- 11 dakika önce
Gece Haberleri, 24 saatin tüm gelişmelerini ekrana getiriyor.
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:00:00İntro
00:00:08İyi akşamlar SNL Türk ekranlarına hoş geldiniz tekrar değerli izleyicilerimiz ben Samet Güner her akşam olduğu gibi bu akşam da
00:00:16konuklarımla birlikte gündemdeki başlıkları konuşacağım.
00:00:19Ne konuşacağız tabi dünyanın gözü kulağı Orta Doğu'daki süreçteydi ama şu an Trump'ın yaptığı ziyarete dünya diplomasi tarihinde yeni
00:00:29bir sayfa açılıyor desek yeridir.
00:00:32Amerika Birleşik Devletleri Başkanı yaklaşık 8 buçuk yılın ardından Çin'deydi Çin'i ziyarete gitti kritik görüşmeler gerçekleştirdi.
00:00:41Trump Çin liderinden ne istedi önemli sorulardan biri bu iki ülke lideri ne konuştu neler konuştu hepsini konuşacağız.
00:00:51Çin'de İran senin Tayvan benim anlaşması mı imzalandı tüm bu başlıklara bakacağız.
00:00:58Konuklarımı tanıtmak istiyorum sizlere bu bölümde konuklarım yanımızda Fatih Fuat Tuncer var Fatih hocamızla birlikte konuşacağız.
00:01:08Çanakkale 18 Mart Üniversitesi öğretim üyesi hocam yayınımıza hoş geldiniz.
00:01:13Hoş bulduk Samet Bey iyi yayınlar diliyorum.
00:01:16Doktor Alihan Limoncu bizimle birlikte Marmara Üniversitesi öğretim üyesi hocam hoş geldiniz.
00:01:20Hoş bulduk iyi akşamlar iyi yayınlar.
00:01:22Doktor Seliman Yeni Acun bizimle birlikte BAM Başkanı hocam siz de hoş geldiniz.
00:01:27Hoş bulduk iyi yayınlar diliyorum.
00:01:29Tabi Çin'deki bu ziyareti konuşmak istiyorum sizlerle önemli başlıklar var ama henüz net bir açıklama yapılmadı.
00:01:36Görüşmeler hala devam ediyor ama öncelikle şunu sormak istiyorum.
00:01:40Trump'la Şii görüşmesinin yansımaları ne olacak dünyayı neler bekliyor?
00:01:46Çünkü bu iki ülke görüşecek fakat Orta Doğu'daki dengeler özellikle Ukrayna Rusya dengesi bir dünya düzeninde değişimler olabilir.
00:01:57Siz nasıl değerlendiriyorsunuz Fatih hocam buyurun sizinle başlayalım.
00:02:01Soru cevap gitmek yerine birlikte değerlendirme ve katkılarda bulunabiliriz buyurun.
00:02:05Şimdi Samet Bey tabi geçen hafta da aslında bu konuyu konuştuk.
00:02:09Ziyarette neler konuşulur kısmı.
00:02:11Bugün artık ilk görüşme etapları başlayınca bir şeyler netleşmeye başladı.
00:02:15Tabi bu görüşme tüm dünyanın ilgisini çeken bir görüşme.
00:02:19Çünkü dünya ticaret hacminin iki ülkenin dünya ticaret hacminde kapladığı yeri düşünürsek
00:02:25bir de iki ülkenin hem kültürel hem siyasi hem de ekonomik etki alanında düşünürsek
00:02:31oldukça olumlu bir seyirde geçmesinin dünya piyasaları için olumlu algılanacağı söylenen bir görüşme.
00:02:39Tabi Trump'tan açıklamalar ilk açıklamalar olumlu.
00:02:42İşte Çin'e işte Boeing uçakları satacağız 157, Çin 200 istiyor.
00:02:48Aslında Amerikan iç kamuoyuna yönelik işte Çin'e bir şeyler satan, Çin'in herkese bir şeyler sattığı ortamda
00:02:55ben Çin'e bir şeyler satabiliyorum.
00:02:57İşte Boeing fabrikası yeni istihdam alanı açacak.
00:03:00Amerikan ekonomisine işte Çin parasını getiriyoruz.
00:03:04Çin'den para getiriyoruz gibi.
00:03:05İlk açıklamaları Amerikan kamuoyuna olumlu ama tabi herkesin merak ettiği soru İran meselesi.
00:03:13Çünkü bu ziyaret aslında bir ay öncesi hatta bir buçuk ay öncesi için planlanmıştı.
00:03:19Ve İran'daki savaş sebebiyle ertelendi ve muhtemelen Trump'ın aklındaki İran'daki savaşı bitirip neticelendirip Çin'e gitmekti.
00:03:29Ama bu öyle olmadı.
00:03:31Hala İran konusunda bir çözüm yok.
00:03:33Ve Çin'le görüşmelerde İran'ın konusunu geçtiğini biliyoruz ki Trump'ın ilk açıklamalarında işte Şii'den İran'a silah yollamamasını
00:03:43istedim.
00:03:43O da bunun işte sözünü verdi.
00:03:45Onlar da Hürmüz'ün açılmasını istiyorlar.
00:03:48Onlar da Hürmüz'den bir geçiş ücreti konusunda bizle mutabık gibi.
00:03:54Geçiş ücreti alınmaması noktasında bizle mutabık gibi.
00:03:58Ama Çin'in orada belirttiği bir şey var.
00:04:00Amerika'ya giderken işte Çin'le İran arasındaki ekonomik ilişkinin kesilmesini talep edecekleri beklentisi vardı.
00:04:08En azından medyayla paylaşılan buydu.
00:04:11Ama Trump dedi ki Çin İran'dan petrol almaya devam etmek istiyor dedi.
00:04:15Bence bu da Çin'in İran konusunda ve ben burada bir pozisyon değiştirmeyeceğimin göstergesi diye düşünüyorum.
00:04:24Tabii görüşmeler devam ediyor daha net bir açıklama yok ama Amerika çok büyük bir ticaret heyetiyle orada işte neredeyse tüm
00:04:33önemli şirketlerin CEO'larıyla beraber gittiler.
00:04:37Sanki her konuda bir alverin yapılacağı bir görüşme gibi işte çip konusunda Çin'le bir uzlaşı olabilir.
00:04:45İran konusunda işte Tayvan'la bir silah anlaşması yapmıştık.
00:04:50İşte bunu biraz zorlaştırabiliriz gibi ayrı ayrı başlıklar var.
00:04:54Tabii Çin şirketleri de Amerika'nın ciddi anlamda rakibi ki bunu artık tüm dünya bilmekte.
00:05:02Yine dikkat çekici başlıklardan birisi işte yapay zekanın geleceği Çin ve Amerika Birleşik Devletleri bunun çok önünde.
00:05:09Artık yapay zeka sadece bizim öğrencilerimizin dönem sonu ödevleri hazırlarken kullandığı bir şey olmaktan çıkıp artık...
00:05:17Hocam ödev vermeyi bırakıyoruz.
00:05:19Sınav derste yapmaya çalışıyoruz.
00:05:20Artık biz yazılı sınavlara geçtik.
00:05:22Yani ödevleri bıraktık gibi bir şey oldu.
00:05:25Tabii aynı zamanda silah sistemlerinin...
00:05:28Sınav hafı sınav var bizim.
00:05:30Bizim var.
00:05:31Sınavlarda başarılar diyeceğiz o hafta.
00:05:34Şu var artık yapay zeka silah sistemlerine de entegre edilip otonom silahlarda yapay zeka ile savunmalıysa bunun işte nereye gidebileceği
00:05:43konuşulurken Çin ve Amerika işte bunun ülkelerin içinde kalması.
00:05:50Çünkü genelde işte Çinlilerin çok hızlı teknoloji transferi yapması, kendi ürünlerini göndermesi gibi durumlar söz konusu olduğu için bunların konuşulduğunu
00:06:01biliyoruz.
00:06:01Ama asıl meslek öyle asıl mesele herkesin konuştuğu gibi ticaretten öte bence İran'dı Amerika Birleşik Devletleri açısından ve beklenti Çin'den
00:06:14İran'ı masaya oturtmak ve Çin'den bir ara bulucu rolü değil Pakistan'ın yaptığı gibi bir kolaylaştırıcı rolü bekleniyor.
00:06:22Yani kolaylaştırıcı rolü nedir dersek işte Amerika'nın 10 şartı var, İran'ın 10 şartı var.
00:06:30Çin bu şartların içinde makul olanları seçip Amerika Birleşik Devletleri'ne işte şu 3 şart üzerine mutabık kalalım, İran'a
00:06:38bu 3 şart üzerine mutabık kalalım diyebilecek bir ülke.
00:06:42Çünkü Pakistan'ın yaptığı aslında tarafların şartlarını birbirine iletmek.
00:06:47Hatta Trump gitmeden önce Çin'in İran'ı ikna edebileceğini düşünüyorum cümlesi de belki sizin söylediğinizin sağlığınızı.
00:06:53Aslında bir kolaylaştırıcı rolü beklemekte çünkü Amerika Birleşik Devletleri'nin de Çin üzerinde aslında öyle Pakistan tarzı bir ilişkisi yok.
00:07:03Aslında beklenen rol ara buluculuktan ziyade kolaylaştırıcılık çünkü Çin'le en büyük işte İran'la en büyük çıkarı olan ülke
00:07:12enerji alım satımında İran olduğunu düşünürsek bu noktada Amerika ve Çin görüşmeleri sanki biraz daha İran başlığı etrafında şekillenecek gibi
00:07:22sanki yarın daha fazla bilgi alabiliriz gibi geliyor.
00:07:26Şu an hani Trump cephesinden gelen işte Çin'in silah tedarik etmeyeceği sözü verdiği üzerine ama aynı zamanda da CIA
00:07:34'nin işte bir raporu yayınlandı.
00:07:36Çinli şirketlerin diğer devletlere satıyormuş gibi gösterip diğer devletler üzerinden İran'a silah sevkiyatı yapıldığı yönünde de bir takım bulgulara
00:07:46ulaştıklarını söylediler.
00:07:48Tabii Çin açısından burada Çinli şirket dediğimiz şey Seliman Hocam daha iyi yorumlayacaktır.
00:07:55Aslında Çinli bir özel şirket değil hani Çinli bir adamın kurmuş olduğu bir şirket de değil.
00:08:00Biliyoruz ki Çin'deki her şirket Çin devletine bağlı ve aslında gayri resmi veya direkt formal bir şekilde Çin devletine.
00:08:08Hele Çin'den silah çıkarmak Çin devletinin onayı olmadan mümkün olan bir durum değil diye düşünüyorum.
00:08:15Alihan Hocam siz nasıl değerlendiriyorsunuz şimdi bu süreci baktığın zaman görüşmelerden ne çıkacak nasıl olacak?
00:08:22Sınavlarda yaklaşıyormuş öğrencilere yardımcı olacağınızı düşünüyorum notta.
00:08:26Onu da söylemiş olayım izleyen öğrencileriniz varsa.
00:08:29Hiç olmaz ya.
00:08:32Arada oluyor ya.
00:08:33Arada mı?
00:08:34Sağolsun.
00:08:36Şimdi ben sosyoloji bölümünde siyaset sosyolojisi olduğu için adam daha çok sosyoloji bölümünde olduğum için azaldı tabi eskiden daha çoktu.
00:08:43Şunu söylemek lazım.
00:08:46Çin'in yani aslında tabi burada Seliman Hocam benden daha iyi bilecektir elbette ama Çin Halk Cumhuriyeti'nin sonuçta şöyle
00:08:53bir şeyi var.
00:08:54Bekliyor.
00:08:55Çünkü şu an zaman Çin'in lehini işliyor.
00:08:58Nasıl biz ilk etapta Putin Ukrayna'da takılıp kaldığı zaman işte Rusya kaybediyor.
00:09:04Zaman ilerledikçe Rusya'nın gücü düşüyor diye yorum yaptıysak aslında bir benzerini Rusya kadar büyük ölçükte olmasa da bir benzerini
00:09:10Amerika yaşıyor burada.
00:09:11O çok bir kere belli.
00:09:13Bir kere Trump'ın kafasında bu dönemi bitmeden Çin'le de bir mücadeleye veya işte güreşe en azından bir elinize
00:09:20çekmeye amacı vardı o belliydi.
00:09:23Fakat İran'da takıldığı için artık herhalde çok enteresan bir şey olmadığı sürece vakti yetmeyecek gibi buna.
00:09:30En önemli meseleden bir tanesi bu.
00:09:33Artı hem Rusya hem de İran bu içinde bulundukları çatışmaların neticesiyle Çin'e daha bağımlı hale geldiler.
00:09:41Geçtiğimiz senelerdi.
00:09:43Çünkü Çin hem Rusya'ya hem İran'a yardım yapıyor.
00:09:46E bunun da karşılığında illa ki bir şeyler alıyor.
00:09:48Hiçbir şey alamıyorsa bile siyasi kapital alıyor karşılığında.
00:09:52Yani işte bir şey olduğu zaman ileride Rusya'ya ya bak sen sıkışıktın ben sana yardım ettim İran'a yine
00:09:57aynı şekilde yapma şansı doğuyor.
