- 6 hours ago
Değerli takipçilerimiz bizi izleyip takip ettiğiniz için çok teşekkür ederiz.
Dileriz izledikleriniz ilgi , alakanıza göre olup keyifli vakit geçirmenizi sağlar.
Yayınlarımızı;
https://www.youtube.com/watch?v=tmc92hm1cuw
https://jintv.net/tr/
adreslerinden,
Twitter @jintvofficial_t
Instagram jintvofficialtr
Telegram JinTvOfficial
Bluesky @jintvofficialtr.bsky.social
Digital Medya hesaplarımızdan takip edebilirsiniz
Dileriz izledikleriniz ilgi , alakanıza göre olup keyifli vakit geçirmenizi sağlar.
Yayınlarımızı;
https://www.youtube.com/watch?v=tmc92hm1cuw
https://jintv.net/tr/
adreslerinden,
Twitter @jintvofficial_t
Instagram jintvofficialtr
Telegram JinTvOfficial
Bluesky @jintvofficialtr.bsky.social
Digital Medya hesaplarımızdan takip edebilirsiniz
Category
📺
TVTranscript
00:13İzlediğiniz için teşekkür ederim.
00:30İyi akşamlar sevgili seyirciler.
00:32Evet gündem aslında geçtiğimiz haftalara göre her şarşamba yaptığımız programda şunu çok net ifade ediyorduk ki salı günleri gündem toplantıları,
00:43meclis toplantıları var, grup toplantıları ve ardından gündem son derece hareketli seyrediyordu.
00:50Fakat bu hafta MHP lideri Devlet Bahçeli meclisteki grup toplantısını gerçekleştirmedi.
00:56Geçen hafta AKP grup toplantısı vardı. O toplantıda gerçekleşmedi.
01:01Bugün de haliyle günlerden çarşamba, bugün de toplantı AKP kanadında gerçekleşmedi.
01:07Şimdi tabii ki geçen hafta MHP lideri Devlet Bahçeli'nin yapmış olduğu, hep biz şunu tartışıyoruz.
01:13Ezber bozan çok güçlü, üst perdeden yapılan açıklamalar ama bu açıklamaların ötesine geçmeyen, atılmayan adımlar da bir tarafta duruyor.
01:23Ve özellikle Kürtel Pönderi Abdullah Öcalan'ın statü açığı varsa bu statü meselesi konuşulmadan burada yol alınması da söz konusu
01:32olamaz dediği yerden Devlet Bahçeli'nin.
01:34Aslında henüz herhangi bir adım ve ardından da Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan yapılan bir açıklama yok.
01:42Ve bu hafta da bir sessizlik söz konusu.
01:45Bundan sonrasında hepimizin, toplumun, birçok kesimin beklediği şu ki artık hukuki ve yasal adımların atılması statünün sağlanması.
01:56Şimdi burada nasıl yol alınacak, meclis nasıl işleyecek bunları elbette ki göreceğiz, takip ediyoruz.
02:03Ama bir diğer taraftan barışın toplumsallaştırılması ve barışın çok daha geniş kesimlere sirayet etmesi,
02:10herkesin barışabilmesi, yüzleşebilmesi, hakikatlerin ortaya çıkması ve bununla birlikte aslında ön yargıları kırarak hareket edilmesi gerekiyor dediğimiz yerde
02:18Barış anneleri de çok önemli bir adım atarak aslında MHP lideri Devlet Bahçeli'nin yaptığı açıklamadan sonra
02:26mecliste bütün siyasi partilerin liderleriyle görüştüler.
02:31Ve burada barış mesajını ve barışın ne kadar önemli olduğunu bir kez daha dile getirdiler.
02:39Öncelikle onunla ilgili haberimiz var.
02:41Ardından programdaki konuğumuz Dem Parti Ahmet milletvekili sevgili Adalet Kaya ile de konuşacağız.
02:48Ki barış annelerine hem Adalet Kaya hem de Dem Parti sözcüsü Ayşegül Doğan'la eşlik etmişti.
02:55Ama öncelikle bir haberimizi hatırlayalım.
02:59Annelerin Sayın Cumhurbaşkanı ile ve Sayın Bahçeli ile ve şu anda yaptıkları başvuruyla birlikte
03:07Sayın Ocalan'la görüşebilme talepleri halen baki.
03:12Bunu istiyorlar.
03:13Şu anda Adalet Bakanlığı'nın önünde olmamızın nedeni de annelerinin İmralı Sayın Ocalan'la görüşme yapabilmek için verdikleri başvuru dilekçesine
03:23ilişkin.
03:23Barış Anneleri Meclisi Anneler Günü kapsamında Ankara'da CHP, AKP, MHP, Deva Partisi, Gelecek Partisi ve Saadet Partisi temsilcileriyle gerçekleştirdikleri görüşmelere
03:35ilişkin yazılı açıklama yaptı.
03:37Açıklamada temasların barış ve demokratik toplum süreci açısından önemli ve umut verici geçtiği belirtildi.
03:45Barış Anneleri geçtiğimiz hafta gerçekleştirdikleri görüşmelerde siyasi ve hukuki adımların atılması yönündeki taleplerini ilettiklerini duyurdu.
