- 2 hours ago
2026 | HD
Η ιστορία μιας πόλης ζωντανεύει μέσα από αφηγήσεις ανθρώπων και σπάνιο αρχειακό υλικό που συνδέει το παρελθόν με το σήμερα.
Η Ηγουμενίτσα παρουσιάζεται από ψαροχώρι σε σύγχρονη πόλη, με πολυπολιτισμική ιστορία, προσφυγικές ροές, λιμάνι, αθλητικά σωματεία και αρχιτεκτονική κληρονομιά.
Η ιστορία μιας πόλης ζωντανεύει μέσα από αφηγήσεις ανθρώπων και σπάνιο αρχειακό υλικό που συνδέει το παρελθόν με το σήμερα.
Η Ηγουμενίτσα παρουσιάζεται από ψαροχώρι σε σύγχρονη πόλη, με πολυπολιτισμική ιστορία, προσφυγικές ροές, λιμάνι, αθλητικά σωματεία και αρχιτεκτονική κληρονομιά.
Category
📚
LearningTranscript
00:12Υπότιτλοι AUTHORWAVE
00:39Υπότιτλοι AUTHORWAVE
01:24Υπότιτλοι AUTHORWAVE
01:47Υπότιτλοι AUTHORWAVE
02:05Υπότιτλοι AUTHORWAVE
02:08Υπότιτλοι AUTHORWAVE
02:22Υπότιτλοι AUTHORWAVE
02:24Ανακαλύπτουν τη σημασία του
02:26και γι' αυτό το λόγο θέλουν να χτίσουν μια πόλη την οποία έχουν ονομάσει Ρεσατιέ.
02:33Ρεσατιέ είναι προς τιμή του Σουλτάνου Ρεσάτ εκείνη την περίοδο.
02:37Υπάρχει ένας μεγάλος οικισμός στην πλαγιά της σημερινής Ιγουμενίτσας
02:41που το λέγανε γράβα που σημαίνει στα αρβανίτικα σπηλιά.
02:46Αυτό είναι ένας μεγάλος οικισμός που σύμφωνα με τους ιστορικούς έχει εκμουσουλμανιστεί το 1715
02:54και έκτοτε είναι ένα από τα πολλά χωριά της περιοχής που τα ονομάζουμε χωριά στα οποία κατοικούν οι τσάμιδες.
03:17Στον κόλπο της Ιγουμενίτσας δεσπόζει ο λόφος όπου σήμερα βρίσκεται το κάστρο.
03:23Άγνωστο σε πολλούς γιατί πρόσφατα αναδείχθηκε.
03:26Το κάστρο θεωρώ ότι κατοικήθηκε από τα ελληνιστικά χρόνια.
03:31Δεν έχουμε ευρήματα από τότε βέβαια.
03:34Συνέχισε να είναι μια οχηρή θέση και στα ρωμαϊκά χρόνια.
03:39Αλλά αυτό που γνωρίζουμε σήμερα, αυτή την εικόνα μάλλον που έχουμε σήμερα για το κάστρο
03:45μας την έχει δώσει κυρίως η Οθωμανική περίοδος.
03:48Το κάστρο αυτό ξαναχτίστηκε από τους ενετούς όταν κατέλαβαν την περιοχή
03:53και οχυρώθηκε με πύργους.
03:57Έρχεται ο Λίπασάς στα τέλη του 18ου αιώνα.
04:00Ξαναχτίζει αυτό το κάστρο γιατί θεώρησε ότι η θέση του είναι κέρια για να ελέγχει τον κόλπο.
04:06Και αυτή την εικόνα που έχουμε σήμερα θεωρώ ότι είναι από τα Οθωμανικά χρόνια
04:11με ελάχιστα παλαιότερα κατάλοιπα στο κάστρο.
04:15Μετά το 1540, όταν κατέλαβαν οι Οθωμανοί την πόλη από τους ενετούς,
04:22καταλαβαίνουν τη σημασία του, ξαναοχυρώνουν το κάστρο
04:25και δημιουργούν ένα λιμάνι ασφαλές.
04:29Και έρχεται ο Λίπασάς στα τέλη του 18ου αιώνα
04:32και καταλαβαίνει τη σημασία αυτού του χώρου.
04:35Και για να ελιμενίζονται πλοία, και για την ασφάλεια,
04:38και για τους ανέμους και για όλα. Δηλαδή είναι ένα λιμάνι πάρα πολύ ασφαλές.
04:42Έχει δύο-τρία μεγάλα κέντρα στην περιοχή
04:46που είναι κυρίως τα οποία κατοικούν τσάμιδες,
04:49μουσουλμάνοι δηλαδή, αρβανιτόφωνοι,
04:52και αυτά τα κέντρα είναι το Μαργαρίτι και η Παραμυθιά.
04:56Υπάρχουν χωριά μυκτά, που ίσως είναι και τα περισσότερα,
05:00και υπάρχουν χωριά χριστιανικά και περιοχές, όπως είναι η Σαγιάδα,
05:05στα οποία μιλούν καθαρά ελληνικά.
05:08Η περιοχή, λοιπόν, είναι ένα μοσαϊκό,
05:11που περίπου ο πληθυσμός είναι μοιρασμένος
05:14ανάμεσα σε χριστιανούς και σε μουσουλμάνους.
05:17Υπάρχει μια ελληνική παρουσία,
05:19με ένα προξενικό κατάστημα από το 1860,
05:22και η γουμένης, ουσιαστικά, αποτελείται εκείνη την εποχή
05:24από ένα τέλωνίο, κάποια σπηριές τα οποία διαμένουν δημόσιοι πάλι
05:28και δεν υπάρχει, ουσιαστικά, πληθυσμός.
05:30Η περιοχή, πλέον η πόλη, ας το πούμε έτσι,
05:33ή το πρόπλασμα αυτό της πόλης,
05:35απελευθερώνεται λίγους μήνες μετά την ένταξη των Βαλκανικών πολέμων
05:39και εντάσσεται στο ελληνικό κράτος.