00:10:00En önemli mesele belki de burada hocam çok sağolsun çok güzel anlattı aslında ama ilk olarak söyleyeyim ona.
00:10:07Pakistan'dan daha farklı bir rolü var.
00:10:09Çin'in etki gücü İran'ın üzerine Pakistan'dan çok daha fazla.
00:10:14Bunu kullanarak da Trump Çin'den bir takım talepleri olacağını düşünüyorum ben.
00:10:20Şimdi Trump bugün o videoları izleyenler de görmüştür veya şu anda da dönüyor herhalde ekranda.
00:10:27O alıştıda geldik aşırı böbürlenen aşırı böyle özgüvenli Trump değildi Çin'de farkındaysak.
00:10:35Ama tabii bu şey de olabilir.
00:10:36Trump'ı da bildiğimiz için onu da söyleyelim.
00:10:38Burada böyle yapması gerektiği için de bunu da yapıyor da olabilir.
00:10:42Herhalde doğrusunu biz aslında Trump'ın, büyük ihtimalle şöyle anlatacak tabii ne olursa olsun ama uzun da bir uçuş var
00:10:49Çin Amerika arası pasifiye geçecek.
00:10:51Ya orada bir gazeteciyi çeker yanına, genelde Amerikan Başkanı da böyle yapar Air Force One'da.
00:10:55Ona birebir şey yapar, iner inmez.
00:10:58Hatta tabii artık şimdi internette şey olduğu için daha inmeden biz bununla ilgili bilgiler almaya başlarız.
00:11:02Biraz Çin'in, Çin'in gezisi hakkındaki fikirlerini Çin'den çıktıktan sonra biz göreceğiz diye düşünüyorum ben Trump'ın.
00:11:11Air Force One'da Başkan Uçağı izleyeceğiz.
00:11:14Evet, Amerikan Başkan Uçağı.
00:11:15Çin'in fikirlerini duyabileceğiz mi? Bence önemli olan o.
00:11:18Onu da herhalde Seliman Hocamız, Çin'in fikirlerini nasıl duyacağımızı en iyi, üç özürüzler herhalde.
00:11:22Bence duyanmayacağız. Öyle görünüyor net olarak.
00:11:25Ben Çin hakkında konuşmuyorum Seliman Hocam. Üzülüyor, kızıyor bana.
00:11:28Siz burada adamları eleştiriyorsunuz, eleştiriyorsunuz, toparlamak bana kalıyor.
00:11:33Ben bir şey demedim, hiçbir şey demedim bu sefer.
00:11:35Pandası güzel.
00:11:36Alihan Hocam gerçekten biraz yüzeysel geçti.
00:11:38Detay için döneceğim.
00:11:39Bir daha bir turda şey yapalım.
00:11:40Burada önemli başlıklar var.
00:11:42Belki de ilk açıklamalara baktığımızda elle tutulur ne var dediğimizde Çin'in bir nükleer silaha sahip olmaması gerektiğini,
00:11:50özür dilerim, İran'ın nükleer silaha sahip olmaması gerektiğini Çin tarafından da duymuş olduk aslında.
00:11:56Önemli başlıklardan biri bu.
00:11:57Bir de Seliman Hocam söz size bırakırken güç dengesi, belki de heyetlerin ilk bir araya gelip konuştuklarında
00:12:04Çin Devlet Başkanı Xi Jinping'in açıklamalarında ona da dikkat çekmek lazım.
00:12:09Buyurun siz anlatın.
00:12:10Çünkü biraz üstü kapalı, biz geldik, gücü artık sizden alıyoruz dercesine bir tavrı vardı.
00:12:15Trump'tan da bir çıkış gelmedi.
00:12:17Yani Trump bir tabir vardır ya, süt dökmüş kedi gibi gibiydi sanki bu buluşmalarda.
00:12:25Ben tedirgin gördüm.
00:12:26O atıptan Trump'ı görmedik.
00:12:27Tedirgin gördüm Amerikan başkanını.
00:12:30Açıkçası hangi hareketi yapsam daha doğru bir, daha güçlü bir intiba bırakırım diye düşünmekten zannedersem
00:12:39daha durgun ve sakin kalmanın en azından bu süreci geçirmenin en iyi yöntemi olacağına karar vermiş olduğu tavırları vardı görüşmeler
00:12:49boyunca.
00:12:50Alihan Hocam bir şey çok doğru söyledi.
00:12:54Sadece bir şey.
00:12:55Dur dur kendimi düzeltiyorum bir dakika müsaade et.
00:12:58Pek çok şeyi doğru söyler ama az önceki konuşmasında bir şey çok daha doğruydu diğer doğrularından.
00:13:07Başkanlık uçağında veyahut yarın akşam yani ya da Türkiye'nin gece saatiyle,
00:13:13Cuma'yı cumartesiye bağlayan gece saatiyle biz bir Beyaz Saray'da bir basın toplantısıyla
00:13:18Donald Trump'ın Çin'inle alakalı, Şii'yle alakalı görüşmelerindeki gerçek düşüncelerini görebiliriz.
00:13:26Yani o kadar süt liman bir görüşme gerçekleşti ki.
00:13:29Görüşmeden yorumumuz evet anlaşma, işbirliği, kazan kazan politikasının yürürlüğe konacağı talih mesele olarak gündeme gelen İran meselesinde bile
00:13:41sizin sorunuzla bahsetmiş olduğunuz nükleer anlaşma yani nükleer uranyum zenginleştirmesinin İran'ın nükleer bir silaha sahip olmamasının
00:13:50Çin tarafından prensipte kabul edilmesi ki bunu aslında Şii'den önce sinyallerini veren Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi'ydi.
00:13:58İki hafta önce İran'ın herhangi bir nükleer silaha sahip olmamasının bölge ve küresel güvenlik açısından önemli olduğunu vurgulayan aslında
00:14:07bir basın toplantısı vardı.
00:14:10Hürmüz Boğazı'nın açılmasını iki taraf da istiyor.
00:14:13Prensip olarak savaşın sonuna getirilmesi gereken iki tane seçenek de hem Amerika Birleşik Devletleri tarafından hem de Çin Halk Cumhuriyeti
00:14:23tarafından prensipte kabul edilmiş durumda.
00:14:25Ama şöyle bir fark var Amerika Birleşik Devletleri'nin savaşı neticelendirebilecek yani bu yöne sürmüş olduğu 15 maddesinde veya işte
00:14:36İran'ın Amerika Birleşik Devletleri'ne karşı yöne sürdüğü 10 maddesinde bir uzlaşı noktasını yakalamaları pek mümkün gözükmüyor.
00:14:43Çin'in Fuat hocamın tabiriyle bir destekçi bir katalizör bir İran'ı belki kolundan tutup uzlaşı masasına getirilebilecek bir aktör
00:14:53olup olmadığı meseleleri bu görüşmede ön plana çıkan belli başlı başlıklardan birisi.
00:15:00Ben şuna çok katılmıyorum. İran'la tam anlamıyla şeyi Tayvan'ı aynı kefeye koymuyorum.
00:15:10Ya sen Tayvan'a bulaşma ben İran'a bulaşmayayım meselesinde Çin bu denklemi kurmuyor.
00:15:16Çin bunu kabul etmez zaten.
00:15:18Yani silah satımı.
00:15:20Çin her yere hakim olmak mı isteyecek?
00:15:22Çünkü Trump'ın yapmaya çalıştığı bu.
00:15:24Biraz da konuyu açmak için söylüyorum. Venezuela noktasında Çin'in tutumu belliydi.
00:15:30Su geçiş noktalarında Çin'in şirketlerle birlikte yönetimi kontrolü ele almaya çalışma çabası vardı.
00:15:37Amerika oradan da rahatsız olmuştu.
00:15:39Tüm bu başlıklar global başlığından hepsi masaya gelmeyecek mi hocam?
00:15:44Şimdi şöyle Tayvan meselesinde yani bunu kabul eden ve tanıyan ben olmadığım için rahatlıkla söyleyebilirim.
00:15:50Bir dış politika aktörü değilim.
00:15:53Ne kendi ülkemin önünde başka bir yerde.
00:15:55Tek Çin politikasını bütün dış politika belgelerinde geçilen her ülke defakta olarak Tayvan'ı Çin toprağı olarak kabul eder.
00:16:062-2 daha 4.
00:16:07Bunun farklı bir yaklaşımı yok.
00:16:10Bunu ABD tarafından da kabul edilen bir gerçek.
00:16:12Bu noktada Çin niye zaten kabul edilmiş olan bir gerçek üzerinden buradaki baskıyı kaldırın ve ben bunu İran ve Tayvan
00:16:21'a eş tutayım desin ki
00:16:22zaten adamlar kendi mantelitesi içerisinde.
00:16:25Pekin burası zaten benim toprağım ben niye bunu gündeme getiriyorum der.
00:16:28Ama aması Tayvan'a sürekli olarak silah satılması ki bu noktada belki Tayvanlıların da bir şerhi olabilir.
00:16:38Çünkü kendi yıllık bütçelerine çok ciddi yükler oluşturmaya başladı.
00:16:43Amerikan silahlarının sürekli olarak Tayvan'a girmesi ve haddinden fazla satılıyor olması.
00:16:48Bu Tayvan bir körfez devleti değil yani herhangi bir baile veya işte Katar'la Kuveyt'le vesaire karıştırılabilecek o kadar
00:16:56da çok ciddi yüksek kaynakları yok.
00:16:59Hatta bu zaman zaman da Tayvan Meclisi'nin gündemine geliyor bu kadar silahlanma meselesini bütçeye getirmiş olduğu yük.
00:17:04Bu meselelerden dolayı burada bir hafifletmeyi en azından bir favor bir iyilik veya iyi niyet iyi kıyak daha doğru ifadeyle
00:17:14görerek kendisini masada bir katalizör görevine şeye sokabilir pozisyonuna sokabilir.
00:17:21Ama asla ve asla yani Tayvan versus İran ya da işte birbirine eşittir bu meseleleri birlikte ele alırız gibi bir
00:17:29ehemmiyet derecelendirmesi Pekin yönetimi yapmayacaktır bu noktada.
00:17:33Sizin dediğiniz sorunuz da doğru.
00:17:36Evet zaten Pekin'in kuşak ve yol projesini teşne kılarak 2013 yılından beri dünyanın farklı coğrafyalarında yapmış olduğu iktisadın politik
00:17:48bir avantaj olarak kullanılmaya çalışılmasına yönelik yeni bir enstrüman.
00:17:54Yeni bir güç enstrümanı.
00:17:56Bunu Pekin zaten yapmaya çalışıyor ve çoğu yerde de bu konuda başarılı.
00:18:00Evet Amerika Birleşik Devletleri Venezuela'daki müdahalesiyle ama meşru değil ama dış bir müdahale bunu kesti yani Latin Amerika ayağını kesti
00:18:11ve Latin Amerika'da diğer özellikle Şili gibi özellikle Kolombiya gibi yeni yönetiminden bahsediyorum Kolombiya'nın.
00:18:18Çin'le iş birliği kurabilecek devletlere de bir gözdağı verdi.
00:18:23Bugün Küba'ya gözdağı vermeye çalışıyor aynı şekilde.
00:18:27Bu bir güç mücadelesi tabii ki sizin siz bahsettiniz ya birisi ben yükseliyorum buradayım diyor.
00:18:32Öbürü kendi pozisyonunu korumaya çalışıyor.
00:18:35Elbette ki bu elenseler olacaktır.
00:18:37Bu elenselerin bir boğuşmaya, bir kurt kapanına, bir tek kola, bir kafa kola yani o kündeye gelecek olan noktaya bir
00:18:48herhangi bir tarafın dönüşmemesi için
00:18:49işte Tusi de tuzağından bahsetti bugün Xi Jinping.
00:18:54Bir güç yükselirken diğeri güç kaybederken kaçınılmaz bir çatışma olmasın.
00:19:00Atina ile Sparta arasında gerçekleşen savaş burada da gerçekleşmesin veya işte Harvard'lı siyaset bilimciler bunu daha sonra işte 14
00:19:09tane büyük çatışmaya dünya tarihi boyunca uyguladı.
00:19:14Bu tuzağda izleyicilerimiz için güç değişimi olurken savaşma, savaşla değişim olmasın anlamında söyledi.
00:19:20Evet ya bunun önlendiği nadir belki durumlar var.
00:19:23İşte Amerika Birleşik Devletleri kurulduktan sonra tabii ki bağımsızlık savaşı verdikten sonra tekrar İngilizlerle bir rekabete girmemesi gibi.
00:19:32Daha iki taraflı yükseliş gibi.
00:19:34Ama bu noktada Xi'nin bu cümlesi biraz da gözdağı tehdit olmuyor mu?
00:19:39Biz geldik güç değişiyor bizimle savaşa girme.
00:19:43Daha barışçıl bunu kabul et anlamına gelmiyor mu?
00:19:46Beraber de kazanabiliriz ve yükselebiliriz gibi bir cümleyle de tamamladı diye atıyorum.
00:19:51Ya şimdi tabii ben burada çok teorik olarak Çin uluslararası ilişkiler anlayışı içerisindeki doktrinizasyona girmek istemiyorum ama
00:19:59Xi'nin özellikle kendi konuşmalarında yer verdiği bir barışçıl kalkınma adını vermiş olduğu bir terminoloji var.
