Netflix'in çok konuşulan dizisi Bir Başkadır, Türkiye toplumunun hangi gerçeklerine ayna tutuyor?

Dizide karşı karşıya gelen farklı hayatlar, sınıfsal ayrımlar, kültürel kutuplaşma, muhafazakârlık, sekülerlik, kimlikler ve görünmeyen toplumsal sınırlar bize ne anlatıyor?

Candan Yıldız, sosyolog Feyza Akınerdem ile Bir Başkadır dizisini sosyolojik bir perspektiften konuşuyor. Dizinin karakterleri üzerinden Türkiye'nin toplumsal hafızasını, sınıfsal gerilimlerini, birbirini anlamakta zorlanan kesimlerini ve birlikte yaşama meselesini tartışıyoruz.

#BirBaşkadır #FeyzaAkınerdem #CandanYıldız #T24 #Netflix #öykükarayel #Berfunoya

T24'e abone olmak için tıklayın: https://t24.com.tr/abonelik
T24 YouTube kanalına abone olmak için tıklayın: https://bit.ly/3sQke2C
Diğer Videolar İçin Tıklayın: https://t24.com.tr/video
Ayrıcalıklardan yararlanmak için bu kanala katılın: https://www.youtube.com/channel/UCun2Dl8daN--PBivgQJZn_w/join

T24 ► http://www.t24.com.tr/
Instagram ► https://www.instagram.com/T24comtr
Facebook ►https://www.facebook.com/T24comtrr
X ► https://x.com/T24_com_tr
TikTok ► https://www.tiktok.com/@t24comtr
Bluesky ► https://bsky.app/profile/t24.com.tr
Döküm
00:00Ne yapmış kocam? Para mı çalmış? İnsan mı öldürmüş?
00:03Bu dava siyasi diyorlar bana dediği zaman bizim için tak tak tak hemen hikaye yerine oturuyor.
00:10Hangi eve girseniz ya bir yakını tutuklu.
00:13İman ve düşünce suçlusu. Bilmediğimiz sözleri birilerinin hoşuna gitmemiş.
00:18Siz oy verdiniz, siz büyüttünüz, siz geliştirdiniz, siz bu noktaya getirdiniz.
00:23Eşim de ağlamayın. Griye bir bulut çökmüş ve hepimiz o bulutun, o karanlık bulutun içindeyiz.
00:28Doğusunda da, batısında da, yoksul evinde de, zengin evinde de durum bu.
00:33Nasıl bu hale geldik? Bu iş nasıl buralara geldi? En çok da bizim insanımıza yazık.
00:38Bir çay kahve içmek isteriz sanki Meryem'le.
00:53Merhabalar. Farklı hayatların birbiriyle kesiştiği, karşılaştığı,
00:57Bir Başkadır dizisinin ikinci sezonunu altı yıl sonra yeniden izledik.
01:03Sosyolog Feyza Akın Erdem bizimle.
01:06Bu dizi neden bu kadar çok izlendi, neden bu kadar çok tartışıldığı,
01:10sizinle Türkiye bağlamında ve Türkiye izdüşümünde konuşmak istiyorum.
01:16Gerçekten bu dizi neden bu kadar çok konuşuluyor, tartışılıyor? İkinci sezonda bile.
01:21Tabii Bir Başkadır'ın öncelikle bir prodüksiyon, bir televizyon dizisi, bir dijital dizi olarak başarısını gösteriyor bu.
01:29Yani gerçekten cazip, çekici, tartışma açabilen, izletebilen kendisini bir hikaye ve çok toplumun bütün kesimleri tarafına izlenen,
01:37kimisi kızsa da, kimisi çok beğense de bir şekilde gündeme girebiliyor.
01:42Gündeme girebilen diziler çok fazla bugünlerde yok.
01:45En son Kızılcık Şerbeti bu kadar gündeme girmişti.
01:48Şimdi Bir Başkadır. İlk sezonunu da çok tartıştık.
01:50İkinci sezonu sanki daha çok kabul gördü.
01:53İlk sezonu daha bir insanlarda pek çok çelişki, bulma duygusu yaratmıştı.
01:59Bu böyle olur mu, şu şöyle olur mu falan.
02:01Yani sürekli bir eleştiri üzerinden insanlar konuşmuştu diziyi pek çok açıdan.
02:05Ve çok kimlikliydi. Çok fazla kimlik, çok fazla mesele vardı.
02:10Bu sefer biraz bu spektrumu daraltıp aslında sanki böyle bir kesi atmış topluma ve o kesi aslında hepimizin bir kanayan
02:18bir yerine denk gelmiş gibi bir hikaye hissettim.
02:21Ben bir izleyici olarak her şeyden önce.
02:23Ve böyle hepimizin senkronize bir şekilde izleyip konuştuğu bir hikaye oldu.
02:28Bu açıdan tebrik etmek lazım Berkun Oya'yı.
02:31O zaman sizin de bıraktığınız yerden dediğiniz gibi ilk sezon 8 bölümdü.
02:36Bu sezon 4 bölüm ve bitişinde de kala kaldık.
02:40Karakter sayısı azaldı, işte bölüm sayısı azaldı.
