- 1 gün önce
📌 Suriyeli mültecilerin gelişinin 15. Yıldönümü
📌 Yabancılar politikasında Türkiye’nin notu açıklandı
📌 Mevzuatta Türkiye Avrupa ortalamasına yaklaştı
📌 İstihdama erişim ve eğitimde ilerleme
🎙️ Barçın Yinanç ve Doç. Dr. Başak Yavçan yorumladı.
📌 Yabancılar politikasında Türkiye’nin notu açıklandı
📌 Mevzuatta Türkiye Avrupa ortalamasına yaklaştı
📌 İstihdama erişim ve eğitimde ilerleme
🎙️ Barçın Yinanç ve Doç. Dr. Başak Yavçan yorumladı.
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:00Merhaba ben Barçı İnanç. Bugün 6 Mayıs 2026. T24 Ankara ofisinden dış politika ile içli dışlı programı ile karşınızdayım.
00:09Bu bahar Suriye göçmenlerinin Türkiye'ye gelişinin 15. yıl dönümü.
00:15Bu çerçevede demeyelim ama genel anlamda hafta başında Türkiye'nin yabancılarla ilgili karnesinin bir nevi açıklandığı bir rapor kamuoyuna sunuldu.
00:27Bu raporu bugün biraz konuşmak istiyorum. Konuğum Brüksel'den bu raporun yapılmasında önemli bir rol oynayan Doçent Doktor Başak Yavcam.
00:38Kendisi Brüksel Merkezi Migration Policy Grupta araştırma direktörü.
00:43Bu raporun adı aslında Mypex yazılıyor ama Mypex okunuyor.
00:49Öncelikle Mypex nedir, bu proje nedir onun akabinde hemen Türkiye ile ilgili sonuçlarına geçeceğiz.
00:56Başak Hocam hoş geldiniz. Hemen sizden Mypex nedir onunla başlayalım.
01:03Hoş bulduk, çok teşekkür ederim.
01:05Tabii ki aslında Migration Policy Grup tarafından 30 yıllık bir kurum bu.
01:09Bir sivil toplum kuruluşu, bağımsız bir sivil toplum kuruluşu.
01:13Avrupa Birliği'ne bağlı bir sivil toplum kuruluşu değil.
01:16Ve uzun yıllardır yak 2007'den beri ana projelerimizden biri Mypex dünya genelinde ülkelerin göçmen entegrasyon politikalarını skorluyoruz.
01:29Yani nasıl ki Freedom House demokrasi skoru veriyor biz de göçmen entegrasyon politikalarını puanlıyoruz.
01:35Ve burada yapmaya çalıştığımız şey göçmenlerin ne kadar iyi entegre edildiği değil.
01:42Aslında göçmenliğin tüm göçmenlerin herhangi bir grubun değil.
01:45Göçmenlerin entegrasyonuna yönelik çerçevelerin ne derece güzel oturtulduğu bir ülkede.
01:51Çünkü bu çerçeve oturtulmadan uygulama mümkün değil.
01:55Ama biz temelde uygulamaya bakmıyoruz.
01:57Ancak şunu da eklemek lazım ki bu endeks kamuya açık tamamen herkesin erişebileceği açık erişim bir veri tabanı.
02:07Ve bu verileri kullanan binlerce çalışma göçmen entegrasyon politikalarıyla uygulamaları arasında sonuçları arasında
02:15yani istihdama katılım eğitime katılım sağlık hizmetlerine erişim gibi konularda çok ciddi bir ilişki olduğunu ortaya koyuyor.
02:23Yani biz de şunu söylüyoruz.
02:25Politika önemli, başlangıç noktası, yasal çerçeve önemli ama uygulama için ama tek başına yeterli değil.
02:32Biz bu ilk aşamaya odaklanıyoruz.
02:35Anladım.
02:36Zaten biz genelde biliyorum bu grup Avrupa Birliği'ne bağlı değil diyorsunuz ama Avrupa Birliği ile uyum süreçlerinde
02:43hep zaten duyduğumuz şey nedir?
02:45Mevzuat önemli ama uygulama da önemli.
02:48Altını tekrardan çizelim.
02:49Bu rapor mevzuata bakıyor bu aşamada sadece.
02:53Bu da bize bir veri sunuyor.
02:55Peki Türkiye hakkında sizin raporunuz ne söylüyor?
02:59Oradan hemen başlayalım.
03:01Tabii.
03:02Şimdi Mypex göçmen entegrasyonunu 8 ana başlık altında ölçüyor.