00:20:08Bu tamamen yani kayıt üzerinde kazan kazan politikasını ön plana çıkarıyor.
00:20:14Ama fiiliyatta saha uygulamalarında tabii ki Batı tarafından da işte Deptrap dedikleri borç tuzağına evrilebilecek bir meseleyi teşkil ediyor.
00:20:22İki örnekleri çok fazla.
00:20:24Tabii iki tarafında burada bir borç tuzağına düşebileceği bir nokta yok ama iki tarafında birbirini kilitleyebileceği yani kazan kazanken kaybet
00:20:33kaybet olabileceği çok pozisyon var.
00:20:35Çünkü karşılıklı gümrük vergilerinin arttırılması bile Amerikan çiftçisinin Çin'e satacağı ürünlere mani oldu.
00:20:44Çin'den gelecek olan düşük kotalı high-tech ürünlerin yüksek teknoloji ürünlerin Amerikan piyasasına girmesine mani oldu.
00:20:54Böylelikle birbirlerini kilitlediler.
00:20:55Tekrardan birbirlerini kilitleme pozisyonuna geçmemeleri lazım.
00:21:00Ben Seliman Hoca'ya şunu ekleyeceğim bu borç tuzağı noktasında örneğin işte Karadağ örneğinde işte Avrupa'da şunu görüyoruz işte Karadağ
00:21:10borçlanma noktasında Avrupa'dan veya işte Amerika tarafından çok ciddi bir destek bulamadı.
00:21:16Ama Çin'den buldu ve yani bunun faizi de borcu da ödemeyeceğini Çin biliyordu.
00:21:22Sırbistan.
00:21:23Zaten Amerika ve Avrupa'nın borç vermeme sebebi aslında tüm planlamayı yaptılar.
00:21:29Dediler ki Karadağ bu borcu ödeyemez onun için bunu vermeyelim.
00:21:33Çin dedik ki problem değil ben veririm ve en son Karadağ borcu ödeyemeyince Çin dedik hiç problem değil.
00:21:38İşte biz senin ülkeni inceledik işte şurada yeni limanlar yapılabilir bunu ben işletebilirim işte burada şu maden sahaları var bak
00:21:47bugüne kadar keşfetmemişsiniz.
00:21:49Hem ben sizin ülkenize bir ekonomi ve istihdam sağlamış olurum diye işte 50 yıllık 60 yıllık 100 yıllık bir anda
00:21:56o ülkenin tüm varlıklarına ekonomik kaynaklarına deyim yerindeyse çöktü.
00:22:00Bunu Avrupa'nın göbeğinde yapıp Alihan hocamın verdiği örnekle Selimhan hocanın verdiği örneklerde o ele işte kalkınma yolu projesi pardon
00:22:10kuşak yolu projesi üzerinde ve Afrika'da bunun çok çok fazlasını zaten yapıyor.
00:22:16Hani Çin'in işte dostça kazanalım hep beraber kazanalım stratejisi üzerinden ciddi bir politik güç.
00:22:23Ya tabi ben bir şerkek demek istiyorum ev doğru yani bu gerçekten böyle ama işte IMF'in veya Dünya Bankası
00:22:31'nın senin politik aparatlarına dokunarak vermiş olduğu borçlar mı yoksa limanları ödeyemediğinde limanların sadece alınması ve politik bağımsızlığının ve egemenliğinin
00:22:44sende kalması mı yani bu ikilemde kalan çok devlet var.
00:22:48Aslında şunu görüyorum iki tarafta birbirinden kötü sonuçta hani milli iktisada çökmekte egemenliğe bir tarafta etki eder diye düşünüyorum ama
00:23:01tabi IMF noktası daha sıkıntılı çünkü IMF'in hani şartla para vermesi işte yok özelleştirme yapacaksın.
00:23:11Sen vergine bile dokunmuyor adamı.
00:23:12Bunu yapacaksın şunu yapacaksın.
00:23:14Sizin verdiğiniz kararlar örneğinin benzerini biz Amerika Ukrayna'da uygulamayalım hatta kat ve kat daha ağır koşul.
00:23:21Ama Ukrayna savaşta yani savaşta da değil Ukrayna işgal altında çok büyük bir emperyalist güç tarafından ışk hale uğramış durumda.
00:23:28Ukrayna'nın biraz durumu denize düşen yılana sarılır misali.
00:23:32Yani diğer emperyalist güçte ben buradan ne alabilirim niye buraya maliyet ki zaten işte Donald Trump'ın mantığında her şeyin
00:23:39bir maliyeti.
00:23:40Bu arada hani şey olsaydı Trump değil de başka biri olsaydı demokrat bir başkanı olsaydı bu kadar sert şartlar uygulamazdı
00:23:46Ukrayna'nın üzerine.
00:23:48Ama ben de tarihinde destekçiydi en son Biden'a baktığımızda.
00:23:51Biden'ın yaptığı tek doğru işi olabilir zaten.
00:23:54Ama şu önemli ben tarihe baktığım zaman bu kadar sert anlaşmaların dönüşü daha da sert olduğunu görüyorum.
00:24:00Özellikle dünyanın birinci dünya savaşının sonundan ikinci dünya savaşının savrulmasının en önemli sebebi Paris Barış Konferansı sonrası şey yapılan yapılan
00:24:11anlaşmalar işte Saint Germain, Trianon, Neuville ve Lozan.
00:24:16Bu dört anlaşma aslında şeyle başlıyor tabi 1917'de Almanlar Rusları yendikleri sonraki Brestitos'la başlayan aşırı sert anlaşmaların getirdiği şey
00:24:26bu.
00:24:27De benzer bir şeye varıyor.
00:24:29Bakın yani bunun sonucu bu Marx'ın kendi fikirlerinin çoğunu sevmiyor ama güzel bir lafı var.
00:24:34Şunu söylüyor diyor ki tarih diyor tekerrür ettiği zaman diyor birinci de trajedi ikinci de komedi olur diyor.
00:24:40Yani o sefer iş komediye gider o daha da kötü burada trajik komedyeden bahsediyoruz tabi.
00:24:45Tehlikeli yani çünkü ona benziyor.
00:24:49Şimdi bazı şeyleri gördüğünüz zaman tarihi hani öğrenciler özellikle ben bu sabah tarihi anlattım derste.
00:24:55Öğrenciler sıkılıyorlar insanlar bazen tarih dinlemekten sıkılıyor ama tarihte yaşananlardan ders alarak o derslerin üzerinden bir takım şeyleri okumak daha
00:25:03şey.
00:25:03O yüzden iyi tarih bilmek de bence bunları anlatırken önemli.
00:25:07Şimdi en önemli meseleden bir tanesi şu.
00:25:10Bu sert anlaşmaların geri dönüşü ne olacak?
00:25:12Biz çok şükür ki o sevri yırtıp Lozan'ı kurabildik.
00:25:19Tam istediğimizi de elde edemedik bu arada hani biliyorsunuz bazı bir şey Batum, Musuluker, Batı Trakya'nın bir kısmı vesaire
00:25:25böyle birkaç yer alamadık.
00:25:28Ama işte ekstradan da Hatay'ı aldık işte Kıbrıs'ın bir kısmı aldık vesaire sonuç ihtimalle ama şey şu yani
00:25:34bizim gibi başarı olamadı hiçbir ülke.
00:25:35Bir yüce savaşından sonra işte başta Almanya tabii ki olmak üzere Nazizm'e sürüklemez vesaire vesaire.
00:25:41Şimdi bunları tekrardan yaşamayalım.
00:25:43Benim en büyük endişem bu.
00:25:45Çünkü memniniz...
00:25:46Nükleer bu endişe dediniz bu üçüncü bir dünya savaşı gibi değil.
00:25:49Yani nükleer...
00:25:50Tabi savaşı olmazsa da...
00:25:51Olmaz çünkü nükleer silahlar ben buna ilerlebet engel olacağını düşünüyorum.
00:25:55Çok deli biri çok aşırı deli birinin nükleer silahlı bir ülkenin başına geçmediği sürece bunun çok ben olabileceğini düşünmüyorum yani
00:26:02açıkçası.
00:26:02Ha olursa da şu işçiye döndü maalesef gene.
00:26:06Bunda da bu zaman Birinci Dünya Savaşı referansı vereceğim.
00:26:09Yani bir tanesi bu düğmeye bastığı anda da domino etkisi dediğimiz bir hadise var.
00:26:14Nasıl domino taşlarını işte ben çocukken yaşlılar oynardı.
00:26:18Böyle bir tane taşa vurursunuz o taşların hepsi tık tık tık tık tık tık birbirini devirir.
00:26:23Aynen o şekilde de nükleer füzelerde de aynı şeyi biz görüyoruz.
00:26:27Aynı etkiyi göreceğiz.
00:26:28Yani bir ısı basarsa bu iş bitti.
00:26:31Yani artık hangi distopya filmini beğeniyorsanız seçin zombili mi vampirli mi şeyli mi insanlığın büyük kısmının yok olduğu yok olacağı
00:26:40bir şey uyanacağız sabah.
00:26:42Bu noktaya gelmişken de hatırlatayım hocamızın söylediği zaten şu an masada her zaman ikinci vuruş kabiliyetini nükleerde ülkeler tutar ama
00:26:51eğer Amerika kullanırsa Kuzey Kore dedi ki ben de vururum.
00:26:55Hatta Kuzey Kore kendi içerisinde bazı kanunları değiştirdi.
00:26:59Biri atsa da ben de atsam.
00:27:01Pakistan da aynı şeyi demişti.
00:27:05O 12 günlük savaş sürecinde hava savaşında ve sonrasında.
00:27:09Dediğiniz gibi bir adım atılırsa sonu gelmeyecek bir süreç gelecek.
00:27:12Yani Kuzey Kore'nin attığı bir yeri vurabilir mi ondan ona dair şüphelerim var Kuzey Kore'yi bilir.
00:27:17Vurur ya Kuzey Japonya'yı vurur.
00:27:18Ha orayı vurabilir.
00:27:19Amerika'yı falan ben vurabileceğim.
00:27:20Yok yok ya Amerika'ya kadar uzatamaz o mu?
00:27:22Ya ama sorsan vuruyorum diyor da yani işte çok da.
00:27:26Sorsan herkes her yeri vuruyor.
00:27:28Evet o da doğru.
00:27:29Dünyanın diğer tarafından bildiğimiz haritanın tersine baktığımızda çok da uzak değil ama Amerika ile kuzey.
00:27:35Uzak uzak.
00:27:35Uzak uzak.
00:27:36Yine de uzak.
00:27:37Kucağı pasif noktası var ya.
00:27:38Yani ben Şahay'dan Kaliforniya'ya yine 11 saatte uçtum yani.
00:27:44Biz ancak tabii İstanbul'dan Ankara'ya falan uçtuğumuz için bilmiyoruz tabii ama.
00:27:48Zaten Trump'la giderken Alaska'da.
00:27:49Aynı aşağı yukarı kıta Avrupa'sını İstanbul'dan geçmenle ve Doğu kanadına ulaşmanla Amerika'nın.
00:27:56Yani Çin'den Amerika'nın Batı kanadına ulaşmanın süresi aşağı yukarı aynı.
00:28:01Yani bunu şuradan da örnekleyebiliriz.
00:28:02Zaten Trump'ın işte uçuşunda Alaska'da yakıt ikmali yaptığını düşünürsek uzun bir mesafe.
00:28:08Peki bu da...
00:28:09Ama o da Washington'dan uçtuğu için.
00:28:11Yani genel olarak da aslında çok da şey...
00:28:14Yakın değil yakın değil canım.
00:28:15Bay Pehavuz.
00:28:16Kuzey Kore'den bir belli ki hocalarımız gerçek anlamda bir füze saldırısı bekliyorsunuz.
00:28:22Eğer o nükleer füze saldırısı başlarsın.
00:28:25Japonya'ya saldırır kesin.
00:28:27Güney Kore'ye de saldırabilir ya.
00:28:29Ya güneye...
00:28:30Bence güneye kıyamaz.
00:28:31Güney'e nükleer atar mı bilmiyorum da Japon'a atar.
00:28:35Japon'a atar.
00:28:35Çünkü şöyle bir şey var.
00:28:36Şimdi bunlar çok konuşulmuyor da Türkiye'de.
00:28:38Şurada hazır konu açılmışken...
00:28:40Yani biz bunları bu kadar rahat söylüyoruz.
00:28:41Yani dış misyonlar diplomatik temsilciler kanalı telefonları kilitlemesinler.
00:28:45Kuzey Kore'nin misyon temsilcisi mi?
00:28:47Hayır hayır.
00:28:50Biz Japon'lardan yanayız zaten.
00:28:52Onunla ilgili bir sıkıntı olmasa hani burada...
00:28:54Yani bu böyle bir çatışmada üçümüz de Japon'lardan yanayız.
00:28:57Onu da söyleyeyim.
00:28:58Alihan Hocam tam Korelilerle Japon'ların aşkından bahsedeceğiz.
00:29:02Evet yani şöyle bir şey var mesela.
00:29:03Şimdi bunlar Türkiye'de çok bilinmiyor bu ilişkiler.
00:29:06O uzak Asya'daki tarihi bir takım şeyler falan.