05:42Αλλά βέβαια υπάρχουν πάρα πολλά προβλήματα.
05:44Έχουμε έναν μεικτό πληθυσμό χριστιανών και μουσουλμάνων.
05:47Έχουμε ένα πληθυσμό, ο οποίος έχει να αντιμετωπίσει
05:50καινούργιες προκλήσεις, όπως θερεπεί να στρατευθεί.
05:53Μέχρι τότε μόνο οι Αλβάνοι μουσουλμάνοι
05:56και υπηρετούσαν στον Οθωμανικό στρατό
05:58και καταβάσαν ως άτακτη.
05:59Αυτή είναι μια πρώτη πρόκληση.
06:00Έχουμε την πρόκληση του να εθνικοποιηθεί ο πληθυσμός,
06:03ο οποίος ήταν καταβάσει αρβανιτόφωνος.
06:06Έχουμε την πρόκληση του να δημιουργηθούν δομές
06:09οι οποίες δεν υπάρχουν.
06:10Τότε σχολεία, δρόμοι, γεωρίς το καθεξής.
06:13Έχουμε την πρόκληση του να καταπολεμήσει το κράτος τη ληστεία,
06:16η οποία ήταν πάρα πολύ διαδεδομένη.
06:18Την ελονοσία, η οποία ήταν και αυτή πάρα πολύ διαδεδομένη.
06:21Οπότε έχουμε την εγκατάσταση των κρατικών θεσμών
06:23με τη μορφή της χωροφυλακής,
06:24με τη μορφή δημοσίων υπαλλήλων.
06:26Είναι γενικότερα μια άγρια περιοχή
06:28και είναι η άγρια δύση της Ελλάδας, κατά κάποιο τρόπο.
06:31Και φυσικά,
06:33αν και η παρανομία η ληστεία είναι η μεγαλύτερη πρόκληση
06:38που έχει να αντιμετωπίσει το κράτος,
06:40δεν είναι και η μοναδική.
06:41Το 1916 έχουμε τον εθνικό διχασμό.
06:44Η Ήπειρος, όπως και η υπόλοιπη Ελλάδα,
06:46πέφτει θύμα δοκιμασίας
06:48από τον αποκλεισμό των συμμάχων της Αντάντε.
06:50Έχουμε η φτώχεια,
06:52η οποία χαρακτηρίζει τον πληθυσμό,
06:54γίνεται ακόμα περισσότερη.
06:55Υπάρχει πολύ μεγάλη λήψη διατροφικών ειδών
06:57και η κατάσταση γύρω από τη ληστεία
07:00χειροτερεύει ακόμα περισσότερο.
07:11Υπότιτλοι AUTHORWAVE
07:41Οι κεντρικούς δρόμους της πόλης
07:43είναι 23 Φεβρουαρίου
07:45προς τιμή της μέρας
07:46που απελευθερώθηκε η Γουμενίτσα.
07:48Η απελευθέρωση της πόλης
07:50είχε σημαντικές συνέπειες.
07:53Κάποιοι κυρίως μουσουλμάνοι
07:54βλέποντας ότι η περιοχή
07:56θα περάσει στο ελληνικό κράτος
07:58άρχισαν σιγά σιγά να φεύγουν.
08:01Άλλοι με τη θέλησή τους,
08:03άλλοι πιο πολύ σμπρογμένοι
08:04από τους χριστιανούς
08:05και πήγαν σε διαφορά μέρη.
08:07Ενώ εκείνη την περίοδο
08:09ξέρουμε ότι η Γουμενίτσα,
08:12ο οικισμός, ο κεντρικός
08:13και η κράβα, πως είπαμε,
08:16αριθμεί περίπου 250 κατοίκους.
08:18Σιγά σιγά,
08:20μετά από την απελευθέρωση,
08:22ο αριθμός αυξάνεται.
08:24Για το λόγο αυτό,
08:25το 1919,
08:28για πρώτη φορά,
08:29συγκροτείται η κοινότητα
08:31η Γουμενίτσας.
08:32Όλη η περιοχή εδώ,
08:35από το Μάρτιο του 1917
08:37μέχρι και το Σεπτέμβρη του 1917,
08:40καταλαμβάνεται από τους Ιταλούς.
08:43Αυτό έχει σημαντικές συνέπειες
08:45στην περιοχή,
08:45διότι έχουμε πάλι ανακατατάξεις,
08:48επιστροφή των τσάμιδων
08:50και ενδεχόμενες μικροαιστίες
08:53και μικροσυράξεις.
08:54Από ό,τι δείχνουν τα αρχεία,
08:57φαίνεται ότι κεντρικό σχεδιασμό
08:59της ελληνικής κυβέρνησης
09:00είναι να συγκροτηθεί ξεχωριστός νομός
09:02στην περιοχή
09:03και να φτιαχτεί ένα καινούργιο αστικό κέντρο,
09:07ένα νέο αστικό κέντρο.
09:08Αυτό είναι η Γουμενίτσα,
09:09γιατί βλέπουμε σιγά-σιγά
09:11η Γουμενίτσα αποκτά το 1916
09:14ειρηνοδικείο
09:15και αστυνομική διεύθυνση.
09:17Επίσης, η ελληνική κυβέρνηση
09:19καταλαβαίνει τη σημασία του χώρου
09:21και αρχίζει να δημιουργεί ένα λιμάνι
09:24που βλέπει προς τη Δύση.
09:25Η πρόθεση της ελληνικής κυβέρνησης
09:27και των ελληνικών αρχών
09:29είναι να φέρουν πάρα πολλούς πρόσφυγες
09:31έχοντας κατά νου
09:33ότι οι τσάμιδες θα φύγουν
09:34και ότι στη θέση τους θα έρθουν
09:36οι μικρασίαντες πρόσφυγες.
09:38Και φυσικά τότε το ελληνικό κράτος
09:40αναλαμβάνει αποκατάστασεις στους πρόσφυγες.
09:42Το κάνει αυτό διαμοιράζοντας την περιουσία των μοναστηριών,
09:45σπάζοντας τη μεγάλη γεωκτησία.