03:55Açıklamada Abdullah Öcalan için umut hakkı uygulanmasının hem hukuki bir zorunluluk hem de barış sürecinin önemli bir parçası olduğu vurgulandı.
04:04Artık hiçbir annenin ağlamadığı, hiçbir gencin toprağa düşmediği demokratik bir gelecek istiyoruz diyen barış anneleri,
04:12diyalog yollarının açılması ve demokratik çözüm zemininin güçlendirilmesi çağrısı yaptı.
04:19Kadınların savaş politikalarından en fazla etkilenen kesimlerden biri olduğuna dikkat çekilen açıklamada,
04:25barışı savunmanın aynı zamanda yaşamı, eşitliği ve özgür geleceği savunmak anlamına geldiği kaydedildi.
04:32Barış anneleri ayrıca Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli ve Abdullah Öcalan'la görüşme taleplerinin sürdüğünü vurguladı.
04:50Evet, görüşmeler bir barış masası varken aslında burada bir eşitsizliğin hukukla, hukuk içtihatlarıyla ve hukukun uygulanmasıyla yerine getirilmesi.
05:05Nedir o? Baş müzakereci olan Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan'ın statüsünün tanınması ve o hukuksal çerçeveye oturması,
05:16iletişim koşullarının sağlanması ve kendi koşullarının ve şartlarının iyileştirilmesi.
05:23Süreç geldi, bu noktaya kilitlendi ve bundan sonrasında da atılacak adımlara gözler çevrildi.
05:31Şimdi tabii ki burada barış anneleri de özellikle Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan'la görüşmek için de Adalet Bakanlığı'na
05:37başvuruda bulundular.
05:39Şimdi bir diğer taraftan da Kürdistan'da daha doğrusu Ahmet'te dün başlayan önemli bir konferans var.
05:47Ve bu konferansta aslında hem Toplumsal Barış ve Özgürlük Forumu adı altında 4-5 günlük gerçekleşecek bu konferansta.
05:57Birçok kesimden akademisyenler, isimler 4 gün boyunca Ahmet'te buluşuyor.
06:02Ve burada aslında topluma barışın, barışın, özgürlüklerin ve bir arada ortak yaşamın hangi başlıklar ve paradigma üzerinden olması,
06:13nasıl yol alınması gerektiği üzerinden birçok farklı kesimde tartışmalar forum şeklinde gerçekleştiriliyor.
06:20Şimdi bir de o haberimize bakalım.
06:52İzlediğiniz için teşekkür ederim.
06:52Bucak, barışın inşası için mücadeleyi sürdüreceklerini belirterek kayyum uygulamalarının sona ermesi çağrısı yaptı.
07:00Barış annesi Havva Kıran ise yıllardır acıyı en çok annelerin yaşadığını söyledi ve artık kanın durmasını istiyoruz dedi.
07:09Forumda konuşan Veysi Aktaş, Kürt sorununun güvenlik politikalarıyla değil, eşit yurttaşlık, hukuk ve demokratikleşme temelinde çözülmesi gerektiğini söyledi.
07:19Veysi Aktaş, Abdullah Öcalan'ın statüsünün belirlenmesinin müzakere süreci açısından önemli olduğunu vurguladı.
07:27Bu ülke hakları onurlu ve pozitif bir barışı hak ediyor.
07:31Bunu sağlamanın imkanı bugün de olmuştur.
07:33Bu fırsatı tepmeye, kişisel siyasal hesaplara ve hırslara kurban etmeye hiç kimsenin hakı yoktur.
07:40Dem Parti Eş Genel Başkanı Tuncer Bakırhan da barışın emek ve cesaret isteyen bir süreç olduğunu belirterek savaşın çözmediğini barış
07:49çözebilir dedi.
07:51Tuncer Bakırhan, Diyarbakır'ın barış ve demokratik çözüm açısından tarihi bir rol üstlendiğini ifade etti.
07:57Ezilenlerin düşünürü Fanon'un bir sözüyle konuşmamı bitirmek istiyorum.
08:04Fanon der ki, eğer en başta bir amacın hizmetkarı değilsek, halkın adalet ve özgürlüğünün sevdalısı değilsek, yeryüzünde bir hiçiz demektir.
08:18Net olarak ifade edelim, barışın yolunun hizmetkarı olmaktan onur duyarız.
08:24Çünkü bizler yaptıklarımızdan ibarat edeceğiz.
08:28Foruma mesaj gönderen CHP Genel Başkanı Özgür Özel ise, demokratikleşme ve Kürt sorununun çözümü konusunda sorumluluk almaya devam edeceklerini söyledi.
08:39MHP Genel Başkan Yardımcısı Fethi Yıldız da toplumsal barış ve eşit yurttaşlık vurgusu yaptı.
08:46Cezaevindeki tutsak siyasetçiler, Selahattin Demirtaş, Selçuk Mızraklı ve Figen Yüksekdağ'ın mesajlarında ise barışın toplumsallaşmasının önemine dikkat çekildi.
09:03Evet, barışın toplumsallaşmasının önemi.
09:06Hemen şimdi dönelim, konuğumuzu yayına alalım.
09:09Dem Parti, Ahmet Milletvekili, sevgili Adalet Kaya.
09:13Merhabalar, teşekkürler yayınımızda olduğunuz için.