00:29:09Japonlar çok Japon tarihinde 2. Dünya Savaşı sırasında ve öncesinde aslında yani
00:29:1420. yüzyılın başından itibaren Japonya muazzam bir işgal dalgasıyla Kore başta olmak üzere
00:29:20ve işte Çin'in kuzey doğusu falan başta olmak üzere hepsini ele geçiriyor.
00:29:23Ve açıkçası da çok da iyi davranmıyor orada Korelilerin içindere.
00:29:27Çok gaddar davranmıyor.
00:29:28Evet yani ben kibar konuşmaya çalıştım.
00:29:321907'de Kore'yi tamamen kendi kontrol altına alıyor.
00:29:35Daha sonrasında da işte Mançurya dediğimiz aslında ayrıca bir devlet kuruyor.
00:29:38İşte o hani şey vardır.
00:29:40Biz çok çocuktuk bu film çıktığı zaman.
00:29:42Siz daha olmayanlarınız.
00:29:44Son İmparator diye bir film vardır.
00:29:46Ben de o kadar genç değilim hocam ama izledim evet.
00:29:48Son İmparator diye bir film vardı.
00:29:50Tavsiye edelim buradan.
00:29:51Vizyonda izlemedim o kadar da.
00:29:53Vizyonda izleyecek kadar.
00:29:54Genç de sayılır.
00:29:55Biz vizyonda izleyecek, genç de olduğumuz için tabii.
00:29:59Yani o aslı şeyi anlamadım.
00:30:00Alihan Hoca 55, siz 30 olduğunuz için Zahmet Bey.
00:30:03Aynen.
00:30:03Arabızda işte.
00:30:04Ben tabii 55 yaşına böyle gösteriyorum işte.
00:30:06Daha ne olsun.
00:30:08Vizyon tabii burada vizyonda izleyip izlemekten de ziyade şu.
00:30:11Yani oradaki uzak doğudaki hareketi, hareketlenmeleri ve ilişkiler ağa bize çok bilinmiyor.
00:30:17Ama şu önemli birbirinden gerçekten birbirinden çok savaşlı geçen, bir sürü katliamlı geçen bir süreç var.
00:30:24Özellikle 20. yüzyılın ilk yarısında.
00:30:26İşte herhalde Çin'deki en önemli katliamlardan birisi.
00:30:30Nancin'de yani Japon ordusu Nancin'e kadar kovalıyor Çin ordusunu.
00:30:35Çin ordusu da askeri kıyafetlerini çıkartıp sivil kıyafetler giyiyor.
00:30:39Bunun üzerine de Japon ordusu Nancin'de belli bir yaşın üstündeki bütün erkekleri öldürüyor.
00:30:45Böyle böyle katliamlar.
00:30:46Bir de özellikle savaşlarda olan iğrenç bir şey bu.
00:30:49Özellikle kadınları köle olarak kullanıyorlar.
00:30:51Ne kölesi olduğumu anlamışsınızdır.
00:30:54Bunlar filan çok ciddi.
00:30:55Hem Kore toplumunda hem Çin toplumunda ciddi yaralar bırakmış, travmalar yaratmış bir takım hadiselerdir.
00:31:01O yüzden de bu ilişkilerin ağa çok önemli.
00:31:03Mesela Japonya'nın...
00:31:04Bugün de bitmedi hocam.
00:31:06Çin'lerin Uygur Türklerine uyguladıkları hiçbir hak vermemesi ve katliama varan adımları şu an hala bile devam ediyor.
00:31:14Maalesef.
00:31:15O bölgede güçlenen unsur ve etnisitesi,
00:31:20diğer bütün etnisteleri baskı altında tutmaya meyilli bir politika izliyor.
00:31:26Tarih boyunca böyle yani.
00:31:27Uzak Asya'nın şeyi bu.
00:31:30Uzak Asya'nın özellikle.
00:31:31Türkistan coğrafyası biraz daha medeni tabii.
00:31:34Hem İslam hem Türk kültürüyle birleştiği için.
00:31:36Orta Asya Türkistan coğrafyası çok daha medeni.
00:31:37Sen şimdi Özbek'ti, Tacik'ti, Kazak'tı bunların gayet hemhal aynı coğrafyalarda veya yakın köylerde vesaire birlikte gayet de yaşadığını görüyorsun işte
00:31:46Türkistan coğrafyası.
00:31:47Taciklerin o Türkistan coğrafyasının kalbinde farklı bir ülke mensup olmasına rağmen, farklı bir dil grubuna ait olmasına rağmen hala var
00:31:55olmaları aslında biraz da Türkistan kültürünün şeyiyle alakalı.
00:32:00Hem var olmaları hem de Türkistan medeniyetinin ciddi mütefekkirleri de Tacik coğrafyası içerisinden yetişiyor.
00:32:06Yani özellikle mezheb imamları vesaire.
00:32:09Evet.
00:32:09Orada ciddi bir şey var.
00:32:10Peki bu noktada tabii tarihe de bakıyoruz değerli izleyicilerimiz ne oldu ne yaşandı bugünün yansımalarını bize gösteriyor.
00:32:17Şimdi Trump'tan açıklamalar da vardı.
00:32:19Biraz önce Seliman hocamız da bahsetti.
00:32:22Ilımlı açıklamalar var.
00:32:24Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump, Çin Devlet Başkanı Xi Jinping'in kendisini başarılarından dolayı tebrik ettiğini ifade ederek umarım
00:32:34Çin'le ilişkilerimiz her zamankinden daha güçlü ve iyi olacaktır değerlendirmesini yaptı.
00:32:40Sanal medyadan paylaştı bunu.
00:32:42Şimdi gün içinde ılımlı bir duruşu da vardı Trump'ın.
00:32:45O her zaman bildiğimiz çok sakindi.
00:32:48Evet çok sakindi.
00:32:50Sizin dediğiniz terim temkinliydi.
00:32:52Tedirgindi baktığımız zaman.
00:32:55Şimdi bu açıklamaları nasıl yorumluyoruz?
00:32:57Gerçekten bir Çin'in üstünlüğünün kabulü mü?
00:33:00Yoksa ekonomik güçlerle birlikte ben işte Çin'e vergi uygularım ne yaparsa yapsınlardan bu noktaya gelmesi bir Trump'ta farklı bir
00:33:10gelecek mi görüyor?
00:33:11Ya da Çin'in askeri gücünü hiçbir yerde kullanmadığını biliyoruz.
00:33:15Hiçbir şekilde polemiklere dahi girmediğini söyleyebiliriz.
00:33:19Bunda yanlış yok herhalde.
00:33:20Acaba bir sakin güç diye bir korku vardır ya eğer biri kavga edecek ya da bir gerilim olduysa sakinse bir
00:33:28tedirgin olursunuz bu sakinliği nereden geliyor diye.
00:33:32Öyle bir durum mu sahada var?
00:33:34Önce ben söyleyeyim de ben kendi görüşümü müsaadenizle.
00:33:38Ya ben bir satım uzmanı olarak Trump'ın yani bir ürünü iyi satabilen bir mümessil mi diyeyim artık.
00:33:50Yani ülkesinin mümessili pazarlayıcısı mı diyeyim.
00:33:53Alıcının Çin'in taleplerini duymaya ihtiyacı olduğunu düşünüyorum.
00:33:58Yani filtresiz Çin liderinden Çin'in beklentilerini ihtiyaçlarını yapabileceklerini yani o ürüne almak için neler yapabileceğini neler yapamayacağını duymaya ihtiyacı
00:34:10olduğunu ve bunu kendisi gibi yani Washington DC'de otururken Beyaz Saray'da kendisi gibi davrandığı zaman filtresiz bir şekilde duyamayacağını bildiğini
00:34:19biliyorum.
00:34:20Çünkü Çin diplomasi, Çin politikası karşıda çok kendisine zorlayıcı bir üslup ve usul gördüğü zaman süreci uzatır, yayar, daha sakin
00:34:31kalmaya ve kendi düşüncelerini saf bir şekilde aktarmamaya çalışır.
00:34:38Xi Jinping'in daha masaya gelen ve gerçekten şu şu şuna ihtiyacımız var biz şunları şunları şunları istiyoruz dedirtmeye çalıştığı
00:34:48bir görüşüm olduğunu düşünüyorum.
00:34:49Evet bu görüşme bize algı açısından Çin'in daha baskın olduğunu belki uzun süredir yani böyle karşılaştığım Çin'in uluslararası
00:34:58toplantılarda içerisinde bulunduğu toplantılarda en aktif söylem geliştirdiği ikili görüşmelerden birisi olduğunu söyleyebilirim.
00:35:07Çünkü açıktı, netti savaştan kaçınma argümanıyla birlikte aba altından sopa gösterdiği belki bir noktada bir noktaya geldik.
00:35:18İşbirliği yapabileceği alanları en azından dün itibariyle net bir şekilde söyledi.
00:35:24İran meselesi içerisinde de tabiri caizse üzerimize ne düşerse yaparız a getiren bir Çin tarafı vardı.
00:35:31Bu görüşmede ikili görüşmelerde inisiyatif alırız diyen bir Çin tarafı vardı.
00:35:35Karşıdaki beklentilerini söyledi ve Donald Trump su yasabına dokunmadan kendi üslubunu çok ön plana çıkarmadan kendi nasyon üslubunu ön plana
00:35:45çıkarmadan o doneleri aldı ve o doneleri kendi içerisinde değerlendiriyor.
00:35:51Uçakta değerlendirecek veya Beyaz Saray'da değerlendirecek ve asıl cevabını biz ondan sonra göreceğiz.
00:35:56Benim bugünkü toplantıya ilişkin çıkarabileceğim en önemli sonuç bu.
00:36:02Siz buyurun hocam ama Çin'den, Şi'den bir açıklama bu süreçte gelmeyecek mi?
00:36:07Basın toplantısı muhtemelen yapılacak taraflar biraz basın toplantısında rengini özellikle Trump belli etmeyecek mi?
00:36:14Hocam siz buyurun siyasal anlamda.
00:36:18Dayanabilir, dayanacağını düşünüyorum ya.
00:36:21Trump'ın.
00:36:21Dayanır ya.
00:36:22Sakin, fazla verirler dayanır.
00:36:25Yani.
00:36:26Bence dayanır.
00:36:27Senbihlenmiştir bence.
00:36:28Bence dayanır.
00:36:30Çünkü şöyle bir şey var.
00:36:31O kadar iş adamı götürdü ya.
00:36:32Onlardan herhangi birinin işinin bozulmasını göze alabilecek mi ya?
00:36:35Birincisi bu.
00:36:36İkincisi de şu.
00:36:37Ama dönüp Amerika'da, Beyaz Saray'da da sert ya da Trump'ın rohaya davranıyor bir şey olursa.
00:36:43Çin için önemli olan Çin'de ne söyleyecek?
00:36:46Galiba.
00:36:47Galiba değil.
00:36:48Kesinlikle öyle.
00:36:49Çünkü Amerika'da ne söylediğini Çin'in halkının hiçbiri duymayacağı için bir önemi yok.
00:36:53Evet.
00:36:54Bravo.
00:36:55Bu da önemliydi.
00:36:56BPN olanlar.
00:36:58BPN olanlar.
00:36:59Yani hani öyle bir şey var ya.
00:37:01Ben YouTube'a giriyorum.
00:37:02Hani.
00:37:03O yüzden de şöyle şu önemli.
00:37:06Bu karşılıklı şeyde Trump daha yumuşak olacaktı.
00:37:08Bir de hocam en önemli şeyi söyledi.
00:37:10Trump satıcı.
00:37:11Yani satıcı derken pazarlamacı, ticaret adamı yani tüccar.
00:37:15O yüzden de bu ticareti yaparken şöyle yapacak.
00:37:20O an bir şey satmak istiyorsanız ne yaparsınız?
00:37:23Karşı tarafın isteğine göre şey yaparsınız.
00:37:26Veya karşı taraf mesela adam çok rahat bir adamsa siz de rahat konuşuruz.
00:37:29Adam çok ciddi bir adamsa siz de çok ciddi konuşursunuz.
00:37:31Aslında hocam satıysa teknik karşı tarafı ne ihtiyacı olduğunu ikna edersiniz biraz da.
00:37:37Ama siz diyorsunuz ki önce talepleri dinleyen.
00:37:39Evet.
00:37:40Bugüne kadar dinlemedi ama.
00:37:41Hatası da bu noktada oldu.
00:37:43Hiçbir şeyi dinlemedi hocam.
00:37:44Satıcı dediniz ama Trump hiçbir şey de satamadı.
00:37:47Ama çünkü Trump şuna inanıyordu.
00:37:50Benim elimdeki mal zaten malların en 40 kralı, en kalitelisi diye düşünüyordu.
00:37:55Doğru mu?
00:37:55Doğru.
00:37:56İran'da olmadı.
00:37:57Ama işte haksız da değil bu arada.
00:38:00Belki de, belki de, belki de, evet en kuvvetli, mal kendisinin elindeydi.
00:38:05Yani gerçekten dünyadaki en kuvvetli devletin başkanı oldu.
00:38:07Ama onun düşündüğü kadar sınırsız değildi kuvveti yani.
00:38:11Zaten buradaki temel mesele o.
00:38:13Amerika hala bugün, bence bilmiyorum.
