Oynatıcıya atlaAna içeriğe atla
T24
  • 1 dakika önce
HABAŞ, Dilovası, Soma, Gayrettepe ve İliç; işçilerin hayatı neden ucuz?

İş cinayeti davaları adaleti sağlıyor mu?

İşçiler ölürken sendikalar ne yapıyor?

EMEP Milletvekili Sevda Karaca, Candan Yıldız'ın sorularını yanıtladı.

T24'e abone olmak için tıklayın: https://t24.com.tr/abonelik
T24 YouTube kanalına abone olmak için tıklayın: https://bit.ly/3sQke2C
Diğer Videolar İçin Tıklayın: https://t24.com.tr/video
Ayrıcalıklardan yararlanmak için bu kanala katılın: https://www.youtube.com/channel/UCun2Dl8daN--PBivgQJZn_w/join

T24 ► http://www.t24.com.tr/
Instagram ► https://www.instagram.com/T24comtr
Facebook ►https://www.facebook.com/T24comtrr
X ► https://x.com/T24_com_tr
TikTok ► https://www.tiktok.com/@t24comtr
Bluesky ► https://bsky.app/profile/t24.com.tr

Kategori

🗞
Haberler
Döküm
00:00T24'ten bir kez daha merhaba. İş cinayetlerini konuşacağız. Türkiye'nin iş cinayetleri karnesinin epey kırık olduğunu konuşacağız.
00:09Karşımızda Emep milletvekili Sevda Karaca var. Çünkü kendisi gerçekten işçiler neredeyse orada olan bir siyasetçi.
00:20Sevda Karaca hoş geldiniz ve sıcağı sıcağına şunu soracağım.
00:232 Ekim'de Soma'da İmbat Madencilik'te göçük oldu. 5 işçi hayatını kaybetti.
00:31Sadece bir hafta sonra Habaş'ta İzmir Alaa'da patlama oldu. 19 işçi hayatını kaybetti.
00:39Türkiye bu noktaya nasıl geldi?
00:42Candan Yıldız teşekkür ediyorum bu yayın için öncelikli olarak.
00:46Türkiye bu noktaya bir gün de gelmedi aslında ama biz artık bu işçinin cinayetlerinin daha da vahşileştiğini, sayıların artık bir
00:56savaş bilançosuna dönüştüğünü görüyoruz.
00:59Bu savaş bilançosu bize aslında sermaye ile işçi sınıfı arasındaki savaşın niteliğinin değiştiğini de gösteriyor.
01:06Nasıl bu noktaya geldik?
01:08Bir kere özellikle 2000'li yıllardan itibaren temel endüstri, çok önemli iş kolları yaşanan özelleştirmeler, demir-çelik alanında, maden alanında
01:21ya da diğer kamusal işletmelerin, kitlerin tamamen özelleştirilmesi sonucu
01:26aslında böylesi iş cinayetlerinin kapısının aralandığı bir ucuz emek düzeninde beraberinde kurulduğunu görüyoruz.
01:36Bu ucuz emek düzeni Türkiye'nin dünya kapitalizmine eklemlenmesinin en temel halkalarından bir tanesi oldu aslında.
01:44Şimdilerde çok konuştuğumuz çok temel bir mesele var ya hani aile 10 yılı.
01:49Aile 10 yılının gerekçesi bile Türkiye kapitalizminin dünya kapitalizmine en ucuz, en güvencesiz, en az hakka sahip olan ucuz işçilerle
02:00dahil olabilmesinin aslında yönlerinden bir tanesi.
02:04Ve bütün bu özelleştirmeler, bir taraftan kamusal denetimin ortadan kaldırılması, iş yeri denetimlerinin ortadan kaldırılması, bir bütün olarak sendikaların dönüşümü,
02:17işçilerin örgütsüzleşmesi ama toplumsal olarak da topyekün örgütsüzleşmemizin aslında sonuçlarını yaşıyoruz biz bu işçi katliamlarında.
02:26Şimdi sen söze işte imbat madeninde 5 işçiyle Habaş'ta yaşanan 19 işçi ölümüyle başladın.
02:36Şimdi bunlar büyük rakamlar söz konusu olduğunda kamuoyunun gündemine girenler.
02:41Ama tek bir iş yerinde olmasa da her gün zaten bu memleketin dört bir tarafında en az 5 işçinin öldüğü
02:50bir savaş bilançosundan bahsediyoruz.
02:52Her gün en az 5 işçi.
02:54Evet bunların kimisi haber olabiliyor, kimisi olamıyor.
02:59Kimisi gerçekten de aileleri bir adalet mücadelesi verdiği süreçlerde, verdiği durumlarda kamuoyunun gündemine girebiliyor.
03:08Kimisi ise zaten bu kurulan ucuz emek üzerine, güvencesizlik üzerine kurulan bu çalışma rejiminin olağan bakiyesi gibi ele alınıyor.
03:19Ve kan paralarıyla, ailelerin çaresizlikleriyle, denetimsizlikle bir taraftan da çalışma yaşamının fıtratı artık bu olduğu için, bu ölüm düzeneği olduğu
03:30için de
03:31gerçekte devletin de bir bütün olarak umursamazlığıyla üstü kapatılan hikayeler haline geliyor.
03:37O yüzden ben mesela Habaş'taki gibi böyle toplu, seri, işçi cinayetlerinin olduğu dönemlerde toplumsal tepkinin yükselmesini, öfkenin birikmesini çok önemli
03:47buluyorum elbette.
03:48Ama kimsenin şunu unutmaması gerektiğini de altını çizmek istiyorum.
03:52Zaten bu ülkede her gün, özellikle son 10 yıldır böyle toplu iş cinayetleri yaşanıyor.
03:59Ama sadece tek bir iş yerinde olmadığı için bu kadar görüntü olamadığı gibi görünüyor.
