- 20 saat önce
📍 İnternet yasakları yüzünden Putin'in reytingi düştü
📌 Sıradan Ruslar Telegram engellemesinden şikâyetçi
📌 FSB'nin iktidar içindeki etkisi güçlendi
📌 Rus siyasetçilerden eleştiriler artıyor
🎙️ Hakan Aksay yorumladı.
📌 Sıradan Ruslar Telegram engellemesinden şikâyetçi
📌 FSB'nin iktidar içindeki etkisi güçlendi
📌 Rus siyasetçilerden eleştiriler artıyor
🎙️ Hakan Aksay yorumladı.
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:29İzlediğiniz için teşekkürler.
00:30Bir referans vardı Moskova'da ve yine belli bir dost ortamında bir etkinlik Petersburg'da.
00:40Epeydir de gitmediğim için ilginçti.
00:43O gözlemler ilginçti.
00:45Ve bu arada bundan birkaç hafta önce burada yaptığımız Rusya'da internet yasakları, bunlara nasıl tepkiler geliyor, nelere yol açıyor konusunda
00:54yerinde gözlemlerim oldu.
00:57Sadece gözlemlerim değil aslında, hani içimden acı demek geliyor deneyimler.
01:04Yani internet gerçekten Rusya'da epeyce sıkıntılı.
01:08Benim yaşadığım bu son yıllarda epeyce yani belki de en sıkıntılı dönemi denilebilir.
01:16Onunla ilgili aslında bunu bir tür özel yayın olarak kabul edin isterseniz.
01:20Bildiğiniz alışılagelmiş Kuzey Raporu formatı olmayacak.
01:25Bu Türkiye'ye döndüm ama İstanbul dışında olacağım yine yaklaşık bir hafta içinde.
01:30Önümüzdeki hafta normal formatta ve haftada iki olarak devam ederiz.
01:33Bunu sizin gördüğünüz, izleyeceğiniz salı günden itibaren izleyeceksiniz.
01:40Pazartesi günü bunun kaydını yapıyoruz biz.
01:44Ve biraz bu sefer sadece internet yasakları halk ne diyor diye değil de biraz da bunun siyasi uzantıları nedir?
01:53Kremlin içinde başka tepkiler mi var?
01:55Putin'in reytinglerine nasıl yansıyor?
01:58Bu konuda reaksiyon gösteren siyasiler ne, neden, nasıl davranıyor gibi biraz daha siyasi analiz boyutuna taşımak istiyorum.
02:08Şimdi evet gerçekten 13 gün hiç yaşamadığım, bu kadarını da beklemediğim kadar bir internet sıkıntısı vardı.
02:16Yani internet çok kısıtlanıyor.
02:19Çoğu kez yok.
02:22Yabancıların yani Rusya yurttaşlığı olmayan, oturma izni olmayan bunu edinmesi zor, dilekçeler, noter vs. baya sıkıntılı bir iş.
02:32Onun dışında bir şekilde arkadaşlarınızdan eşten dosttan bir şeyler edinebilirseniz internette VPN, VPN'de sakıncalı yine onunla ilgili de bir şeyler
02:42söyleniyor.
02:43Yasak mı değil mi konusunda kimse net olarak bir şey demiyor.
02:46Gerçekten oldukça sıkıntılı ve şunu da düşündürüyor.
02:50Yani iki şey bir internet hayatımızda ne kadar önemli bir yer tutuyor.
02:56Yani dönem değişti artık 20-30 yıl öncesi değil.
02:59Yani en ufak bir şey olduğuma şuna bakıyorsunuz.
03:01Yani nedir, şu nedir?
03:02Bir bilgi kaynağı internet.
03:06İkincisi de Rusya daha önce de internetle ilgili kısıtlamalar yapmıştı.
03:11Aslına bakarsanız son birkaç yıl özellikle de Ukrayna savaşından bu yana değişik şeyler, uygulamalar oldu, kısıtlamalar oldu.