09:17Ben de herkesi sevgiyle, saygıyla selamlıyorum. Merhabalar.
09:22Çok teşekkürler.
09:24Şimdi tabii ki geçtiğimiz haftalardan bu ya da baktığımızda meclis son derece hareketliydi.
09:30Aslında konuşmanın başında da onu aktarmıştım.
09:33MHP lideri Devlet Bahçeli'nin yaptığı açıklama gerçekten 1 Ekim'den sonra belki de en güçlü, ezber bozan açıklamalardan bir tanesiydi.
09:43Fakat akabinde buna dair somut herhangi bir adımın atılmaması da ayrı soru işaretlerini de beraberinde getiriyor.
09:53Şimdi siz tabii meclistesiniz.
09:55Buna istinaden aslında hemen akabinde de barış annelerinin de bütün siyasi partileri mecliste ziyaret etmesi
10:03ve barışın ne kadar önemli olduğu ve anaların ağlamaması gerektiği ve artık barış için adım atılması gerekiyor denilen yerde de
10:12önemliydi.
10:13Aynı zamanda da Kürt Halk Önderi, Abdullah Hocaalan'la görüşmek için de başvuru yaptılar.
10:17Şimdi bu periyoda baktığımızda o zamandan şimdiye kadar geldiğimizde hem de barış annelerinin temasları nasıl bir etki yarattı ya da
10:28nasıl bir duyguyu ortaya koydu size göre?
10:33Oldukça önemli ve kıymetli görüşmelerdi.
10:38Tam da işte demokratikleşme ve barış süreci bu noktadayken ve biz gerçekten gittiğimiz bütün siyasi partilerde yani Milliyetçi Hareket Partisi
10:53ile başladık
10:54ve işte CHP, Saadet Partisi, DEVA, Gelecek, AK Parti gibi yani hemen hemen bütün muhalefet partileriyle görüşmeler yaptık.
11:05Bu barış analarının kendi programıydı. Biz sadece onlara eşlik ettik ama barış analarının ifade etme biçimi, neden orada olduklarını anlatma,
11:17kendilerini anlatma biçimleri falan çok kıymetliydi ve gerçekten çok olumlu karşılandı.
11:24Yani gittiğimiz her partide çok olumlu, çok sıcak, samimi bir şekilde karşılandık.
11:32Onlara verilen cevaplar da öyleydi.
11:34Tabii burada şey çok önemli, siyasi partilerle görüşmek ama daha da önemlisi Cumhurbaşkanı Erdoğan, Sayın Bahçeli ve Sayın Abdullah Öcalan
11:48'la da görüşme taleplerini ilettiler.
11:50Ve bu taleplerin baki olduğunu, bu görüşmelerin henüz sona ermediğini ifade ettiler.
11:57Çünkü asıl icracı olan üç baş aktör, temel aktör olarak tanımladılar.
12:04Ve tabii ki Sayın Abdullah Öcalan'ın da bu süreci yürütürken eşit koşullarda olması gerektiğini ve en önemli meselenin de
12:13hem bu sürecin içerisinde,
12:17sürecin gereği olarak Sayın Abdullah Öcalan'ın statüsünün belirlenmesi gerektiğini hem de umut hakkının artık sağlanması gerektiğini ifade ettiler.
12:27Oldukça önemliydi, anlamlıydı bütün talepler.
12:31Ve tabii annelerin kendini, biz sadece bir kesim için değil, Türkiye'deki 86 milyon yurttaş için onurlu bir barış istiyoruz.
12:43Bütün yurttaşların eşit yurttaşlık temelinde, eşit, özgür, demokratik bir yaşam içerisinde yaşaması için buradayız dediler.
12:53Yine yani talepleri gerçekten çok kapsayıcı, çok derinlikli.
13:00Esasında işte bir yıldır, bir yıl üç aydır bu ülkede silahların susmasıyla,
13:07yani 27 Şubat ağrısıyla Sayın Öcalan'ın başlatmış olduğu, atmış olduğu adımlarla artık kanın dökülmediğini,
13:16başka analarını ağlamadığını ifade ettiler ve aslında kendi mücadelelerinin uzun yıllardır sürdüğünü,
13:24bugün bu süreçle beraber başlamadığını ve onurlu barış mücadelesinin geçmişini de anlatarak sürdürdüler görüşmelerini.
13:34Çok kıymetliydi, çok anlamlıydı, çok etkili oldu, çok tesir etti.
13:38Gittiğimiz bütün partilerde duygusal anlar da yaşandı.
13:43Yani bütün bunlara baktığımız zaman artık gerçekten sadece siyasi ve hukuki adımların atılması değil.
13:51Bu meselenin toplumsallaşmasının en önemli parçası olan analar,
13:59basker analarıyla bir araya gelmeyi talep ettiler.
14:02Ettiler mi bunu?
14:04Evet.
14:05Bu bir talep olarak hem AK Parti'ye hem de Milliyetçi Hareket Partisi'ne iletildi.
14:12Ayrıca diğer partilerden de bu konuda adımlar atılmasına ön açmaları talep edildi.
14:20Yani tabii iktidarın ortakları olarak Milliyetçi Hareket Partisi ve AK Parti'den bunu direkt talep ettiler.