04:04Tamam, işte söylediğiniz noktada belki hatırlatmakta fayda var.
04:09Bu toplu işçi ölümlerinin yaşandığı iş cinayetlerini hatırlatmakta fayda var.
04:17İşte mesela takip ettiğim davalardan bir tanesi Gayrettepe yangını.
04:24Orada 29 işçi hayatını kaybetti.
04:27Bu arada yangınlardan insanların hayatını kaybetti.
04:31İnanılmaz gerçekten insanın böyle duygu dünyasını sarsan bir ölüm içiminden söz ediyoruz.
04:41Keza Dil Ovası'nda değil mi?
04:43Dil Ovası'nda çocuklar da vardı.
04:457 işçi hayatını kaybetti.
04:47Hatırlıyorum ben yine bir çadırların yandığı, İstanbul'da bir AVM inşaatında çadırların yandığı,
05:00yine işçilerin yangından dolayı hayatını kaybettiği böyle bir seri iş cinayetleri düzeniyle karşı karşıyayız.
05:08Ve bunların işçilerin ölüm biçiminin de şiddetinin dozunun arttığı iş cinayetlerinden söz ediyoruz.
05:16Buna dair sizin tespitiniz, bunun bu kadar seri olması, aralıklarının azalmasına dair neler söylersiniz?
05:28Bir de siz çünkü bildiğim kadarıyla bir ayağınız hep Antep'te.
05:32Antep'te biliyoruz ki böyle önemli ne derler sanayi kuruluşları ve kobiler var.
05:41Küçük üretim atölyelerin olduğu firmalar da çok fazla.
05:46Ve oralara da çok sık gittiğiniz için nasıl bir düzenek var?
05:51İşçiler nasıl bir çalışma ortamında hayatta kalmaya çalışıyorlar?
05:56Gerçekten hayatta kalmaya çalışıyorlar diyeceğim çünkü.
05:59Çok doğru bir tespit gerçekten de.
06:02Candan Yıldız, aslında biz işçi cinayetlerinin vahşileşmesinden bahsederken sadece artık toplu bir katliama dönmüş.
06:11Sayıları 5'i, 10'u, 15'i, 20'yi bulan işçi cinayetlerinin sayılarının artmasından bahsetmiyoruz.
06:18Vahşileşmesi derken aslında bir bütün olarak üretimin, üretim ilişkilerinin, işçilerin çalışma biçimlerinin, çalışma hayatlarının vahşileşmesinden bahsediyoruz.
06:30Evet bugün yangınlarla, bugün patlamalarla, kimyasal zehirlenmelerle, çökmelerle karşı karşıya kaldığımız ve bu nasıl olur diye
06:40bütün halkın gerçekten öfkeyle izlediği, öfkeyle bir taraf olma ihtiyacı da hissettiği vahşi işçi katliamlarından bahsediyoruz.
06:51Ama bu sadece sonuç.
06:53Bu vahşilik esas olarak bir işçinin o işletmeye girdiği andan itibaren her dakikasının bu vahşi düzenekle dolu olması.
07:03Hatta iddia ediyoruz ki, görüyoruz ve biliyoruz ki sadece iş yerinde geçirdiği vakit değil.
07:09İş yerinin dışında geçirdiği vaktin de patronlar tarafından vahşi bir düzenekle kontrol edildiği bir üretim biçiminin sonucu, bir düzenin sonucu,
07:20bir mekanizma var ortada.
07:21Ben Antep'ten örnek vermek istiyorum.
07:24Bakın, işçi sayısının giderek azaldığı, işçilerin iş güvenliği için canları korunsun diye alınacak önlemlerin, maliyetinin 5 kuruşluk, 10 kuruşluk maliyetlerin
07:38artık önemsenmediği,
07:405 kişinin yapacağı bir işi bir kişinin yaptığı, işsiz gençlerin sayısı artarken çocuk işçilerin ve yaşlı işçilerin,
07:49bunlar daha ucuz olduğu için artık işletmelerin en temel işçileri haline geldiği bu düzenekte mesela her gün, her gün fabrikalardan
08:01biz parmağı, eli, kolu kopan işçilerin haberlerini alıyoruz.
08:05Bakın, vahşilik diyoruz değil mi?
08:08Ben size bir örnek vermek istiyorum.
08:10Mustafa Alkurt, 8 yıldır onunla beraber adalet mücadelesi veriyoruz.
08:1410 liralık bir stop butonunun çalışmadığı, yani olmadığı için makineyi durduramadığı koşullarda elini kaybeden bu işçinin elinin parçalarını yerden süpürgeyle
08:28toplayıp fabrikanın çöplüğüne atma cüreti gösteren bir vahşilikten bahsediyoruz.
08:33Bakın, biz bu şehirde aynı fabrikada üst üste 8 işçinin 3 hafta içerisinde parmaklarının koptuğu şireci fabrikasında örneğin ya da
08:45işte bir ayakkabı fabrikasında denetim çağrısı yaptığımız yerde denetimcilerin gidip çay kahve, yani işçilerin gözlerinin önünde çay kahve içtiği bir
08:56düzenekten bahsediyoruz.
08:57Evet, Dilovası'nda da aynı şey söz konusuydu.
09:00Aynen öyle. Yani denetimin olmadığı, işçilerin maliyet ses kalemine sayıldığı, işçilerin canını kurtarmak için alınacak en basit önlemlerin alınmadığı, daha
09:14fazla kar için hadi hadi düzeninin işletildiği, denetimsizliğin olduğu ve her bir işçi ölümü aslında bir cezasızlığı da beraberinde getirdiği
09:24için,
09:25patronların işçilere siz ne yaparsanız yapın benim düzenim, benim çarkım dönüyor burada diyerek daha fazla aslında bu vahşiliğin ortaya çıkarttığı
09:35koşulları dayattığı bir rejimden, bir çalışma rejiminden bahsediyoruz.