00:38:15Aksi görüşte olan varsa dinlerim ama kabul ettiremez bana onu da söyleyeyim.
00:38:19Yani hala bugün hala bir numara Amerika.
00:38:21Evet Çin yükselişe geçti, Çin daha iyi, eskilerin zira vesaire.
00:38:25Genel bağlamda mı söylüyorsunuz?
00:38:26Genel bağlamda konuşuyorum.
00:38:27Askeri olarak kesinlikle açık araya zaten de.
00:38:29Hocam eşitse iki laveraj kimde?
00:38:31Çin'de mi Amerika'da mı?
00:38:32İki laveraj Amerika'da kesinlikle.
00:38:34Çünkü Çin'in bile, yani Japonlardan Amerika kurtardı biliyorsunuz.
00:38:39Bu ikinci dünya savaşı şeyine geri dönecek olursak.
00:38:42Yani herhalde orada iki laveraj sayılır.
00:38:44Keşke bunu Trump da bilse.
00:38:46Trump bilmiyor olabilir tabii bunu.
00:38:48Ama bilmiyorum o kadar tarih bilip bilmediğin Trump'ı.
00:38:52Umursadığını da düşünmüyorum.
00:38:53Çok da bildiğini düşünmüyoruz.
00:38:54Yani Orta Doğu'yla ilgili yaptığı açıklamalar da 2000 yıllar vesaire.
00:38:58Türkiye'yle çok makul geldi.
00:38:59Ya da o da bir belki pazarlama tekniğidir.
00:39:01Amerika'nın başında filozof bir başkan olsa, bugüne kadar Çin'le olan ilişkilerde gerçekten yani o başkanların CV'lerine bakıyoruz.
00:39:10İşte Kennedy School bilmem ne şunlar bunlar yazıyor ama oralara da nasıl okudukları da işi bilenlerin malumu yani o çoğu
00:39:16figürün.
00:39:16Gerçekten olsa Amerika Birleşik Devletleri'nin özellikle Çin'in sömürgecilik sürecinden itibaren,
00:39:21ya daha doğrusu Çin'in sömürgeden çıkmasından, 1900'lerin başlarından, 1910'lardan, 11'lerden itibaren ilk Çin Cumhuriyeti kurulduğunda, Sunyat
00:39:29Sen baştayken.
00:39:30Ciddi bir asiste etmesi ve kıta Avrupası sömürgeciliğinin buradan kovulmasına sebebiyet veren bir figür olması,
00:39:39aslında ilişkilerin, tarihinin gerçekten 100 yılın ötesine ulaşmış olması,
00:39:44bu gibi kültürel noktalardan Çin'i yakalayabilirler.
00:39:47Amerikan dış politikasının, siyasetinin üsttenciliği bunu belli noktalarda kapatıyor ve şu anki Çin'le olan da gapi yani ayrılığı biraz
00:39:55arttırıyor.
00:39:56Dış politikasının üsttenciliği. Her daim bu kadar üsttenci değil Amerikan dış politikasının.
00:39:59Yok canım işte Soğuk Savaş'ın sonlarında Çin'i nasıl yakaladılar ve Birleşmiş Milletler Genel Güvenlik Konseyi'ne,
00:40:05Amerika Birleşik Devletleri o Sovyet Paktından ayırıp oturabildi. Bu varyantları kullanabildiği için.
00:40:10Küçücük bir virgül konuşmaya devam edeceğiz ama Rusya başlığını da açmak istiyorum.
00:40:15Çünkü Çin'in büyük müttefiki. Kısacık bir ara ardından devam edeceğiz.
00:40:31Tekrar hoş geldiniz. Konuklarımıza konuşmaya devam ediyoruz.
00:40:34Seliman Hoca, Alihan Hoca ve Fatih Fuat Hoca'mız da bu bölümde tekrar bizimle birlikte devam edecekler.
00:40:40Konu başlığımız malum Trump'ın Çin ziyareti yansımaları.
00:40:44Biraz tarihe de baktık. Çünkü oradaki gelişmeyi anlamamız, bugünü konuşmamız için tarih önemliydi.
00:40:49Hocamız da başlık, hocalarımız da başlıklarla değindiler.
00:40:52Çünkü bugünü belirleyecek. Ama buna reklama gitmeden önce de söyledim.
00:40:57Rusya'yı ekleyeceğim. Alihan Hoca'mız İngiltere'yi de eklememiz lazım dedi.
00:41:02Çünkü dünya diplomasi tarihinde yeni bir sayfa açılıyor mu diye biz bu yayını, bu programı açmıştım ben.
00:41:10Çünkü önemli. Hocam yeni bir sayfa açılıyor mu? Rusya, Çin bu görüşmelerin neresinde olacak Fatih Hoca'm?
00:41:15Tabii şimdi Rusya ve Çin meselesi. Rusya, Ukrayna'da bir savaşta ama biliyoruz ki Donald Trump'la da geliştirdiği bir ilişki
00:41:26var.
00:41:26Ve bence Donald Trump'ın başkan olmasından itibaren Ukrayna cephesinde Rusya'nın ciddi bir nefes aldığını söyleyebilirim.
00:41:33Çünkü eskisi kadar Ukrayna'yı konuşmuyoruz. Veyahut Avrupa Amerikan desteğini kaybettiğini hissettikten sonra Ukrayna'da eskisi gibi hem agresif değil hem
00:41:44de Alihan Hoca'm değinecektir.
00:41:46Avrupa'daki bütün seçim süreçlerinde ana gündem Ukrayna'ydı. Ukrayna'ya giden paraydı ve bunun Avrupa içi ekonomiye yansımasıydı.
00:41:55Ve Avrupa bu noktada zaten bu yükün çoğunu Amerika'ya ödettiriyoruz rahatlığı da vardı ama orada bir tıkanma var.
00:42:02Yine işte Trump niye Zelenski ile veya Avrupa liderleriyle kurduğu diyaloğu neden Xi Jinping ile kuramıyor?
00:42:12Veyahut niye Putin ile kuramıyor? Az önce konuştuk.
00:42:16Putin üzerinden açarsak ben şunu söylemek isterim.
00:42:18Bence Donald Trump'ın işte bir ringi var ki kendisinin işte kafes dövüşünü çok da sevdiğini biliyoruz.
00:42:25Donald Trump garantici, satışçı, satabileceği ülkeye gidebiliyor dedik ya aslında o ringte dövemeyeceği kimseyi ringine almıyor.
00:42:34Kafes dövüşü değil bu arada özür dilerim.
00:42:36Amerikan güreşi.
00:42:37Yapmam gerekiyor. Amerikan güreşi.
00:42:38Yani genelde medya işte...
00:42:40Kafes de seviyor ama bu aralar ama Amerikan güreşi aşığı.
00:42:43Amerikan güreşi aşığı.
00:42:44Beyaz Saray'ın bahçesinde işte bir kafes dövüşü organizasyonu yapılacak haberlerine...
00:42:50Amerikan güreşi ve kafes dövüşü sporlarını getirecek.
00:42:54Daha doğrusu savunma sporları.
00:42:56Eski boksör olarak savunma sporu daha doğru bir anlatım.
00:43:00Bunlar önemli benim için biliyorsunuz.
00:43:01Alihan hocama bu hayati düzeltme için çok teşekkür ederim sözüme devam ediyorum.
00:43:06İşte bu Amerikan güreşi sahasına Putin'i ve Xi Jinping'i almaya bir türlü cesaret edemiyor.
00:43:12Çünkü diğer Avrupa liderlere davrandığı gibi davranamıyor.
00:43:17İşte Putin'i Alaska'daki ağırlaması orada bir el kol nasıl tokalaştı, nasıl el kol yaptı konuşmadık.
00:43:24Burada da konuşmadık.
00:43:26Oldukça dikkatli.
00:43:26Yaşlandı bir de ya hocam yaşlandı yaşlandı bir de.
00:43:29Yani hocam başka bir liderle konuşurken oldukça genç Prens Selman'dan bahsederken neler neler...
00:43:34Yok ya şey Putin'e bir yapsın el kol da judocudan görsün ondan sonra.
00:43:39Tam bu gelmişken Putin'in son ziyaretinde Xi'iyle bir araya geldiklerinde dostluklarını da gördük.
00:43:45Onların nasıl sarıldığını, nasıl birbirine arkadaşla yaklaştığını da gördük.
00:43:50Uçakta karşıladığını, uçak indiği anda karşıladığını da gördük.
00:43:54Belki siz tam bu noktaya değmişken hatırlatmış olayım.
00:43:57Tabii bu da Amerikan medyasında tartışıldı işte Putin karşılandı, Trump karşılanmadı diye.
00:44:04Aslında Çin'in böyle hiç farkına varmadan böyle bir şemsiye altında Amerika'ya çok net mesajlar verdiğini de görmüş oluyorum.
00:44:13Belki izleyicilerimiz izlememiştir.
00:44:15Çok kısa hatırlatayım.
00:44:16Trump geldiğinde devlet başkanı karşılamadı, devlet başkan yardımcısı karşıladı Çin'de.
00:44:21Ama Putin'i direkt uçaktan inerken Xi Jinping, devlet başkanı karşılamıştı.
00:44:26Çok da samimiydi.
00:44:28Hatırlatmış olayım.
00:44:29Buyurun.
00:44:29Tabii bu açıdan baktığımız zaman aslında Çin'in işte Trump'a karşı, belki Trump'ın en sevdiği şey işte şaşa,
00:44:37karşılanma, hoş sohbet.
00:44:40Bunu Çin'den görmedi ve bunun hakkında da şu an bir açıklama yapmadı ki Çin'deyken de yapmayacağını düşündüğümüzü söyledik.
00:44:49Ama şu var, Trump'ın Amerika Birleşik Devletleri'ne şu mesajla dönmesi gerekiyor.
00:44:54İşte Xi Jinping hiç kimseyle ilgilenmediği kadar benimle ilgilendiği bence söylemesi gerekiyor.
00:45:01Ve belki bunun da moral bozukluğunu yaşıyor olabilir.
00:45:04Ama tabii İran meselesi sanki Donald Trump'ı Çin'in karşısında küçük düşürmüş gibi bir algı da var.
00:45:12İşte İran'la baş edemeyen Amerikan başkanı ve buna rağmen işte Hürmüz'den geçen Çin gemileri ki aslında galiba bir cesti
00:45:22işte Trump'ın uçağı havadayken İran'dan 6 tane tankerin çıktığı haberi.
00:45:27Biliyoruz ki o tankerler aslında Çin'e gidiyor.
00:45:32Tabii Donald Trump'ın Çin'den beklentisi, hediye, cest işte Trump'a göre bak ben izin verdim geçti senin tankerin gibi.
00:45:41Ama Çin'de diyor ki ben istersem zaten geçerimi Çin defaatle daha önce söylemişti.
00:45:47Tabii burada işte kazan kazan mı Seliman hocamın dediği kaybet kaybet mi bu kaybet kaybete dönmeyecektir ama Çin'in Trump
00:45:57'a bir paye işte büyük bir paye vereceğini de düşünmüyorum.
00:46:01Çünkü Trump koltuğa oturmadan daha Çin'in aleyhine konuşmaya başladı.
00:46:07İşte Çinli şirketler bizim ekonomimizi bitirdi dedi.
00:46:11İşte hemen gümrük vergileri çıkardı ki işte bu san anlaşmasıydı galiba değil mi hocam?
00:46:17İşte yıldan yıla uzatılacak bir ekonomik ateşkes.
00:46:20Hani artık savaşların zaten konvansiyonel olmadığını sadece konuşuyorduk ama bir ekonomi ateşkesi de işte Donald Trump'la birlikte bizim hayatımıza
00:46:31girmiş oldu.
00:46:32Ve Çin'in ben Trump'a dair ciddi şüphelerinin olduğunu ve idare edilmesi gerektiğini düşündüğünü düşünüyorum.
00:46:40Ve vakit bekliyorlar.
00:46:41Donald Trump'ın işte görev süresi bitecek.
00:46:44Çünkü Çinliler şunu biliyor Amerika'da işte bir demokratlar bir cumhuriyetçiler en fazla bir başkan iki kere seçilebilir.
00:46:53Ama Çin'de biliyorsunuz halkın teveccühünü kazanmış açık ara farklı iktidarda olan bir Çin komünist partisi olduğu için.
00:47:02Ve Çin uzun vadeli planlar yapabilen ülke hani 30 yıllık kalkınma planları ve bunun üzerinde işleyen.
00:47:09Hani Amerikan Alihan Hocam'ın bahsettiği bir numaralı Amerika'dan en büyük farkı muhteşem bir demokrasisinin olması diyebilir miyiz Çin'in?
00:47:20Böyle bir albim de vardı YouTube'nun galiba Chinese Democracy diye.
00:47:23Tabii yani.
00:47:24YouTube muydu?
00:47:24Yani bürokrasisinden tutum planlamasına kadar her şeyin milim milim ilerlediği bir ülke.
00:47:29Bence Amerika'nın asıl kabusu ve hatta Trump'ın da özendiği de bu.
00:47:35Adamlar bir şey dediği zaman yapabiliyor.
00:47:37İşte kongrede senatörler ayaklarından çekiştirmiyor.
00:47:42İşte anayasa mahkemesi bu kararı iptal edecek mi diye bir beklentisi yok.