09:46Στην περιοχή της Γουμενίτσας,
09:56αντίθετα δημιουργεί μεγάλη πικρία
09:57ανάμεσα στο μουσουλμανικό πληθυσμό
09:59ο οποίος θεωρεί ότι αδικήθηκε από το ελληνικό κράτος
10:02και ο οποίος θεωρεί σιγά σιγά
10:04τον εαυτό του ξένο σώμα.
10:06Άρα, οι αρχές οι ελληνικές
10:08υπολογίζουν ότι μεγάλος αριθμός
10:11αν όχι όλοι,
10:12από τις περίπου 20.000 θα φύγουν
10:14με την ανταλλαγή των πληθυσμών
10:16και στη θέση τους θα έρθουν
10:18οι μικρασιάτες πρόσφυγες.
10:19Εκτιμάται ότι το πρώτο διάστημα
10:22στην περιοχή έχουμε τουλάχιστον
10:245.000 μικρασιάτες πρόσφυγες
10:27που είναι πολύ μεγάλος αριθμός
10:29για τα τοπικά δεδομένα.
10:31Για το λόγο αυτό,
10:33από το 1926,
10:35στη δικτατορία του Πάγκαλου,
10:37αλλάζουμε πολιτική
10:38και αποφασίζεται
10:40οι τσάμιδες να μείνουν
10:43στην περιοχή.
10:44Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα
10:46οι ελληνικές αρχές να αποφασίσουν
10:48να μην ας μικρός πληθυσμός
10:50μικρασιατών στην περιοχή
10:52και οι περισσότεροι να πάνε
10:55κυρίως στη Μακεδονία.
10:57Η έλευση των μικρασιατών
10:58δημιουργεί πολλές τριβές
11:00ανάμεσα στους ντόπιους,
11:02τους κατοίκους
11:03και τους τσάμιδες και τους μικρασιάτες.
11:06Έχουμε πάρα πολλά επεισόδια
11:08και πολλές συγκρούσεις
11:09στην περιοχή της Ιγουμείτσας
11:11και στα γύρω χωριά.
11:13Οι μικρασιάτες είναι τουρκόφωνοι,
11:15οι ντόπιοι είναι ελληνόφωνοι
11:17και κάποιοι τσάμιδες, όχι όλοι,
11:19περισσότεροι μιλάνε καλά ελληνικά
11:21αλλά κάποιοι ιδιαίτερα οι γυναίκες
11:23δεν μιλάνε καν ελληνικά.
11:25Άρα έχουμε ένα πρόβλημα συνεννόησης
11:28και κυρίως συγκρούσεων
11:30γιατί διεκδικούν πολύ στοιχειώδη πράγματα
11:32όπως είναι η στέγη
11:34και η τροφή.
11:35Σιγά σιγά επέρχεται μία
11:37ησυχία στην περιοχή
11:40και αυτό έχει σαν αποτέλεσμα
11:42η Γουμενίτσα σαν ανερχόμενο
11:44λιμάνικε αστοπούμαστικό κέντρο
11:47να προσελκύσει
11:48τους πρώτους πληθυσμούς
11:49και έχουμε και τους πρώτους κτηνοτρόφους
11:52βλάχους που έρχονται
11:54στην περιοχή και αυτοί είναι οι ομάδες
11:56που καθίσταται.
11:58Μέχρι και σήμερα έχουμε σημαντικό
12:00αριθμό βλάχων οι οποίοι στην πορεία
12:02αυξάνουν. Πολλοί γνωστές
12:04οικογένειες, κάποια
12:06από τους οποίους έμελε να γίνουν
12:07δήμαρχοι, βουλευτές και τα λοιπά.
12:10Έχουμε δύο σημαντικές οικογένειες
12:12τους Μπεζέους και τους Πιτουλαίους
12:15οι οποίοι από τη δεκαετία του 1920
12:18έχουν παρουσία.
12:42Η Γουμενίτσα κατοικείται από
12:48κάποιες οικογένειες ψαράδων
12:50οι οποίοι είχαν έρθει ήττα από τη Λευκή Μύτε
12:52ήττα από τους Απαξούς.
12:54Ακόμα υπάρχουν απόγονοι εδώ,
12:56Μιχαλάδες και λοιπά που ασχολούνταν
12:58με την Αλληλεία και είχαν ανοίξει
13:00μικρά καφενεία στην Γουμενίτσα
13:02η οποία λειτουργούσε και σαν μαρίνα
13:06ερχόμενα προϊόντα από αλλού.
13:08Κάποια στιγμή η οικογένεια των Πιτουλαίων
13:11η οποία ενεργοποιείται στην Αλβανία
13:13ψηλά στην Αλβανία
13:15ήρθε σε αντίθεση με το καθεστώς
13:17που υπήρξε
13:18και φύγανε μαζί με τα πρόβατα
13:22που είχανε
13:22είχαν τσελιγκάτο
13:25και ήρθανε και εγκαταστάθηκαν
13:27στην Ηγουμενίτσα.
13:29Αυτό έγινε κοντά στο 20.
13:32Μπαίνοντας στην Ηγουμενίτσα
13:33μεριά των Ιωαννίνων
13:34είχαν στήσει τα κονάκια
13:35και εκεί ήταν η οικογένεια
13:37η οποία ήταν πατρογονική.
13:40Υπήρχε ο Δημήτρης Οπιτούλης
13:41που ήταν ο αρχηγός
13:43των τεσσάρων αδελφών
13:45του Χρήστου, του Ντίνα, του Θωμά και του Γιώργη.
13:48Τις αδελφές τότε, ξέρετε, δεν τις υπολογίζανε.
13:50Ήταν απλά για να τις παντρέψουν, δίνανε την πρίκα και τελείωνε.
13:53Και το καλοκαίρι
13:54ανέβαιναν στα κονάκια που είχαν στο γράμμο.
13:56Ήταν ένα πολύ ισχυρό τσελιγκάτο.