14:28Çünkü bu mesele sadece siyasi ve hukuki adımların atılması, demokratik siyasetin sağlanmasıyla gerçekleşmeyecek.
14:37Bunun için toplumsallaşması gerekiyor.
14:39Yani toplumsal uzlaşı gerçekleşmeden, tüm kesimler o adalet duygusunu hissetmeden bu gerçekleşebilir mi?
14:48Tabii ki mümkün değil.
14:50Bu sürdürülebilir değil.
14:52Dolayısıyla bu çok uzun erimli bir mücadele esasında.
14:56Yani barış edilgen bir olgu değil.
14:59Bir sürü dinamiği içinde barındırıyor.
15:01Bunun en önemli adımlarından biri evet yasal zeminin sağlanması.
15:07Analar bunu da ifade ettiler.
15:09Yani Sayın Acalan'ın statüsünün sağlanması, yasal adımların atılması, demokratik entegrasyon yasalarının artık çıkması gerektiğini ifade etmekle beraber
15:19toplumsallaşma, toplumsal uzlaşma, uzlaşının sağlanması, diğer adımların atılması için de zeminin oluşturulmasına dair taleplerini de ilettiler.
15:29Bunların hepsi oldukça kıymetliydi.
15:32Tabii ki Kürt Halk Önder'i Sayın Abdullah Öcalan'la görüşme talepleri de önemliydi.
15:38Çünkü meselelerin en önemli öznelerinden ve baş aktörlerinden biri.
15:44Dolayısıyla bu taleplerini de bakanlığa ilettiler.
15:47Bu konuda da yani talepleri yani en azından dilekçeleri işleme konuldu.
15:55Analar bu konuyla ilgili de olumlu geri dönüş bekliyorlar.
15:59Yani bakalım nasıl gelişecek süreç?
16:02Tabii bu aslında Kürt Halk Önder'i Abdullah Öcalan'ın da birçok kesimle görüşmek istediğini,
16:09iletişim halinde olmak istediğini, aslında o kapıların açılıp herkesle görüşebileceği ve bu süreci daha iyi yürütebileceği bir zemin aranıyor.
16:20Ve aslında o zemin belli ama hukuksal çerçevesi henüz sağlanmış ve hukuk işletilebilmiş değil.
16:27Şimdi bir diğer tarafıyla da özellikle geçtiğimiz haftadan bu yana mecliste baktığımızda
16:33yani Türkiye'deki kamuoyu ve gündem işin açıkçası bu süreçle alakalı yasalar ne zaman çıkacak,
16:41meclis ne zaman çalışacak, bu komisyonun hazırladığı rapor doğrultusunda temmuz'a gitmeden önce
16:47böyle bir adım atılabilir mi tartışmaları bir tarafta duruyor.
16:50Henüz bir somut adım ya da bir ileriye dönüp herhangi bir şey görebilmiş değiliz.
16:55Son aslında bir haftadır da yürütücü olan Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafında da herhangi bir ses seda yok tabiri caizse öyle diyelim.
17:04Şimdi siz genel itibariyle baktığınızda bir haftalık bir meclis periyoduna ya da tartışmalara ve konuşmalara nasıl bir öngörüde bulunabiliyorsunuz?
17:14Ya da ne olabilir? Herhangi bir hareketlilik var mı? Buna dair olabilir mi?
17:21Yani var mı bilemiyorum ancak olması gerektiğini ifade ediyoruz.
17:28Yani yasal düzenlemelerin artık yani bunu anneler de ifade ettiler az önce hani hazır o görüşmelerden bahsediyorken.
17:37Yani üç aylık tatile girmeden bu yasal düzenlemelerin çıkması gerektiğini gerekirse meclisin yazında çalışması gerektiğini ifade ettiler.
17:47Biz de aynı noktadayız.
17:49Yani toplumsal beklenti de bu yönde.
17:51Yani işte asıl mesele bu iktidarın programında nasıl yer alıyor?
17:59Hani inanın bu konuda şu anda bir şey söyleyemiyorum.
18:02Ama bütün toplumun beklentisi, annelerin beklentisi, siyasetin beklentisi.
18:09İşte Diyarbakır'da forum var.
18:11Bu forum da oldukça önemli.
18:14Meselenin sadece siyasal ve hukuki çerçevede olmayacağını, bunun çok bambaşka ayaklarının olması gerektiğini de orada konuşuyor mesela.
18:26Çok kıymetli konuklar var, katılımcılar var.
18:31Orada da ifade ediliyor.
18:33Yani bu mesele sadece yasal adımlarla da değil, siyaset yapma biçiminden kullanılan dile, basının yürüt tarzından çıkacak yasalara, hatta yargıda
18:47yapısal değişikliklere, yani sadece yasayı çıkararak da olması mümkün değil.
18:53Mesela bugün Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı Numan Kurtulmuş'un da açıklama.
19:00Evet şu an sanıyorum Adalet Kaya'ya bir telefon gelmiş olsa gerek ki telefon çaldığında ancak böyle hatta düşülebiliniyor.
19:11Hazır olduğunda arkadaşlar tekrar yayına alacaklar sevgili Adalet Kaya'yı.