00:47:47Aslında Donald Trump herhalde şunu derdi keşke Amerikan başkanı olacağıma Çin başkanı olsaydım der miydi hocam?
00:47:55Biraz hırsı gibi ya Çinli olaydım demek için sanki.
00:47:58Tabii Covid dönemi söyledikleri özellikle.
00:48:00Öyle olsaydı Amerikan güreşini bu kadar sever miydi Alihan Hocam?
00:48:04Bilmiyorum Çin'de popüler olan sporlar farklı tabii.
00:48:08O spor da diyebilir miyiz Amerikan güreşine o da ayrı bir tartışma ama gösteri gibi daha çok çıkıyor.
00:48:13Bu arada hani hala gerçek olduğuna inanan varsa onlar gerçek değil.
00:48:16Hani onu da bir söyleyelim izleyicilerimize.
00:48:18Bilmiyorum gerçek olduğunu düşünen izleyicilerimiz varsa yatsın onu da konuşabiliriz aslında.
00:48:23Gerçek güreşi izlemek istiyoruz.
00:48:25Gerçek güreş tabii ki bizim atasporumuz zaten.
00:48:27Kırk Pınar'da her sene Antalyalı pehlivanların kazandığı.
00:48:31Evet ekseriyatlı Antalyalı pehlivanların kazandığı Kırk Pınar turnuvası var mesela yağlı güreşimiz.
00:48:37Veya benim de vaktimde yaptığım işte serbest güreş var.
00:48:40Veya Grik Römen diye olimpik güreş dalları var.
00:48:44Ama tabii ki şey şu.
00:48:46Trump'ın ben yaşandığını da düşünüyorum Trump'ın eski şeyi de yok.
00:48:50Bir de şey zor bir şey.
00:48:54İyi gitti ya işler aslında Trump için.
00:48:57İlk döneminde ekseriyatla iyi gitti.
00:48:59Yani Çin virüsü çıkmasaydı aslında Trump bayağı şey olacaktı.
00:49:05Çok özür diliyerek araylıyorum.
00:49:06Alihan Hoca nasıl bir Trumpçı olduğunu gösterdi.
00:49:09Niye?
00:49:09Dünyada Covid'e iki kişi Çin virüsü diyor.
00:49:13Bir dakika bir şey söyleyeyim.
00:49:16İspanyol vebası diyoruz.
00:49:18Tamam.
00:49:19Neyi?
00:49:19Çünkü İspanya'dan çıktı.
00:49:21Buna da Çin virüsü diyor.
00:49:22Çünkü bu da Çin'den çıktı.
00:49:23Çok basit.
00:49:23Hastalıkları böyle.
00:49:24Hatta bu noktada...
00:49:26Ama sizden ziyade kullanan pek yok hocam.
00:49:28Var var.
00:49:29Bir sürü kişi var.
00:49:30Bunu da hatırlatıp izleyicilerime.
00:49:32Hatta Trump'ın açıklamaları.
00:49:34Çünkü yani Trump'ın dediği gibi.
00:49:35Serteleştirilerinden biri de buydu Trump'ın.
00:49:38Hani notlarımın arasında var.
00:49:392020 yılında Çin Amerika Birleşik Devletleri'ni kazıkladığını söylemişti Trump.
00:49:45Bunun nedeni de koronavirüs pandemisinde neden olarak Çin'i gösterdiği bunu bir Çin virüsü olarak söylemişti Trump.
00:49:53Çin virüsü çıktı ama.
00:49:54Şimdi bu önemliydi.
00:49:54Bunu itiraz edene de dedi biliyorsunuz.
00:49:56Hani nedeni hatırlıyor musun?
00:49:57Çünkü Çin'den çıktı dedi.
00:49:59Hatta seçimi kaybetmesinin de buna bağlı.
00:50:01Evet.
00:50:01Bu arada seçimi...
00:50:02Seçim çalışmalarında Covid oldu.
00:50:03Hayır.
00:50:04Bir şey söyleyeceğim.
00:50:04Burada haklı.
00:50:05Haklı çünkü seçimi kaybetmesini...
00:50:06ABD'yi kazıkladığını söyledi Çin'in bu virüsle birlikte.
00:50:08Bir şey söyleyeceğim.
00:50:09Ama seçimi kaybetmesindeki en büyük sebep zaten Çin virüsüydü.
00:50:12Yani doğru bunda haklı.
00:50:13Net yani.
00:50:15Çünkü ekonomi bozuldu.
00:50:17Tam ekonomi düzeltti.
00:50:18En şey...
00:50:19Ne o?
00:50:21Şey...
00:50:21İş...
00:50:22İşsizlik oranlarına en düşük hale geldi.
00:50:24Kaldı ki hani sözde ırkçı mıkçı bilmem ne diyorlar adama ama...
00:50:28İşte siyahi işsizlik oranlarının bile en düşük olduğu tarihinde...
00:50:33Amerika tarihinde en düşük olduğu şeyler olmuştu.
00:50:36Ekonomi düzeltti.
00:50:37Her şey iyi giderken bir anda bu işte yarasayın yenmesi ve sonrasında yaşadığımız olaylar yüzünden...
00:50:43Buraya geldik yani.
00:50:45Aslında Trump'ın belki de bu üç dönemin Trump o zaman sağlayabilir de böyle düzgütseydi.
00:50:51Aradaki seçimin kaybedilmesindeki en büyük faktör bence Çin virüsü ve bunun yarattığı ekonomik durgunluk bütün dünyada ve Amerika'da.
00:50:58Tabii ki doğal olarak.
00:50:59Ben böyle düşünüyorum.
00:50:59Çünkü ekonomiyi düzelttim diye bir propagandası vardı ki öyleydi de.
00:51:03Çünkü düzelttiğiydi yani.
00:51:03Düzelttiğiydi yani.
00:51:04Ki Amerika gibi büyük ülkelerde ekonomisi düzeltmek, daha küçük ülkelerde ekonomisi düzeltmekten çok daha zor.
00:51:10Şimdi İskandinav ülkelerine bakıyoruz.
00:51:11İşte İsveç'in rüfusu 8 milyon, 10 milyon.
00:51:13Filan hani orada 8-10 milyon insanı idare etmek, Amerika'daki 350 milyon insanı idare etmekten bin kat daha kolay.
00:51:19Sonuçta 10 milyon adamı doyurmanız gerekiyor.
00:51:21Öbür tarafta 350 milyon adamı doyurmanız gerekiyor.
00:51:23O yüzden Çin'in işi zor mesele aslında.
00:51:26Bu noktada zamanı doğru kullanmak için İngiltere ve Rusya başlıklarını da açacağım.
00:51:32Çin-ABD görüşmesinde bunu nereye yerleştirmek lazım etken olarak?
00:51:36Ya İngiltere'de bir kere çok büyük bir olay oldu.
00:51:39Bence yeterince bizim medyada da yer bulmuyor.
00:51:43Muazzam bir şey oldu.
00:51:44Yani hani ben bunun geleceğini görüyordum.
00:51:46Fuat hocamla bir 10 senedir tanışırız herhalde aşağı yukarı.
00:51:4910 senedir ben bunun olacağını söylüyorum.
00:51:52Oldu sonunda.
00:51:54Nacil Faraj İngiliz şartlarında çok karizmatik bir lider.
00:51:57Bize komik gelebilir ama biz oy vermiyoruz.
00:52:00O yüzden çok bizlik bir şey yok.
00:52:01Ve adım adım da geldi.
00:52:03Önce ya bu aslında çok enteresan bir şey gerçekten.
00:52:07Bir papta 5 kişi oturuyorlar.
00:52:09Ne olacak bu muhafazatiyel partinin hali diye başlayan konuşma iş buraya kadar geldi.
00:52:13Yani İngiltere'deki kurulu 100 yıllık aslında daha geriye de gidiyor ama işçi partisinin ilk kazandığı seçimi 100 yıllık olduğu için
00:52:20100 yıllık diyorum.
00:52:21100 yıllık nizamı 100 yıllık siyasi nizam bozuldu.
00:52:24Artık İngiltere'de iki partili bir sistemden bahsedemeyiz.
00:52:28Artık İngiltere'de bir tarafta muhafazatiyel bir tarafta işçi partisi.
00:52:31Arada da işte 3-5 kişi liberal demokratlar hani böyle daha arada kalmış veya böyle özel iyi adaylı falan kazandıkları
00:52:38şeyler var ama bölgeler.
00:52:39Bambaşka bir sistem var artık.
00:52:41Artık ikiye bölünmüş bir sol tam ortadan ikiye karpuz gibi ikiye bölünmüş bir sol var.
00:52:45İngiltere'de yarısı yeşiller yarısı işçi partisi dediğimiz bizim o labor.
00:52:50Öbür tarafta ise çok baskın ve kuvvetli bir reform partisi var.
00:52:53Çok daha küçülmüş bir muhafazatiyel parti var.
00:52:57Ve gene arada kalmış gene aynı durumda ne uzar ne kısar liberal demokratlar var.
00:53:01Bambaşka bir şeye doğru gidiyoruz.
00:53:03Ve çok büyük ihtimalle Faraj eğer sağlığı mağalı şey olmazsa ki bakın şu çok önemli.
00:53:10Eğer Amerika İran'a saldırmasaydı ve başarısız olmasaydı yani saldırıp başarılı olsaydı da bu gene geçersiz.
00:53:18Yani Faraj için olabilecek en kötü şeyler oldu aslında.
00:53:21Çünkü Faraj da Trump'ın arası çok iyi.
00:53:23İşte Faraj böyle Trump'ın kampanyalarında gidiyor konuşuyor vesaire.
00:53:26Trump sürekli seçimler var Faraj'ı övüyor vesaire.
00:53:28Ve Trump'ın yaptığı bu İran'a saldırması bir eksi bir.
00:53:32Başarısız olması eksi bir yani aslında eksi iki.
00:53:35Olmasına rağmen Faraj bu kadar baskın geldi.
00:53:38Evet ve şu da var.
00:53:39Bu yeni bir parti ve üçüncü pozisyon gibi duruyor.
00:53:42Hem sağdan hem soldan oy alıyor.
00:53:45İngiltere'de güney sağcıdır.
00:53:47Kuzey daha solcudur.
00:53:49Çok uzun sosyoekonomik bir şey de var anlatmayacağım.
00:53:51Hem kuzeyden alıyor.
00:53:53Hem güneyden oy alıyor.
00:53:56Muazzam bir dalga dip dalga olarak geldi geldi geldi geldi geldi.
00:54:00Evet.
00:54:01Ve şu anda da bütün İngiltere'deki siyasi sistem baş aşağı olmak üzere bir dahaki genel seçimde.
00:54:08Kaldı ki Starman inatla istifa etmiyor.
00:54:11Fakat halkta hiçbir karşılığı yok.
00:54:13Çünkü İçli Partisi'ne oy vermesi için sebebi insanların şuydu.
00:54:16Biz fakirlik çekiyoruz devlet gelsin bizi kurtarsın diye.
00:54:19Çünkü insanlar sosyal devlet partileri bu yüzden aslında oy verir.
00:54:22Yani Avrupa'da en azından.
00:54:24Fakat hiçbir karşılık bulamadı.
00:54:26Şimdi solun yıllardır kimlik siyaseti gütmesi buna sebebiyet verdi aslında.
00:54:33Neye sebebiyet verdi?
00:54:34Sol yıllarca minor kimlikleri işte sayıcı az olan azınlık kimlikleri kaşıdı.
00:54:39Avrupa'da, Batı Avrupa'da ve Kuzey Amerika'da.
00:54:41Ve bunun karşılığında insanın dedi ki çoğunlukla dedi ki
00:54:43E kardeşim onların bu kimlikleri varsa bu azınlık ve sahil kimlikleri varsa
00:54:47benim de aslında bu ülkede çoğunluk olan bir kimliğim var.
00:54:50Global etkisi?
00:54:51Global etkisi şu olacak.
00:54:54İşte demin ne dedik?
00:54:55İkişli Dünya Savaşı dedik ya.
00:54:57Bu sizin kendi milli kimlikleriniz kaşındınız mı?
00:55:00Şimdi bakın biz Türkiye'deki Türk milliyetçiliği
00:55:02böyle saldırgan, agresif bir milliyetçilik değil.
00:55:05Bizimki kültür üzerine inşa edilmiş
00:55:06kendi özümüzü korumakla ilgili bir milliyetçilik şeyi aslında.
00:55:10Fakat Batı'daki kimliklerin büyük çoğunluğu aslında
00:55:12öteki üzerinden, karşılıklar üzerinden
00:55:15ve saldırı üzerinden inşa edilmiş kimliktir.
00:55:19İngiliz veya Britanyalı kimliği diyelim daha doğrusu
00:55:23işte uzak diyarlara gidip gemilerle
00:55:25işte tırnak içinde kendinden aşağıya yani onlara göre kendinden aşağıya
00:55:29gördüğün insanları ehlileştirmek, gene onların tabirle söylüyorum,
00:55:33ehlileştirmek üzerine inşa edilmiş bir kimlik.
00:55:35İşte Alman kimliği en üstün ırk olmaya dayanan şeyden beri böyle
00:55:39bu Hitler'le filan da alakası, daha öncesinden de böyle.