13:59Οικονομικά
14:00πολύ εύρωστη οικογένεια.
14:02Γιατί εκείνη την εποχή ασχολούταν με το εμπόριο
14:04με το μαλλί, με το κρέας.
14:06Κάποια στιγμή
14:08ήρθαν σε συνεννόηση με έναν
14:10που είχε τυροκομεία
14:12και πούλησε
14:14τα τυροκομεία
14:15στους γόνους του Πιτούλης, στους παππούδες μου
14:18και έτσι αναπτύχθηκε η οικογένεια
14:20σε όλο το εύρος της Ελλάδας
14:22και περισσότερο στην Αθήνα.
14:24Η Γουμενίτσα ήταν το επίνιος
14:26που από εδώ ξεκίναγε η οικογένεια.
14:29Ερχόμενος τότε ο Χρήστος
14:32και αφού τα προηγούμενα χρόνια
14:34από μια βεντέτα
14:35είχαν σκοτώσει τον πατέρα του στο γράμμο
14:38γιατί εκεί ήταν στα χημαδιά το καλοκαίρι
14:40ανέλαβε ο Χρήστος ο Πιτούλης
14:42αρχηγός της οικογένειας
14:43αποφάσισε να
14:45η οικογένεια να αλλάξει μορφή
14:47από το τσελιγκάτο, από τη ζωή, την ομαδική
14:50τη βλάκικη γιατί είμαστε βλάχιστοι
14:52για τα αγωγή
14:53και τότε που πήρε την απόφαση
14:56για τα αγόρια να πάνε να σπουδάσουν
14:57και οι κοπέλες να πάνε στις καλόγριες
15:00ξεκίνησε να φτιάξει και το σπίτι
15:02στην Ηγουμενίτσα
15:03το αρχοντικό τόμπι του Λεών
15:05το οποίο αξίζει να μνημονευθεί
15:08ότι έφτανε από το δάσος, το περιαστικό
15:11μέχρι τη θάλασσα
15:12μαζί με τους κήπους
15:13φτιάχτηκε ανάμεσα από το 1924
15:15το 1930
15:16και από τότε η οικογένεια εξελίχθηκε
15:19σε οικογένεια αστική
15:21και σταμάτησε τελείως
15:24η ζωή την οποία έκανε με τα πρόβατα
15:26και με τις μετακινήσεις
15:27στις σκέψεις τους ήταν έναν κάτι πολύ επιβλητικό
15:30στην τότε Ηγουμενίτσα των
15:31ξακοσίων κατοίκων
15:33και φέρανε αρχιτέκτονα από την Κέρκυρα
15:35γιατί η Κέρκυρα τότε
15:37αποτελούσε μία εξαίρεση
15:39στον ελληλαδικό χώρο
15:40από την κουλτούρα, από τη βενετσάνικη κουλτούρα
15:43και λοιπά που υπήρχε
15:44και όπως βλέπετε έχει επηρεαστεί
15:47και από την ελληνική αρχιτεκτονική
15:49με τους κείονες που έχει και λοιπά
15:51αλλά και πάρα πολύ
15:52με τον πολιτισμό της Δυτικής Ευρώπης
15:55εκείνης εποχής και την κουλτούρα
15:57στην αρχιτεκτονική που υπήρχε
15:59και η πρώτη κατοικία που είχαν οι δημόσιοι υπάλληλοι
16:01οι οποίοι ήρθαν στην Ηγουμενίτσα
16:03για να δουλέψουνε
16:04ήταν το αρχοντικό το οποίο το έδωσε
16:07ο Χρήστος Οπιτούλης στους υπαλλήλους
16:09η οικογένεια μεταφέρθηκε
16:10στο ημοιπόγειο, στο ισόγειο
16:13όπως φαίνεται σήμερα
16:14και οι δημόσιοι υπάλληλοι μάναν στο υπόλοιπο κτίριο
16:16μέχρι να ολοκληρωθούν οι παρεμβάσεις
16:18που έκανε το ελληνικό κράτος για να μπορέσουν αυτοί να στεγαστούν
16:21Είναι γεγονός ότι
16:23επειδή η Ηγουμενίτσα ήταν μια πόλη
16:25που φτιάχτηκε
16:27στην ουσία και επιβλήθηκε
16:29ως πρωτεύουσα της
16:31Θεσπρωτείας έναντι κυρίως
16:33της παραμυθιάς που ήταν
16:34ιστορική πόλη της περιοχής
16:37έπρεπε
16:38να στελεχωθούν
16:40οι νεοειδρυθείς τότε
16:42υπηρεσίες από ανθρώπινο δυναμικό
16:45αξιόλογο
16:46Εννοείται ότι στην περιοχή δεν υπήρχε
16:49αυτό το ανθρώπινο δυναμικό
16:51ή αν υπήρχε
16:52ασχολήθηκε με πολύ χαμηλών
16:55βαθμίδων ευθύνες και αρμοδιότητες
16:58Άρα υπήρχε ανάγκη
17:00να έρθει προσωπικό από αλλού
17:02έμπειρο
17:03Η εικόνα που έχω είναι ότι
17:05οι υπάλληλοι αυτοί
17:06είχαν ένα μεγάλο κύρος
17:08στην τοπική κοινωνία
17:10και η προέλευσή τους από άλλες περιοχές
17:13αλλά και η μόρφωσή τους
17:14αποτέλεσαν στοιχεία που τους περιέβαλαν
17:17με έναν ιδιαίτερο σεβασμό
17:20από την τοπική κοινωνία
17:21Δεν είναι τυχαίο
17:23άλλωστε θα σας πω εδώ
17:24ότι ένας από τους βουλευτές
17:27της περιοχής για πάρα πολλά χρόνια
17:30ο στράτης ο Αθανασάκος
17:31είχε έρθει στην περιοχή
17:33ως δημόσιος υπάλληλος
17:35και εξελίχθηκε να αντιπροσωπεύει
17:37την περιοχή μας
17:38στη Βουλή για πάρα πολλά χρόνια
