- 13 dakika önce
📍 Trump, Ukrayna'yı destekleme kararı mı aldı?
📌 Benzin krizi ürkütücü boyutlara ulaştı
📌 "Türkiye-Rusya ilişkilerinde zikzaklar"
📌 Mirziyoyev: Liberalizm mi, otoriterlik mi?
🎙️ Hakan Aksay yorumladı.
📌 Benzin krizi ürkütücü boyutlara ulaştı
📌 "Türkiye-Rusya ilişkilerinde zikzaklar"
📌 Mirziyoyev: Liberalizm mi, otoriterlik mi?
🎙️ Hakan Aksay yorumladı.
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:00İntro
00:12Savaşın gidişinde bir takım değişiklikler var. Son zamanlarda da bunu vurguluyoruz.
00:16Ukrayna daha çok gündem olmaya başladı.
00:19Bu Rusya'nın Ukrayna'dan daha zayıf olduğu anlamına gelmiyor ama Ukrayna'nın ataklarının daha etkili olduğunu anlamına geliyor.
00:26Son zamanlarda İHA atakları ve tek tükte olsa füze atakları.
00:32Şimdi bunun dışında çok önemli bir faktör.
00:35Geçen programda da salı günü kısaca da olsa değinmiştik.
00:39Acaba ABD'nin tavrında Trump'ın tavrında bir değişiklik var mı?
00:44Trump saf değiştiriyor mu?
00:46Bu konuyu biraz daha geniş ele alalım.
00:48Çünkü yeni veriler de var bu iki gün içinde bile elimize geçen yeni veriler, haberler, yorumlar.
00:54Doğru ya da değil.
00:55Onları aktaralım.
00:57Şimdi Trump'ta gerçekten de bir tutum değişikliği var.
01:01Yani Trump'la ilgili düşünce mi biliyorsunuz.
01:03Hani Allah bir dese inanılmayacak birisi.
01:07Ama savaşın başından beri Putin'e daha yakın olduğu, Rusya'nın tarafını desteklemeye daha açık olduğu,
01:14Zelenski'yi sevmediği aşağıladığı bunları biliyoruz.
01:17Bunları tekrarlayıp duruyordu ve birkaç kez söylediği bir şey vardı Trump'ın.
01:22Rusya yenilmez.
01:24Rusya yenilemez.
01:26Şimdi son zamanlarda bu sözü etmiyor ve Ukrayna saldırılarının etkili olduğunu gördüğünde de bir parça ağız değiştirmiş durumda.
01:35Bakın son günlerde Rusya'dan Trump saldırgan taraf diye bahsetti.
01:42Gerekirse baskı yaparız Rusya'ya dedi.
01:45Gerçi Trump'ın güvenilmezliği içinde bir söylentiyi de aktarayım bazı yayınlarda var.
01:51Tamam ben Ukrayna konusunda fikrimi değiştiririm.
01:55Ukrayna'yı desteklerim.
01:56Putin'in üzerine gideriz, baskı yaparız.
01:58Ama buna karşılık Avrupalılar da beni desteklesin İran'da bizi yalnız bıraktınız büyük ölçüde.
02:05İran'a karşılık Ukrayna dediği söyleniyor ama bu bir iddia.
02:09Şimdi tabii burada bir parça günümseme hakkımızdan da yararlanalım zamanında söylemiştik yine bu programda.
02:18Amerika'lı ve Rusya'lı danışmanlar bir araya geldiğinde meşhur danışmanlar Witkoff, Trump'ın has adamı ve Putin'in güvendiği
02:29Dimitriyev.
02:30Bunlar bir araya geldiklerinde ki hala bir araya geliyorlar aslında da etkileri çok fazla kalmadı gibi.
02:36Bir ara o kadar yüksekten uçtular ki Rusya yani Putin yönetimi Trump'ı ikna etmek için bu görüşmeleri aracılığıyla
02:45ya Rusya'da neler neler var ne madenler var sizle ne ortak işlere gireriz işte artık kuzey birlikte fethederiz madenler başka
02:54ülkelerde iş birlikleri biz destekleyin yeter ki size öyle bir perspektif sunuyoruz ki
02:59bir trilyon dolarlık bir şey sunuyoruz pazar ya insaf yani sizin etinizle buddunuzle nasıl böyle bir şey ama uyanık emlakçılarında
03:11saf tarafı oluyor.
03:12Özellikle de politikaya adım attıkları zaman bu bir trilyon da gelmedi bir türlü bir milyar bile gelmedi.
03:19Dolayısıyla Trump tavır değiştiriyor galiba G7 zirvesi bunun işaretleriyle dolu Fransa'daki.
03:28Şimdi Trump ve Zelenski bir kere görüştüler orada görüşmeyebilirler falan diyorlardı görüştüler iyiyle görüştüler üstelik.
03:33Burada Moskova saldırıların yani Ukrayna'nın Moskova'ya yönelik düzenlediği saldırılardan iyi saldırı hiç de fena gitmiyor gibi sözlerle bahsettiği
03:43haber veriliyor Trump'ın.
03:46ve Ukrayna'nın direnci övülmüş dirençli bir şekilde direnişli bir şekilde savaşla devam ettiği ve bugün gelen bir haberi de
03:54buraya ekleyeyim.
03:55Son zamanlarda gelen bir haberi yayına çıkmadan kısa süre önce gördüm.
03:59Financial Times diyor ki Moskova saldırılarına Ukrayna'nın Moskova saldırılarına ki çok yoğun drone saldırıları oldu etkili oldu.