09:40Şimdi bu büyük işçi katliamlarında evet gerçekten de büyük toplumsal öfkeler oluşuyor ama bunların yaşanmasının hemen ardından başlayan mücadelelerde,
09:53biz işçi ailelerinin de, işçilerin de çok yalnız bırakıldığını, bu düzenin, bu çalışma düzeninin, bu vahşi çalışma düzeninin bir parçası
10:03da aslında bu cezasızlık düzeni olduğu için,
10:06o vahşi çalışma düzeninin bir uzantısı olarak adalet saraylarının kendisinin de vahşileştiği bir aslında toplamdan bahsediyoruz.
10:15O yüzden yani şunu söylemek bana yetersiz geliyor gerçekten de, bu toplu işçi katliamlarının olduğu dönemlerden sonra yükselen öfkeyi bizim
10:25daha örgütlü,
10:27daha yan yana durabilen ve başından sonuna sadece kimin ceza alacağı, kimin hapis yatacağıyla değil,
10:35bir bütün olarak bu düzeni oluşturan, bu çarkı sorgulayan, bu üretim biçimini, bu sermayeyle emek arasındaki sınıf çatışmasını,
10:45savaşını sorgulayan bir örgütlü güç haline getiremezsek, yani tek tek patronların ya da onların altında çalışan müdürlerin
10:54ya da Türkiye'de alışık olduğumuz üzere bunların hiçbirinin değil, diyelim ki operatörlerin,
10:59diyelim ki işçi sağlık, iş güvenliği uzmanlarının, diyelim ki o gün vardiyadan sorumlu olan ustabaşının cezalandırılmasının
11:07hiç kimsenin yüreğini soğutmayacağı, hiçbir biçimde de bu katliamların önüne geçmeyeceği bir durumu bizi yaşatacağını da tekrar tekrar hatırlamamız lazım.
11:17Çünkü cezasızlık düzeni, iş cinayetlerinde adaletsizlik, yalnızca adalet saraylarında, mahkeme salonlarında yaşanan bir şey değil.
11:26Bu ölümlerin öncesi var, bu ölümleri yaratan koşullar var ve bu ölümlerin devam etmesini,
11:33aynı içinde devam etmesini sağlayan bir topyekun düzenekle karşı karşıyayız.
11:38Asıl hesap sormamız, asıl yoğunlaşmamız, dönüp bakmamız gerekenin ben bu olduğunu düşünüyorum.
11:42Şimdi bu yargı pratiklerini konuşacağız böyle somut örneklerle, somut davalara bakarak ama
11:48önemli bir şeyin altını çizdiniz.
11:51Biz şimdi işçi ölümlerinden bahsediyoruz ve bunların sayılarının ne kadar arttığını,
11:57iş cinayetlerinin aralığının ne kadar kısaldığını söz ediyoruz ama
12:03önemli bir şeyin altını çizdiniz.
12:06Bence önemli bir şeye parmak bastırız.
12:08Bu uzuf kayıpları, bunlar hiç konuşulmuyor.
12:11Yani bir işçi kolunu kaybediyor dediğiniz gibi, parmağını kaybediyor, belki ayağını kaybediyor vs.
12:19Buraya dair tablo nedir?
12:22Yani burada da mesela ciddi bir şeyle, vahşi bir durumla karşı karşıyamayız?
12:31Gerçekten ben mesela Antep Başpınar Organize Sanayi Bölgesi'nde işçileri çolak bırakan
12:37ve her gün aslında parmaklarını, parmak uçlarını, tırnaklarını, kollarını kopartan
12:42bu düzeni 19. yüzyılın koşullarıyla çok benzetiyorum.
12:46Ama önce şunun altını çizerek başlamak isterim.
12:49Bir işçinin hayatı, emeği ucuzladıkça aslında iş cinayetlerinin, bu uzuv kayıplarının toplumsal siyasal ağırlığı da azalıyor.
13:02Dolayısıyla bu kadar işçinin canının ucuz olduğu yerde toplu katliamlarla karşı karşıya kaldığımızda
13:09ve topluma bunların hesabının sorulamadığına ilişkin bir yılgınlık duygusu verildiğinde
13:16işçinin kopan parmağının, kopan elinin, kolunun aslında daha az gündem olduğu,
13:21daha değersizleştiği bir siyasal, toplumsal durumla karşı karşıya kalıyoruz.
13:28O nedenle bizim sorgulamamız gereken en temel şeylerden bir tanesi şu.
13:32Yani bu patron düzenini koruyan devlet aygıtı bir bütün olarak iş yerlerinden tutalım da
13:39adalet saraylarına, çalışma bakanlığının denetimlerinden tutalım da
13:44özel hastanelerle şekillendirilmiş sağlık sistemine kadar her alanda, her biçimde
13:51iş cinayetlerini olağanlaştıran, iş kazalarını da zaten çalışma hayatının olan,
13:58fıtratında olan bir şey olarak göstermek üzere topyekun bir kurgu içerisinde.
14:02Ben size bir örnek vermek istiyorum.
14:03Bakın Antep'te iş kazalarının yaygınlaştığı dönemde aynı zamanda bu fabrikaların sahiplerinin
14:11ortak olduğu özel hastanelerin sayısında arttığını görüyoruz biz.
14:16Ve işçiler iş kazaları geçirdiğinde ya da bir iş cinayetiyle karşı karşıya kaldıklarında...
14:21Kamu hastanesine değil de buralara mı götürülüyorlar?
14:24Bu da bu hastanelere götürüyorlar.
14:26Ve biz son 3 yılda en az 15 iş kazasına ve pek çok iş cinayetine bu hastanelerden doğru müdahil olmak
14:36durumunda kaldık.