17:40Όσο μεγαλώνει η πόλη και φτάνει
17:42περίπου τους 500 κατοίκους το 1928
17:46φτιάχονται υπηρεσίες
17:49πέρα από τα φτιάχονται δικαστηρία
17:52υπάρχει αστυνομική διεύθυνση
17:53και σιγά σιγά υπάρχουν κάποιες υποτυπώδεις λιμενικές αρχές
17:58Δημιουργούνται σχολεία
17:59δημιουργείται ένα υποτυπώδας έστω οδικό δίκτυο
18:02αλλά δημιουργείται και μια υποτυπώδης μεσέα τάξη
18:05η ένταξη της περιοχής στο ελληνικό κράτος
18:08το έθνος κράτος δεν αλλάζει ιδιαίτερα πολλά πράγματα
18:11και αυτό θα έχει επιπτώσεις
18:13πολύ σημαντικότητας επιπτώσεις αργότερα
18:45Πραγματικά σε σχέση με τον πληθυσμό της Ιγουμενίτσας
18:48ο αριθμός των εφημερίδων που κατά καιρούς έχουν κυκλοφορήσει
18:51είναι εντυπωσιακός
18:53η απαρχή του έντυπου τύπου στην περιοχή
18:57μπορεί να εντοπιστεί στη δεκαετία του 30
18:59όταν στην γειτονική πόλη στους φιλιάτες
19:04εκδόθηκαν οι πρώτες εφημερίδες
19:06τα νέα των φιλιατών και η θεσπρωτεία
19:09ακολούθησε η εφημερίδα πανθεσπρωτική
19:12για να κλείσει έτσι η πρώτη φάση θα λέγαμε
19:15του τοπικού τύπου
19:17και στη συνέχεια με τα πολεμικά
19:19είχαμε μια περαιτέρω άνθηση του φαινομένου αυτού
19:23με εφημερίδες όπως τα θεσπρωτικά νέα
19:26το ελεύθερο βήμα, τα εθνικά νέα
19:30και τη θεσπρωτική ιδρυτής της οποίας ήταν ο παππούς μου
19:34ο οποίος μετά από μια πολύ μακρά θητεία
19:39στους αγροτικούς συνεταιρισμούς
19:41ήταν ο ιδρυτής των αγροτικών συνεταιρισμών
19:44εντόπισε την ανάγκη δημιουργίας
19:47ενός μέσου επικοινωνίας
19:49εφημερίδας όπως ήταν τότε
19:50το πλέον συνηθισμένο μέσο
19:53ακριβώς για να προβάλλει και να διεκδικείς
19:57ακόμα πιο έντονα τα αιτήματα του αγροτικού κόσμου
19:59αλλά και γενικότερα της θεσπρωτικής κοινωνίας
20:02οι γράφοντες ήταν αριστέχνες
20:06ήταν άνθρωποι που είχαν μια μόρφωση
20:11κυρίως εκπαιδευτικοί, δάσκαλοι, καθηγητές
20:13πολλοί δικηγόροι
20:15και βεβαίως υπήρχαν και έκτακτοι συνεργάτες
20:19είτε από την Οικουμενίτσα
20:20είτε από άλλες πόλεις της Ελλάδας
20:22από Γιάνναν και ακόμα από Αθήνα
20:24και όλα αυτά όχι μόνο στην εφημερίδα θεσπρωτική
20:26αλλά και στις άλλες εφημερίδες
20:28υπό την επιμέλεια ενός ή δύο ανθρώπων
20:32που είτε είχαν σπουδάσει δημοσιογραφία
20:35όπως για παρρίσμα τους χάρη ο πατέρας μου
20:36που μετά τον παππού μου ανέλαβε την διεύθυνση της θεσπρωτικής
20:41είτε είχαν εμπειρικά εντρυφίσει στο επάγγελμα
20:45θα έλεγα λοιπόν ότι ήταν ένα μεικτό σύστημα επαγγελματιών
20:50και εθελοντών, ερασιτεχνών
20:52που εμπλούτιζαν όμως με τον ενθουσιασμό
20:55και το μεράκι τους
20:58την καθημερινή ύλη της κάθε εφημερίδας
21:00Θεσπρωτικά νέα 1 Ιουνίου 1961
21:03ο καντιλανάφτης
21:05εις την πύλων καλαμών
21:06ο κύριος Ηλίας Καραμπάτσος
21:08είπε σε ένα καφενείο
21:10ότι ο κύριος Καραμανλής δεν κάνει ούτε για καντιλανάφτης
21:13εμεινήθη για τούτο
21:14και το πλημελιωδικείον καλαμών
21:16τον ηθώσεν διότι οι φράσεις του
21:18απετέλει υποκειμενικήν κρίσιν
21:20περί των ικανοτήτων του κυρίου Καραμανλή
21:22και οχι περίβρισεν της αρχής
21:24ως εδώ υπήρξεν τυχερός
21:26αλλά τον εμεινήσεν ο καντιλανάφτης
21:28της ενορίας του διότι εθεώρησεν
21:30το επάγγελμά του υποτιμητικών
21:32τόσον ώστε να μην μπορεί να το ασκήσει
21:34ούτε ο κύριος Καραμανλής
21:35που είναι και πρωθυπουργός
21:37δεν ξέρουμε πως θα ξεμπλέξει ο κύριος Καραμπάτσος
21:39διότι ο καντιλανάφτης έχει δίκαιο
22:02Τέλη του 1936
22:05με τη δικτατορία του Μεταξά
22:08αποφασίζεται η Θεσπρωτεία
22:10να γίνει ξεχωριστός νομός
22:12με αποτέλεσμα σε μία δεκαετία
22:15ο πληθυσμός της Ιγουμενίτσας
22:18να περάσει από τους 520 που ήταν
22:201928
22:22να φτάσουν σε 10 χρόνια
22:24τους 1400 κατοίκους
22:26δηλαδή από ένα ψεροχώρι
22:28περάσαμε σε ένα μικρό αστικό οικισμό