00:55:42İşte Fransız kimliği zaten Cumhuriyet'le beraber, o gene biraz daha yumuşaktır
00:55:45diğerlerine göre ama o da öyle.
00:55:47Şimdi o yüzden de bu nereye gider?
00:55:49Çatışmaya gidecek.
00:55:50Bunun başka yolu yok.
00:55:52Bizi Avrupa'da, Batı Avrupa'da çatışma bekliyor.
00:55:56Ama tabii dediğim gibi nükleer siyahlar oldu.
00:55:58Çok dağlı değil mi hocam?
00:56:00Yok.
00:56:00Bunun buraya gideceği belli.
00:56:02Peki bu çatışma kimler arasında olacak?
00:56:04İzleyicilerimiz adına sormuş olayım.
00:56:06Avrupa içi.
00:56:07Avrupa içi bir şey olacak belli.
00:56:09Yani bu şey demek değil, savaş demek değil bu arada.
00:56:12Entegrasyonun bölünmesi.
00:56:13Evet.
00:56:13Çünkü nükleer silahlar var.
00:56:15Bakın tekrar söylüyorum.
00:56:16Fransa nükleer silahı var.
00:56:17İngiltere nükleer silahı var.
00:56:19Yani sonuçta.
00:56:19Bu da işte savaş olmasını engelliyor.
00:56:21Zaten aslında biraz da problem bu.
00:56:22Bizim bu kadar çok ve bu kadar sıklaşan şekilde olay yaşamamızın şey şu.
00:56:27Hep bu anlatan Cumhurbaşkanı Erdoğan'da dediği
00:56:29yani Dünya 5'ten büyüktür meselesi var ya aslında.
00:56:32Şu anda uluslararası sistem artık krizleri sorun üretmekte çok zorlanıyor.
00:56:36Hatta ekseriyetle üretemiyor.
00:56:38O yüzden ne olmasa normalde?
00:56:40Dünya savaşı tarzında bir savaşın çıkması lazım.
00:56:43Fakat nükleer silahlar olduğu için bu savaş çıkamıyor.
00:56:46O gaz boşalması da yaşanmadığı için biz haftada 5 gün burada bu meseleleri konuşuyoruz.
00:56:51Aslında burada bu kadar çok meselelerin olması sebebi de o.
00:56:54Aslında savaş çıksa, bu şey bir boşalsa, gaz diyelim bu gaz boşalsa
00:56:57biz bunlara o kadar da fazla hadise yaşamayız uluslararası.
00:57:01Alırlar bu sözünü Twitter'da kullanırlar.
00:57:05Ben hocama savaş çıksa biz bu kadar hadise yaşamayız.
00:57:08Ben savaş istediğimden söylemiyorum bunu bu arada.
00:57:10Onun için kendi bir teksif et diyeyim.
00:57:12Sosyal medya için güzel bir cümle kurdunuz.
00:57:14Bu cümle kurdunuz diyor aslında.
00:57:16Ama bu arada.
00:57:16Rusya'yı da entegre ederek devam edebiliriz.
00:57:19Şunu söyleyeyim.
00:57:20Neyi pardon özür dilerim.
00:57:21Rusya'yı da çünkü Rusya'da Çin'le birlikte müttefik, güçlü müttefik.
00:57:25Ben de onu soracaktım.
00:57:26Teşekkür ederim.
00:57:27Yani o hocamın konusu ama ben çok savaş değil mi hocam şey yapar?
00:57:30Ya Rusları sen daha iyi bilirsin benden.
00:57:32Ben Rusya'yı çok bilmiyorum ama Çin hakkında konuşabilirim.
00:57:35Yani siz Akdeniz bölgesiyorsanız siz Rusları benden iyi bilirsiniz.
00:57:38Ben ortamda oldum.
00:57:38Sıcak denizlerden tanırız evet.
00:57:40Ama şunu söylemek lazım net bir şekilde.
00:57:43Siyaset bilimi başlığında Rusya'nın etkisi ne olacak hocam?
00:57:47Yani şunu söylemek lazım.
00:57:49Putin de o bence şeyden çıkamayacak.
00:57:51Ve Putin'in karakteri bence yani benim gördüğüm kadarıyla bir bataklığa girdiği zaman
00:57:56yumuşak hareketlerle dala uzanayım da kendimi kurtarayım mantığında değil.
00:58:00Kendimi böyle çabalayıp çıkartayım mantığında.
00:58:03O da bence şey yaptıkça dağda batacak.
00:58:05Bir çar sendromuna yakalanmış durumda.
00:58:07O çok aşikar.
00:58:08Putin çok aşikar bir şekilde.
00:58:11Ve şuna dair de tabi Rusya uzmanları bunu daha net bir şekilde izah edecektir.
00:58:18Devletin devamlılığına dair bir sistemi geliştiremiyor olması Rusların.
00:58:24Putin'den sonraki dönem için çok büyük soru işaretleri taşıyacak bende.
00:58:29Çin'de parti var yani.
00:58:31Xi Jinping bugün olmasa Çin'in politika aynı şekilde devam eder.
00:58:33En kötü bir kötüsü gelir değil mi?
00:58:36Sistem bir şekilde devam eder.
00:58:37Devam eder ve seni o sikletle tutmaya devam eder yani o rotada.
00:58:41Amerika Birleşik Devletleri demokrasi bir şekilde çözümünü üretir.
00:58:44Bu sikletle tutmaya devam eder seni.
00:58:46Bir kötü başkan gelse iki iyi başkan geliyor çünkü sonra.
00:58:49Ama Rusya için diğer büyük güç için hiçbir şey söyleyemiyorum.
00:58:54Hiçbir şey söyleyemiyorum yani.
00:58:55Yani yarın Putin ölse üçüncü gün ne olacağını bilmiyoruz.
00:59:00Peki şu an Trump-Çin daha doğrusu Trump-Şi görüşmesinde Rusya'nın hiçbir etkisi olmaz mı hocam?
00:59:07Ben büyük etkisi olacağını en azından düşünüyorum.
00:59:10Belki Ukrayna savaşı özelinde olabilir.
00:59:12Belki gaz dağıtımı üzerinde Rusya için de bir talebi olabilir Çin.
00:59:17Siz dediniz ya Trump-Şi'den bekleyecek Çin Devlet Başkanı'ndan ne istiyor?
00:59:23O talepler arasında Rusya ile bir entegrasyon ya da savaşın bitmesinde Rusya'nın haklarının verilmesi.
00:59:28Çünkü Rusya'nın şu anki talebi değerli izleyicilerimiz şu ben Ukrayna'da ilhak ettiğim topraklar benim bunu bir kabul edin.
00:59:36Yola öyle devam edelim diyor.
00:59:38Çin'den bu konuda bu görüşmede destek.
00:59:40Bununla bu talebe etmez mi?
00:59:41Trump'ın bir problemi yok ki.
00:59:41Bunun Avrupa'nın bir problemi var zaten.
00:59:43Trump'ın bu noktada bir problemi yok.
00:59:45Ama savaş bitmiyor.
00:59:46Savaş bitmiyor.
00:59:47Sebebi şu Avrupalı ortaklarının ittifak müttefiklerini Trump'ın ikna edememesi savaşı bu noktada.
00:59:52İlgin edemiyor bu arada ya.
00:59:53Bu arada bitmemesinin sebebi.
00:59:56Zaten savaşın içerisinde Rusya'ya vereceği imtiyazı verdi Amerika Birleşik Devletleri.
01:00:01Bir kere aktif tankerlerinin petrol ve doğalgaz sevkiyatlarını başkanlık kararnamesiyle onaylamış durumda.
01:00:10Savaştan dolayı bir odak noktası İran körfezinde söz konusu.
01:00:15Savaş bittikten sonra muhtemelen Putin'in de bir ateşkes anlaşması için tekrardan Amerika Birleşik Devletleri ile
01:00:23ben bir araya geleceğini düşünüyorum.
01:00:24Öyle ya da böyle eğer bu İran meselesini fasılasını Amerika Birleşik Devletleri kabul edebilirse.
01:00:29Putin savaş arasında böyle bir imtiyaz almışken Şii'nin de Amerika Birleşik Devletleri'nden istediğini alması açısından
01:00:37çok da bir şerh koyacağını düşünmüyorum.
01:00:39Ama meseleler illa ki bir kriz girdabına doğru sirayet ederse
01:00:46Çin'in altyapı desteğiyle birlikte Rusya'nın zaten aktif Hazar havzasındaki dağıtım ve toplayıcı doğalgaz için ve petrol için söylüyorum
01:01:00kapasitesine sahip olan o altyapı tesisleri bu sefer İran'ı körfezden değil Hazar'dan orta koridora bağlamaya yönelik muhtemelen yatırımları güçlendireceklerdir.
01:01:14Bunu da yaparlar yani yapabilecek güç ve kapasite var.
01:01:16Talep de masada Rusya'nın İngiltere'nin etkisi olmayacak mı?
01:01:21Onlarla ilgili bir süreç yaşanmayacak mı?
01:01:23Belki izleyicilerimiz için de hatırlatayım.
01:01:25Çok kısa süre önce Charles Birleşik Krallık yani İngiltere Kralı Charles Amerika'ya gitti.
01:01:32Trump'la açıklamalarında hatta karşılıklı tatlı tatlı mı diyelim bilmiyorum.
01:01:38Bence daha da tatlı sert belki de.
01:01:42Karşılıklı söylemleri de oldu.
01:01:44Geçmişten de atıflar yaparak İngiltere'nin, Rusya'nın, Çin ve Trump görüşmesinde hiç etkisi olmayacak mı?
01:01:52İsrail'in bir etkisi yok mu?
01:01:54Trump giderken İsrail'in Trump'tan talepleri olmadı mı?
01:01:57Biraz daha geniş el taze de baktığımızda.
01:02:00Çok sık da artık İsrail konuşmaktan bütün gün İsrail konuştuğumda.
01:02:04Sorumu geri çekmemi ister misiniz hocam?
01:02:07Ben hakikaten bunu aldım o yüzden kusura bakmayın.
01:02:10Konuklarım soruma isyan ediyor ama önemli başka olacağım.
01:02:14Rica ederim.
01:02:14İsrail şu anki derdi biraz daha Lübnan'da sıkışmışlığıyla alakalı.
01:02:17Amerika Birleşik Devletleri'nden Çin özelinde bir talebi değil de en azından Lübnan meselesi üzerinde
01:02:23Amerika'nın belki Hizbullah'ın kullanmış olduğu şimdi yeni nesil bir savaş teknolojisi var.
01:02:31Fiber optik kablo destekli drone teknolojisini kullanıyor.
01:02:34Radyo frekansları ve uzaktan o frekansa kontrol edilmediği için, özellikle bir kablo yardımıyla kontrol edildiği için
01:02:41herhangi bir jammer ya da sinyal kesici ya da onu karşılayacak interseptörlere yakalanma ihtimali çok düşük.
01:02:48Ve bu açıkçası Riten Nehri'nden karşıya kendisinin de geçebileceği bütün köprüleri patlatmış olan İsrail ordusu için tam bir arada
01:02:57kalmış sıkışmışlık durumu yaratıyor.
01:02:59Ve işte Merkava tanklardır, ZPT'lerdir vs. sürekli drone hedefa altında.
01:03:04Şu an biraz İsrail ordusu onlarla boğuşuyor.
01:03:07Bu sebepten dolayı da Çin-Amerika Birleşik Devletleri görüşmesi daha çok işte dahili varsa Yahudi sermayesinin o da Amerika Birleşik
01:03:14Devletleri merkezli bir dahili vardır.
01:03:17Ama İsrail için şu andaki asıl problem şu an Lübnan olduğunu düşünüyorum.
01:03:21Ben Rusya'nın, şu söyleyeyim mi?
01:03:25Rusya'nın da gücü yok yani bence şu aşamada.
01:03:29Etkileyecek kadar bunu çok fazla.
01:03:31Çünkü Rusya çok gebe bir kalmış.
01:03:35Bence Rusya çok gebe kaldı Çin'e.
01:03:37Yani özellikle bu bitmek bilmeyen işgali Rusya'yı çok gebe bıraktı Çin'e.
01:03:43Putin'in hiç istediği bir şey de değil bu.
01:03:45Putin'in böyle konuşmaları da var.
01:03:48Hani Sibirya'nın doğusunda Çin'in bir takım emelleri olduğunu düşündüğünü de düşünüyorum ben.
01:03:55Putin'in ama çok ciddi baktığımız zaman Rusya'nın çok gücü kalmadı Çin'e karşı.
01:04:01Yani Çin'e karşı o şeyi kaybetti bence.
01:04:04Çin'e, mesela 10 sene evvel Çin'i çok daha fazla etkileyebilirdi ama şu an Rusya'nın çok bence etki
01:04:10gücü olduğunu düşünmüyorum Çin'in üzerinde.
01:04:12Elbette var hiç yok demiyorum.
01:04:13Ama çok da yüksek olduğunu zannetmiyorum ya.
01:04:15Peki bu noktada hocam devam edecekseniz edin sonra da sormuş olayım arada.
01:04:22Amerika, Trump Çin'den şunu talep edebilir mi?
01:04:25Çünkü GPRS sistemlerini verdiğini biliyoruz.