14:37Çünkü bu hastanelere götürülen işçileri o hastanelerin içerisinde bizzat patronların gönderdiği yetkililer tarafından
14:45iş kazası tutanağının tutturulmaması, kaybolan uzun kayıplarının iş yerinde değil, fabrikada değil,
14:52evde merdivenden düşme, cama yumruk atması nedeniyle olması, çocuğunun bisikletini tamir ederken parmağını kaptırması gibi
15:01çeşitli şeylerle yazdırıldığı, kolluğun oraya gidip işçiden bir beyan almadığı,
15:09herhangi bir biçimde organize sanayi bölgesinden sorumlu olan kolluk güçlerinin gidip bu iş yerinde denetim yapmadığı bir mekanizmanın kurulduğunu görüyoruz.
15:19Bakın bu organize sanayi bölgesinin aynı zamanda camilerinde cuma günleri okutulan hutbelerde bu düzenekle beraber
15:28aynı zamanda iş kazalarının, ekmek parası kazanırken bir sınanma, bir sabır göstergesi, bir fedakarlık olduğuna ilişkin vaazlar verildiğini biliyoruz.
15:41Biz Antep'te elleri kopan, parmakları kopan, iş cinayetinde hayatını kaybeden ailelerin taziyelerine yemekler gönderildiğini,
15:51muhtarlar eliyle, belediye meclis üyeleri eliyle ailelere geride kalan canları düşünün,
15:57olan oldu zaten, kan parasıyla hallediliversin bu işler dendiği gerçekleri biliyoruz.
16:02Biz bunları defalarca anlattık, örneklendirdik ve işçiler bütün bu koşullar altında yalnız olduklarını düşündüklerinde
16:10ve patronların hukuk bürolarıyla, özel hastaneleriyle, diyanetin eliyle camilerde okutulan hutbelerle, belediye meclis üyeleriyle,
16:22muhtarlarla böylesi bir karabasan düzenliğinin içerisinde karşı karşıya bırakıldığı yalnızlık,
16:28adalet mücadelesinin de elbette ki çok zorlu biçimlerde yürümesine neden oluyor.
16:33Ben o yüzden, biz Emek Partisi olarak o yüzden, tek başına, tek bir patronun değil,
16:40o patron düzeneğini kuran, bütün bu devlet aygıtının hastanesiyle, belediyesiyle, yargısıyla, kolluğuyla,
16:48Çalışma Bakanlığı'nın denetimcileriyle, bütün bunların toplam bu ölüm düzeneğinin ayrı ayrı parçaları olduğunu
16:56ve asıl kırmamız gereken çarkın bu olduğunu düşünüyoruz.
17:00Mesela o yüzden, işçilerin neden ses çıkartmadığı, işçilerin neden bu iş cinayeti ya da iş kazaları düzeneğine boyun eğdiği meselesi
17:09değil.
17:10Mesele bu devletin kimin devleti olduğu meselesi,
17:13diyelim ki bu belediyelerin, bu camilerin, bu diyanetin, bu sağlık bakanlığının kimin olduğu meselesinde düğümleniyor.
17:20Dolayısıyla iş cinayetleri düzeneğini ortadan kaldırabilmek, adaleti gerçekten sağlayabilmek için işçinin canını ucuz atan,
17:29hesap sorma olanaklarını ortadan kaldıran ve bir bütün olarak işçi ailelerini kuşaklar boyunca bu yılgınlığa, bu çaresizliğe mahkum eden bu
17:41düzeneyi sorgulamak durumundayız.
17:43Değilse tek tek patronlardan alacağımız hesap bize aslında elbette bu çarkın işleyişini göstermek için önemli bir dayanak olacak.
17:53Ama bu patron düzeninin kendisini sorgulamak zorundayız.
17:56Şimdi yargı pratiklerine de bir bakalım demiştik.
17:59Hatırlatalım mesela Soma'da değil mi?
18:04Soma kömür işletmeleri, madenciliğindeki o büyük faciada 301 işçi, Türkiye tarihinin en büyük iş cinayetlerinden bir tanesiydi.
18:17301 işçi hayatını kaybetti.
18:20Biz biliyoruz ki patron sonra tahliye oldu.
18:25Bir ceza aldı ama yani yatarı olmayan bir cezaydı.
18:29Beli taraftan da mesela işte Dil Ovası'nda hemen hemen her celsede bir tahliye oldu.
18:39Ve orada ailelerin özellikle işte belediye yetkililerinin, iş kurunun, çevre ve şehircilik bakanlığının ya da çalışma bakanlığının ilgili sorumlularının yargılanma
18:56taleplerinin bir kısmı karşılık buldu.
18:59Keza yine Gayrettepe'yi hatırlatalım.
19:04Gayrettepe'de mesela o dönemki izinleri veren belediye sorumlusu bir kadın var.
19:12O hiç duruşmaya bile gelmedi.
19:15Getirilemedi yani.
19:16Nerede olduğu bilinmiyor.
19:18Ve her defasında kolluğun raporuna göre işte verilen adreste ya da olan adreste bulunamadığı fezlekeleri dosyaya girdi vesaire.
19:29Böyle bir yargı pratiği var.
19:31Bu yargı pratiğinin tabii ki yani önlemlerin arttırılması bu konuda gerçekten katı denetimlerin yapılması iradesini zayıflattığı çok açık.
19:47Çünkü cezasızlık sistemi hep başkalarına cesaret verir.
19:52Ama yine de şunu merak ediyorum.
19:55Bu davalar çok da sahipsiz gerçekten Sevda Karaca.
19:59Buna dair neler söyleyeceksiniz?
20:02Yani mesela mecliste iş cinayetlerine dair ne bileyim iktidar partisi, ne bileyim MHP, yeni yol grubu, yeni parti.
20:14Sizler zaten dile getiriyorsunuz çünkü sınıf siyasetini savunan bir partisiniz.
20:21Dem parti olsun, tip olsun.
20:24Yeterince gündeme getiriliyor mu gerçekten bu iş cinayetleri?