04:07pek çok hedefi vurdu ABD istihbarat desteği sağladı bu çok önemli bir şey yani eğer doğruysa ABD diyor ki işte
04:17bak şuralara vurabilirsin sana koordinatlarını veriyoruz oraya ateş et bu ABD'nin epeyce bir saf değiştirmesi demek daha önce de
04:26buna benzeri iddialar olmuştu ama kısmen ABD'ye Biden zamanında daha çok belki ve özellikle de Avrupa ülkelerine yönelik böyle
04:34iddialar çıkmıştı Moskova'dan.
04:36Şimdi onun dışında G7'de Ukrayna'ya sarsılmaz destek belgesini de imzaladı Trump orada da var yani yaptırımlar geri gelebilir mi
04:46ağırlaşabilir mi şey de var kuşkusu da var Moskova'nın ve bu arada Türkiye'deki NATO zirvesi orada da Ukrayna'yı
04:54destekleyen bir şeyler çıkabilir hani geçen sefer söylemiştim Hakan filan oraya gitti önceden biraz Rusya yönetimini yumuşatmak anlamında da belki
05:02bir şey olabilir gündem maddesi olabilir diye.
05:04Macron'un bir açıklaması var ev sahibi Fransa Cumhurbaşkanı'nın Trump'ta derin değişiklik görmüş Macron.
05:12Macron da sözüne çok güvenilecek bir şey değil ama birisi değil ama derin değişiklik görmüş ne kadar derin derinlik ve
05:18Trump bir arada pek gitmiyor.
05:20Bu arada şu fotoğraf gerçekten sinir bozucu çünkü NATO'nun Türkiye toplantısı öncesi en çok bu Trump'ın Türkiye'ye
05:28gelmesi özel işte önlemler büyük masraflar havaalanları yapma bilmem ne falan bir de Macron çıktı illa sabahları koşacağım diyor beyefendi
05:37ve işte parkları bahçeleri falan kapatıyorlar.
05:40Neymiş Macron koşu yapacak yani iki gün koşması ölecek sanki şimdi neyse konuyu dağıtmayalım dün de Trump Rutte ile görüştü
05:50NATO genel sekreteri ile görüştü ve bu görüşme içinde de Ukrayna'nın işleri hiç de fena gitmiyor dedi savaşta dedi.
05:57Yani bütün bunları toplarsak bir değişiklik çıkıyor bir değişiklik çıkıyor dediği de aslında çok da yanlış değil Ukrayna'nın işleri
06:06hiç de fena gitmiyor bu konuda bir internetten pek çok kaynağı izliyorum açıkçası bazen bunlar birbirine de karışıyor ama çok
06:15önemli değilse bir yorumcunun şöyle bir şeyi vardı aklımda kaldı yorum aklımda kaldı kimin dediğini açıkçası bulamadım sonra.
06:24Ukrayna ne zaman ki savunma bakanını değiştirdi diyor yani yeni bakan epeyce de genç yeni bakan Fyodorov, Mihail Fyodorov başa
06:34geldi bu işleri de düzeltti.
06:37Yermak ne zaman gitti Andrei Yermak şeyin Zelenski'nin yardımcısıydı.
06:43Andrei Yermak gitti bu yolsuzluk şeyleri falan oldu o arada Ukrayna yeni savunma bakanı Fyodorov da geldi ve bunlarla birlikte
06:50işler daha da düzeldi diyor.
06:52Şu anda bir ortak toplantıda hem giden Yermak'ı görüyorsunuz bana daha yakın olan hem de kenardaki yeni savunma bakanı.
07:04Yeni savunma bakanı özellikle dijital konularda çok üstün ve bu droneların etkili kullanımı vesaire konusunda baya bir çığır açtı.
07:12Hatta o yorumda şöyle bir şey de vardı bir de Sırski gitse çok iyi olur diyordu.
07:16Bu yoruma da katılamam bilmiyorum ama Sırski kim? Ukrayna'nın genelkurmay genelkurmayının başında ve üstelik Rusya kökende.
07:25Yani bunun ulusal bir şey olduğunu sanmıyorum.
07:27Daha etkili olması için Fyodorov'un dolayısıyla Ukrayna'nın böyle bir yoruma rastladığımı sadece paylaşayım.
07:33ABD'nin tepkilerinden iki şey daha ekleyeyim.
07:35Bir ABD'nin Birleşmiş Milletler'deki daimi temsilciliğinden tam da bu sıralarda bir açıklama yapılması ilginçti.
07:41Rusya anlaşma yapmalı çünkü zaman Moskova'nın savaşta zaman Moskova'nın aleyhinde çalışıyor diye bir açıklama geldi Birleşmiş Milletler'de ABD
07:51temsilcisinden.
07:52Bir de iki bakan biri dışları bakanı biri savunma demiyoruz artık savaş bakanı Rubio ve Hexet çıktılar konuştular.
08:01Ya Ukrayna iyi direniyor valla dediler falan.
08:04Onlardan da bir aferin aldı.
08:05Yani bütün bunları toplarsak evet ABD saf değiştirir gibi.
08:11Gibi diyorum hep esnek konuşuyorum çünkü Trump biliyorsunuz Trump Trump Trump'tır.
08:16Şimdi Rusya tarafından gelen şeylere bakalım tepkilere bakalım.
08:20Lavrov çok önemli.
08:21Lavrov eskiden de zaten ABD ile ilgili olarak ne bileyim bu Dimitriyev'den bilmem diğer şeylerden.
08:28Uşakov'dan falan dışlarındaki bütçede şeydeki yapıdaki şeyleri söylüyorum.
08:32Önemli isimleri onlara göre biraz daha fazla Washington'ı eleştirmekten yanaydı.
08:38Eski Washington Büyük Ölçisi Lavrov dışları bakanı.