22:31βέβαια υπάρχει
22:32μια ιδιαίτερη δυσπιστή απέναντι στις μειονότητες
22:35η γλώσσα, η αλβανίτικη γλώσσα
22:37γίνεται ας πούμε
22:38το μήλο της Σέριδος
22:39οι ανθρωποι, οι οποίοι την ομιλούν
22:41αλλά και ιδιαίτερα οι αλόφωνοι πληθυσμοί στοχοποιούνται
22:43από το μεταξικό καθεστώς
22:45όπως στοχοποιούνται εξάλλου και σε όλη την υπόλοιπη Ελλάδα
22:48λαμβάνονται μέτρα εναντίον τους
22:50το οποίο τους περιορίζουν ακόμα περισσότερο
22:52οικονομικά και πολιτικά
22:54οι ανθρωποι, οι οποίοι πλέον αισθάνονται
22:55αδικημένοι, παραγκονισμένοι
22:58πλέον εστερνίζονται στην περίπτωση της πρωτίας
23:00στον αλβανικό εθνικισμό
23:01και πιστεύω ότι η ένταξή τους σε ένα μεγαλύτερο αλβανικό κράτος
23:05ίσως θα τους βοηθήσει να ξεφύγουν
23:06από αυτή την περιθωριοποίηση
23:22Μετά την 28η Οκτωβρίου
23:24και την κήρυξη του πολέμου στην Ελλάδα
23:27οι πρώτοι Ιταλοί την επόμενη μέρα
23:30διασκίζουν την αθασπρωτεία
23:33περνάνε από τη Σαγιάδα
23:34και προχωρούν προς την Ιγουμενίτσα
23:37Η κατάληψη της Ιγουμενίτσας έχει συνέπειες
23:40με την έννοια ότι κοντά στους Ιταλούς
23:42είναι ένα σημαντικό μέρος
23:44όχι όλοι
23:45γιατί η εικόνα που έχουμε
23:46είναι ότι όλοι οι τσάμιδες
23:48συντάχθηκαν με τους Ιταλούς
23:50δεν ισχύει αυτό
23:51σημαντικός όμως αριθμός
23:53συντάσσεται με τους Ιταλούς
23:55Οι Ιταλικές δυνάμεις
23:56οι οποίες συμπεριλαμβάνουν
23:58και έναν αρκετά μεγάλο αριθμό
23:59αλβανώνε θελοντών
24:00κατά βάση πλατσικολόγων
24:02είναι ντόπιοι μουσουλμάνοι
24:04οι οποίοι είχαν εκπατριστεί
24:06και κάποιοι έρχονται από τα χωριά της
24:08νοτιοαλβανίας
24:09και ενώνονται με τους Ιταλούς
24:11όχι τόσο λόγο των εθνικιστικών τους
24:13πιστεύω αλλά βρίσκουν μια ευκαιρία
24:14να πλατσικολογήσουν
24:16και να προσποριστούν
24:17μέσω της βίας
24:18Η αντίσταση όπως σε όλη την Ελλάδα
24:21ξύνεται μετά το 1943
24:24και ιδιαίτερα μετά της ειδικολόγησης των Ιταλών
24:27οπότε η Ελλάδα είναι υπό γερμανική κατοχή
24:32και όλη η περιοχή
24:33είναι αυτή τη φορά υπό τη διοίκηση των Γερμανών
24:36Οι τοπικές συγκρούσεις είναι κυρίως
24:40στην περιοχή από τον ΕΔΕΣ
24:42την αντιστασιακή οργάνωση του Ζέρβα
24:45έχουμε αρκετά σημαντικά τμήματα του ΕΑΜ
24:49στην περιοχή
24:49κυρίως στα προς τα Αλβανικά σύνορα
24:52και προς την Παραμυθιά
24:54Εδώ έχουμε αρκετά επεισόδια
24:56και αρκετές συγκρούσεις στην περιοχή
24:57και οι οποίες έχουν σημαντικές επιπτώσεις
25:00στις σχέσεις χριστιανών
25:02και μουσουλμάνων τσάμιδων
25:04είναι δύο
25:05η μία είναι η θανάτωση των 49 προκρήτων
25:08έξω από την Ιγουμέντσα στην Παραμυθιά
25:10γίνεται από τους Γερμανούς
25:13πολλοί κάτοικοι θεωρούν
25:15ότι πέτοιοι γι' αυτό
25:17είναι οι τσάμιδες
25:18για το λόγο αυτό υπάρχει μία όξυση
25:22στη συνέχεια προς τριβές κτλ
25:23το δεύτερο πολύ σημαντικό
25:26που αλλάζει τη ροή
25:28της περιοχής
25:29είναι η γνωστή στην περιοχή
25:31μάχη της Μενίνας
25:33η Μενίνα είναι ένα χωριό
25:35ανάμεσα στην Ιγουμέντσα και στα Γιάννα
25:37εκεί δόθηκε μία από τις πιο σημαντικές μάχες
25:40τον Αύγουστο του 1944
25:43όπου οι δυνάμεις του ΕΔΕΣ
25:47στελεχωμένες με κυρίως Βρετανούς, Άγγλους
25:51αλλά Νεοζηλανδούς κτλ
25:53στείνει καρτέρι στους Γερμανούς και στους τσάμιδες
25:58καταλήγει με την παράδοση σημαντικού αριθμού Γερμανών
26:02λένε ότι ήταν περίπου 250 συνολικά
26:06εκ των οποίους σημαντικός αριθμός Γερμανή και σημαντικός αριθμός τσάμιδων
26:11αρχίζει ένα σπυράλ, θα το έλεγα κυνηγητού των τσάμιδων
26:15ανεξάρτητα φταίγανε ή δεν φταίγανε
26:18με αποτέλεσμα να γίνουν πολλές εκαθαριστικές επιχειρήσεις
26:22σε όλη τη θεσπρωτεία
26:23αυτά γίνονται το 1944
26:25οπότε μετά από τη μάχη αυτή
26:27μεγάλος αριθμός των τσάμιδων