20:30Şimdi bu dava süreçlerine ilişkin birkaç şey söyleyerek başlamak isterim sorunuza cevap verirken.
20:37Aslında bu dava süreçleri bir taraftan yıllara yayılırken diğer taraftan da bu davayı bir adalet mücadelesine dönüştürmek isteyen işçi aileleri
20:51bir yandan çok büyük bir yaşam mücadelesi, hayatta kalma mücadelesi.
20:54Zaten yoksullar, evet dediğiniz gibi.
20:56Zaten yoksullar, geride kalan çocuklar ve aileler bu yaşama tutunma mücadelesini verirken bir taraftan da aslında biraz önce de söylediğim
21:07gibi büyük hukuk bürolarıyla devlet koruması altında ve diğer taraftan da büyük bir kamu gücünü,
21:15yani devlet gücünü elinde tutarak bu mahkemelerde hem hakim hem savcı hem sanık olan patronların karşısında gerçekten de dişle tırnakla
21:28bir mücadele veriyorlar.
21:30Biz saydığınız bütün davaları hukukçularımızla beraber, il yöneticilerimizle beraber, şimdi vekiller olarak bizler hep beraber takip ediyoruz ve tamamında
21:41aslına bakarsanız ailelerin bu yalnızlık ve yılgınlık duygusunun tanığıyız.
21:47Dolayısıyla biz memleketin her yerinde irili ufaklı bir direnç mücadelesi, bir aslına bakarsanız memleket mücadelesi haline gelmiş olan bu davaları
21:59birleştirmek için geçtiğimiz dönem önemli bir adım da attık.
22:02Ve işçi ailelerini bir araya getirdik.
22:05İşçin ayetlerini, hayatını kaybeden aileleri birbirlerine tutunması, birbirlerinden öğrenmeleri ve bütün o yalnızlık perdesini yırtıp atıp gerçekten de aynı dertleri
22:18yaşayanlar olarak birbirlerine sahip çıkabilmeleri için de
22:21yan yana getirmeyi kendimize görebildik ve bu yan yana getirişten sonra şimdi artık hem davaları birlikte takip eden, birbirine hem
22:30moral desteği de olan ama aynı zamanda da güç veren bir noktaya taşımak için
22:37aileleri bir araya getirmeye ve davaları birlikte takip etmeye devam ediyoruz.
22:42Ama ben şunu söylemek istiyorum.
22:44Bakın tek tek bu davaların milletvekilleri, siyasi partiler ya da işte bu meseleyi kafasına takmış olan bir grup hak savunucusunun,
22:55hukukçunun takip etmesiyle
22:57bu dayanışmayı güçlendirmek, bu dayanışmanın etkili bir sonuca ulaşmasını sağlamak mümkün değil.
23:06Biz de genel olarak zaten diyelim ki çalışma yaşamında böylesi bir vahşi çalışma rejiminin sorunlarının ortaya konmasında genel olarak siyasetçilere,
23:20genel olarak meclise bakan bir tutum var.
23:23Ben 3 yıllık vekillik deneyimimde şunu çok açık bir biçimde gördüm ki bu yanlış bir yönlendirme, yanlış bir bakış, yanlış
23:31yere bakan bir göz bu.
23:34Bizim diyelim ki aynı düzeneğin içerisinde her gün elinin kolunun kopma tehlikesiyle karşı karşıya olan, aynı iş cinayeti düzeneği içerisinde
23:45yarın kendisinin de kemiğinin üstünde,
23:48etinin kalmayacağı çok açık olan, işçi sınıfının bir bütün olarak bu davalara sahip çıkan ve bunu da yaparken de kendi
23:58iş yerinden, kendi çalışma alanından yapan dayanaklar oluşturma ihtiyacımız var.
24:04Tam da burada sendikalara gerçekten çok önemli bir görev düşüyor.
24:08Aynen, adres sendikaları gösteriyorsunuz.
24:12Sadece sendikaları göstermiyorum, kendi sorumluluğumuzu da ben bu noktada bir kenara koymak istemem.
24:18Ama mesele hangi siyasi partinin, hangi vekilin, hangi kurumun, hangi hak savunucusunun bu davaları tek tek takip ettiği değil.
24:28Bakın bunlar işçi sınıfının bir bütün olarak yaşamına kasseden bu düzenin teşhir olduğu davalar.
24:35Cezasızlık düzenini kırdığımız her noktada biz aslında bir bütün olarak yarın benzer patlamalarla, benzer aslında iş cinayetleriyle karşı karşıya kalacak
24:47olan işletmelere bu önlemi almak zorundasın.
24:51Bu o kuruşluk yatırımı yapmak zorundasın.
24:54İşçinin denetimini burayı açmak zorundasın.
24:57Ey çalışma bakanlığı müfettişlerini göndermek durumundasın.
25:00Kamu görevlilerinin de ceza aldığı bu örnekten yola çıkarak sen benzer biçimde başka alanlarda yaşanan bir iş cinayet, iş kazası
25:10söz konusu olduğunda bak işte böyle yargılanırsın diyebilecek bir mekanizmayı ancak bu cinayetlerin yaşandığı yerlere ayağımızı basarak ortaya koyabiliriz.
25:20Ben o yüzden elbette ki bizlere siyasetçiler olarak, sosyalist partiler olarak, hak savunucuları olarak düşen görevi yerine daha fazla getirmemiz
25:29gerektiğini düşünüyorum.
25:30Ama bu tek tek o davalar görülürken duruşma salonlarında olmakla ilgili bir şey değil Candan Yıldız bence.
25:37Bu diyelim ki Antep'te her gün bu kadar iş cinayeti, iş kazası yaşanırken aileleriyle beraber biz işçileri bu düzeneye karşı
25:47ne kadar örgütleyebiliyoruz?
25:49Başka bir fabrikada bir iş cinayeti yaşandığında o fabrikada işçilerin yeter artık diyebildiği ve işi bıraktığı bu hakka sahip olabildikleri
25:58bir örgütlenmeyi, bir mücadeleyi ne kadar yaratabiliyoruz?