08:41Bakın şu görüntü neredeydi hatırlıyor musunuz?
08:45Biz de vermiştik buradan.
08:46Alaska'da hani Putin ile şey görüşmüştü Trump ve oraya böyle gitmişti.
08:52Bu SSSR Rusçası ile Türkçesi ile SSCB yani Sovyetler Birliği üzerinde yazıyor.
08:59Öyle bir görüşmeye gidiyorsun ve ben Sovyetleri savunuyorum.
09:03İşte Rusya'yı da oraya döndüreceğiz falan gibi mesajları gibi.
09:05Yani diplomatla bu ne kadar yakışıyordu bilmiyorum ama bu konuşmasında da ABD'yi baya ciddi eleştirdi.
09:12Bu demin dediğimiz değişikliklerden etkilenmiş.
09:14Alaska ruhu falan kalmadı artık diyor.
09:17O ruh var mıydı bilmiyorum ama orada anlaşılan yazılı bir belge olmadan da Ukrayna lehine epeyce bir ilerleme katettiler.
09:24Anlaşma zemini yarattılar.
09:26Şimdi onun gittiğine yanıyor bir parça.
09:29ABD'yi eleştiriyor.
09:30Güvenilmez olduğunu vurguluyor.
09:32Biraz daha dolaylı şeylerle.
09:34Ve bu arada şöyle pek de diplomatik olmayan bir cümlesine rastladım.
09:38Batı'ya ara bulucu olarak güvenmiyoruz.
09:40İlginç.
09:41Yani bir diplomat böyle konuşur mu?
09:43E batı'ya güvenmiyorsun.
09:45Kime güveniyorsun?
09:45Ara bulucu olarak Türkiye'ye mi güveniyorsun?
09:49Başka kim?
09:49Çin bu role uygun değil.
09:51Arap ülkeleri.
09:52Kime güveniyorsun?
09:53Yani birilerine muhtaç olacaksınız barış masasına oturunca ki eninde sonunda olacak.
09:58Kaç yüz bin kayıpla bunu yapacaksınız belli değil ama barış masasına oturulacak.
10:04Batı'ya güvenmiyorum dedi.
10:06Çok diplomatçı değildi.
10:08Diplomat olmayan bir başka tutumu da son birkaç yıl içinde birkaç kez yaptığı gibi küfretti.
10:14Bu hafta içinde de küfretti.
10:16Yani şey enteresan.
10:19Diplomasiden uzak tavırlarıyla son zamanlarda çok deneyimli Dışişleri Bakanı Lavrov dikkat çekiyor.
10:26Putin de konuştu.
10:27Putin daha böyle yumuşak bir şekilde hatta barış sinyali de verdi.
10:32Anlaşma olabilir falan filan dedi ama bunun devamını getirmiyor.
10:35Hatta İstanbul olabilir.
10:36Türkiye'de yapılabilir görüşme.
10:37Genel sözler bunlar.
10:39Özellikle de Hakan Fidan'la görüşmesinden birkaç gün sonra falan ama o daha küçük harflerle geçti.
10:45Batı'yı eleştirdi.
10:46Bizi provoke ediyorlar dedi.
10:48İşte bize bizi yıpratmak için Ukrayna'yı kullanıyorlar.
10:52Ukrayna ile daha fazla savaştırıyorlar.
10:54Ondan sonra kendileri hazırlanıyor bizle savaşa falan.
10:57Bu dedikleri doğru olabilir.
10:59Doğru olabilir.
11:00Yani Ukrayna ile yıllarca savaşsa Batı'nın içinde bunu savunan çok geniş çevreler var.
11:07Pek çok Batı ülkesinin liderleri de böyle.
11:08Yani Rusya zayıflasın.
11:10Ukraynalılar ölsün.
11:11Ruslar ölsün.
11:12Hiç kimsenin umurunda değil.
11:13Rusya da zayıflasın bu arada.
11:15Bizi provoke ediyorlar diyor Putin.
11:17Doğru.
11:17Ben savaşın başlarında vermiştim.
11:20Yani o Biden'ın her gün işte Ruslar bir şey yapabilir.
11:23Hareket halinde savaş başlayabilir falan.
11:25Bu da vardı.
11:26Başka şeylerde de Batı her zaman provoka eder.
11:29Soru şu.
11:30Neden bu provokasyona düştünüz?
11:34Rusya neden düştü bu provokasyona?
11:36Neden bu savaşı başlattınız?
11:37Bakın çıkamıyorsunuz da.
11:39Ve çok zor duruma geliyor Rusya.
11:42Daha pek çok açıdan.
11:44Yani NATO da daha fazla genişliyor.
11:46Kafkasya'yı da Orta Doğu'yu da büyük ölçüde zarar haneleriyle artık anıyorsunuz.
11:52Dolayısıyla savaş bir kez daha söylüyorum.
11:54Hataydı.
11:55Ciddi bir hataydı ve insan kayıpları ile birlikte bunu trajedi olarak söylemek lazım.
12:00Bu arada bir başka boyutu da işin petrol fiyatları.
12:03Petrol fiyatları düşüyor.
12:04Yani Rusya bu açıdan da zararlı.
12:06Çünkü Rusya açısından ekonominin temel şeyi o petrol, gaz.
12:11Şimdi savaş sırasında yani İran'dan bahsediyorum.
12:14Hürümüz Boğazı vs. derken işte 100 dolar, 120 dolar falan derken hop geriye doğru gitti.
12:1960 dolar civarında hatta dağ altına düşmesi ihtimali var.
12:23Böyle yani Rusya'nın şeyleri.