02:44Bir eksilme var.
02:45Bu eksilme Türkiye dair ne anlatıyor sizce?
02:48Tabii yani hani süresini bilmiyorum.
02:51Sadece şunu söyleyebilirim.
02:52Tabii çok daha düşük bir bütçeyle yapıldığını düşünüyorum ilk sezona göre.
02:57Prodüksiyon maliyetlerinin çok daha düşük.
02:59Daha az mekan, daha kısa bir hikaye, daha az oyuncu.
03:03Belki de ekonomik nedenleri var bunun.
03:05Ama içerik olarak da hem yarım kalmışlık duygusu hem de bir ima ederek,
03:10hani birçok imayla bizi baş başa bırakıyor.
03:13Ama biz neyi ima ettiği konusunda kafamız çok karışık değil bu dizinin.
03:17Yani ima ettiği her şeyi de...
03:19Daha net değil mi?
03:19...bemiz anlıyoruz.
03:20Yani neyi işaret ettiğini görüyoruz.
03:23Büyük metaforlar, hani derin derin bunları onu mu kastediyor, bunu mu kastediyor değil.
03:28Yani bu dava siyasi diyorlar bana dediği zaman başkomiser, bizim için tak tak tak hemen hikaye yerine oturuyor.
03:36Dolayısıyla bir tek sözcükle aslında koca bir hayatımızda karşılığı olan bir meseleyi anlatıyor.
03:42O yüzden de belki de çok açmaya ihtiyaç duymadı.
03:45Diğer bir konu da bence şu, bu hem Türkiye'de konuşma özgürlüğünün ve sanat yapma özgürlüğünün ne kadar daraldığını gösteren bir
03:53şey olabilir.
03:54Ben size bu kadar anlatabiliyorum.
03:56Ancak ima ederek, ancak dokunarak, bir taraftan da gerçekten bir yasal herhangi bir sorun, sıkıntı yaşamamak için.
04:03Hem kendini sansürleme hikayesi olabilir, öz otosansür olabilir.
04:07Otosansürü de görünür bir şekilde yapıyor yani.
04:10Ben bu konulara değiniyorum ama çok açmıyorum.
04:13Siz anlayın, zaten biliyorsunuz çok açık konuşursam neler olabileceğini.
04:17Böyle iki taraflı bir, gerçekten de eksiltilmiş, sıkıştırılmış, yoğunlaştırılmış ama hepimize dokunan bir kesi gibi okuyabiliriz bu diziyi.
04:27Yine bu iki sezon kıyaslamasına gidersek, ilk sezonda farklı sınıflardan, farklı ideolojik, politik ahidetleri olan kesimlerden insanların birbirleriyle karşılaştığını,
04:40önyargılara rağmen konuştuğunu, yer yer çatıştığını ama bir düzeyde artık birbirini anlamaya başladığını gördük.
04:47Bu sezondaysa birbirini anlayan, işte Meryem ve Peri karakteri ki onlar o sezonda artık birbirlerini anlayan iki kadındı.
04:56Bu sezonun birbirini anlayan ama birbirleriyle artık konuşsalar bile konuşamayan, iç sesleriyle konuşan, gerçekleri bir söyleyemeyen,
05:06aslında daha karanlık, daha yarım kalmış ve gerçekten kimsenin kimsenin derdine derman olamayacağı bir sezon izledik.
05:15Bu ne anlatıyor mesela Türkiye'ye dair?
05:17Çok güzel bir soru bence bu.
05:19Gerçekten ilk sezonun biraz eleştirilmesinin nedeni de şuydu.
05:23Yani Türkiye'de biz neler yaşıyoruz bu çok pozitif bir hikaye anlatıyor.
05:26Şöyle bir varsayımı vardı dizide kurulan dünyanın.
05:29Biz birbirimizle konuşursak, yaklaşırsak, anlayış gösterirsek,
05:33Türkiye'deki kutuplaşma, toplumsal sorunlar da çözülecek.
05:36Yani çatışmanın çözümünü birbirini tanımaya, anlamaya bırakan bir hikayeydi.
05:41Bunu da bir psikiyatr aracılığıyla yapıyordu.
05:44Bu hikaye birazcık bence insanlara o kadar geçmedi, biraz kızdırdı.
05:49Her ne kadar biz o karakterleri tanısak da onların birbirlerini tanıma serüvenleri bize belki de o kadar dokunmadı.
05:56Ya da bizi kışkırttı, kızdırdı.
05:58O yüzden böyle daha çok eleştirildiğini hatırlıyorum.
06:01Bu sefer konuşmanın da gerçekten derman olmadığı bir yere gelmiş olduk.
06:06Ve burada aslında hem büyük resimde hepimizin giremediği bir güç yoğunlaşması içerisinde yaşadığımız.
06:14Adeta üzerimize böyle bir gri bir bulut çökmüş ve biz onun içine nüfuz edemiyoruz, etkileyemiyoruz, dağıtamıyoruz, hiçbir şey yok.
06:21Ve hepimiz o bulutun, o karanlık bulutun içindeyiz.
06:24Diğer bir kısıtlılıksa yine de tabii ki bu insanların tabi oldukları başka başka normlar var.