26:02Sınıf siyasetinin en temel gündemleri haline, sendikal mücadelenin, sınıf siyasetinin en temel mücadele gündemleri haline, diyelim ki emek örgütleri ne
26:13kadar koyabiliyor?
26:15Asıl tartışmamız gereken şeyin ben bu olduğunu düşünüyorum.
26:17Çünkü ancak bunu yaparsak diyelim ki meclis yerine getirmesi gereken sorumlulukları yapar.
26:24Bakın biz emek partisi olarak geçtiğimiz yıllarda güvenceli iş ve sendikal hakların bir bütün olarak önündeki engellerin kaldırılması için 50
26:33bin işçinin imzasıyla bu meclise bir kanun teklifi getirdik.
26:37Çünkü biz şunu çok iyi biliyoruz, iş cinayetleri, iş kazaları örgütsüzlüğün sonucu, işçilerin üretimin devamlılığında, üretimin aslında üretim süreçlerinde bir
26:51söz sahibi olamamasının, bu haklarının bütün olarak ellerinden alınmasının bir sonucu, örgütsüzlüğün sonucu.
26:58Tam da bu yüzden iş cinayetlerinin önlenmesi, bu yaşanan iş kazası denen felaketlerin de aslında durabilmesinin en temel koşulunun örgütlülük
27:08olduğunu düşündüğümüz için 50 bin işçiyle tek tek tartışarak, tek tek bu kanunun ne olması gerektiğini konuşarak bir kanun teklifi
27:16yazık ve getirdik.
27:17Şimdi emek partisi gibi mecliste yalnızca iki milletvekili olan bir siyasi partinin kanun teklifinin aslında gündem olabilmesinin ben çok mümkün
27:27olmadığını biliyorum.
27:29Şu burjuva aslında ahırı haline gelmiş olan mecliste.
27:34Ama 50 bin işçinin imzasının olduğu bir kanun teklifi mecliste ilk defa bütün muhalefet partilerinin imza attığı bir kanun teklifi
27:43haline geldi.
27:44Arkasında böyle bir güç oluşturmadığımız sürece dolayısıyla zaten yüzsüzlükte, arsızlıkta, utanmazlıkta yani artık bir dünya markası haline gelmiş olan Cumhur
27:56İttifakı'nın vekillerinin hani böylesi düzenlemeler için tırnaklarını oynatmayacağını biliyor olmamız lazım.
28:02Ben ama şunu bir kere daha söylemek istiyorum izninizle çok uzattım ama yani bakın bizim şunu tekrar tekrar konuşmamız lazım.
28:11İşçinin hayatı ve emeği ucuzladıkça işçilerin yaşadığı her şey bu bir katliam da olabilir bu aynı zamanda ücretini alamaması da
28:22olabilir.
28:23Bu işte bugün Habaş'la yaşadığımız gibi biz o cinayet mahalline girip çalışmak istemiyoruz, iş bırakma hakkımızı kullanmak istiyoruz diyen
28:33işçiye jandarma saldırısı olması gibi, maden işçilerinin açlık grevi yapması gibi her şey aslına bakarsanız bir düzeyde toplumsal ve siyasal
28:45gündemin temel konusu haline geliyor.
28:46Sonra başka bir felaket bunu unutturuyor. Bizim o yüzden iş kazalarını ve iş cinayetlerini önlemek için öncelikle olarak kurmamız gereken
28:57temel şey işçilerin emeğinin ucuzlatılmadığı ve bunun için de işçilerin örgütlü olduğu bir çalışma yaşamının dayanaklarını kurmak.
29:07Ben sendikal bürokrasinin aynı zamanda işçilerin değil patronun sözcülüğünü, patronun çıkar savunuculuğunu yapan sendikal hattın bunun önündeki en büyük engellerden
29:19bir tanesi olduğunu dolayısıyla da işçilerin içerisinde yaratılan bu sendikalar eliyle yaratılan güvensizlik dolayısıyla da işçilerin sendikalara olan mücadeleci sendikalara
29:30bile olan güveninin azaldığını görüyorum.
29:32Ben size Antep'ten örnek vereyim. 320 bin başpınar işçisi neredeyse her Şubat ve Temmuz ayında ücretlerine zam yapılması için bu
29:43mezbaha düzenine dönmüş olan çalışma yaşamında insanca koşullarda çalışabilmek için on binlerce işçi her seferinde iş bırakıyor.
29:53En son devlet bütün gücüyle o hal ilan etti Antep'te. Sendikacıyı tutukladı, işçileri gözaltına aldı ama yine de köpürüyor ama
30:02biz işçilerle tartışıyoruz diyoruz ki kardeşim senin bu düzeni al aşağı edebilmen için elindeki tek güç örgütlenmen, sendikalaşman lazım.
30:12Ama işçiler bizimle sendikaların ne kadar artık patron sendikaları haline geldiğini, işçilerin çıkarlarını korumakta ne kadar aciz kaldıklarını değil patronları
30:24korumayı tercih ettiklerini tartışıyorlar.
30:26O yüzden bugün sınıf sendikacılığının bir kere daha ayağa dikilmesini sağlamadığımız sürece bizim siyasal varlığımızın, bizim meclisteki varlığımızın, bizim sahadaki
30:37varlığımızın gerçekten çok kısıtlı bir takım şeyleri olanak, teşhir olanakların mümkün kıldığını düşünüyorum.
30:46Asıl görevimizi ben burada görüyorum. Sınıf mücadelesini önüne esas görev olarak koyan emek örgütlerinin güçlerinin dayanaklarını artırmak zorundayız.
30:55Peki Sevda Karıca, son olarak da şunu merak ediyorum ben. Şimdi İliç'teki davayı da belki hatırlatmakta fayda var.