01:04:28En azından İran'a bu sayede de İran'ın elinde olan füzeleri daha hedefe yönelik neredeyse sapma olmadan hedefi nokta
01:04:37atışıyla vurabiliyor.
01:04:38Bu konuda talebi olur mu?
01:04:40Eğer İran üzerinde farklı bir öngörüsü varsa Trump'ın cehennini mi yaşatacağız diyor ya.
01:04:46Böyle bir süreç için Çin'den böyle bir talebi olur mu?
01:04:49Çin'in cevabı ne olur?
01:04:50Biraz da realite üzerinden baktığımızda bu görüşme bitince sadece ticari anlaşmaları mı göreceğiz?
01:04:56Savaşın bitmesi için bazı başlıklar, talepler ya da atılacak adımlar olmaz mı?
01:05:02Şimdi Samet Bey talebi olur mu kısmının olduğunu biliyoruz.
01:05:05En azından bugünkü Trump'ın yansıyan açıklamalarında işte Çin'den İran'a silah desteği, sevkiyatı vermemesini talep ettiği kısmının söylenmeyen kısmı
01:05:16istihbarat desteği noktasında işte Çin'e isteklerini iletmişlerdir.
01:05:22Ve Çin buna ne olur ne olmaz demek yerine biz zaten böyle bir şey yapmadık, yapmıyoruz, yapmayacağız diyecektir geçmişte olduğu
01:05:29gibi.
01:05:30Ama meseleye Çin açısından bakarsak işte Amerika'nın vizyon strateji belgesini herhalde sadece Amerikalılar veya bizler takip etmiyoruz.
01:05:39Çin de takip ediyor ve Amerika Birleşik Devletleri devlet politikası olarak rekabet alanının bundan sonra
01:05:46Asya Pasifik olacağını, ilgi alanının ve Çin'le mücadele edeceklerini resmen deklare ettiler.
01:05:52E bunu deklare eden bir ülkeye karşı Çin tabii ki İran'da Amerika Birleşik Devletleri'nin oyalanmasını ister.
01:06:00Çünkü Asya Pasifik'teki neredeyse bütün donanmasının hürümüz önüne Orta Doğu'ya getirildiği bir gerçek.
01:06:07Bu Çin'e nefes aldıran bir şey ve hoşuna giden bir şey.
01:06:11Burada işte ekonomistin kapağıydı değil mi hocam tartıştığımız arkada işte Xi Jinping'in günümsediği.
01:06:17Hatta yaparken asla mani olma minvalinde.
01:06:21Tabii düşman hata yaparken asla mani olma veya işine karışma düşmanına bir tavsiyede bulunma sadece olan biteni izliyor.
01:06:30Ve Çin bu Çin'in tabii ki işine geliyor İran'da Amerika Birleşik Devletleri'nin düştüğü durum.
01:06:37Çünkü karşı taraf size işte gümrük vergisiyle gelmiş 2000'den bugüne Asya Pasifik Çin'i çevrelemek ki bunlar çok tartışılan bir
01:06:46şey işte Sovyetleri çevreleyerek bitirdik.
01:06:49Hatta şu da konuşuldu Rusya'ya gelirsek işte Sovyetleri çevrelerken asıl hamle Çin'i yanımıza çekmekti.
01:06:56Bugün Çin'i çevrelerken asıl hamle işte Rusya'yı yanımıza çekmek olacaktır diye çok ciddi Amerikan işte think tanklerinde analizler
01:07:04olduğunu biliyoruz.
01:07:05Yani Putin'e olan yaklaşmanın sebebi de bence Amerika açısından işte bu Ukrayna darboğazında işte Putin'i yeniden bir dünyadan
01:07:15soyutlanmış bir liderken Batı'da Batı'nın en büyük kuvvetinin en büyük liderinin ağırlamasının sebebi de aslında Çin'e yönelikti.
01:07:24Ama Çin bence işte İsrail konusunu açtınız.
01:07:28Hani bu açıdan İsrail'in politikası bence Çin'in hoşuna gidiyordur.
01:07:32Çünkü Amerika'yı bir bataklığa soktu.
01:07:34Amerika'yı küçük düşürdü.
01:07:36Amerikan başkanı ziyareti ertelemek zorunda kaldı.
01:07:41Bugün gelebildi ve işte Trump'ın yüz ifadesinde eğer İran savaşı olmasaydı Trump'ın daha şenlikli, daha çok demeç vererek
01:07:50Çin'e geleceği kesindi.
01:07:52İşte şu şunları şunları şart koşacağım diyeceğini herhalde buradaki üç hocamız da hem fikirdir.
01:07:57Hocam düşünsenize Venezuela'dan sonra İran'da rejimi değiştirmiş, petrol imtiyazı almış, şey yapmış.
01:08:03O zaman Pekin'e nasıl iniyor o zaman?
01:08:04Yani Pekin'e şu an petrol fiyatı pazarlığı yapar olurdu İran'dan çıkacak tankerlerin ve Venezuela'dan çıkacak tankerlerin.
01:08:11Ama hani şu an Trump'ın Çin'den isteyebileceği şeyler rica minnetinin ötesine geçemiyor aslında.
01:08:19Bir şartın ötesine geçemiyor.
01:08:21Ben biraz daha sizinle aynı fikirde değilim ya.
01:08:23En azından şu an öyle olacak.
01:08:26Amerika'nın gücünü bence fazla hafif alıyorsunuz.
01:08:29Evet.
01:08:29Tam doğruya gelecektim.
01:08:30Hocam biraz önce dedi ya Trump güçlü olmayacağı bir masaya oturmaz diye.
01:08:34Siz öyle mi düşünüyorsunuz hala?
01:08:38Gücü ne Trump'ın elindeki?
01:08:39Eten hata yaptı diye en büyük ordu bir kere onda yani.
01:08:44Ama Çin ordusunda ilgili bir şey söyle.
01:08:46Donanma gücü gitmişçe azalan bir Amerika Birleşik Devletleri.
01:08:49Ama hala Çin'den fazla.
01:08:516000 gemiyi 2. Dünya Savaşı sonrasında 260 gemiye indirmişsin.
01:08:56Hala kanunu değiştiremiyorsun.
01:08:58Nedir?
01:08:58Gemi tersanelerinde çalışacak işçilerin Amerikan vatandaşı olması gerekiyor diye bir kanunun var.
01:09:04Çin'in iş gücüne mukayese edemezsin yani.
01:09:07Doğru.
01:09:07Sen bir gemiyi sahaya indirirken Çin 5 gemiyi sahaya indiriyor.
01:09:11Doğru.
01:09:12Bu kısa vadede bak.
01:09:14Yani bunu uzun vadede demiyor.
01:09:16Hani dominasyon değişimi evet o tabi uzun vadede yayılabilir ama kısa vadede donanma kapasitesini üstünlüğünü kaybedecek.
01:09:23Bir de Çin'in bazı analizlerde teknolojik olarak çok da henüz yansıtmadığı inanılmaz silahları var yönünde de bilgiler dolaşıyor.
01:09:32Ama otoriter rejiminin hepsinde böyle delikotular vardır yani.
01:09:38Bu şey gibi İranlıların Mehdi ile gidip konuşması gibi bir şey yani.
01:09:41Bu da mı siyaset hocam?
01:09:43Bende bir füze var nereleri nereleri vuruyor.
01:09:46Putin meselesine bir ekleme yapacağım.
01:09:49Çok özür dilerim.
01:09:51Putin meselesine bir ekleme yapmak isterim.
01:09:54Şu noktada şunu söylemem lazım.
01:09:57Rusya Seliman hocamın dediği gibi aslında bir çarlık psikolojisiyle yönetilmekte.
01:10:06Ve Rusya'da daha sonrası ne yazık ki yok.
01:10:09Bunun gayet farkındayız.
01:10:12Ve Putin'in zorlandığı noktada çar gibi davrandığı için biz şunu biliyoruz.
01:10:17İşte Balkanlar'da işte bir takım tuzaklar hazırlamaya çalışıyor.
01:10:21Eski Rus Slav ülkelerinde kendince bakın Avrupa'ya dünyaya benim hala bir etki gücüm var demeye çalışıyor.
01:10:29Ama şu da bir gerçek.
01:10:31Balkanlar'da çok ciddi etkisini ve gücünü de kaybetti.
01:10:35Yani soğuk savaştan bugüne batı.
01:10:37Yani Amerika yavaş yavaş çöktü diyebilir miyiz olduğu yerde hocam?
01:10:42Çöküyor Amerika olduğu yerde.
01:10:44Tabi ki az önce bizzat örneğini gördüğümüz üzere Amerika'nın ciddi anlamda çöktüğünü görüyoruz.
01:10:52Ama şu da var.
01:10:53Amerika Birleşik Devletleri Alihan hocamın dediği gibi çökmüş olsa da elbet bir gün yeniden ayağa kalkacaktır.
01:11:01Çünkü Trump gidecektir.
01:11:03Seliman hocam da aynı örneği verdi.
01:11:05Amerika'nın demokrasisi kendisini yenileyip yeni bir lider, yeni bir sistem çıkaracaktır.
01:11:10Çünkü Amerikan dış politikası soğuk savaştan bugüne kendisini yeniden yeniden revize etmeyi bildi.
01:11:16Ama biz gerçekten Putin sonrasına hakim değiliz.
01:11:22Ne olacağını bilmiyoruz.
01:11:23Ve Rusya'nın etki gücü de çok fazla sadece Asya şeyinde değil Avrupa'nın ortasına kadar giden.
01:11:30Özellikle kilise üzerinden kurduğu ciddi bir etki var.
01:11:34Ve bunların işte sizin dünyayı mı paylaşalım dedi KC'sinden hareketle işte aslında Rusya bu paylaşımın neresinde olacak.
01:11:44Siz bunu sormak istediniz.
01:11:46Yine dediğim gibi işte birileri Trump'ın görev süresinin sona ermesini bekliyor ki bence Avrupa net bunu beklemekte.
01:11:53Avrupa bayağı stank bu durumunda.
01:11:55Ki bence birileri de işte Sovyetlerin çöküşü bir fırsat yaratmıştı.
01:12:01Özellikle işte Avrupa'daki demir perde ülkelerinin batıya entegrasyonu için Putin'in de Putin'in sonrasının da beklendiğini görüyorum.
01:12:09Şunu söyleyeceğim.
01:12:11Amerika'ya kurulan tuzaklar da olabilir.
01:12:14Aynı şeyi tekrarlande yaşıyor olabilir Amerika ama Amerika'nın kimse hırşınlaştığını görmek istemez.
01:12:19Amerika yumuşak davranıyor şey demokratik bir ülke şey yapıyor diye.
01:12:23Amerika'nın gazabı da ağır olur.
01:12:26Bunu en iyi gidip merak edenler lisi Japonlara sorsan.
01:12:29Hocam ben bence şu da var.
01:12:30Siz söylediğiniz bir nükleer nedeniyle bir savaş olmaz derken nükleeri işaret ettiniz hocam.
01:12:36Hayır gazabı ağır olur.
01:12:38Hocam şunu.
01:12:39Öyle kolay yıkılmaz yani bu kadar kuvvetli devletin yıkılması öyle yumuşakça böyle hop diye yumuşakça çökerek olmaz.
01:12:46Bazı analistler diyor Amerika'nın gücü bitti.
01:12:48Amerika'nın günü bitti zamanı bitti çökmeye geçti.
01:12:51O zaman siz buna katılmıyorsunuz.
01:12:53Onu diyenler özellikle Türkler ise benim söyleyeceğim çok şey var da şimdi saatte ilerledi şunu söyleyeyim.
01:13:00Sen dedi geriye çok yaslanmadı.
01:13:02Evet.
01:13:02Amerika tekrar çökmesi.
01:13:04Şunu söyleyeceğim.
01:13:04Trump da hocam çok güvenli kendine.
01:13:06Son 10 saniye.
01:13:08Hiçbir şey olmaz.
01:13:09En azından bizim hayatımız yaşam süremiz boyunca ben Amerika'nın üstünlüğü kaybettiğini göreceğimize inanmıyorum.
01:13:15Arada bir de tek Fuat abi tek plan görsek çok yakıştı ekrana bu arada.
01:13:20Çok güzel benim yorumum oydu aslında aslında farklı bir yorum vardı 10 saniye kaldı nasıl yorum?
01:13:2510 saniye yorum zaman kalmadı.
01:13:27Pazar akşamı küme düşme mücadelesi var.
01:13:30Antalya Spor'a başarılar diliyorum buradan.
01:13:32Ben de Gençler Birliği'ne umarız başkanları şikeden tutuklanan kayyum yönetimindeki takım düşer.
01:13:39İki köklü takım dikte kalır.
01:13:42Evet yani sporla bitirdik.
01:13:44Alanı spor olarak rahat.
01:13:46Biraz önce de Fatih hocamızı verdik Seliman hocamız bahsetti ekrana tek çünkü Alihan hocamız küçük bir sandalye problemi yaşamıştı o
01:13:52yüzden.
01:13:53Değerli izleyicilerimiz çok teşekkür ediyoruz bize eşlik ettiğiniz hocalarıma çok teşekkür ediyorum katkıları değerlendirmeleri için.
01:14:00İyi akşamlar ben Samet Güner hoşçakalın CNN Türk'te kalın.
Yorumlar