06:30Hani psikiyatrin kendi etik kuralları var, onların içinde kalmaya çalışıyor.
06:34Başkomiser, iktidar yapısının içerisinde, o mevcut güç yapısının içerisinde kalabilmeye, tutunabilmeye, zaten orada yara almış, silahını kaybetmiş, burada zaten kısıtlanmış.
06:47O kısıtlılığın içinde başında daha fazla bir şey gelmemesi için uğraşıyor.
06:51Meryem sonsuz güçle, sonsuz motivasyonla konuşan kocasını susturmaya, kontrol etmeye çalışıyor.
06:59Susturamıyor, kontrol edemiyor.
07:01Bununla başa çıkamıyor.
07:03Dolayısıyla herkes o güç yapısının, içinde yaşadığımız o bulutun başka bir griliğinde, başka bir karanlığında mücadele ediyorlar ama o normlar
07:11birbirini çok anlayamıyor.
07:12Yani Meryem neden Peri'nin ona o kadar da yardımcı olamadığını anlamıyor?
07:18Neden başkomiserin iyi bir insan, yani kendi dünyasına baktığımda iyi bir insan olarak komşu, komşu iyidir çünkü iyilik yapar bize.
07:25Neden komşuluk etmediğini anlayamıyor falan.
07:28Dolayısıyla yine hala konuşsak da çözemediğimiz bir mesele var ve o mesele gerçekten bütün hikayenin üstüne çökmüş durumda.
07:37Ben bunu bir üzüntü, bir acı duygusu olarak da hem yaşadığımı hem gözlemlediğimi söyleyebilirim.
07:42Yani biz orada hakikaten bir çaresizlik içinde, çünkü biz ne yaparsak yapalım, ne kadar iyi insanlar olursak oralım,
07:49boyunda eğsek, dirensek de, başka bir dünyamız olsa, orada kaçabilsek de, paramız olsa da, olmasa da bir şekilde o karanlığın
07:58içinde istediğimizi yapamıyoruz.
08:00Yani harekete geçemiyoruz.
08:01Dolayısıyla bizden büyük bir resim var yani, onu biz boyayamıyoruz yani.
08:06Bence dizi bunu çok güzel anlatmış.
08:08O yarıda kesilmişlik hissi de aslında yönetmenin de bir şekilde bir çözüm öneremediği bir hikayede olduğumuz.
08:15Çünkü birinci sezonda bir çözüm öneriyordu her bir çatışma için.
08:19Biraz da ütopik çözümler öneriyordu.
08:22Burada hiçbir çözümü yok.
08:23Aksine iki kadını yine iki düşünce suçlusu, erkeği dışarıda bekleyecek, kadın haline getirdi.
08:29Evet, cezaevleri meselesine de geleceğiz zaten.
08:322020'lerdeydi ilk sezon, 6 yıl geçti.
08:37Şimdi bir düşünelim, 6 yılda Türkiye neler yaşadı?
08:40İki seçim gördü, bir yerel, bir genel seçim gördü.
08:43Belediyeler kazanıldı, kaybedildi.
08:45Belediye başkanları tutuklandı, gözaltına alındı.
08:49Kimi belediyelere kayyumlar atandı.
08:51İşte gazetecisinden öğrencisine kadar çok geniş kesimler, cezaevleriyle, gözaltılarla karşılaştı.
08:58Böyle bir Türkiye yaşadık biz bu 6 yıl boyunca.
09:01Bu 6 yılda geldiğimiz noktayı, dizi sizce nasıl anlattı ve iyi anlatabiliyor mu gerçekten?
09:09Şimdi 2020'de de aslında Türkiye'de biz 2016'da başlayan o halin,
09:15işte 15 Temmuz sonrası süreçten yavaş yavaş çıkmaya başlayan,
09:20aslında tam da çıkan, orada çok hasar almış bir Türkiye'ydik.
09:23Yani o hal ve çatışma koşulları çok yormuştu.
09:27Ama 2019 seçimleri de bir kapı aralamıştı.
09:30Tam olarak o dönem aslında İstanbul'da Ekrem İmamoğlu'nun seçim kazandığı dönemdi.
09:36Pandemi zaten hepimizi kapattı ve biz...
09:38Yalnızlaştırdık.
09:39Çok yalnızlaştık.
09:41Online bir hayata geçtik.
09:43Kadınlar çok perişan oldu bu süreçte.
09:45Gerçekten toplumsal sorunlarımızın, aslında bir devletin işleyişi,
09:49kamu hizmetindeki işleyişte, sağlık sektöründeki işleyişteki eksiklikleri vesaireyi de gördüğümüz,
09:55yaşadığımız, kapandığımız ve moralimizin çok bozuluğu bir dönem yaşadık.
10:00Üstüne deprem geldi.
10:01Onun üstüne genel seçimler oldu.
10:03Daha genel seçimler üzerine tam düşünemeden de yerel seçim geldi.
10:08Sonra da belediye başkanları, operasyonları.
10:10Dolayısıyla böyle üzerimize bir daha, bir daha, bir daha, bir daha gelen meseleleri çözümsüzlüğüyle aslında öfke, kaygı,
10:18büyük bir ansiyete ve kaygı içerisinde yıkımın getirdiği büyük bir yas duygusu.