31:03İşte Anagold firmasının siyanürlü altın ararken o liç yığınının çökmesi sonucu ya da kayması sonucu,
31:14aylarca, haftalarca işçiler, dokuz işçi o zehirli toprağın altında kaldı ve sonradan cansız bedenlerine ulaşıldı.
31:25Şimdi o dava o kadar sahipsiz ki bildiğim kadarıyla Uğur Yıldız'ın ailesi,
31:32yani ölen işçilerden Uğur Yıldız'ın ailesi bir tek davaya sahip çıkıyor.
31:37Şimdi ailelerin o kadar böyle kırk katır kırk satır denklemine sıkıştığı,
31:44belki bir cendereye sıkıştığı durum söz konusu.
31:47Bir taraftan işte kan parası aldıkları yönünde haberler de çıktı ki doğru biliyorum ben.
31:57İşte beri taraftan da bir ölümlü durum olduğu için dava da sürüyor ama bu tür davalar sahipsiz olduğu sürece de
32:07cezasızlık sisteminin sistematik olarak devam ettiğini biliyoruz.
32:12Şimdi bu ailelerin içinde bulunduğu cendereye dair neler söyleyeceksiniz?
32:16Çünkü hani aileleri şöyle suçlamak kolay,
32:22işte yoksullukla sınavına devam et ve ama bir taraftan da bu davayı sonuna kadar sürdür demek kolay ama
32:32hayatta da başka türlü bir gerçeklik var.
32:35Buna dair neler söylemek istersiniz?
32:39İliç'in bize gösterdiği çok temel şeylerden bir tanesi şu.
32:44Şimdi bakın büyük sermaye, yani büyük sermaye şirketlerinin,
32:47uluslararası tekerlerle iç içe geçmiş yapıları olan bu uluslararası şirketlerin,
32:54bunları koruyup kollayan devletin aslında sanık olduğu bir katliam davasından bahsediyoruz.
33:04Ve ben programımızın başından beri bu işçi katliamlarının aslında daha bu işçiler bu çalışma düzeneğine
33:14adımlarını attığı andan itibaren başlayan bir düzenek olduğunu anlatmaya çalışıyorum.
33:20Çünkü İliç katliamı esasen göz göre göre gelmiş bir katliamdı.
33:25İliç dediğimiz yer artık Anagold'un köyü, memleketi, şehri,
33:30yani valiliğin araçlarından, emniyetin otobüslerine,
33:35muhtarların odalarından, belediye başkanlarının,
33:39işte odalarının düzenlenmesine kadar.
33:43Her yerde parmağı olan bir şirketin bizzat bu ülkenin bakanları tarafından korunup kollanan,
33:51bu katliam sonrasında bile hala teşvik almaya devam eden,
33:55hatta Enerji Bakanlığı'nın sitesindeki katalogda, yatırım katalogunda
34:01ne kadar da güzel şartlarda bakın çalışıyorlar, size de aynı şartları sunacağız diye
34:07başka uluslararası sermaye gruplarına örnek gösterilen bir şirketten bahsediyoruz.
34:12Şimdi böylesi korunup kollanan, böylesi ihya edilen, teşvik edilen,
34:17can almış olmasına rağmen, hala can almaya devam etsin diye
34:21önü açılan bir şirketin karşısında tek bir aile adalet mücadelesi veriyor,
34:27Uğur Yıldız'ın ailesi.
34:29Bakın sahipsizlik derken sadece şundan bahsetmiyoruz.
34:32Örneğin biz İliç katliam davasının bütün duruşmalarına gittik.
34:39Erzincan'da büyük baskılara rağmen sendikalar, meslek örgütleri, halk bu davaya sahip çıkmaya çalışıyor.
34:46Yıldız ailesinin akrabaları, komşuları, eşleri, dostları bu davaya sahip çıkmaya çalışıyor.
34:52Bir davaya sahip çıkmak demek, bir davanın gerçekten peşinde olan ailenin yalnız bırakılmaması demek,
35:00sadece o duruşmaları takip etmek demek değildir derken tam da bunu kastediyorum.
35:06Benzer biçimde, bugün memleketin dört bir tarafında, tıpkı İliç'te yaşanacak olduğu gibi,
35:12bu akıbeti bekleyen binlerce maden sahası var.
35:17Bu maden sahaları örgütsüz, bu maden sahalarının büyük kısmında esasen işçi düşmanı sendikalar örgütlü.
35:25Ve biz dolayısıyla sahip çıkmadan kastımızın aynı akıbeti bekleyen işçilerin sendikalarıyla beraber,
35:34diyelim o davanın olduğu gün işte iş yerlerinde açıklamalar yapması, işi yavaşlatması,
35:40belki yemek saatinde eylem yapması, bir daha asla böyle bir şeyin yaşanmaması için,
35:46bizzat kendi sahasında mücadele etmesi olduğu bir durum yaratamadığımız sürece,
35:52davaları böylesine takip etmenin gerçekten de,
35:55yani anlattığım gibi bir düzeneğin içerisinde çok büyük bir etki yaratmadığını görmek durumundayım.
36:01Elbette ki ailelerin yalnız bırakılmaması önemli.
36:03O yüzden burada özellikle şunun peşine düşmek gerekiyor gerçekten de.
36:07Yani bu cinayetleri yaratan düzenekte sermayenin kar hırsı var.
36:13Yani 3 kuruşluk işçi sağlığı, iş güvenliği önlemlerini almamak için,
36:19onun bir maliyet kalemi olarak gördüğü için işçilere hadi hadi düzeni kurması var.
36:24Bunun içerisinde güvencesizlik var.
36:27Güvencesizliğin bizzat bu devletin yasaları tarafından artık genel kaydı haline getirilmesi var.
36:34Taşeronluk sistemi var bunun içerisinde.
36:37Taşeronun taşeronu ile iş yapma düzeneği var.