03:07Sadece belli hizmetlere erişime bakmıyor.
03:12Sadece eğitim, istihdam, sağlık değil.
03:15Aynı zamanda vatandaşlığa erişim, kalıcı oturuma erişim, siyasal katılım gibi farklı indikatörlere de bakıyor.
03:22Ve 58 ayrı bir indikatör üzerinden bunu yapıyor.
03:25Bunu yaparken de sadece mevzuata uzmanlaşan eksperlerimiz, ülke eksperlerimizle çalışıyoruz.
03:33Türkiye için de Ayhan hocamız, Gökay hocamız ve Fulya hocamızla birlikte çalıştık.
03:40Ve hep beraber ortaklaşa kalibre ettik bütün uluslararası sonuçlara göre.
03:46Ve burada enteresan bir şey oldu aslında bakarsanız.
03:49Dünya genelinde entegrasyon politikalarında pek çok ülkede bir geri gidiş ve Avrupa Birliği genelinde de bir duraklama döneminden bahsetmemiz mümkün.
03:58Ancak çok daha gerilerden başlayan bir ülke Türkiye bu sürece.
04:03Dediğimiz gibi uzun yıllardır ölçüyoruz Türkiye'nin entegrasyon politikalarını bugünden beri değil.
04:08Ve gördüğümüz Avrupa bir duraklama içerisindeyken Türkiye başlatmış olduğu mevzuatsal dönüşümleri tamamlama yolunda ciddi adımlar attığı için
04:19ve bu anlamdaki uluslararası destekleri de sadece belli hizmetleri proje bazlı sunmak yerine
04:28kendi genel geliri mevzuatı kurumlarını güçlendirerek sistemine uyumlandırdığı için
04:34Türkiye'nin skorunda 8 puanlık bir yükselişle karşı karşıyayız.
04:39Bu şimdiye kadar 2020-2025 dönemi için baktığımız Mypex ülkeleri arasında en yüksek oran.
04:48Türkiye'den sonra gelen işte Hırvatistan 5 puan, Almanya 3 puan gibi.
04:54Onlar da mesela hatırlarsınız Barç Hanım burada çok ciddi bir vatandaşlık yasası geçmişti Almanya'da.
05:01Çok köklü bir değişiklik olmuştu.
05:02O sayede bu böyle çok istisna yani genelde düşüş görüyoruz biz.
05:07Bu anlamda hala daha 51 puanda Türkiye.
05:11Çok yüksek bir puanda değil ortalarda bir yerde ama Avrupa Birliği ortalamasına baya yaklaşmış durumda.
05:17Ve ardında işte gerisinde bıraktığı pek çok ülke var artık Yunanistan, Avusturya vs. gibi.
05:24Bu anlamda da tabii ki mevzuatsal anlamda bu alanda ciddi bir ilerleme sağlandığını söylememiz mümkün.
05:31En çok ilerleme alanı Türkiye'de bu noktada istihdama erişim konusundaki mevzuat ve eğitime erişim konusundaki mevzuat.
05:42Daha ayrıntılı da konuşabiliriz tabii bu kalemleri.
05:44Anladım.
05:46Şunun altını tekrar çizelim.
05:47Birincisi mevzuata bakıyoruz.
05:49Mevzuatta kaydedilen ilerlemelere bakıyoruz.
05:53Birincisi Türkiye hani o kadar geriden geldi ki sonuçta ne yaparsa yapsın.
05:58Bir sıçrama anlamına geliyor bu.
06:01Bunun altını çizmek istiyorum sizin söylediklerinizden.
06:04Ki Avrupa'yla karşılaştırdığımızda ise tabii Avrupa'nın göçmen politikaları çok daha eskiden bu yana geliyor.
06:12O nedenle de bir farklılaşma var.
06:14Ama son dönemlerde özellikle de tahmin ediyorum aşırı sağın yükselişi nedeniyle de mevzuatta bir takım gerilemeler olduğu için de
06:24Türkiye ile Avrupa arasındaki makasın kapanmakta olduğunu anlıyorum.
06:30Hocam siz de söylediğiniz gibi şimdi biraz kategori kategori gidelim.
06:33Madem siz başladınız istihdama erişim ve eğitim bu iki konu çok önemli ve toplumda çok hassasiyet taşıyan da konular.
06:42Altını çizelim.
06:44Mevzuattaki ilerleme tabii uygulamayla her zaman uyumlu olmayabilir.
06:49Ama şeyden başlayalım.