26:31φεύγει από την περιοχή
26:32και πάνε προς την Αλβανία
26:34διότι καταλαβαίνουν πια ότι
26:37μάλλον επίκειται η ήττα των Γερμανών
26:41η ολική αποχώρηση γίνεται το 1945
26:44όταν πια τα ελληνικά δικαστέρια
26:47ιδιαίτερα στα Γιάννενα
26:48θεωρούν ότι πολύ σημαντικός άριθμος
26:52στην περιοχή τσάμιδων
26:54οι επίσημες αρχές λένε για 1540 τσάμιδες
26:58θεωρούνται δοσύλλογοι
27:00άρα με την έννοια αυτή
27:02σύμμαχοι συνεργάντες των Γερμανών
27:05και με την έννοια αυτή
27:07απαλωτριώνται η περιουσία τους κτλ
27:09άρα δεν έχουν κανένα δικαίωμα
27:11ακόμα και αν επιστρέψω
27:13να έχουν δικαίωμα στην περιουσία τους
27:15έχει σημαντικό μια νέα περίοδος για την πόλη
27:18είναι χαρακτηριστικό
27:20ότι τρία χρόνια μετά
27:21το 1948
27:23συγκροτείται το πρώτο αθλητικό σωμαδείο
27:27της περιοχής
27:28το πιο παλιό
27:29ίσως και το πιο σημαντικό
27:31είναι ο Θασπρωτός
27:47Ποδόσφαιρο
27:48μόνο ποδοσφαιρικό τμήμα
27:49άρα οι Κυριακές
27:51για δεκαετίες
27:53από το 50, 60, 70
27:55ήταν ταυτισμένες
27:56στην Ιγουμενίτσα
27:57με τον Θεσπρωτό
27:58και μετά τον αγώνα
28:00ακολουθούσε και μια βόλτα
28:02ένα γλυκό
28:03ή ένας καφές
28:05στα πλατάνια
28:06στην παραλία της Ιγουμενίτσας
28:07Αναπτύσσεται ραγδαία η Ιγουμενίτσα
28:10το λιμάνι αποκτά μεγαλύτερη κίνηση
28:12και προς τη Δύση
28:14και προς την Κέρκυρα
28:15πολύ δημοφιλή τουριστικό προορισμό
28:17και από εκεί και πέρα
28:19γνωρίζει γεωμετρική ανάπτυξη η πόλη
28:21Η περιοχή έχει αλλάξει
28:22έχουμε νέους ανθρώπους
28:24νέα ήθη, νέες συνήθειες
28:25και ένα κράτος το οποίο έχει
28:27για πρώτη φορά τόσο ισχύρη παρουσία
28:29όχι διότι προσφέρει καντουσιαστικούς κατοίκους
28:32αλλά η παρουσία του
28:33περιορίζεται στην παρουσία των ενοπλών δυνάμεων
28:36της χωροφυλακής
28:37και της εισαγωγής
28:39μιας νέας αντίληψης
28:42περί του έθνους κράτους
28:43της λεγόμενης εθνικοφροσύνης
28:45η οποία πλέον χωρίζει τους κατοικούς
28:47σε καλούς και σε κακούς
28:48Η δεκαετία του 50 είναι σημαντική
28:50για την Ιγουμενίτσα
28:51παρόλο που δεν γίνονται συνταρακτικά πράγματα
28:53όπως σε όλη τη χώρα
28:54εδώ έχουμε μια σειρά από πράγματα
28:57που οδηγούν την πόλη
28:59να μεγαλώσει
29:00Ένα από αυτά είναι επιστροφή ανθρώπου
29:03που έχουν φύγει στην κατοχή
29:04και γυρνάνε πίσω
29:06Ένα δεύτερος αριθμός
29:08ένα μικρό κύμα
29:09είναι πολιτικοί πρόσφυγες
29:12που βρισκόταν σε χώρες
29:13τις πρώην σοσιαλιστικές
29:15που προέρχονται κυρίως από το Τζαμαντά
29:18και σιγά σιγά επιστρέφουν
29:20στην περιοχή
29:21κάποιοι από αυτούς
29:23εγκαθίστανται στην Ιγουμενίτσα
29:46Ένα άλλο κύμα
29:47έχουμε ανθρώπους
29:50κυρίως από την περιοχή των Ιωαννίνων
29:53και κυρίως από τα Μάστοροχώρια
29:55οι οποίοι έρχονται για διάφορους λόγους
29:57κυρίως όμως
29:58γιατί όντας τεχνίτες
30:00οι Ιγουμενίτσαν σε φάση ανοικοδόμησης
30:03άρα έρχονται να προσφέρουν
30:04τις υπηρεσίες τους
30:05και έχουμε και ένα τέταρτο κύμα
30:09κυρίως από την Κέρκυρα
30:10διότι μετά το 1955
30:13η επαφή με το νησί
30:14είναι πολύ πιο τακτική
30:16αρχικά με Μαούνες
30:17και μετά με Παντόφλες
30:19αυτό έχει σε ένα αποτέλεσμα
30:20πολλοί κερκυραίοι να έρθουν στην Ιγουμενίτσα
30:23η οποία βρίσκεται σε φάση ανάπτυξης
30:32Στην δεκαετία του 1950
30:34ένα πολύ σημαντικό γεγονός
30:36για πάρα πολλούς λόγους
30:37και για το κύρος της πόλης
30:40και για την αισθητική της
30:42αλλά και για τον τουρισμό
30:44φτιάχνεται το 1958
30:47το Μοτέλ Ξενία
30:48Σε αυτό το παιδικό παράδεισο
30:52όπου δεν είχαμε εποπτεία
30:54και δεν μας μεγαλώναμε σαν φυσικά γρήμια
30:57αλλά με ωραίο τρόπο
30:59ήρθε ο Κωνσταντινίδης ο Άρης
31:01σε αυτή την πολύ ταπεινή πόλη
31:04χαμηλά σπιτάκια
31:05με κήπους
31:07όχι μόνο κήπους