12:26Bu arada tabii ki Rusya gibi petrolde, benzinde dünyanın ilk sıralarında yer alan, ilk üç sırasında yer alan bir ülkenin
12:36benzin sıkıntısı, benzin krizi diyebiliriz.
12:39Benzin krizi yaşaması, başkent Moskova'da bile benzin kuyrukları oluşması, çok yoğun kuyruklar oluşması ve Kırım'da hayatın felce uğraması, benzinin hiç
12:53bulunmaması yani sınırlı olarak bile verilmemesi, turizmin bitmesi Kırım'daki Rusya'nın Soçi ile birlikte en önemli şeylerinden biridir.
13:02Turistik merkezlerinden biridir, elektrikler yok, işte belli bir saatten sonra sokağa çıkılmıyor falan yani böyle, böyle işgal ettikleri Kırım'daki durumda
13:11bu ve benzin yok ortada ve 85 idari birimin 3'te 2'si ve giderek daha fazlalaşıyor.
13:18Benzin sıkıntısını yansıtıyor, videolar geliyor sağdan soldan Rusya'da her ne kadar internet yasağı olsa da insanlar çekiyorlar bir şekilde, insanların
13:27büyük tepkisi var.
13:2890'lı yıllara mı döndük diyorlar, yani yok benzin yok ne yapacağız ya da varsa da benzin fiyatları yükseliyor.
13:36Bir tanesi şey demiş tesadüfen gördüm, aa Türkiye'deki fiyatlara geldik, aa geçiyoruz falan, e böyle piyasa çünkü piyasa.
13:44Benzin sorununu açmak için işte komşu Belarus'a başvurmuşlar, Belarus'a da geleceğiz şimdi iki kelimeyle ama oradan çok sınırlı
13:51bir şey.
13:51Kazakistan'a başvurmuşlar, o da tam karşılayamayacak.
13:53Belki Hindistan benzini olur mu? Onun da şeyi bayağı kalitesiz bilmem ne falan ama bir yol arıyorlar.
13:59O hani Ukrayna'nın vurduğu Moskova'daki büyük petrol benzin rafinerisi vardı ya orada, Moskova'nın ihtiyacının %35-40'ını karşılayan,
14:11orada çok ciddi bir hasar olduğu için en az 6 ayda toparlanır.
14:15Belki 7 ay, 8 ay demişler. Yani 2027 kadar uzanıyor. Demek ki bu sorunu çok uzun süre yaşayacak.
14:24Moskova'da, diğer kentlerde bu önemli, Rusya açısından önemli.
14:29Böyle bir ikracatçı ve üretimde de dünyada ön sıralarda gelen petrolde bir ülkenin.
14:36Demin Belarus dedik, açayım mı o Belarus'a döneceğiz dediğim. Belarus gerçekten arada kaldı.
14:42Lukashenko, ki çok tecrübeli birisidir, arada kaldı. Kimle kimin arasında kaldı?
14:47Görünüşe bakılırsa Zelenski ile Putin'in arasında kaldı.
14:50Zelenski geçen hafta onu tehdit etti. Bak dedi, sen zaten Rusya ile işbirliği yapıyorsun.
14:55Hatta Rusya nükleer silahların da bir kısmını oraya yerleştirdi.
14:58Ataklar da seni kullanıyor falan. Bak dedi, şimdi Rusya'dan gelen drone'ları yönlendiren, İHA'ları falan yönlendiren sinyal vericiler var,
15:06radarlar falan var.
15:07Bir hafta içinde kapatmazsan ben kapatırım dedi. Ne demek bu? Vururum yani.
15:11Şimdi Ukrayna, Rusya savaşına Belarus'un açık bir şekilde katılması şeyi ve garip bir şekilde çok kısa bir süre içinde
15:19Alexander Lukashenko özür diledi.
15:23Geri adım attı. İlginç. Arada bir şeyler de söyledi, garip bir şeyler. Yani zaten Putin'i kandırdılar, Yahudi lobisi falan
15:30gibi.
15:31Bugünlerde de bir şey dedi, Rusya'ya gitmeyin ey vatandaşlarım dedi, tehlikeli dedi falan. Çok ilginç.
15:36Yani garip bir siyasi bir dans içinde, Batı ile görüşüyor.
15:41ABD ile zaten görüşmeleri şey, flörtleşiyor diyorlar Trump'la.
15:46Esir takası vesaire gibi şeyler var.
15:48Yani muhalifleri bıraktı Trump'ın isteğiyle falan.
15:51Bu iş nereye gidecek? Radarları sonuçta kapatmış.
15:54Yani Ukrayna'dan korktu o zaman.
15:56Ve bugünlerde de diyorlar ki önce Rusya'ya gidecek sonra da uzun seyahatlere çıkacak.
16:01Bu ne anlama geliyor acaba?
16:02Uzun seyahatler nerelere gidecek?
16:05Yani devlet başkanı kaçıyor mu? O kadar da değildir herhalde.
16:08Yani bu Lukashenko'yu, küçük bir ülkenin çok uzun süre başında olan Lukashenko'yu özel olarak izlemekte yarar var.
16:16Son bir şeyle bu konuyu bitirelim.
16:19Bir söylenti çıktı ama tümüyle de spekülasyon olarak dinlemeyin.
16:23Çünkü o söylentiyi birkaç saat çıkmasından birkaç saat sonra Peskov yalanladı.
16:28Peskov konuşuyorsa o önemsedi demektir.
16:31Peskov kim? Putin'in sözcüsü.
16:33Söylenti neydi?
16:36Meduza'da çıkan, muhalif yayınlardan Meduza'da çıkan bir şey.
16:38Güya denilen doğru ise Fezbe, haber alma çevreleri diyormuş ki Putin'e, ya şu duma seçimlerini yapmayalım, erteleyelim.