03:19Ama geçen yılın ortasından bu yana daha sık kısıtlamalar oluyor.
03:24Bir ara hatırlıyorum aslında ondan da daha öncesi bir Mart ayında 3 haftalık bir kesilme olmuştu ve epeyce tepki toplamıştı.
03:31Ama özellikle 1 Nisan'dan itibaren hem Telegram Rusların çok alışık olduğu bir sosyal medyada değil sadece bir sistem oradan pek
03:44çok şeyi çözüyorlar.
03:45Hem iletişim için hem ekonomi için başka konularda onun filan engellenmesi ve mobil internet yani telefonunuza gidip orada bir şey
03:56bakmak herhangi bir yerde internete bağlanmak kolay değil.
04:00Bağlandığınızda da çok kısıtlamalar oluyor.
04:02Ben genellikle otellerde kaldım.
04:04Orada da çok kolay olmuyor ya da bir şeyi açtığınızda izleyemiyorsunuz.
04:08Gerçekten biz zor şartlarda orada bir kez biliyorsunuz özet yayını yaptık.
04:13Bir de 59 saniye formatında epeyce sıkıntılı bir ortamda ama her gün yapmayı başardık.
04:19Şimdi bu programda geniş olarak internet yasakları ve onay yönelik tepkileri verdiğimiz tarih 21 Nisan'dı ve orada Rusya magazin dünyasından
04:31bir kadın genellikle Monaco'da yaşayan Rusya'ya gidip gelen bir moda sanatçı bir gazetecilik tarafı da var.
04:39Victoria Bonya onun tepkisini ama böyle Putin'e saygısızlık etmeden hani belki siz bilmezsiniz yaş itibariyle anlamazsınız ama bakın Sayın
04:49Başkan internetsiz biz yaşayamayız.
04:52Bilgi oradan geliyor iletişimimiz orada ve ekonomi açısından çok önemli.
04:57Pek çok insan internete verdiği bilgilerle ilanlarla para kazanıyor ve siz bunu kesince bütün bunlar hepsi felç oluyor dediği enteresan
05:07yayınları vardı Victoria Bonya'nın ve ona yönelik herhalde Rusya'nın bir numaralı yandaş diyelim gazetecisi yine ağzını bozarak falan
05:17bir yayın yapmıştı Vladimir Solovyov'dan bahsediyorum.
05:20Böyle bir kapışmadan bahsetmiştik halkın tepkisinden ve bunun sıradan insanların tepkisini de yani siyasi olmayan ama siyasete de uzanabilecek tepki.
05:29Bir adım daha götürelim gerçekten Rusya'da anladığım kadarıyla batıyla gerginlik Ukrayna savaşı yaptırımlar ve artık bu işin sonucunun kolay kolay
05:40gelmeyecek olması epeyce bu uzun süreye daha yayılacak olmasından dolayı Rusya iki ülkeden etkileniyor.
05:47Bir Çin'den bir de İran'dan. İran tabi şu an malum savaş ortamında ama oradaki yasaklar vesaire bunlar Rusya'nın incelediği
05:57bir konu.
05:58İran ise daha Çin ise daha önemli. İlk önce İran şey örneğinden kısaca bahsettim ama Çin daha önemli.
06:06Çünkü Çin pek çok konuda olduğu gibi belli bir stratejiyle bu işleri araştırdı, inceledi ve ondan sonra uzun bir 5
06:13-6 yıllık bir çalışma sürecine girdi.
06:16Ve 98'de başlayıp 2003'e kadar bazı projeler 12 proje ve bunlardan bir tanesi netleştirdi.
06:25Yani Çin usulü bir ulusal internet diyelim altın kalkan diyebiliriz bunu.
06:30İşte batılılarda birazcık büyük Çin seddiyle bağlantı kurarak hafif de böyle eleştirel biraz bazen bazen dalga geçer gibi.
06:39Great Far Wall of China diyorlar. Yani Çin seddi, yasaklama vesaire gibi.