10:23Bunun bir türlü aslında sosyal yaralarının da, ekonomik yaralarının da tam çözülememiş olması gibi meseleler.
10:32Yani neresinden tutsanız hikayenin olumsuz bir yere gittiği, hangi eve girseniz aslında bir yaranın,
10:38ya bir yakını tutuklu, ya bir yakınını bir felakette kaybetmiş,
10:43ya Türkiye'deki bu dönüşüm ve ekonomi sorunlardan çok yılmış insanlarla karşılaşıyoruz.
10:52Gençler çok umutsuz.
10:532023 sonrası özellikle herkes bu ülkeden gitmenin, gidebilen de gidemeyen,
10:57yani bu ülkeden gitmenin tek çare olduğu bir duygu dünyasına girmiş bu 6 yılda.
11:03Dolayısıyla biz hiçbir zaman 2020'deki o bize gösterilen, dizinin gösterdiği çatışma çözümü eşiğine gelemedik.
11:09Hani her şey çok güzel olacaktı ve olmadı.
11:12O yüzden de o ruh haline çok dokundu.
11:14Yani ben en çok dizide şeyleri hatırlıyorum.
11:17Yani beni çok çarptı.
11:19Yani durup o sokakta yürüyen, işe giden, İstanbul'un hani kalabalık meydanlarında,
11:24caddelerinde yürüyen o sıradan insanları izlemek.
11:27Hani ilginç bir şey, hep içindeyiz ama.
11:30Gerçekçi sinemanın vazgeçemediği sahnelerdir.
11:33Evet, çok klişe denebilir.
11:35Evet.
11:35Ama o kadar uzun süredir bakmamışmış.
11:37Mutluyuz belki.
11:38Ve bakmıyordum yani, demek ki bakmıyormuşum dedim.
11:41İzleyince tekrar ha insanlar, yani o insanlar aynı atmosferi soluyoruz ve herkes çok mutsuz.
11:47Hani o duygudaşlığı hatırlattı.
11:50Memlekete bakıp üzülme duygusunu getirdi.
11:53Evet, 2020'den böyle daha umutlu, görece umutlu ya da yaraların yavaş yavaş sarılabileceğine dair
12:00belki bir, içimizde bir inanç varsa da, onun yavaş yavaş bu daralan sosyal, kültürel, siyasi ortamda
12:07bizi yorduğu bir noktada dizi yakaladı aslında.
12:09Dizide ilginç olarak düşünce suçlusu ilan edilen ve başına cezaevi gibi bir olay gelen karakter bir imam.
12:20İmam eleştirel bir video yapıyor.
12:22Onların hepsi bir gönderme tabii ki.
12:24Hani işte bu dijital yasaklar, dijital sınırlamalar, engellemeler, bütün bunlar bir gönderme olarak dizide var.
12:32Ve beri taraftan da ihbarcılık mekanizmasına dair de göndermeler var.
12:37İmamın özellikle seçilmesinin bir anlamı var mı sizce dizide ve Türkiye'ye dair ya da topluma dair ne söylüyor?
12:43Bence var tabii ki.
12:45Yani her karakterin neden öyle seçildiğinin...
12:48Tesadüf değil değil mi?
12:49Asla değil. Zaten çok az bir hikaye spektrumunda çok az karakter var.
12:54Hepsinin ince ince düşünüldüklerini düşünüyorum.
12:57Bu imam ve Meryem hani başörtülü, muhafazakar bir kadın eşi, imam ama farklı bir imam hikayesi biraz eleştirildi de.
13:05Hani Türkiye'de işte muhafazakar, dindar insanların oy verdiği bir iktidar varken niye onları yine mağdur gösteriyorsunuz gibi bir daha düz
13:14diyebileceğim bir okumayla eleştiriler de okudum.
13:16Aslında bu dizinin anlattığı bir çoğunluk hikayesi, bir hani en çok kim mağdur oluyor, en çok kim acı çekiyor hikayesi
13:26değildi.
13:27Filmiyle Meryem Daz kendi içlerinde mutlu bebek bekliyorlar, hayatlarını kurmuşlar.
13:32Yani böyle hayatlarına dair çok büyük sıkıntılar anlatan iyi insanlar ve iyi olmaya pozitif.
13:38Yani onların özelliği böyle iyi insan olmaya.
13:40Onları iyi insan göstermek ve onların hikayesinden bir mağduriyet yaratmak biraz insanları bir düşündürdü.
13:47Bir sarsta çünkü aslında aynı değerleri taşıyan bir iktidarın içinde niye bunlar mağdur gösteriliyor diye.
13:53Halbuki biz buna sosyolojide şey deriz.
13:55Bir durumu mümkün kılan yapı nedir?
13:58Onu çoğunluk olarak üreten değil.
14:00Bir ekstrem durumu yaratan koşullar nedir?
14:03Yani bence bu onu gösteriyor.
14:05Hiç başına bu gelmeyecek dediğimiz insanın başına geliyor olması.
14:08Olağan şüpheliler vardır ve biz deriz ki ya o yapmıştır bir şey.