06:52İstihdam konusundan başlayalım.
06:54Tabii şimdi genel olarak Türkiye'deki entegrasyon durumlarını inceleyenler bilir.
07:01İş gücü piyasası en büyük darboğazlardan biri olageldi.
07:07Suriyelilerle de alakalı.
07:09Suriyelilere verilen geçici koruma statüsündeki kısıtlarla da alakalı.
07:14Tabii biz şunu da belirtmek isterim.
07:15Türkiye'de sadece Suriyelilere yönelik politikalara bakmıyoruz MyPEX ile.
07:19Aynı zamanda işte emekliliğini almış, alan ya da yazlık almış ve artık orada kalıcı oturuma sahip bir Alman'a da
07:28bakıyoruz.
07:29Aynı zamanda işte evde yaşlılarımızın ya da çocuklarımızın bakımına destek olan Türkmen ablalarımıza da bakıyoruz.
07:39Yani bütün grupları kapsayan bir endeks bu.
07:41Tabii ki daha çok unlu oluşturan grup önde uzmanlarımızın odaklandığı nokta açısından.
07:51Şimdi burada baktığımızda yabancı ikamet sahiplerinin yüksek öğrenime ve mesleki eğitime, kamu eğitim merkezleri dahil erişebilir olması Türkiye'nin puanını
08:05çok yükseltti.
08:06Yabancılar için kabul kriteri ve öğrenim ücretleri vatandaşlıkların ayrı olarak düzenlendi bu eğitimlere ve eğitim burslarına erişim hala biraz daha
08:15sınırlı.
08:16Bazıları bu kursların yalnızca Türk vatandaşlarına açık bu bursların, diğerleri ise uluslararası başvuru sahiplerine de açık.
08:25Şimdi böyle olunca ne oluyor?
08:26Biraz öyle, biraz öyle olunca MyPEX böyle 0-1 diye indikatörler puan vermiyor.
08:31Türkiye yarım puanlar alıyor bazı yerlerden.
08:34Özellikle bu alanda bir de hedefli politikalar var.
08:38Biz MyPEX'te daha kırılgan grupların hizmetlere erişiminin sağlanmasına yönelik politikalara da bakıyoruz.
08:45Türkiye'de de gençler ve kadınlara yönelik ekonomik entegrasyon önlemleri var.
08:49Ve artık proje bazlılıktan daha ötesine geçmiş durumda.
08:55Hedefli istihdam edilebilirlik önlemlerinin gelişletilmesiyle bu ilerleme sağlanıyor.
09:02İş gücü piyasasına anında erişim, kamu sektörü istihdamı ve serbest çalışma alanlarında ise ek sınırlamalar devam ediyor hala.
09:12Ve bu tip idari engeller göçmenlerin eşit erişimini engelliyor.
09:16Dediğimiz gibi buradan ne anlam çıkarmalıyız iş gücü piyasası için?
09:20Evet 34 puanlık bir ilerleme var.
09:22Bu ilerlemenin bir kısmı doğrudan istihdama ve erişimden başlıyor.
09:32Erişimin kolaylaştırılmasıyla alakalı.
09:34Bir kısmı da istihdam edilmeyi kolaylaştırıcı.
09:38Bu formalde olabilir, informalde olabilir.
09:41İstihdam edilmeyi kolaylaştırıcı mesleki kurslara erişimden.
09:45Ve emeklilik, işsizlik gibi sosyal haklara da erişimin biraz daha genişletilmesinden kaynaklanıyor.
09:54Yolumuz uzun ama 34 puanlık ilerlemede mutlaka altının çizilmesi gereken önemli bir ilerleme.
10:02Bir diğer ilerleme alanı eğitim alanında.
10:05Eğitim alanında, hemen şunun altını çizeyim.
10:07Bu istihdam çünkü çok hassasiyet yaratan bir konu.
10:10Malum Türkiye'de de işsizlik var ve genelde de biz işsiziz çünkü yabancılar, Suriyeliler, mülteciler geliyorlar.
10:20Daha ucuz fiyata çalıştırıyorlar.
10:22Bizim elimizden işlerimiz alınıyor.
10:25Yönünde bir kanaat olduğu için bu kanaatla ilgili olarak raporun çıktılarını değerlendirmek önemli diye düşünüyorum.
10:36Tabii, bir de şu şekilde de yorumlamak lazım tabii ki.
10:40Burada bizim amacımız, yani ana hedef formal bir istihdam.
10:45Yani informal olmayan, kayıt dışı olmayan bir istihdam.