06:46Yani bir tür filtreleme, dış dünyayla bağlantıyı kesip ama her şeyi kendi içinde, ulusal şeyde, düzlemde bulabileceği bir şeyi 5
06:56-6 yılda yaptılar.
06:57Rusya bu işe girdi, biraz Rusça girdi. Böyle pam güm diye girdi ve çok kısa bir süre içinde onun için
07:02tepkiler de oldu.
07:03Özellikle Ukrayna Savaşı ve son gerilimlerden sonra.
07:06Şimdi Ruslar, sokaktaki adam diyelim, sokaktaki insan buna hem iletişim hem bilgi şeyi konusunda hem de günlük hayatın herhangi bir
07:17alanı.
07:17Ruslar bakın bizden çok daha ileriler internet konusunda.
07:22Ödeme sistemleri bakıyorum her yerde yani garsonlar neredeyse devreden çıkıyor.
07:27Basıyor, şeyleri sipariş ediyor, ödemesini yapıyor vesaire.
07:31Taksi çağırıyor, yandeks taksi ve başka şeyler.
07:33Onun dışında siparişler veriyor, iletişim de kullanılıyor.
07:37Yani bir aşağı yukarı 20 yıllık kalan çok yoğun bir alışkanlığı var ve ekonomi de bunu kullanıyor.
07:45Yani ödeme sistemleri vesaire ama ekonominin her alanında var.
07:49Onun için de Rusya'da ekonominin başında olanlar güvenlik odaklı değil, ekonomiyi geliştirme odaklı düşünüyorlar.
07:57Ve bunlar daha çok liberal ya da liberale yakın kesimler.
08:01Putin böyle bir denge yapıyor.
08:02Yani ekonomiyi onlara veriyor.
08:06Batıcı olmayan ya da bunu dengeleyen liberal kanat diyelim.
08:10Ve Başbakan Müşüstin de bunları idare eden bir ekonomiyi düşünen.
08:15Öyle Ukrayna Savaşı ile ilgili falan konuşmayan hem Müşüstin hem de Rusya'nın önemli liderlerinden Moskova Belediye Başkanı Sobyan'ın
08:21de.
08:22Pek öyle Ukrayna Savaşı falan demecini bulamazsınız.
08:24Bunlar ekonomiye odaklanalım vesaire derler.
08:27Dolayısıyla bunlar ayrı bir kanat ve bunlar yavaş yavaş seslerini de yükseltiyorlar.
08:33Şu ya da bu şekilde işte Putin'in şeyi danışmanlarından özellikle de siyasi konular, seçim hazırlıkları mesela onları yöneten Sergei
08:43Kiryenko.
08:44O onun yardımcılarından bazıları açık açık böyle yasaklar falan olmaz diyor.
08:50Bazı milletvekilleri olmaz diyor.
08:52Yani böyle bir tepkiyi artık yüksek sesle de dile getiriyorlar Kremlin ve çevresinde.
08:58Yani Putin'in hata yaptığı ve hatasından geri döndüğü ya da dönmeye çalıştığı şeyler oldu.
09:04Geçmişte yakın geçmişte bir 18'de hazırlıkları yapılan bir emeklilik reformu oldu.
09:11Orada işte yaşlı insanların, emeklilerin aleyhinde bazı şeyler olduğu için o toplumda bir tepki yarattı.
09:18Onu geri çevirmeye çalıştı. Bazı değişiklikler yapmaya çalıştı.
09:22Biliyorsunuz defalarca vurguladık.
09:242022 savaşın başlamasından birkaç ay sonra sonbaharda bir seferberlik yaptı.
09:29Ona toplum belli bir tepki gösterdi.
09:31Onun için şimdi yeniden aynı şekilde bir seferberlik yapmadan durumu idare etmeye çalışıyor.
