaba sarf ederek bu sürecin önünü açmaya ve bu süreci ilerletmeye
32:11yönelik büyük bir çaba içerisindeler.
32:14Ben buradan bu vesileyle bu mücadeleyi omuzlayan, emek veren, çaba sarf eden tüm kadın arkadaşlarımıza, tüm kadınlara da saygıyla selamlamak
32:24istiyorum.
32:24Çok teşekkür ediyorum sevgili Gülten Kışanak programımıza katıldığınız için.
32:29Evet sevgili izleyiciler programımızın sonuna geldik.
32:32Bir dahaki programda görüşünceye dek hoşçakalın.
Comments