10:48Bunun çok çeşitli sebepleri var elbette ki.
10:52Kayıt altına istihdamış istihdamımızın sebebi.
10:55Birincisi, göçmenler açısından daha hakkaniyetli bir sistem ortaya koyması, vatandaşlara eşdeğer.
11:03Ama ikincisi, bu vatandaşlar açısından da hakkaniyetli bir rekabet ortamı sağlaması ve aynı şekilde devlet açısından bakıldığında da vergilendirilebilir bir
11:14noktaya gelmesi.
11:15Dolayısıyla kayıt altındaki istihdama erişime yönelik her adım çok önemli burada.
11:22Bu açıdan da bakmak lazım diye düşünüyorum.
11:26Peki, o zaman eğitim alanına geçersek.
11:29Orada da malum şöyle önyargılar var.
11:33İşte Türk vatandaşı, öğrenciler üniversite sınavını kazanamazken,
11:39yabancılara çok daha fazla kontenjan açılıyor.
11:42Onlar sınava girmeden üniversitelere yerleştiriyorlar.
11:46Bu tür şeyler de var, kanaatler de var.
11:49Bunlar ışığında eğitimi bize bir değerlendirirseniz sevinirim.
11:54Tabii, biz eğitim politikalarını skorlarken, puanlarken ilk öğrenim öncesi, anaokulundan başlıyoruz.
12:04Okul öncesi eğitimden başlıyoruz.
12:06Yüksek öğrenim ve sonrasında da denkliğe kadar giden bir süreci değerlendiriyoruz aslında burada.
12:13Üniversite bunun bir kısmı.
12:15Türkiye özellikle erişimi kolaylaştırıcı bir takım uygulamaları olduğu için,
12:23üniversiteyle ilgili puanı, üniversiteye erişim, yüksek öğrenim erişimle ilgili puanı görece daha yüksek.
12:31Ancak burada bizim kriterimiz Türk vatandaşlarının, yani o ülkenin vatandaşlarının ile aynı uygulama, aynı politikaları, aynı erişim haklarına sahip mi,
12:45değil mi?
12:45Daha fazlasına ihtiyaç yok Mypex'de daha iyi puan alabilmek için.
12:49Öyle söyleyelim.
12:49Şimdi burada Türkiye'nin eğitim puanında da 15 puanlık bir yükseliş var.
12:54Yani 2019'dan bugüne bakıldığında.
12:57Ve bu yükselişin temelinde çeşitliliğin teşvik edilmesine yönelik çabalar var.
13:03Örneğin göçmenlerin öğretmen olarak eğitim almalarını ve nitelik kazanmalarını teşvik eden önlemler alınmış,
13:10güçlendirilmiş öğretmen eğitimleri yapılmış ve burada yine çeşitliliğin altını çizen göçmen öğretmenler de hedefli destekten daha sistem entegrasyonuna bir geçiş
13:22yapmışlar.
13:23Burada mesela belli projeler yapıldı Avrupa Birliği ile iş birliği halinde.
13:27Bunlar artık mevzuatın bir parçası haline gelmiş.
13:30Daha sistematik bir şekilde entegre edilmiş.
13:34Eğitim ve baktığımızda eğitim rehberliği, eğitim durumunun değerlendirilmesi,
13:44işte mesela aynı Türk vatandaşlarına da verildiği gibi Suriyelilere de örneğin,
13:51geçici korunmadan faydalananlara da şartlı eğitim yardımının verilmesi burada bir tık puan kazanmasına sebep oluyor.
13:59Yine ilk öğretim ve orta öğretim düzeylerinde dil desteği, eşit erişime yönelik bir engelin olmadığı alanlar ancak yine de pek
14:10çok Avrupa ülkesinde örneğin yasal olarak yasada eşit erişime dair açık bir yükümlülük de yer alıyor.
14:18Mesela Türkiye'de böyle bir yükümlülük yok ama iyi bir erişim sunuluyor yine de ve hala daha bazı hizmetlerin daha küçük
14:29kapsamda verildiği ve proje bazlı verildiği görünüyor.
14:33Bunun biraz daha uygulamada tabii ki hem uygulamayla desteklenmesi hem de sürdürülebilir olması açısından mevzuatın kuvvetlendirilmesi gerekiyor.
14:42Peki şimdi diğer kategorilere geçecek kadar çok uzun vaktimiz yok ama buraya kadar benim anladığım şu her ne kadar Suriye'de
14:52bir rejim değişikliği olsa da yani biliyorum rapor sadece Suriyelileri kapsamıyor.