09:36Yani ölenler çok fazla savaştı. Onu başka şekillerde hem maddi şey bularak, kaynak ayırarak hem geniş bir seferberlik demeden bölgesel
09:45olarak aşama aşama yapmaya çalışıyor.
09:47Hem de Kore gibi diğer ülkelerden parayla şey buluyor.
09:50Onun dışında başka sıkıntılı şeyleri de oldu.
09:54Örneğin buradan da aktardığımız gibi Sibirya'da hasta hayvanların kırımı yapılması, onların yok edilmesi ve halka pek bir bilgi verilmemesi Sibirya'da
10:04epey tepki toplamıştı falan.
10:05Bu tür şeyler.
10:06Tabii ki şunu da söyleyeyim.
10:08Savaşın artık kısa sürede bitmesi gereken savaşın 1, 2, 3, 4, 5. yıl artık bunda da halkta bir tepki demesek
10:16bile onun bir yöntemi olan bir çeşidi olan yorgunluk ve tabii ki ekonomide de sıkıntılar.
10:22Bütün bunlar Kremlin'in üzerinde durması gereken şeyler ve duruyorlar.
10:29Putin'de reytingleri çok yakından izleyen bir lider.
10:31Ve bakın reytingleri çok az az ama sürekli olarak 3 aydır düşüyor.
10:38Çok mu fazla?
10:39Hayır.
10:40Bunların toplamı 3 aylık resmi şeylere bakıyor.
10:43Muhalefet falan değil.
10:44%7,3 civarında düşmüş.
10:47Daha fazla verenler de var.
10:48Ben bu resmi şeyi kabul ederim.
10:49Ama burada sürekli bir şey olduğu için Putin'in bunu geri çevirmesi lazım.
10:55Geri çevirmesinde de bu faktörler özellikle şu anda halkın, gençlerin çok tepki gösterdiği internet meselesinde geri adım atması söz konusu
11:04olabilir.
11:04Ne zaman olabilir?
11:05Dediğim gibi bunun özellikle geçici olduğunu söyleyenler, örneğin Putin'in danışmanı, sözcüsü Peskov, gerektiği kadar biz bunu yapacağız diyor.
11:15Buradan geçici olduğu anlamı çıkıyor ama geçici olduğundan çok emin değilim ama sonbaharda Duma seçimleri olacağı için seçimler öncesinde,
11:23zaten şu anda reytingi düşen, Putin'i destekleyen parti, Birleşik Rusya onun kendisini güçlendirebilmesi için de bu internet yasaklarının ya
11:37hafiflemesi ya da belki de belli bir süre için kalkması gerekiyor.
11:41Ama ben kişisel izlenimi söyleyeyim.
11:43Bu konuda Çin'e benzer başka bir sistem yaratmaya, egemen diyorlar onlar.
11:48Egemen RUNET yani milli yerli bizim dilimize çevirecek olursak Rus interneti RUNET dedikleri öyle bir şey yapma şeyi var.
11:58Ve burada dengeler değişiyor, iç dengeler değişiyor onu söylemekte yarar var ve bu süreçlerde FESB'nin yani KGB'nin devamcısı
12:06olan haber almanın belirgin olarak güçlendiğini söyleyebiliriz bu süreçlerde.
12:11Yani internete nasıl bakacaksınız? İletişim, bilgi, ekonominin geliştirilmesinde çok önemli bir şey, kaldıraç.
12:19Böyle de bakabilirsiniz ki böyledir.
12:22Güvenlik odaklı da bakabilirsiniz.
12:24Ama bak şeyde İran'da ne yapmış Amerikalılar, İsrailler özellikle diyorlar ki işte biz trafik şeylerini hackledik ve işte liderleri nereden
12:33nereye gidiyor vesaire ve ondan sonra da liderleri patır patır öldürdük.
12:36Bu bir tedirginlik yaratıyor Kremlin'de, ertesi gün yasaklanıyor pek çok şey vesaire.
12:41Yani bu sayın başkanım diye birisi çıkıyor Putin'in karşısına.