36:40Bu düzeneğin içerisinde aynı zamanda işçilerin herhangi bir kazayla ya da benzer bir katliamla karşı karşıya kalacağı koşulları gördüğünde
36:50yasın üzerinde iş bırakma hakkı varken bunu yaptığında sendikalar tarafından siz ne yapıyorsunuz den diye
36:58sendikalar tarafından parmak sallandığı bir aslında yani sendikal bürokrasi düzeneği var.
37:05Ben burada bunları anlatırken ne kadar büyük, yoğun, derin, gelişmiş bir düşmanlık silsilesiyle karşı karşıya kaldığımızı anlatırken
37:15hani bir yılgınlık ve yorgunluk saymak için anlatmıyorum bunları.
37:19Ama neyle karşı karşıya olduğumuzu bilen bir yerden bu kadar güçlü bir şey ancak gerçekten sınıfın örgütlü gücünü
37:26dayanaklarıyla beraber örgütlersek sahipsiz kalmayacağımız gerçeğini vurgulamak için anlatıyorum Candan Yadız.
37:33O yüzden aileleri suçlamak kolay evet.
37:36Kan parası alan aileleri, adalet mücadelesine belki o yasın, ölümün acısının ilk baştaki duygusuyla başlayan
37:46ama adalet mücadelesi yıllar yıllar sürerken bezen, çünkü aç kalan, çünkü çocuğunu doyurmak zorunda olduğu için
37:54vazgeçen aileleri suçlamak belki kolay, işçileri suçlamak da çok kolay.
37:59Habaş işçilerini herkes suçladı değil mi?
38:01Bu kadar işçi arkadaşınız ölmüş, sendika ve patron sizi çağırdılar iş yerine nasıl hala gidebiliyor Habaş işçilere diye sorabildiler.
38:10Çünkü onların başında işte bizzat devlet tarafından korunup kullanan, ihya edilen mafya Habaş patronu olduğu kadar
38:19o mafyanın neredeyse hani silahı haline gelmiş Türk Metal Sendikası gibi bir mafya sendikası daha var.
38:27Bu işçilerin bunların tamamını göze alabilmesinin en temel dayana
38:31Ali Ağda örgütlü olan diyelim ki bütün sendikaların hangi konfederasyona bağlı olduğu fark etmeksizin
38:37ve üye sayıları hangi iş kolunda örgütlü olduğu fark etmeksizin Habaş işçilerine sahip çıkabilmek için
38:45kendi üretim alanlarında o dayanışmayı gösterebilmesinden geçiyor.
38:50İşçi sınıfı bunu gördüğünde, bunun dayanaklarının nüvelerinin bile oluştuğunu gördüğünde
38:57zaten kendiliğinden hareketlere, patlamalara, mevzi mücadelelere çok açık.
39:02Bakın hani Türkiye'de son 3 yıldır memleketin başına gelmeyen felaket kalmadı değil mi?
39:08Ama bu felaketlerin şunun üstünü örtmesine izin vermememiz lazım.
39:16Bu 3 yıl aynı zamanda bu ülkede tarihinin en geniş coğrafyasında, en geniş havzada, en fazla iş kolunda
39:24ve en fazla sayıda işçinin irili ufaklı mücadeleler verdiği bir 3 yıl oldu.
39:31Biz bu felaketleri konuşabildiğimiz ve gündem edebildiğimiz kadar bu irili ufaklı mücadeleleri,
39:36iş bırakmaları, sendikalaşma mücadelelerini, kadın işçilerin iş yerinde tacize karşı,
39:42mobinge karşı, hakaretlere karşı verdiği mücadeleleri gündem edebildik mi örneğin?
39:48Yani işçileri suçlarken ya da siyasetçilerden bir şey beklerken ya da hep birilerinin bir şeye öncülük yapmasını beklerken
40:00bizim de durduğumuz yerde hangi sözü büyüttüğümüz, hangi eylemi güçlendirdiğimiz,
40:06hangi duruşu arkasında bir duruş sergilediğimizi de gözden geçirmemiz gereken çok önemli bir eşikteyiz.
40:14Yılgınlığı yaymak yerine gerçekten de örneğin bugün Habaş işçilerinin bu mafyatik patron ve sendika düzenine karşı
40:23fabrikaya girmeyi reddederek fabrikanın önünde beklemesinin sözünü, gücünü büyütmemiz gerekiyor.
40:29Bu da sadece sosyal medyada paylaşım yapmakla olmuyor işte.
40:33Bulunduğumuz her yerde, çalıştığımız her alanda biz bu sese, bu cesarete güç verecek dayanakları ne kadar yaratıyoruz?
40:41Meselemiz biraz bu Candan Yıldız.
40:44Sevda Karaca, özellikle Antep'teki gözlemleriniz, oradaki işçilerle yoğun mesaininizden çıkan bilgiler bence çok çarpıcı.
40:57Ve 19. yüzyıl çalışma düzeni vurgunuz da çok çarpıcı.
41:02Dediğiniz gibi iş cinayetlerini o kadar sık aralıklarla ve ölüm sayılarının her geçen gün daha arttığı vakalarla konuşur hale geldik
41:16ki
41:16bence de Türkiye'deki işçi sınıfının hakları ya da çalışma şartları, koşullarının geldiği yeri, noktayı göstermesi açısından çok çıplak bir durum
41:31gibi geliyor bana.
41:32Yorumlarınız, değerlendirmeleriniz için tekrardan teşekkür ederim.
41:38Ben teşekkür ediyorum.
41:40Evet, Sevda Karaca ile iş cinayetlerini konuştuk.
41:44Türkiye'nin iş cinayetleri karnesini konuştuk.
41:46Başka bir yayında görüşmek üzere.
41:49Hoşçakalın, hoşçakalın.
41:50YouTube kanalımızda kalın, beğenin, çoğaltın, paylaşın.
41:55Bağımsız Gazeteciliği

Önerilen