14:59Ama yine de sonuç olarak Türkiye'deki en kalabalık kesim yabancı kesim Suriyeliler olduğu için ve Suriye'de bir rejim değişikliği olmasına
15:10rağmen benim anladığım kadarıyla
15:12mevcut yönetimde bütün Suriyelilerin kısa zamanda dönmesinin gerçekçi olmayacağından hareketle en azından geride kalanların sağlıklı bir şekilde
15:24Türkiye'de toplumunda huzurunu kaçırmayacak şekilde entegrasyonu için mevcut mevzuatta değişiklikler yapılıyor diye anlıyorum.
15:36Doğru mu bu tespitin?
15:38Evet tam nokta vuruşu barçının her zaman olduğu gibi yine bu konuda da çok doğru bir noktaya temas ettiniz.
15:45Şimdi zaten yapılan bütün uluslararası çalışmalarda şunu söylüyor.
15:49Uyum politikaları, entegrasyon politikalarıyla şu an Türkiye'de de uygulanmakta olan gönüllü geri dönüş politikaları birbiriyle çatışan politikalar değil esasında.
16:00Her ikisi de aynı anda pek çok ülke tarafından desteklenen politikalar.
16:05Burada ne amaçlanmaya çalışılıyor?
16:07Bir sizin de belirttiğiniz gibi bir farkındalık var.
16:10Burada doğmuş, büyümüş bir süre 15 yaşına gelmiş artık Suriye'den göçün 15. yılındayız.
16:15Pek çok çocuk var.
16:17Burada hayatını kurmuş insanlar var.
16:20Bir grup tabii ki zaten 600 binin üzerinde insanın geri dönüş yaptığı bilgisini edindik.
16:25Bu önemli, bunlar önemli rakamlar.
16:28Ancak tabii ki bir kısım insanın da bir kısım Suriyeli sığınmacının da Türkiye'de kalacağı artık bir gerçek, bir gerçek bir
16:39olgu ve üzerinde çalışılması gereken, anlaşılması gereken bir olgu ve yönetilmesi gereken bir olgu.
16:46Bu anlamda bakacak olursak da, özellikle istihdam ve eğitime yönelik bu politikalar, bu içerme politikaları diyelim, bir marjinalleşmeye engel, iki
16:57haksız rekabeti engel, üç sosyal yardımlar üzerinde fazla bir yük oluşmasına engel çok önemli.
17:04Adımlar elbette uygulama çok önemli ama yine altını çizmek isterim ki dünyada tam tersi bir popülist dalgayla tersi yönüne gidilirken
17:16bunların gerçekleşmesi de sevindirici.
17:20Bir başka nokta daha var.
17:21Entegrasyon politikalarından faydalananların aslında, yani eğitime erişim sahibi olanların o gittikleri ülkede istihdama daha iyi erişenlerin, meslek edinenlerin kendi ülkelerine
17:35döndüklerinde de aslında geri dönüşlerinin daha sürdürülebilir olduğunu görüyoruz.
17:40Yani oraya geri dönüp de bakıp duruma bu iş olmuyor deyip tekrar göç etmek de var.
17:46Çok böyle şeydir bu göç süreçleri, öyle bir kere geri dönen orada kalmaz.
17:50Yani kısaca aslında şunu söyleyebiliriz, burada iyi bir eğitim almış ya da istihdama erişip tecrübe kazanmış olanların geriye dönüşü de
18:01daha kolay olabilir.
18:02Yani illa burada iyi eğitim alan, istihdama girenler burada kalıcı olacak diye de bakmak zorunda değiliz.
18:09Bunu söylüyorsunuz.
18:10Hani madem iyi eğitim alıyorlar, istihdama katılıyorlar, eyvah eyvah bunlar kalıcı diye böyle bir bakış olmamalı demeye getiriyorsunuz anladığım kadarıyla.
18:21Hatta geri döndüklerinde de Türkiye ile bağlarını koruyacakları için bu insanlar ticarete, eğitime, sosyal, kültürel hayata katkıda bulunmaya devam edeceklerdir.
18:34Bu uluslararası çalışmalar bunu gösteriyor.
18:36Bizim de çıkış noktamız esasen bu.
18:40Orada kalmaya da karar verirse başka, bir ülkeye de yahut da kendi ülkesine de geri dönse topluma nasıl faydalı bireyler
18:48halinde yaşamlarını sürdürürler ve her iki grubun barışçıl bir şekilde bir arada yaşamasını sağlarız.