16:5020 Eylül'de duma seçimleri var.
16:52Şimdi epeyce Ukrayna atak yapıyor.
16:55Moskova'da bile biz duruma tam hakim olamıyoruz vs.
16:58İşte bu ortamda hem güvenliği sağlamıyoruz hem de şey yani halkın şeyi bir de 20 Eylül'e kadar da bu
17:03işler devam ederse falan.
17:05Yani Birleşik Rusya Putin'in partisi.
17:09Başında sembolik olarak Medvedev'in olduğu parti.
17:12Oyları falan ciddi düşebilir, erteleyelim.
17:15Yok öyle bir şey dedi Peskov.
17:17Bir de kişisel görüşümü söyleyeyim.
17:18Putin öyle kolay kolay seçim erteleme falan buna gidemez.
17:22Çünkü Putin geldiğinden beri yani 25 yıldır, 26 yıldır hep halk beni seviyor, ben çok popülerim diyerek gidiyor.
17:29Yani halktan korkma, seçimden korkma böyle bir şeye gireceğini sanmıyorum ama yine de gelişmelere bakalım.
17:35Yani işler bu anlamda Rusya'da iktidar açısından çok iyi gitmiyor.
17:39Şöyle bir şey var, Ruslar çok eğitimli olmalarına karşın, bunu Sovyetler Birliği'nin yıkılışıyla ilgili de defalarca konuştuğumuzu hatırlıyorum.
17:48Genelde siyasete çok müdahale etmezler, iktidarı desteklerler, bu çar mı olur, genel sekreter mi olur, devlet başkanı mı olur falan.
17:57Daha apolitik bir konumda bulunurlar.
18:00Devletle aralarında bir tür sessiz bir anlaşma vardır.
18:04Bak ben işimde gücümde devam ediyorum, sen de işte neyse işini gücünü, iş politika, dış politika, ekonomi yap.
18:10Ama beni rahatsız etme halk diyor bunu.
18:12Beni rahatsız etme bu şey, sessiz anlaşma ne zaman bozulmuştu?
18:17Savaş çıktıktan kısa süre sonra yani 2022'nin Eylül ayıydı sonbaharında bir seferberlik ilan etti ve insanları, gençleri savaşa gönderdi.
18:28O zaman Rus halkı gerçekten ciddi bir tepki gösterdi Kremlin'e.
18:31Bir daha yapmıyorlar, onu daha böyle aşamalı olarak daha çok da paralı askerlik olarak yapıyorlar.
18:36Böyle şeyleri sessiz anlaşmayı bozmayalım, sen kendi işini yap ama bizi rahatsız etme, biz de senin işine karışmayacağız gibi bir
18:42şey.
18:42Ama şimdi bombalar düşüyor Moskova'ya ve Sibirya'ya kadar uzanan şeyler, İHA'lar, nemfüzeler, hava savunma sistemi, benzersiz kesinlikle
18:53bir şey olmaz.
18:53Moskova'ya kimse ulaşamaz falan, ulaşıyorlar.
18:56Bu halkı da etkiliyor.
18:57Ekonomik zaten şeyler yaptırımlara halk alışmıştı ama şimdi de benzin falan böyle bunlar önemli.
19:03Kırım'daki durumu demin söylemiştim.
19:05Yani bunlar halkı etkileyecek şeyler, gidiş nasıl olur bilmiyorum ama çok parlak görünmüyor şu anda.
19:11Düzeltilebilecek bir durum mu?
19:13Kısmen belki düzeltilebilir, belki de daha derinleşebilir.
19:17Gelişmelere bakacağız diyelim ve şimdi medyadan bir örnekle devam edelim.
19:27Türkiye ile ilgili eleştirel önemli bir yorum.
19:31Birkaç internet sitesinde gördüm.
19:33Zaftra.
19:34Zaftra'da Prokanov'un şeyi ünlü yarattığı internet sitesi.
19:40Şimdi Eskişehir pek yok ama orada Türkiye'yi yakından izlediğini anladığım.
19:45Alexander Kuznetsov Türkiye-Rusya ilişkilerinde zikzaklar diye yazmış.
19:50Böyle garip de bir şey koymuş yazısının başına.
19:52Şu karikatürü görebiliyor musunuz?
19:53O karikatür şeyden bir İngiliz dergisi Punch'tan.
19:58Kırım Savaşı 1854-1856 yıllarından bir karikatür.
20:04İngilizlerin Türklere bakışını ve Türklere kullanmasını göstermek için en başa da onu koymuşlar.
20:10İşte deve yerine ben Türkleri kullanıyorum.
20:13Biri yorumunca ötekine biniyorum falan filan diyor.
20:15Böyle bayağı sert bir karikatürle olaya başlamış.
20:18Yazı içinde de Türkiye'nin ABD ve İngiltere bağlantılarını, İngiltere'nin Türkiye'yi kullanmasını, İngiltere'nin adamlarını falan kendince yorumlamaya
20:27çalışıyor.
20:28Alexander Kuznetsov.
20:29FİDA'nın Rusya'ya gidişiyle başlamış.
20:31İlişkiler diyor.
20:32Bölgesel ilişkiler, işbirlikleri vs.
20:35Rus turistlerinin Türkiye'de çok yoğun olması, ticaret.
20:38Türkiye, ABD ve NATO yakınlaşması son yıllarda belirgin bir şekilde artıyor diyor.
20:43Ve bunlara kaynak şey gösterirken de Türk yayınlarını da izlemiş ya da Türklerin yaptığı açıklamaları, yazdığı yazıları.
20:52Gönül Tol'dan şeyler veriyor, izlemiş onu yazılarını.