12:45Ya internet iyi hoş da bakın sizi başkalarını falan tehdit ediyor.
12:48Biz bunu yasaklayalım ya da işte yüzde bilmem kaç oranında sınırlayalım falan.
12:53Putin zaten FESB kökenli, KGB kökenli.
12:56Dolayısıyla bunları daha fazla yaptığı tercihlerle daha fazla güçlendirdiği söylenebilir.
13:02Biliyorum sizin için ayrıntı ama bu haber almanın da çeşitli kolları var.
13:06Eskiden KGB deyince bir de KGB'nin beşinci kolu, beşinci dairesi vardı.
13:11İdeolojik işlerle uğraşırdı falan.
13:13İç düşman arardı.
13:14Şimdi de FESB'nin ikinci şubesi var.
13:17Bu ikinci şube özellikle de bu internet yasaklarını üstlenmiş durumdu.
13:21Onun başında Putin'in 80'li yıllardan çok yakından tanıdığı bir kişi var.
13:27Aleksey Sadov.
13:28Onunla görüşmesinden sonra bu kararların uygulandığı söyleniyor.
13:32Aleksey Sadov çok etkili bir haber alma.
13:35Sonuç olarak güvenlik odaklı bakılınca, FESB'nin dediği yapılınca böyle bir yola giriliyor.
13:40Bu arada devletin diğer taraflarından başka sesler de çıkıyor.
13:43Örneğin çok garip diyeceksiniz belki ama yüksek seçim kurulu.
13:47O da devletin bir bölümü.
13:49Putin'le çalışıyor.
13:50Kaç yıldır başkanı aynı vs.
13:52Ve diyorlar ki yani internetten ve bu arada Telegram'dan seçim şeyi kampanyası yapılabilir.
13:59E Telegram yasaklanmış.
14:01Nasıl oluyor bu?
14:02Kalkacak mı ya da nedir?
14:03Yani farklı farklı şeyler ve bazı milletvekilleri açıkça bunu eleştiriyorlar.
14:09Ya bırakın şunları eskisi gibi kullanalım ya da işte makul seviyelerde.
14:12Putin'in yine çok eski yıllardan Petersburg'dan, Leningrad'dan tanıdığı Sergei Mironov var.
14:19Adil Rusya Partisi'nin başkanı.
14:21O bir ara savaşta bile biz bunu kullanıyoruz Telegram'ı.
14:24Hangi namussuz bunu kaldırdı, engelledi diye açık açık konuşmuştu.
14:29Demek ki bazı çevreler var.
14:32Putin'e rağmen bunu konuşması da büyük bir cesaret ya da belki de öyle değil.
14:36Belli bir şey var.
14:37Putin'i etkilemek isteyen dediğim gibi Putin'in başta gelen siyasi danışmanlarından Kirienko, Kirienko'nun adamları da yapmayın etmeyin yakında
14:46seçim var.
14:47Bu internet yasaklarıyla giremeyiz diyorlar.
14:49Milletvekilleri, siyasiler dediğim gibi ekonomi bloku hükümet içindeki Mişustin ve diğerleri bütün bunlar tepki gösteriyor.
14:58Ve bu tepkiler içinde bazen hatta Duma'da bir takım değişiklikler oluyor.
15:02Daha önce defalarca verdiğimiz gibi sistem içi muhalefet var Rusya'da.
15:06Yani herkes farklı partiler.
15:08Komünist Partisi var orada Jirinovski'den kalan Liberal Demokratik Parti var.
15:12Adil Rusya var.
15:13Bir de yeni kurulan, nispeten adı da yeni olan Yeni İnsanlar Partisi var.
15:17Mesela şu anda Komünist Partisi, Jirinovski falan diğerleri inerken reytinglerde yeni insanlar biraz çıkıyor gibi.
15:24Bu da Kremlin'in kontrolünde aslında.
15:26Bunların hepsi son söz olarak önemli konularda Putin destekliyor ama diğer konularda eleştirir gibi yapıyor.