14:13Ya da onun yani zaten ailesi de 80'de de babası cezaevine girmiş.
14:17Şimdi de kendisi giriyor.
14:18Çok normal gibi insanlar aslında ideolojik arka planlarıyla, aidiyetleriyle daha kolay kadraja girip,
14:25daha kolay suçlu ilan edilebilir, teröristi ilan edilebilir vs.
14:29Ama burada gördüğümüz çok sıradan hani mazbut, dinler bir ailenin de olan bitene
14:35ve biz hiçbir zaman dikkat ettiyseniz Hilmi'nin videolarını da izlemedik.
14:39İçeriklerini hiç bilmiyorum.
14:41Ne dediğimiz...
14:41Bir de çok da izlenmemiş ya.
14:42500 kişi falan yani.
14:44Evet, 500 kişi izlemiş.
14:44500 abonesi varmış galiba ve çok izlenmemiş ama çok mutlu bundan.
14:49Hani birileri beni izliyor falan diye.
14:51Ve biz onları da hiç görmedik.
14:52Aslında konularına hiçbir şey bilmiyoruz.
14:54Dediğim gibi sadece ima ediliyor.
14:56Evet, ima ediliyor.
14:57İmadan biz anlıyoruz ki ters bir şey.
14:59Ya hoşuna iktidarnışta gitmeyen bir şey söylemiş bu adam diyoruz.
15:02En ufak bir hatayı kabul etmeyen, en ufak bir yanlışı kabul etmeyen.
15:07Dolayısıyla burada ne kadar büyük bir olan şüpheli olduğunu değil,
15:11ne kadar aslında küçük meselelerin bir anda işte cimere şikayet,
15:15o bu senin hayatını toptan değiştirebileceğini gösterdiği için kıymetli buluyorum.
15:20Oradaki hikayenin imam hikayesi olmasını.
15:23Son sahne çok konuşuldu.
15:25Hepimiz bence o son sahnede duygulandık diye düşünüyorum.
15:29Meryem'in gözyaşlarında belki hepimizin hayatında bir damlaya tekabül etti.
15:35O gözyaşlarındaki o damlalardan bir tanesi.
15:39Diyor ki Meryem, ne yapmış kocam?
15:41Paramı çalmış, insan mı öldürmüş?
15:44İşte git gel 6 saat Edirne, ben nasıl gideceğim?
15:48Çocuğum var, nasıl bakacağım, nasıl geçineceğim?
15:51Bu kaygı o kadar genişleyen bir coğrafyayı anlatıyor ki bir yanıyla.
15:56İşte bu yayına gelmeden önce istatistiklere baktım.
16:00Şu an cezaevindekilerin sayısı hükümlü ve tutuklu.
16:03437 bin civarında.
16:05Ve biz burada biliyoruz ki Hilmi yani imam ve düşünce suçlusu.
16:09Bilmediğimiz sözleri birilerinin hoşuna gitmemiş.
16:12O yüzden Meryem'in duygusunu anlatan coğrafyanın genişlemesinin bu dizide yer bulmasını nasıl değerlendiriyorsunuz?
16:20Meryem ve Hilmi'nin peri ve kocasıyla ya da sevgilisiyle bilmiyorum.
16:25Onlarla aynalanması var ve dolayısıyla biz baştan beri 2 sezondur periyle Meryem'in ne kadar uzak olduğunu,
16:31ne kadar dünyalarının ayrı olduğunu anlatırken o dünyaların şak diye birleştiği bir sahne gördük.
16:36Dolayısıyla hem toplumsal, siyasal, kültürel aidiyetler açısından bir genişleme söz konusu hem coğrafi açıdan bir genişleme söz konusu.
16:45Yani ülkenin doğusunda da, batısında da, yoksul evinde de, zengin evinde de, sağcısında da, solcusunda da yaşanan bir durum bu.
16:53Ceza evinin artık her aileye, işte herkesin en az bir tanıdığı ceza evinde diyorlar ya,
16:59bazıları belki daha basit suçlardan, belki büyük suçlardan, belki de düşünce suçu, siyasi suçlardan.
17:07Giderek genişleyen, çeşitlenen, imajinasyonumuzu artık zorlayan dosyalarla tutuklanıyorlar.
17:13Dolayısıyla bu genişlemeyi aslında ne yapmış ki benim kocam dediğinde bir sürü kadına dokunuyor.
17:19Edirne dediğinde tabii ki hepimizin aklı bir anda Selahattin Demirtaş geliyor.
17:24Çok geniş spektrumda hepimize dokunmaya çalışan bir hikaye bu.
17:28Gelelim Muzaffer karakterine.
17:30Herhalde ortak cümleler ne kurulabilir?
17:33İşte gücü önemseyen, bundan asla vazgeçmek istemeyen, erkek çocuğunu ezmiş belli.
17:40Karısına şiddet uygulamış.
17:42Ama bunun vicdanıyla da uyuyamayan, bir tür takıntıları olan, o vicdanla takıntısını rahat gördüğümüz diyaloglar var dizide.
17:52Ama anlıyoruz ki vicdan meselesi dönüştürücü değil.