18:55Peki Başak Hocam vaktiniz az biliyorum.
18:58Onun için hızlıca şöyle bir ilerleyelim istiyorum.
19:01Tabi bu raporla ilgili bazen karşılaştırma yapmak tabi bize veri veriyor ama şunların da altını çizmek lazım.
19:09Hani bir eleştiri özellikle Avrupa ile eleştirdiğimizde bazı ülkeler yani İzlanda ile Türkiye'yi pek karşılaştırmak ne kadar anlamlı olabilir
19:18onu bir düşünmek gerekiyor değil mi?
19:20Hani hem ülkelerin nüfusunun işte küçüklüğü, büyüklüğü yahut da orada kaç yabancı geliyor ya da işte Türkiye'ye son 15
19:29yılda muazzam bir akış oldu.
19:32Dolayısıyla bunu zannediyorum akılda tutmamız lazım.
19:34Hani bu anlamda karşılaştırmaya belli bir rezervle bakmamız gerekiyor zannediyorum.
19:42Onun dışında bir de tabi bu rapor sadece anladığım kadarıyla göçmenler değil ama yabancıları bütün bir kategoride değerlendiriyor.
19:52Hafta başında çünkü bir lansman yaptınız.
19:55Orada da çeşitli uzmanlar raporla ilgili görüşlerini de ifade etti.
20:00Bu da bence çok kıymetli.
20:01Alın buyurun raporu yaptık demediniz ama inputları da alıyorsunuz.
20:05Bu çerçevede ben de işte Murat Erdoğan Hoca ile de konuştum.
20:08O da böyle işte bir takım rezervlerini dile getirdi.
20:12Hani diyor ki yabancıları biraz kategoriye ayırarak değerlendirmek yararlı olabilir.
20:17Yani işte hani Almanya'da 30 yıldır yaşayan bir Türk vatandaşıyla
20:22hani buraya iki sene önce gelmiş bir Suriyeli'yi karşılaştırmak ne kadar anlamlı diyor anladığım kadarıyla.
20:30Fakat bu noktada benim sizden ricam çünkü gene çok teşekkür ederim bana vakit ayırdınız bu dar zamanda.
20:37Çok gene de dediğim gibi kıymetli bir rapor onun üzerinden bir takım çalışmalara devam etmek lazım.
20:45Eksiklik anlamındaki yorumlarınızı alayım.
20:48Ama özellikle de bu vatandaşlık meselesi çünkü yanılmıyorsam raporunuzda vatandaşlık meselesi ne?
20:54Yani vatandaşlık nasıl veriliyor?
20:56Bununla ilgili mevzuat hangi noktada?
20:59Bununla ilgili bir bölümünüz de var.
21:03Ama vatandaşlık dışında şu şu kategorilerde de yani Türkiye geride kalıyor diyeceğiniz bir nokta varsa
21:11bu iki konuyla daireyi tamamlayalım isterseniz.
21:15Şimdi öncelikle sizin de belirttiğiniz gibi bu alandaki karşılaştırmalı tabii İzlanda'nın da skorunu veriyoruz.
21:23Ancak kimse İzlanda'nın göçmen entegrasyonu skoruyla ilgilenmiyor.
21:27Türkiye'ninkiyle ilgileniyor.
21:29Zaten yani o karşılaştırma işte dediğimiz gibi demokratikleşme noktasında da bir sürü puan paylaşılır.
21:37Ama dönüşümdeki ülkelerin puanları merak uyandırır.
21:40Bu da tabii ki aynı şekilde elbette farklı kısıtları olan ülkelerin bu anlamda işi daha zor.
21:47Zaten tam da bu yüzden Türkiye'nin bu anlamdaki çabaları çok değerli.
21:52Bir başka noktada bence şu anda zaten uzun yıllardır Türkiye'de de çok kullanılan bir endeks bu.
22:00Ve pek çok ülkede olduğu gibi Türkiye'de de değişen politikaların uygulamayla ilişkisine ve sonuçlarla yani göçmenlerin ne derece entegre olduğuna
22:11dair sonuçlarla ilişkisine bakan çalışmalar yapıyor.
22:14Çok kıymetli akademisyenlerimiz.
22:17Ben Murat Hoca'yı da biliyorum bu alanda özellikle sosyal uyum noktasında çalışmaları var.
22:22Onu da zaten konuştuk da davet ediyorum MyPEX verilerini kullanan bu gruba katılmaya ve bu ilişkiyi daha derinlemesine bakmaya.