19:16Evet şunu tartışıyoruz biz, eşitlik hukuku dediğimiz aslında bu sürecin ilerletilmesinde demokratik entegrasyon, demokratik toplumun inşası ve Kürt sorununun çözümü
19:30noktasında adımların atılması ve hukuki çerçevenin oluşturulması.
19:35Bu sadece Kürt sorununun çözümü noktasında atılacak adımlar değil, aynı kürt halk önderi Abdullah Öcalan'ın ifade ettiği gibi, paradigma
19:46ortaya koyduğu gibi bir demokratik toplum inşası, özgürlükler yasası ve bununla birlikte de barış hukukunun bütüncül bir şekilde ortaya konması
19:57üzerinden paradigma.
19:59Bu paradigma 27 Şubat paradigması ve o aslında geldiğimiz 18 aylık süreç içerisinde bütün başlıklarıyla birlikte nasıl bir yol haritası
20:11olması gerektiğini söylüyor.
20:12Evet şu an Adalet Kaya geldi, evet doğru Numan Kurtulmuş'un söylediği hani çağ artık eski çağ değil yeni döneme
20:19adapte olacak ve uyum sağlayacak bir yol yöntem bulmamız ve yürütmemiz gerekiyor ve zorlu bir süreç dedi.
20:26Tam olarak ne demek istedi orada Numan Kurtulmuş?
20:31Esasında söyledikleri oldukça önemli.
20:34Evet biz de tam da bunu söylüyoruz.
20:36Yeni bir çağ, yeni bir toplumsal düzen, yeni bir yaşam inşası gerektiriyor ve bunun da eşit yurttaşlık, barış ve demokrasi
20:45çerçevesinde gerçekleşmesi gerekiyor.
20:47Tam da Sayın Abdullah Öcalan'ın paradigması sizin de belirttiğiniz gibi bunu kapsıyor zaten.
20:53Yani kapsayıcı, bütün kesimleri içine alan, hiç kimsenin kendini dışında görmediği bir yaşam formu inşa etmemiz gerekiyor.
21:02Evet bu zor bir şey çünkü işte 10 yıllardır, 200 yıldır hatta Türkiye'de tekçi bir anlayış üzerinden yani Türk, Sünni,
21:16erkek bir yapı üzerinden inşa edilmiş bir toplumsal form içerisinde yaşıyoruz.
21:22Ve son 10 yıllarda da özellikle de Kürt-Türk kutuplaşması çok derinleştirildi.
21:30Ne yazık ki.
21:31Dolayısıyla az önce ifade ettiğim şey tam da bu.
21:34Yani yeni bir siyaset tarzına, yeni bir dile, yeni bir barış diline ihtiyacımız var.
21:41Bunun toplumsallaşması ancak böyle mümkün olabilir.
21:45Yani sadece yasaları ve bunun için de kadın öncülüğü gerekiyor.
21:49Yani anaların ziyareti, yaptıkları o diplomatik ziyaretler serisi bu açıdan da çok kıymetli.
21:57Her zaman biz kadın öncülüğünü bu nedenle çok önemli buluyoruz.
22:01Yani TÜT Kadın Hareketi de 10 yıllardır kadın öncülüğünde barışın tesis edilmesi, inşa edilmesi gerektiğini söylüyor ve bunun için mücadele
22:11ediyor.
22:12Bu açıdan çok önemli yani barışı kalıcılaştırmak, sürdürülebilir kılmak toplumun değişimi ve dönüşümüyle mümkün.
22:20Yeni bir toplum inşasıyla mümkün.
22:23Ve bu da tabii eğitim sisteminden bütçenin neye harcanacağına, nasıl siyaset yapılacağına, yargının yani yeni yasalar yapmakla da kalmaz.
22:32Yargı da yapısal reformlara ihtiyaç gerektiriyor.
22:38Yani bir sürü açıdan farklı dinamiklerin hayata geçirilmesi lazım.
22:43Evet bu zaman alacak, bu uzun bir mücadele, barış bir mücadele biçimi, bir yaşam tarzını inşa etmek demek çünkü.
22:51O nedenle de burada kadınların barış masasında olması hem siyasi açıdan hem hukuki açıdan hem toplumsal açıdan oldukça önemli.
23:03Yani barışın her aşamasında, her dinamiğin inşasında kadınların öncülüğü gerekli.
23:10En çok da mesela siyaset yapma biçimi, dilin nasıl kurulacağı, yasanın nasıl inşa edileceği,
23:17işte diğer bütün o barış mekanizmalarının yani onarıcı adaletin tesisi için bütün bu mekanizmaların inşa edilmesi lazım.
23:29Ama biz diyoruz ki bütün bu mekanizmaların her yerinde, her aşamasında kadının bakış açısı, düşüncesi, fikri yansımalı.
23:37Bu barışı sürdürülebilir, kılacak olan toplumsallaşmasını sağlayacak olan güvenceyi verecek olan adımdır.
23:45O nedenle tabii yolumuz çok uzun.
23:48Bugün asıl mesele evet bugün geldiğimiz noktada bir duranlık yaşanıyor süreç konusunda.
23:54Evet biliyoruz bunu hepimiz.
23:56Taraflar açısından da bir sessizlik hakim ama biz diyoruz ki mesele bundan ibaret değil.