17:56Hep şey öğretilirdi, özellikle felsefi yorumlarda işte bu vicdan meselesinin insanı dönüştürebileceği.
18:03Burada mesela tam da öyle olmadığını anlıyoruz.
18:07Vicdan artı bir şey lazım.
18:08Sizce ne lazım?
18:10Muzaffer'i dönüştüremeyen o vicdanın yanına ne koymak lazım?
18:15Dize bu anlamda ne söylüyor?
18:16Esas soruyu soruyorsun ama bunun cevabı tabii ki dizide değil.
18:20Dizi bu soruyu açık bırakıyor.
18:22Gerçekten de vicdanla gelmesi, muzaffer'i daha merhametli yapmıyor.
18:28Demek ki vicdan ve merhametle de çözülecek değil bu meseleler.
18:32Yani Hilmi'ye, Meryem'e merhamet etmiyor.
18:35Ya ben burada zaten kötü bir adamdım, dinlemedim, çocuğuma eziyet ettim, karıma eziyet ettim.
18:41Bundan sonra iyi bir adam olacağım demiyor yani.
18:43Bir onarım sürecine girmiyor.
18:45Dolayısıyla onarım süreci belli ki daha kolektif bir iradeyi gerektiriyor.
18:51Belki şunu da gerektiriyor.
18:52Hani o içinde yaşadığımız güç ve iktidar yapısı var ya.
18:55Hani o gri bulutun içindeyiz ve ona hiçbirimiz hiçbir şey yapamıyoruz.
19:00Muzaffer'in de elini kolunu bağlayan orası.
19:02Yani bütün hayatından vazgeçmesi gerekiyor burada vicdanı, merhamete gelebilmesi için.
19:07Ya da tutumunu değiştirebilmesi için.
19:10Çok büyük emek verdiği, uğruna pek çok insana eziyet ettiği bir mesleği var.
19:15Ve o mesleğin de istediği yere de gelememiş.
19:17Dolayısıyla en ufak bir hatasında da kopma riski yaşıyor.
19:21Dolayısıyla çok fazla yatırım yapıyor buraya.
19:23Yani ya ondan tamamen vazgeçecek, başka bir insana dönüşecek ama en zoru budur.
19:28Aslında vazgeçmek, belki dönüşümün kendisi vazgeçmekle mi mümkün demek istiyor belki de?
19:34Evet ya da o yapı değişirse, yani muzaffer'i buraya koyan iktidar yapısı değişirse o da mecburen değişecek ve aslında
19:42bünyesinde var olan başka yönleri ortaya çıkacak.
19:46Yani daha adil bakmaya doğru kendini eğitmek zorunda kalacak, başka türlü davranacak.
19:51Yani içinde hareket ettiği o kötülüğün sıradanlığı var ya, ahman gibi yani.
19:56Hani ben işimi yapıyorum, işimi en iyi şekilde yapıyorum ve bunu bu şekilde yapmam gerekiyor.
20:01Yapmazsam, yanlış yani ben bu Hilmi'ye tolerans tanırsam ben işimi eksik yapmış olurum.
20:06Dolayısıyla da göze batırım.
20:08Bundan koru yani oradaki sıkışmışlığı gösteriyor.
20:10Bu ortadan kalktığı anda aslında o da değişebilirin.
20:14Belki sinyalini veriyor ama böyle bir formül bence Berkuno'ya vermiyor.
20:18Bunun ucunu açık bırakıyor.
20:20Yani muzaffer belki değişmeyecek.
20:22Ki Peri'nin bir cümlesinden onu anlıyoruz.
20:25İçinden Meryem'e söylemiyor.
20:27O robotun sesi kesilecek ve o yatağına gidecek, ağır ağır uyuyacak gibi bir cümle kuruluyor.
20:34Yani değişmeyecek diye bir mesajı var diye anlıyorum ben.
20:39Aynen ama belki yeni muzafferler çıkmayacak bunun içinden.
20:42Vicdan olsa bile sonuçta bu yapı onun oradan yeşermesine, büyümesine izin vermemiş.
20:48Buraya gelmiş artık bu insan olmuş ama bu yapı değişirse, bizim hepimizi bu çaresizin içine koyan yapı değişirse
20:55belki yeni muzafferler çıkmayacak gibi bir çözüm olabilir.
20:59Ama dediğim gibi yine Berkuno'ya bunu söylemiyor aslında.
21:01Bizi konuşturmayı tercih ediyor herhalde bunun üzerine.
21:04Peki yine kadın erkek eşitsizliği çatışmasına dair de muzaffer karakterini görüyoruz.
21:12Ve orada senin de bir yazında vardı süpürge robotu imgelemi var.
21:18Karısını almıyor.
21:19Bir şekilde talep ediyor ve almıyor.
21:21Ve bunun da neden almadığını anlatıyor.
21:24Bir erkek ve kadın çatışmasında ya da eşitsizliğinde diyelim geleneksel roller beklentisinin yanı sıra
21:31bence eşit ilişkiyi kuramama, kadını bir birey görememe, tam tersine bir robot görme gibi bir atıf var gibi geldi bana.
21:41Çünkü bir zaman sonra robot da konuşuyor mesela.