22:32Bundan sonrası artık sivil toplum, araştırmacılar, politika yapıcılar bu verilerin sonuçlarla ilişkisini onlar değerlendirecek.
22:40İki nokta daha var eklemek istediğim sizin de sorduğunuz.
22:44Bu vatandaşlık konusu birincisi.
22:48İlk olarak biz buna daha bütüncül bakıyoruz.
22:51Kalıcı oturum ve vatandaşlığa bir arada değerlendiriyoruz.
22:55Yani iki ayrı kalem olarak değerlendiriyoruz.
22:57Çünkü aslına bakarsanız bir göçmen entegrasyon hikayesinde bunu biz yurt dışındaki Almanya'daki Türk göçmenlerin hikayelerinden de biliyoruz.
23:07Ben de Belçika'da bir Türk göçmenim kendi hikayemden de biliyorum.
23:10Burada bir geçicilikten kalıcılığa geçiş çok önemli statü olarak, hukuki statü olarak çok önemli bir kırılma noktası.
23:19Bu vatandaşlıkla da olabilir, kalıcı oturum alınmasıyla da olabilir.
23:23İlla vatandaşlık olmasına gerek yok.
23:25Bunu neden söylüyorum?
23:27Her ülkenin tarihsel, kültürel yapısı farklıdır.
23:30Bu konulara yaklaşımı farklı olabilir.
23:33Ancak hem kalıcı oturum hem vatandaşlık süreçleri önemli bir kırılım noktası arz ettiği için aslında kalıcı oturumla da vatandaşlığın sağladığı
23:43pek çok şey sağlanabilir demek istiyorum.
23:45Ancak Türkiye'nin her iki noktada da sıkıntıları var.
23:49Bu sıkıntıların başında da birazcık takdire dayalı olması bu süreçlerin geliyor.
23:56Dolayısıyla göçmenler açısından öngörülebilir değil.
23:59Bir de yine bahsettiğiniz Suriyeli sığınmacı nüfusu açısından, geçici koruma statüsünden, bu kalıcı statülere geçişteki darboğazlardan bahsedebiliyoruz.
24:08Özellikle de lansman toplantılarında çok sık dile getirilen, Suriyeli katılımcılar tarafından da, onların kurmuş olduğu sivil toplum kuruluşları tarafından da
24:17çok dile getirilen bir şeydi.
24:19Çok daha fazla katkı sunmak isteyen, çok daha bu topluma ait hisseden, ikinci bir vatan gibi hisseden insanların önündeki önemli
24:27bir engel olarak karşımıza çıkıyor.
24:29Bir diğer noktada yine dört ayrı lansman toplantısı yaptık aslında Türkiye'de.
24:35İlk ikisi de daha karar alıcılarla hem ulusal düzeyde hem uluslararası düzeydeydi.
24:41Onların da yaptığı geri dönüşler önemliydi burada ve sivil toplum kuruluşlarının da önemliydi.
24:48Orada da belirtilen bir nokta ayrımcılıkla mücadele noktasıydı.
24:52Sosyal uyumun önemli bir parçası.
24:55Burada da tabii ki bir karar alıcılara önemli bir rol düşüyor, alınan kararların neden alındığını ve toplumsal uzlaşıya dayandırılmasının önemi
25:04karşımıza çıkıyor.
25:05Elbette ki sivil topluma da önemli bir rol düşüyor, medyaya da basına da önemli bir rol düşüyor ve bizlere de
25:13önemli bir rol düşüyor daha iyi anlatabilmek için.
25:15Ancak tabii burada mesela Murat Hocam'ın belirttiği bir nokta vardı.
25:20Yükselen bir akran zorbalığı adı altında aslında ilkokullarda çok ciddi bir yabancı düşmanlığı olduğu noktasıydı.
25:29Şimdi buradan yola çıkarak şunu söyleyebiliriz, ayrımcılığa karşı politikalarında demek ki biraz daha kuvvetlendirilmesi gerekiyor.
25:38Sosyal uyum açısından bu önemli.
25:40Tam da bu yüzden aslında bakarsanız Türkiye'nin çeşitliliğin müfredata dahil edilmesi yönündeki bu eğitmen eğitimleri, öğretmenlerin bu alanda eğitilmesi
25:50gibi çalışmaları çok çok önemli ve devamını çok arzu ediyoruz.
25:55Çünkü ancak bunlarla daha uzun soluklu sürdürülebilir, sonuçlar elde edilebilir.