24:02Ama ilk adım Sayın Öcalan'ın eşit koşullarda müzakere, baş müzakerecilik statüsünün sağlanması gerekiyor ki
24:10bütün bu adımlar toplumsallaşmayla beraber hayat bulsun.
24:15Yani yerel yönetimler örgütlenme özgürlüğü, ifade özgürlüğü, özgürlüklerin teminatı gerekiyor.
24:21Anayasal güvenceye kavuşması gerekiyor ki toplumsal çalışmalar sürdürülebilir olsun.
24:27Yani hepsi çok iç içecek.
24:30Topumsal çalışmaların güçlenmemesindeki temel nedenlerden bir tanesi aslında sistemsel olarak,
24:38rejim olarak da baktığımızda hukukun bu anlamda biraz önce siz söylediniz,
24:44temel hak ve özgürlükler, bireysel olarak ifade özgürlüğü dediğimiz yerde de bir makas var.
24:51Ve o korkuyu toplumun her bir kesimine, her bireye sirayet ettirdiği noktada
24:58aslında bu barışın toplumsallaştırılmasının önüne bir sekte mi koyuyor?
25:04Kesinlikle.
25:06O nedenle özgürlüklerin güvence altına alınması gerekiyor.
25:09Yani şöyle ifade edebiliriz.
25:12Barışın inşası birkaç parametre üzerinden daha sağlıklı ilerleyebilir.
25:18Bunlardan biri, en önemlilerinden biri de özgürlüklerin güvence, ya yasal güvenceye kavuşması.
25:24Ama bugün Türkiye'de ifade özgürlüğünden basın özgürlüğüne, örgütlenme özgürlüğüne kadar
25:31pek çok konu ne yazık ki biliyorsunuz, hepimiz biliyoruz ki yargılanma konusu olabiliyor.
25:38Sadece sivil toplum örgütlerine bile geçtiğimiz on yıl içerisinde çok ciddi baskılar gerçekleştirildi.
25:46Ve buna dair ne yazık ki yasalar da çıkarıldı.
25:49İnsanlar ne yazık ki bu korku ikliminden çıkmak için yasal güvenceyi bekliyorlar.
25:55Belki barışa emek verecek, barış için mücadele edecek, katkı verecek farklı kesimlerden insanlar, gruplar, örgütler
26:04şu anda bu güvenceyi hissetmedikleri için geri duruyorlar.
26:07Dolayısıyla yasal güvence en önemli adımlardan biri.
26:11Ama bu dediğimiz gibi işte umut hakkı, demokratik entegrasyon yasaları ama bir yandan da toplumsallaşma açısından da
26:19temel hak ve özgürlüklerin güvence altına alınması ilk adımlardan biri.
26:24Dolayısıyla yargının bir de ciddi anlamda bir reforma, yani yapısal anlamda bir reformdan geçmesi gerekiyor.
26:33Bugün ne yazık ki var olan yasaları uygulamayan bir yargıyla da karşı karşıyayız.
26:38Değil mi? Mesela IYM kararlarına, İHAM kararlarına uygulamayan bir yargı gerçekliği var.
26:44Dolayısıyla yargıda daha güçlü reformların da yapılması gerekiyor.
26:49Yasanın çıkması tek başına bir şey ifade etmez.
26:52Siyaset yapma tarzının, özgürlüklerin genişletilmesinin, siyaset dilinin değişmesinin gerekiyor ki
26:58toplum da kendini daha rahat hissetsin, kendini daha rahat ifade edebilsin.
27:04Bir de barışın, demokrasinin diğer dinamikleri nedir?
27:09Toplumsal kesimler, kadın örgütleri, sivil toplum örgütleri, barış örgütleri,
27:16yani barış aktivistleri var dünyanın her yerinde ve Türkiye'de.
27:20Daha rahat hareket edebilip kendilerini ifade edebilsinler.
27:22Ya bütün bunların sağlanması gerekiyor ve bu nedenle de bu barış analarının aslında yaptığı görüşmeler de,
27:30bugün Diyarbakır'daki barış forumu da bu özellikle toplumsallaşma konusunda ön açacak çalışmalar çok kıymetli.
27:44Bu şunun gibi aslında yani yargının, siyasetin aracı olmadan yargı ve hukukun işletilebildiği sisteme kavuşması,
27:56Türkiye'nin aslında en beklediği yer yani yargının yargı olarak, hukuk olarak işletilmesi en temel sıkıntı sanıyoruz orada yasa yapmanın
28:07ötesinde
28:07var olan yasaların uygulanması meselesi.
28:11Bir diğer taraftan da toplumun her alanına sirayet edecek o güvencenin sağlanması,
28:16yani bir yargı güvencesinin sağlanması.
28:19Maalesef bugün ondan söz edemiyoruz.
28:21Bir diğer taraftan da evet yani Ahmet'teki konferans ve bu tür konferanslar sanıyoruz ki önümüzdeki dönemde çok daha güçlü olacak.
28:32Aynı zamanda Dem Parti'de 16 Mayıs'ta sahaya inecek sanıyoruz değil mi?
28:38Şimdi burada nasıl bir eylemsellik ve planlama söz konusu biraz da onunla ilgili görüş alalım sizden.