21:44Ne dersin sen buna dair?
21:45Muzaffer pek çok açıdan şiddet uyguluyor ölen karısına.
21:49Yani bir duygusal şiddet.
21:51Yani aslında sen ne yapıyorsun ki yani?
21:53Sen zaten yapacaksın.
21:54Niye robotun yapmasını istiyorsun?
21:56Hayatını bu kadar kolaylaştıracağını düşündüğü şeyi bir oyuncak olarak nitelendirmesi.
22:01Aslında bunun üzerinden robotu almak onun için hiç zor değil, imkansız değil, pahalı bir şey değil.
22:08Hayatını hiç etkilemeyecek.
22:09Ama onun üzerinden karısına duygusal şiddet uygulama fırsatını kaçırmamış diye düşünüyorum.
22:15Ve bu aslında ilginç bir şekilde kadına yönelik şiddet araştırması yaptığımız dönemde çok karşımıza çıkıyordu.
22:21Ya kadınlar da çok şey istiyor.
22:23İnstagram'da ne görseler istiyor.
22:24Robot süpürgeyi istiyor.
22:25Herkes robot süpürgeyi istiyor.
22:27İşte karım istiyor, annem istiyor, bilmem niye istiyor bunlar?
22:30İşte bu lüks düşkünlüğü, bu işte geleneksel rollerini, dem vazgeçmelerini, kendileri süpürmek istemiyorlar.
22:36Bir sürü teorileri var erkeklerin bunun üzerine.
22:39Ama bunun arkasındaki neden aslında sen evdesin, senin işin.
22:43Sen bunu yapacaksın ve sen benden bugün bunu istersen, yarın başka bir şey istersin.
22:48Öbür gün başka bir şey istersin.
22:49Ne vaktini ne de duygusal emeğini burada...
22:52Kolaylaştırmayacağım.
22:53...bu sana kazandırmayacağım.
22:54Emeğini kolaylaştırmayacağım.
22:55Orada karar verici olma gücünü bırakmak istemiyorlar.
22:59Yani robot verip kadına kendi vaktiyle ne yapacağı alanını tanımak istemiyorlar erkekler.
23:05Ve sonra hakikaten robot süpürgeyi karısının yerine koyup onunla sohbet ediyor olması da gerçekten ne kadar kendi dünyasında o kadını
23:13küçülte, küçülte, küçülte bir süpürgeye sığdırabildiğini görüyoruz.
23:17Yani hayatında çok büyük bir boşluk oluşuyor.
23:20Hiçbir şeye de derman olmuyor aslında bu.
23:22Gelelim dizinin en bam teline.
23:25Meryem diyor ki son sahnede ki bence en etkili sahnelerden bir tanesiydi az önce söylediğim gibi.
23:31Nasıl bu hale geldik?
23:32Bu iş nasıl buralara geldi?
23:34En çok da bizim insanımıza yazık.
23:36Bu yalnızlık, bu birbirinin acısını görememe, görse bile dile getirememe, görse bile bir şey yapamama.
23:44O yüzden bütün bu ruh halinin kendisinin kestiği bütün toplumsal kesimler bugünkü Türkiye açısından bize ne söylüyor?
23:53Tabii Meryem'in bütün toplumun sözcüsü haline gelmesi son sahnede bence en büyük hem başarı, hem çelişki, hem zorlayıcı, hem
24:01duygulandırıcı bir sahne.
24:03Dediğim gibi başörtülü, muhafazakar bir kadın olarak görülüyor bir taraftan.
24:07İşte alt sınıflardan gelen, temizliğe giden bir kadın olarak görülüyor diğer taraftan.
24:12Çok profesyonel hayatı, onun kurallarını, kodlarını bilmeyen bir kadın olarak.
24:17Bir tarafıyla cahil bir kadın, bir tarafıyla çok duyarlı ve toplumun tamamını okuma becerisi olan bir genç kadın olarak görüyoruz
24:27onu.
24:27Dolayısıyla bütün zayıflıklarımızla bizi temsil ediyor.
24:31Güçlü taraflarımızla da aslında bu hayatı okumak, durduğu yerde,
24:35hani öylesine o sokaktan geçip giden o kadının, hayatta hani bir CV'si olmamış bir kadının aslında bizi, Türkiye'yi, toplumu
24:43yaşadığımızı en derininden anlayabilmesi, anlatabilmesi bence bizi çok etkiledi.
24:49O yüzden güçlü bir temsil diyorsunuz değil mi?
24:52Çok güçlü, yoğun, güçlü bir temsil.
24:55Yine kendi paradoksları, çelişkileri olan, bazen insanların onunla özdeşleşmek istemediği bir karakter ama onu bence yine de çoğunluk sevdi.
25:04Bir çay kahve içmek isteriz sanki Meryem'le illaki.
25:09Ya da gerçekten biz nasıl bu hale geldik cümlesini hepimiz kullanırız yani ve Meryem bunu telaffuz etti.
25:17Evet, iş bambaşka bir yere gitti.
25:19İş buralara nasıl geldi, bambaşka bir yere gitti.
25:22Ama yine de Meryem'in bunu söylemesi Türkiye'ye dair bir umut söylemiyor mu sizce?