20:56T24'ten veriyor bu arada.
20:57Metin Külünk söyleşisini.
21:00O da bayağı geniş bir şekilde vermiş de.
21:03İmamoğlu'yla dış bağlantılar meselesi konusunda şey ne dedi.
21:07İşte İngiltere yanlılar arasında Abdullah Gül'ün konumu ne falan gibi bunları bayağı aktarmış.
21:12S-400 meselesine girmiş bu diyor.
21:14Yani kullanılmadı falan.
21:15ABD'ye şantaj için zaten Türkler aldı.
21:17Sonra ABD ile sıkıntıya yol açtı.
21:19Ukrayna Savaşı'nda ilginçtir diyor.
21:21Başlangıçta Türkiye ile Rusya yakınlaştı.
21:23İşte petrol şeyleri falan Türkiye üzerinden ticaretin sürmesi.
21:27Ukrayna ile de üstelik Türkiye'nin ilişkileri iyiydi.
21:30Öyle özgün bir konumu vardı falan.
21:32Ve bu arada hem toprak bütünlüğünü savunuyor hem de orada bayraktar şeylerin ihalarını falan da yapıyordu, satıyordu falan diyor.
21:38Ticaret de arttı.
21:40Petrol şeyi de arttı.
21:41Ama 23'ten sonra bunlar biraz zorlandı.
21:44Erdoğan da zaten zor kazandı.
21:46Ondan sonra ekonomik nedenlerle Batı'ya, ABD'ye yanaştı.
21:49Şimdi giderek de diyor bazı anti-Rus adımlar atmaya başladı.
21:53NATO'da mesela tuttuğu İsveç'e vermeyeceğim dediği onayı verdi.
21:56Finlandiya onayı verdi.
21:57Türkiye Rusya'dan daha az gaz almaya başladı.
22:00Suriye'de konumlar farklılaştı.
22:02Kafkasya'da farklılaştı.
22:04Ve farklılaşan yerlerde Türkiye kazanan tarafta Rusya kaybeden tarafta yer aldı.
22:08Rusya diyor ayrıca diyor öz eleştirel bir şeyi de var.
22:12Zayıflıyor da diyor bir sıkıntılar içinde son yıllarda.
22:14Ve Rusya zayıflayınca o zaman Türkiye daha fazla Batı'ya yanaşıyor diyor.
22:19Bu aslında diğer ülkeler açısından da geçerli olabilir.
22:21Kafkasya'yı orada ele almış.
22:23Erdoğan'ın zayıflama sürecini ve değişimini ele almış.
22:26Ve çok tabii hızlı veriyorum.
22:28Rusça bilenler bunu bulup okuyabilir.
22:31Bu arada dindarlıktan giderek böyle batıcılığa doğru gitti diyor.
22:35Konseptler de değişti diyor.
22:36Ve Rusya ile ilişkiler zayıfladı.
22:37Şunu da söylemek lazım diyor.
22:39Rusya'nın da hataları var.
22:41Tek kişiye oynamaya hep böyle tek bir adam üzerinden gitme falan.
22:44Halbuki lobby faaliyetleri olabilirdi.
22:46İşte kendince soft power'ı anlatıyor.
22:49Onlar olabilir üniversiteden iş dünyasına biz daha çok çaba sarf etmeliydik diye.
22:54Böyle oldukça uzun ve oldukça enteresan bir yazı.
22:57Türk-Rus ilişkilerindeki zigzagları böyle anlatıyor.
23:01Şimdi gelelim programın son bölümüne.
23:04Portre.
23:11Portre'de bu hafta Şevket Mizioev.
23:1469 yaşında daha doğrusu 68 de bir ay sonra 69 olacak.
23:19Öyle diyelim.
23:20Özbekistan'ın ikinci devlet başkanı.
23:23Şimdi Özbekistan'da deyince bir geçmiş olsun demek lazım.
23:27Yani Portekiz'de gerçekten daha doğrusu Portekizliler karşısında çok fena yenildiler.
23:335-0.
23:34Ben çok yoğun futbol izleyen birisi değilim ama bu 5-0 da yani çok ciddi bir şey.
23:39Bana kadar geldi.
23:39Orta Asya'nın önemli ülkelerinden biri.
23:43Kazakistan'la birlikte Orta Asya'nın liderlerinden biri.
23:46Yalnız şeyden farkı 38 milyon yani Kazakistan nüfusunun neredeyse iki katı ama Kazakistan çok geniş topraklara sahip.
23:53Özbekistan'da önemli bir ülke.
23:55İkinci Cumhurbaşkanı Mizioev.
23:59Daha önce de 13 yıl başbakandı.
24:03Ve 2016'dan itibaren de Cumhurbaşkanı.
24:07Çocukluğuyla ilgili bakın bu arada araştırma yaparken hem bilgi anlamında hem de fotoğraf anlamında çok kapalı bir toplum.
24:15Yani adamın fotoğraflarını falan da hiçbir yerde kolay kolay bulamıyorsunuz.
24:18Cumhurbaşkanlığı öncesinde falan.
24:20Çocukluğuyla ilgili çok az fotoğraf var.
24:22Bulduğumuzu gösterelim.
24:24Bu işte onu da çocukluğu, gençliği ve şimdiki durumu diye bir yerden buldum.
24:28Cizak'ta doğmuş Özbekistan içinde.
24:30Nedense bazı kaynaklar da ısrarla vurguluyor.
24:33Kesinlikle Özbek'tir diyorlar.
24:34Bazı kaynaklar ona Tacik diyor ama Tacik değildir, Özbek'tir falan.
24:39Her neyse.
24:39Babası doktor, annesi hemşire.