28:46Tabii biz yeni bir döneme hazırlanıyoruz.
28:52Bu esasında 27 Şubat çağrısıyla beraber başladı.
28:57Yani toplumla bir araya gelme, halk buluşmaları, toplumun halkın zihnindeki soruları giderme,
29:06bu sürece dair endişelerini, çünkü daha önceden yaşamış oldukları kötü deneyimler var değil mi?
29:16Sürecin akamete uğramasına dair kaygıları var.
29:19Mesela anneler de bunu görüşmelerde sıklıkla ifade ettiler.
29:23Dolayısıyla bir güven duygusunun tesis edilmesi de gerekiyor.
29:28Bununla ilgili çalışmalarımız aslında 27 Şubat çağrısıyla beraber başlamıştı.
29:33Zaman zaman toplantılarımızı yoğunlukla sürdürüyoruz ama önümüzdeki bu yaz sürecinde
29:39tabii biz hem meclisin çalışması gerektiğini ve bu entegrasyon yasalarının çıkması gerektiğini ifade ediyoruz.
29:48Diğer yandan da yeni bir döneme hazırlanıyoruz.
29:52Yeni dönemin dili, tarzı kendimize de bakıyoruz.
29:56Yani evet demokratik, demokrasi ve barış dönemi inşa edeceksek eğer bizim de siyaset yapma tarzımızdan dilimize,
30:06belki örgütlenme yapılarımıza kadar değişime dönüşme ihtiyacımız var.
30:10Bu anlamda hem konferanslar süreci başlatıyoruz kongreye kadar hem de halkla bir arada yerelden merkeze doğru pek çok toplantı,
30:23konferans, halkla buluşma gerçekleştireceğiz.
30:25Böyle bir süreci başlatıyoruz.
30:29Bu da çok önemli.
30:30Bizim de değişime, bu dönüşüme, bu yeni dönemi inşa edecek dili kurmaya, siyaseti kurmaya ihtiyacımız var.
30:38O nedenle biz de böyle bir süreç başlatacağız.
30:44Şu çok önemliydi ki kadınların kurduğu söz ve eylemsellikler her zaman çok daha etkili ve güçlü.
30:52Biz bunu bir kez daha Barış annelerinin yapmış olduğu bu görüşmelerde de gördük.
30:59Dolayısıyla Kürt halk önderi Abdullah Öcalan'ın da yani Barış'ın öncüsü kadınlar olacaktır sözü ve söylemi de birazcık daha
31:09etkili bir araya gelişleri ve örgütlenmeyi her anlamda daha güçlü sağlamalarının zeminini yaratmak aslında bir tarafıyla.
31:21Bütün bunların hepsine baktığımızda her kesime kadınlar olarak bütün o örgütlenme içerisinde ne kadar etkili sirayet ediyor ya da eksiklikler
31:29var mı?
31:32Ya elbette eksiklikler vardır.
31:36Şöyle bir şey yani kadın ölçünce Barış'ın bir keşifleşmesi şu açıdan oldukça önemli.
31:45Savaşın en önemli, en çok zarar göreni, en çok etkileneni kadınlar.
31:55Savaşta da kadınların edilgen olmaması gerektiğini ifade ediyoruz.
32:01Yani bununla ilgili yani şimdi şunu söylemek istiyorum.
32:09Yani mesele sadece işte savaş erkekler tarafından yürütülüyor.
32:14Biz de evimizde oturalım, barışı bekleyelim değil.
32:16Yani barış mücadele ile elde edilen bir şey ve bu konuda gerçekten özellikle barış anaları, hatta cumartesi anneleri,
32:25teca, tegerajenin azat çok ciddi mücadele vermiş yapılar.
32:31Nedir? Bu işte barışın mücadele ile inşa edileceğini ifade ediyor ve savaşta en çok nasıl zararlar gerçekleşti?
32:41Bu nasıl onarılabilir?
32:42Bu birazcık kadınların bakış açısıyla şekillenmeli.
32:45Yoksa toplumsallaşması mümkün olmaz.
32:49O nedenle yani toplumla bağı güçlü.
32:51Sayın Öcalan da ifade ediyor.
32:53Kadın özgür olmadan toplum özgür olamaz.
32:56Toplum özgür olmadan barışı inşa edemezsiniz.
33:00Yani aslında meseleyi çok iyi özetliyor bu cümle, tek bir cümle.
33:06Yani kadının özgürleşmesi nasıl toplumu özgürleştiriyorsa toplum özgürleştikçe demokratik yaşam,
33:14barış içerisinde yaşam daha güçlü, daha kalıcı, daha gerçek bir şekilde inşa edilebilir.
33:20Bu nedenle ben galiba soruyu tam anlayamadım belki de doğru cevap vermedim ama anladın.
33:29Yok yok çok doğruydu.
33:30O da gerçekten hani barışın toplumsallaştırılması konusundaki kadınların sorumluluğu ve öncülüğü aslında birçok kurulan sözden çok daha güçlü ve o
33:42güçlü etkileri de olabiliyor.
33:43Ama bütün bunların içerisinde hani bu örgütlenmede, güçlenmede, daha geniş kesimlere sirayet etme konusunda eksiklikler var mı?
33:53Aslında sormak istediğim oydu.