26:01Hocam sizi vatandaşlık konusunda doğru mu anladım?
26:05Yani vatandaşlık mevzuatıyla ilgili tam şeffaflık yok, takdir yetkisinden kastettiğiniz kim neye göre vatandaş oluyor bu konuda bir netlik yok
26:17mu demeye getiriyorsunuz?
26:18Doğru mu anladım?
26:20Aynen öyle.
26:20Şimdi vatandaşlığın normalde belli kriterleri var ancak biliyoruz ki pek çok Suriyeli sığınmacı istisnai vatandaşlık süreçlerinden faydalanıyor.
26:31Bu da tabii ki haklı olarak çeşitli soru işaretleri yaratıyor.
26:36Tabii birazcık bu vatandaşlık şey Avrupa'da da dikkat çeken bir konu.
26:39Ama şunu da belirtmek lazım, vatandaşlık noktasına gelen bir göçmen de artık entegrasyonun son noktasında yani gayet güzel entegre olmuş
26:48diye algıladığımız ve daha da çok faydası olacak bundan sonra diye gördüğümüz bir göçmen.
26:55Şimdi baktığımız zaman o zaman onun açısından da toplumun geneli açısından da bu süreçlerin istisnai olmaktan ziyade daha standart vatandaşlık
27:08prosedürlerinin uygulanması ve daha net bir şekilde uygulanması gerekiyor.
27:12Yani istenen kültürel uyum kriterleri nelerdir, istenen istihdam kriterleri nelerdir, istenen dil yeterliliği kriterleri nelerdir biraz daha net bir şekilde
27:25belirtilmesi gerekiyor ki mevzuatta hem vatandaşlık daha herkesin içine sinen bir şekilde gerçekleşsin hem de göçmen açısından öngörülebilir bir süreç
27:37olsun.
27:37Bir sürü insan örneğin vatandaşlığa başvuru yaptığını ve yıllardır cevap beklediğini söylüyor.
27:43Son derece bu topluma katkı vermeye hazır ve vermekte olan insanlar.
27:48Ama bir diğer tekrar altını çizmem gereken noktada kalıcılığın tek yolu vatandaşlık değildir.
27:55Kalıcı oturum süreci dediğimiz statüde aslına bakarsanız belki de toplumda uzlaşının daha kolay sağlanabileceği belli toplumlarda belki Türkiye'de bunlardan bir
28:06tanesi.
28:07Ve göçmenlerin de katkı sağlayabileceği bir alternatif olarak görülmelidir.
28:15Belki de herkesin mutlu olacağı çözümler burada.
28:19Orada da aynı şekilde biraz takdir yetkisine bağlı bazı politikaların karşımıza çıktığını görüyoruz.
28:26Mevzuatsal eksiklikler mevcut.
28:27Başak Hocam dün bir uzmanla sizin bu raporu konuşurken genel anlamda şöyle bir ifade kullandı.
28:36Göçü konuşmadan göçü yönetmeye çalışıyoruz dedi.
28:40Hakikaten göç meselesini toplumda çok sık bir şekilde konuşmuyoruz.
28:45Çünkü büyük hassasiyetler var.
28:47Çok önemli ve büyük önyargılar var.
28:49O nedenle de sizin çalışmanızın her ne kadar sadece mevzuat bazında olsa ve mevzuatla uygulama arasında zaman zaman uçurumlar olsa
29:00da yine de Türkiye'nin en azından mevzuat konusunda ilerleme sağlamış olmasının bunun aslında göçmen meselesinin daha sağlıklı bir şekilde
29:10yönetilmesi açısından taşıdığı,
29:12önemi göstermesi açısından da çok kıymetli buluyorum.
29:16Onun için sizin de benim de iki arada bir derede bir halde olmamıza rağmen bu yayını gerçekleştirdiğimiz için çok mutluyum.
29:24Çok teşekkür ediyorum.
29:26Doçent Doktor Başak Yavcan, Brüksel Merkezi Migration Policy Group Araştırma Direktörü.
29:32Mypex'in raporunu da zaten isteyenler, araştıranlar muhakkak karşılaşacaklardır.
29:39Çünkü 8 sayfalık da bir rapor, çok uzun bir rapor değil.
29:43Onu da buradan eklemiş olalım.
29:45Hocam tekrardan çok teşekkür ediyorum.
29:47Ben Barçı İnanç, dış politika ile içli dışlı programıyla karşınızdaydık.
29:51Gelecek hafta tekrar görüşmek üzere, hoşçakalın.
Yorumlar