24:41Hemşire çalışırken mikrop kapması vs. gibi şeyler, hastalıklar.
24:48Sonuçta Verem'den genç yaşta ölüyor.
24:52İlkokulu Rusça okuyor.
24:54Ve zirvelerde de hep Rusça konuşuyor.
24:57İngilizce konuşmuyor.
24:59ABD'ye de gittiğinde öyleydi.
25:01Rusça konuşanlardan biriydi.
25:03Gençliğine gelelim.
25:05Gençliği deyince bu Cizak'tan Taşkent'e gitmesini vurgulayalım.
25:08Taşkent'e gidiyor.
25:09Ve orada tarım alanında bir enstitüye giriyor.
25:14Tarım çok değişik kolları olan büyük bir enstitü.
25:16Ve oradan mühendis olarak çıkıyor.
25:18Daha sonra eğitimine devam ediyor.
25:21Üniversitede devam ediyor.
25:22Enstitüde daha doğrusu.
25:23Rektör yardımcılığına kadar geliyor.
25:26Sonra siyasi hayat hareketleniyor.
25:28SBKP'ye giriyor.
25:29SBKP ne demek?
25:30Sovyetler Birliği Komünist Partisi.
25:3380'lerin sonunda.
25:3490 yılında yani tam böyle Sovyetlerin yıl sonunda yıkıldığı dönem.
25:39Orada milletvekili oluyor.
25:41Yıkılmanın önce tam o şeyi parlamentoda, Özbek parlamentosunda karşılıyor.
25:46Ve o dönemde işte Özbekistan Demokratik Halk Partisi var.
25:52Daha sonra Liberal Parti'ye geçiyordu ayrı.
25:54Orada onlardan milletvekili oluyor.
25:57Sonra işte birinci Özbek Cumhurbaşkanı Kerimov'un kararnameleriyle valilik yapıyor iki yerde.
26:06Bunlardan biri o doğup büyüdüğü yer Cizak.
26:09İkincisi Semerkant önemli bir yer.
26:11Ve 2003'te Başbakan oluyor.
26:16Başbakan Kerimov'un gözdesi 13 yıl boyunca şu fotoğraf.
26:20Ya ben bu önemli insanlarla iktidar sahipleri bakıyorum.
26:24Türkiye'de de mesela Erdoğan ve bilmem kim.
26:27Rusya'da Putin ve bilmem kim.
26:29Amerika'da Trump ve bilmem kim.
26:31Hep böyle gülüşmelerde bakıyorum.
26:33Büyük otorite olan, lider olan ya gülmüyor ya az gülüyor.
26:36Öteki çevresindekiler korkunç bir mutluluk.
26:39Burada bir şey görüyor musunuz?
26:41Kişilikle ilgili bir şey görüyor musunuz?
26:43Heyecan mıdır?
26:44Heyecan deyip geçelim.
26:46Neyse Kerimov 13 yıl boyunca bunu Başbakanlık'ta tutuyor.
26:51Başarılı da bir Başbakan olarak biliniyor.
26:54Kerimov öldü ölüyor.
26:572016'da ve biraz da orada tartışmalı süreçler oluyor.
27:01Meclis Başkanı vekalet edebilir falan yani bununla ilgili dedikodular da var ama pek girmeyeyim.
27:07Sonuçta Mirzi Uyev, o zaman Özbekistan Liberal Demokrat Partisi demin dediğim,
27:14hem iktidara geliyor hem de Kerimov, onun Kerimov'un kadroları, yolsuzluk vs. ciddi bir temizliğe girişiyor.
27:23Birkaç yıl boyunca ciddi bir temizliğe giriyor.
27:2521 seçimlerinde çok iyi bir oyla yine geliyor ama bu doğu toplumlarında bilemiyorsunuz.
27:31%88 oy diyor, %80 diyor, 99 desen ne olur?
27:35Sovyetler Birliği zamanında öyleydi.
27:37Ne kadar bunlar gerçeği yansıtıyor bunu bilemiyoruz.
27:40Her neyse şimdi yatırımlar, siyasi yani reformcı tarafına değineceğiz şimdi.
27:47Şimdi Özbek Pamukları da şeydir, ünlüdür.
27:50Oradan güzel bir fotoğraf.
27:52Yabancı yatırımı çekmek için epeyce adım atıyor.
27:55Bu arada siyasi olarak da yani siyasi muhaliflerin bir kısmını bırakıyor.
28:00Orada meşhur bir şey var, jaslık hapishanesi var.
28:04Eski dönemde işkencelerin, insanların öldürüldüğü falan.
28:07Onu kapatıyor 2019'da.
28:10İdam cezasını sanırım 21'di, idam cezasını kaldırıyor.
28:13Ve pek çok reform yapıyor.
28:16Yani ekonomide, hukukta, eğitimde pek çok reform yapıyor.
28:19Ayrı bir kalemde şunu vurgulamak istiyorum.
28:22Din konusu çok önemli.
28:23Din şöyle önemli.
28:27Şimdi Özbekistan'ın birinci lideri,
28:30Kerimov,
28:32kendisine yönelik en önemli tehditlerden biri,
28:35herhalde birincisi de diyebiliriz,
28:36Radikal İslamcılık olarak görüyordu.
28:39Çevresi kuşatılmıştı Müslüman Cumhuriyetlerle.
28:43Bunların içinde Tacikistan'dan böyle şeyler var.
28:46Bir taraftan Afganistan var, o çok ciddi bir tehlike vesaire.
28:50Ve onlarla çok mücadele etti.
28:52Yasakladı, şeyler, çatışmalar oldu vesaire.
28:54Ve dinle ilgili özgürlükleri epeyce bir budamıştı.