34:04Çünkü şiddetler, savaşlar, erkeklik, erillik ve her türlü şiddetin değdiği ve karşısında olduğu kadınlar ve kadınları vuruyor.
34:16Ekonomik kriz de öyle, yoksulluk da öyle, bütün her şey geliyor, her türlü kadını kıskaca altına alıyor.
34:25Dolayısıyla oradaki kurulan sözler de önemli ama nasıl eksiklikler ve artılar var?
34:33Şöyle şimdi savaş gerçeklik gerçekliğinde mesela Taybet İnan, Ekinvan değil mi? İki tane örnek.
34:43Yani bunun barış sürecinde ya da barış konuşulurken konuşulması ve bununla ilgili onarıcı adaletin sağlanması kadınların o masada olmasıyla mümkün
34:56olabilir.
34:57Savaşın yarattığı yoksulluğu kadınların o masada anlatması gerekir.
35:03Savaşın yarattığı işte üniformalının kadını savaşın bir parçası, o toprağın bir parçası olarak görüp cinsel şiddet uygulaması kadınların o masada
35:15olmasıyla konuşulabilir.
35:17Kadınlar o masada olmazsa bunların hiçbiri konuşulamaz.
35:21Bir diğer açıdan baktığımızda kadınların işte barış analarının asker analarıyla yan yana gelmek istemesi.
35:28Yani karşıt olan, kutuplaştırılmış olan toplumsal kesimlerin bir araya gelmesi kadın öncülüğünde daha kolay sağlanabilir.
35:37Çünkü kadınlar birbirinin duygusunu daha iyi hissedebilir, daha iyi anlayabilir.
35:42Bunu analar üzerinden çok net anlayabiliriz.
35:45Bir diğer açıdan baktığımızda toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin yarattığı bütün o şiddet biçimleri savaşla da desteklenince kadınların hayatı esasında savaştan en
35:59çok etki alan hayatlar oluyor.
36:01O nedenle kadınlar masada olmalı ki toplumsal cinsiyet eşitsizliği gözetilerek alınan kararlar, yasalar oluşturulsun.
36:12Yani kadın öncülüğü bu anlamda çok önemli.
36:16Yani kadınların özgür, eşit, bütün eşitsizliklerin giderileceği yeni bir toplum inşası.
36:24Kadınların siyasi alanda, hukuki alanda, toplumsal alanda, işte medyada, yargıda, her yerde bu dili esas al, kadın dilini, kadın düşüncesini
36:35esas almasıyla gerçekleşebilir ve bu topluma böyle yayılabilir.
36:40Kadınların toplumla bağı da daha güçlü.
36:43Yani ben tabii bunu annelik üzerinden ifade etmiyorum ama toplumla iletişim kurma, toplumla işte örnek veriyorum mahallede çalışma yürütme, sokakta
36:54çalışma yürütme konusunda da mesela bugüne kadar kadın hareketinin, Kürt kadın hareketinin yaptığı müthiş çalışmalar var.
37:02Barışın inşası da, zihniyetin değişmesi de, toplumun değişmesi de, dilin değişmesi de bu çalışmalar öncülüğünde daha hızlı, daha kalıcı, daha
37:13sahici bir şekilde gerçekleşebilir, daha sürdürülebilir, kılınabilir.
37:17Çünkü bütün toplumsal kesimler açısından ciddi anlamda bir zihniyet değişimine ihtiyaç var.
37:23Aksi halde barış sadece statikonun işte ortaya koyacağı yasalarla gerçekleşir ki bunun adına zaten biz negatif barış diyoruz ki bu
37:37negatif barış bir buçuk yıldır zaten sürüyor.
37:40Negatif barışın tek pozitif tarafı silahın susması, kanın dökülmemesi bir buçuk yıldır zaten negatif barış var ama bunu pozitif barışa
37:52dönüştürmek toplumsallaştırmayla, toplumsallaşmayla, yasal güvenceyle, özgürlüklerin inşasıyla, yeni bir toplumun, yeni bir dilin, yeni bir siyaset tarzının inşasıyla mümkün olabilecek.
38:05Bu da sürdürülebilir olan. Yoksa negatif barış orada kalır ve bir müddet sonra bir şekilde akamete uğrar ve tekrar savaş
38:15ne yazık ki hani bunu ifade etmek bile istemiyorum.
38:20Evet o yüzden herkesin üzerine düşen çok ciddi güçlü sorumluluklar var. Onları yerine getirmemiz gerekiyor bulunduğumuz her alanda.
38:28Sevgili Adalet Kaya çok teşekkür ediyorum. Vakit ayırıp yayınımıza katılıp değerlendirmelerde bulunduğunuz için sağ olun.
38:37Ben çok teşekkür ediyorum. Bizi dinleyen herkese de teşekkür ediyorum ayrıca. Selamlar.
38:43Çok teşekkürler. İyi akşamlar.
38:46Evet sevgili seyirciler, DEM Parti Ahmet Milletvekili, sevgili Adalet Kaya'ydı.
38:52Bugünkü gündeme bakış programının konu haftaya yine gündem konu başlıklarıyla tekrar karşınızda olmak üzere.
39:00Yayında emeği geçen arkadaşlarım adına hepinize iyi akşamlar dilerim.
Comments