25:30Burada aslında Berkun Oya tıpkı çözümleri de bize bıraktığı gibi umut etmenin yollarını da bize bırakmış.
25:36Öncelikle o hıçkıra hıçkıra, o içli ağlama ve her şeyin böyle hepimizin çok iyi anlayacağı şekilde ima edildiği bir konuşma
25:44yapması aslında kolektif olarak ne yaşadığımızı bize anlatmış ol.
25:48Tek başına bu mut kaynağı mıdır bilmiyorum ama bu duyguyla ne yapacağımız, bir sonraki aşamada ne yapacağımız, bu duygunun kolektifliğini
25:57bir güce dönüştürüp dönüştüremeyeceğimiz yine ucu açık bir soru aslında hala burada.
26:02Ben aslında ona şu bağlamda da sormak istedim.
26:06Şimdi Meryem'in toplumun en geniş kesimlerini temsil etmesi yani sınıfsal olarak işte geldiği yer olarak yani Türkiye toplumunun büyük
26:15bir kesimi yoksul.
26:16Hala cesaretli olan, hala konuşan, hala çözüm üretmeye çalışan, sorununa dair talepte bulunma kibrine hiç girmeyen yani çare arayan kendisini
26:29böyle de ifade eden ve bunu yaparken de herhangi bir kompleks duymayan bir kesimi büyük geniş kalabalıkları temsil ettiği için
26:38bir umut ifade etmiyor mu anlamında da sordum aslında.
26:41Evet bence bir umut ifade eder bu temsil açısından şu yani dediğim gibi o kolektif duygu, çaresizlik duygusu, eksiklik duygusu
26:52hani bu böyle gitmez hani Muzaffer de bir şey yapacak, Peri de bir şey yapacak.
26:56Ben de bir şey yapacağım ki ancak bir çözüm olacak duygusunu aslında orada anlatıyor Meryem.
27:02Yani bu hikayenin sözcüsü Peri olmuyor, bu hikayenin sözcüsü Meryem oluyor yani.
27:07Bu güçlü bir temsil dediğimiz gibi ve hani çok geniş kesimleri temsil ediyor.
27:12Şimdi Türkiye'nin gerçek sosyo-politik konjonktürüne gelirsek o geniş kesimler bugünkü iktidarı kurdular.
27:18Şimdi insanlardaki paradoks duygusu burada başlıyor.
27:21Çünkü bir tarafta gerçekten bir orta sınıf diyor ki hani siz oy verdiniz, siz büyüttünüz, siz geliştirdiniz, siz bu noktaya
27:29getirdiniz.
27:30E şimdi ağlamayın diyebiliyor.
27:32Diğer taraftan insanların aslında sosyal, politik, kültürel aidiyetleri çok farklı biçimlerde şekillenebilir.
27:39Ve sonra Meryem dediği gibi bambaşka bir yere gidebilir.
27:42Ve yine bu değişimle yani değişimin kendisi Meryem'i bir yere getirmiş.
27:46Bu çok kıymetli, çok önemli.
27:48Onun yaşadığı mağduriyetler, eksiklik duygusu, gözlemleri, insanlardan o duyguyu, düşünceyi, yoksunluk duygusunu alabiliyor olması.
27:57Yani çok geçirgen olması kendisinin aslında bir yerden bir yere hani daha mutlu, daha mutedil bir hayattan isyan eden bir
28:04hayata geliyor, geçecek ve bu onun içerisi içinde var.
28:08Hepimize de dokunabiliyor.
28:10Yani dolayısıyla da Peri'ye de, Muzaffer'e de, Peri'nin kocasına da, abisine de, yengesine de bir şey söylüyor
28:16Meryem.
28:17Yani bir, hatta abisi diyor ya ona negatif bastığıyla ilgili hani gelip de sorun çıkarma diyor, arıza çıkarma diyor.
28:24Yani aslında arıza çıkaran abisi böyle arıza bir tip biraz hani sevecen de olsa.
28:31Diğer taraftan Meryem nasıl bir arıza çıkarıyor?
28:34Gerçekleri söylüyor, yaşıyor, yaşadıklarımızı anlatıyor, hepimizin sözcüsü oluyor.
28:39Herkesi belki biraz kızdırıyor, biraz harekete geçiriyor.
28:42O harekete geçme, o kolektiflik, o özdeşleşme duygusunu işte ancak onu alıp başka bir yere götürürsek umut vaat edebileceğini düşünüyorum.
28:52Feyza Akın Erdem, çok teşekkürler.
28:55Ben teşekkür ederim.
28:55Bir başkadırla, biz de Türkiye'yi biraz konuştuk, anlamaya çalıştık.
29:00Evet, 24 takipçileri sohbetlerimize devam edeceğiz.
29:05Bir başkadırı bir de bu göze, bu sohbetin gözüyle de yorumlayın, değerlendirin istedik.
29:12Başka bir yayında görüşmek üzere, hoşçakalın.
29:42İzlediğiniz için teşekkür ederim.
29:42Bunun için teşekkür ederim.
29:42Abone olmayı, ona senayı unutmayın.
29:43Bir àlerin

Önerilen