28:58Ve bu dönemde, yani Mirziyoyev döneminde,
29:02ezen okunmasının bazı yerlerde serbest bırakılması gibi bir şeye rastladım.
29:06Bilmiyorum şu anda nasıl.
29:08Özbekistan'dan bizi izleyenler de var biliyorum.
29:10Notlar alıyorum.
29:11Şu anda her yerde ezan okunuyor mu?
29:13Öyle bir sınırlama var mı?
29:14Eskiden olan sınırlama.
29:17Seyircilerimiz bildirirse sevinirim.
29:19Hacca gitmeler serbest bırakılıyor.
29:22Din konusuyla ilgili tutuklamalar vesaire bunlar azalıyor.
29:26Veya giderek yok oluyor.
29:28Cami sayısı artıyor falan.
29:29Böyle bir dinle ilgili de bir yumuşama dönemi.
29:33Sonra gelelim sonlara doğru.
29:362023'te anayasa, yeni anayasa çıkıyor.
29:38Ve orada artık başından beri,
29:40ha liberalizme mi gidiyor bu adam?
29:42O kadar baskıcı bir yönetimden sonra,
29:44Kerimov'dan sonra liberal, özgürlükçü vesaire derken,
29:48orada bir takım sıkıntılar da çıkıyor anayasayla birlikte.
29:50Bir kere bir özel bir cumhuriyetleri var.
29:52Karakal, Pakistan.
29:53Belki duymuşsunuzdur.
29:54Karakal, Pakistan.
29:56Özbekistan'ın en batı taraflarında.
29:58Orada bir hareket var.
30:00Bağımsızlığı da haklarından biri olarak gören.
30:02Onların o hakkını da bu anayasada kaldırıyor.
30:05Otoriterliğe doğru mu gidiliyor vesaire diyor.
30:07Bunun bir başka aşaması da şu.
30:102023'te bir sıfırlama hareketi geliyor.
30:13Türkiye'de, Rusya'da, başka yerlerde bir sıfırlamalar var ya.
30:16Yani Cumhurbaşkanı'nın süresi sıfırlanıyor.
30:19Bir şey oluyor.
30:20Ya biz bunları yok kabul ediyoruz.
30:21Bu zamandan itibaren iki dönem daha, dönemler şu kadar falan diye.
30:25O sıfırlamayla, yani sağlığı yerinde olursa, gücü siyasi olarak da yerinde olursa,
30:322037'ye kadar şeyin, Özbekistan'ın başında kalabilir şu anda.
30:37İşte yaklaşık 69 yaşında varın.
30:39Hesabı siz yapın.
30:40Dış politikada da değişiklikler var.
30:42Bir kere Orta Asya ülkeleriyle çok fazla sorun yaşıyordu.
30:46Onları gideriyor.
30:47Şu anda Orta Asya ülkeleri özellikle de Müslüman, özellikle de Türk, Türk, Türkiye, Türk teşkilatı üyesi.
30:54Artı bir de Azerbaycan da o platformlara giriyor.
30:57Türkiye'nin de ciddi bir rolü var artık.
31:00Orada kendi aralarında da ekonomi başta olmak üzere pek çok alanda işbirliği yapıyorlar.
31:05Türkiye ile, Batı ile ilişkiler.
31:07ABD, ABD'ye gitti işte.
31:08Orada da hafif bir şey var, tatlı bir rekabet var Kazakistan'la aralarında.
31:14Yani çok yönlü bir dış politikayı uygulamaya çalışıyor.
31:19Daha aktif, geçmişe göre daha aktif.
31:21Gelelim son karemize.
31:23Ailesi, ailesinden de bahsedelim.
31:25Büyük bir aile gibi görünüyor değil mi?
31:27Yani eşi de ekonomist, mühendis kendisi gibi.
31:32İki kızı, bir oğlu var.
31:34Beş ya da altı tane, yani yeni doğmuş da olabilir.
31:37Bir kaynakta beş, bir kaynakta altı diyor.
31:39Torunu var.
31:41Burada ben bir kişiye dikkat çekeceğim.
31:43Fotoğrafın en başındaki bana yakın olan eşi, kendisi daha sonra üst taraftan devam ediyoruz çocuklardan değil.
31:52Hemen yanındaki kızı, Sayıda.
31:54Ya da Sayıda diyelim hadi.
31:56Sayıda önemli.
31:57Niye önemli?
31:58Birkaç yıl önce Sayıda'yı yardımcısı yapıyor.
32:01Daha doğrusu danışman aslında.
32:03Rusçadan alma şeyler bunlar, kaynaklar.
32:05Onlar da onu kullanıyor hala.
32:07Yardımcı diyorlar ama Rusya'daki şey de öyle.
32:10Danışman.
32:10Yani siyasi konularda danışman.
32:13Şimdi o da ilginç.
32:14Çünkü Kerimov'un kızları büyük yolsuzluklar vesaire yurt dışına gittiler.
32:18Yakalandılar.
32:19Damatlar şunlar bunlar.
32:20Büyük sıkıntılar yaşandı.
32:21Ondan sonra kızını böyle siyaset alanında da yükseltmesi ilginç.
32:25Bir tane de oğlu var gerçi ama bilmiyorum.
32:28Onun çok fazla sesi çıkmıyor ya da buraya veya bana ulaşmadı belki.
32:33Öyle diyelim.
32:34Böyle ilginç bir hikayesi var.
32:36Mirziyoyev'in ve yeni dönemde Özbekistan'ın diyelim.
32:42Ve bu programı burada bitirelim.
32:44Önümüzdeki hafta tekrar görüşmek üzere.
32:45Hoşçakalın.
Yorumlar