15:31Ya da eleştiriyor her neyse.
15:32Ölçülü eleştiri diyelim.
15:34Ama diğerlerinden farklı olarak yeni insanlar bazen Liberale yakın şeyler, özgürlükçü şeyler de telaffuz ediyor.
15:41Kontrol altındalar ama biraz daha böyle söylemleri var.
15:44Ve şu anda bakıyoruz diğer partilerin reytingi azalırken bununkü yükseliyor.
15:49Bu da ilginç bir şey.
15:50Bunu da bir kenara yazmak gerekir diye düşünüyorum.
15:53Bu Rusya'nın içindeki dengeler değişirken bazıları çok iddialı yorumlar yapıyor.
15:58Onu ben yapmayı şu anda çok erken görüyorum.
16:01Belki de yanlış.
16:02Hani Rusya eliti, siyasi eliti bölünüyor mu?
16:05Bunların bir kısmı Putin'e karşı tavır mı alıyor?
16:07Putin yaşlandığı etkisi.
16:09Bunları demek için erken olabilir ama bunların bazı belirtileri belki olabilir.
16:13Dolayısıyla bir milli ve yerli internet sistemi kurmak kolay bir şey de değil.
16:19Hele böyle paldır küldür hızlı bir şekilde onu yaparsan toplumdan tepki duyabilirsin.
16:25Bu seçim gibi ortamlarda öngörülebilir seçim bile yapsan oradaki oranları etkileyebilir.
16:30Bunu Putin de Kremlin de böyle düşünüyor.
16:33Bir de şöyle bütün siyasi analizleri bir kenara bırakalım.
16:3612-13 gün oradaydım ve gerçekten bu bir sıkıntı.
16:40Yani bu çağda artık 2026'da oturunca bilgisayarınızın karşısına ya da şunu elinize alınca istediğiniz bilgiye artık ulaşmak istiyorsunuz.
16:48Ruslar da buna çok alıştı.
16:5020 küsur yıl.
16:51Dolayısıyla bunu yapmak artık olacak şey değil.
16:55İnsanların daha çok özgürlüğe, bilgiye, iletişime ihtiyacı var.
17:02Bunun önüne geçmek de pek mümkün görünmüyor.
17:06Yani Çin'deki tepkileri bilmem Çin uzmanları söylesinler ya da İran'daki durumu ama
17:11Rusya'daki huzursuzluğu ben bu kısa süre içinde hissettiğimi söyleyebilirim.
17:16Hayır öyle bir devrim vesaire beklemiyorum.
17:19Böyle bir tepki yok.
17:19Ama insanların su gibi, yemek gibi, başka şeyler temel ihtiyaçlar gibi artık hayatına girmiş ve yer etmiş interneti.
17:29Öyle iktidar tutuyorsun tepeden buzluğu kapattın ve yok işte öyle olmuyor.
17:34Bunun sonuçları da hissedilecektir ve Kremlin'i farklı kararlar almaya itecektir.
17:40Eğer bir yanlışlık, eğer bir gecikme olursa bunun şu ya da bu şekilde sosyal siyasal faturalara da çıkacaktır diye düşünüyorum.
17:47Evet bugünlük bu kadar.
17:49Bunu bir özel yayın olarak alın.
17:50Önümüzdeki hafta bildiğiniz format üzerinden yayınlara hani kısa haberlerimizle, portrelerimizle vesaire devam edeceğiz.
17:58Biraz daha uzun süre içinde yapacağız.
18:00Eskisi gibi bu sefer bu haftalık daha erken bir çekimde böyle bitirelim konuyu.
18:06Biraz Rusya izlenimleri, biraz siyasi şeyi, görüntüsü bu internet olayın.
18:11Öyle diyelim ve Fezben'in güçlenmesi vurgusuyla birlikte önümüzdeki hafta tekrar görüşmek üzere.
18:17Hoşçakalın.
Yorumlar