31:08με κότες, με κατσίκες
31:10έπαιξε στο σπίτι μου
31:11η μάνα μου είχε όλες οι γειτόνες σας
31:14με κήπους
31:14Λοιπόν, σε αυτή τη φυσική ζωγραφιά
31:18ήρθε ο Κωνσταντινίδης ο Άρης
31:20με εντολή του πανέξυπνου
31:21προφανώς και τότε Καραμαλή
31:23που έκανε τα ξενία
31:24και του είπε
31:25κάνε μου ένα ξενία στο χωριό
31:27που ήταν η γεγόμενη της
31:28και ξαχνικά στα μάτια μας
31:30στα παιδικά μάτια
31:31ορθώθηκε
31:32ένα λαμπρό ανθρώπινο
31:35κτίσμα
31:36μονόροφα, διόροφα
31:38με κάτι χρώματα
31:39πολύ παράξυνα
31:40με την εποχή
31:41βυσσινοί, μπλε, όχρες
31:43σαν πουλιά εξωτικά
31:45που έφυγαν από την Αφρική
31:48και εξετάθηκαν στη γουμπρίτσα
31:49κάτισαν
31:50και ρίζωσαν
31:51Δεν το έκαναμε συνειδητά
31:53αλλά μας
31:55έθελγε τόσο πολύ αυτή η εικόνα
31:58αυτών των χτισμάτων
32:00που θυμάμαι ότι
32:01δημιουργήσα ένα αισθητικό ρήγος
32:03διαπαιδαγώγησε ο Κωνσταντινίτης
32:06για τη σιωπή
32:07την πόλη
32:08Ήτανε για ένα σπουδαίο μάθημα
32:11αισθητικής ομορφιάς
32:14και
32:14τάση που τα περιέβαλε
32:16όλο αυτό το χώρο
32:17με πικροδάφνες
32:19ζερός, κόκκινες, άσπρες
32:20είχαμε ένα πρότυπο
32:23ανθρώπινης δράσεως
32:24είχαμε τη μαγική φύση
32:26αλλά ξαφνικά
32:27δίπλα στη φύση
32:28βλέπουμε και ένα ανθρώπινο έργο τέλειο
32:31ο Κωνσταντινίτης δοχεία ζωής
32:34τα χτίσματά του
32:35και θεωρούσε πολύ ευφίως
32:37ότι δεν πρέπει να επισκιάζει τη φύση το χτίσμα
32:40αλλά να χωνεύεται εντός της
32:42δυστυχώς η πόλη δεν τον άκουσε
32:44και τώρα η πόλη επισκιάζει τη φύση
32:46αν τον είχε ακούσει θα έχει κρατήσει
32:48και τα χρώματά του
32:49και το ύψος των χτίσματων
33:05Μια πανδησία γλωσσικής ανεκτικότητος
33:09Ακούγαμε στην αγορά
33:11αρβανίτικα, βλάχικα
33:12ιταλικά
33:13μπουργά από τη Μουργκάνα
33:15Συνεκώς από τα σέματα των ανθρώπων
33:17έδιναν πουλάκια γλωσσικά
33:19Κρατήθηκε όμως την πόλη
33:21από αυτήν την γλωσσική πανδησία
33:23ένα χιούμορ
33:25και μια καθαρή εφωνική εκφορά
33:28και ακούς συχνά μπυκνά από τους δημότες
33:30και χιούμορ και τρυφερότητα
33:32Αποκαλούν ένας τον άλλον
33:34μορκαμάρι, μορμανάρι
33:35Το ακούς πάρα πολύ συχνά
33:37από γυναίκες κυρίως
33:38Θα ήθελα να σταθώ όμως
33:39και σε μια προσπάθεια ιστορική για την περιοχή
33:42που έλαβε χώρα τη δεκαετία του 50
33:45όταν ο καθηγητής φυσικής αγωγής
33:49ο Μπίας
33:50διορίστηκε στην Οικουμενίτσα
33:52και έχοντας την ειδικότητα της κολύμβησης
33:57προσπάθησε να δημιουργήσει
33:58έναν κολυμβητικό σύλλογο
34:01σε μια παραθαλάσσια πόλη
34:02στην οποία όμως η σχέση με τη θάλασσα
34:05δεν ήταν αυτονόητη
34:06και αυταπόδεικτη
34:08Είχε μεγάλη επιτυχία
34:09Δεκάδες έφηβοι ακολούθησαν
34:12τον προπονητή
34:13και δημιούργησαν
34:15μια πρώτη μαγιά
34:17Δυστυχώς όμως έφυγε γρήγορα από την περιοχή μας
34:19και βέβαια εξελίχθηκε
34:21σε έναν πολύ πετυχημένο
34:23προπονητή κολύμβησης
34:25με πανελλήνιες διακρίσεις
34:27Στη δεκαετία εντοξείται το πιο σημαντικό γεγονός
34:30για την περιοχή
34:30η οποία κάνει εντύπωση
34:33και απασχολεί πάρα πολύ
34:35τον τοπικό τύπο
34:36είναι η σύνδεση με την Ιταλία
34:39Το 1960 έχουμε το πρώτο πλοίο
34:42ελληνόκτητο είναι το Εγνατία
34:44Το νέο Πορθμίον που είναι το μεγαλύτερο του είδους του
34:46έχει εκτόπισμα 4.500 τόνων
34:49και βίνεται να μεταφέρει ανέτως
34:51760 επιβάτας
34:53και 120 αυτοκίνητα
34:56Κατά την πρώτη ημέρα της δρομολογήσεως
34:58του Εγνατία
34:59σημαντικός αριθμός επιβατών και αυτοκινήτων
35:02μετεφέρθησαν από την Ελλάδα
35:03εις την Ιταλία
35:04Λίγους μήνες μετά το 1961
35:06έχουμε δεύτερο πλοίο στη γραμμή
35:09είναι το περίφηνο
35:10Άπια
35:11Το Εγνατία και το Άπια έχουν σημαδέψει
35:15τη ζωή της Ιγουμενίτσας
35:17γιατί ακριβώς μεταφέραν κόσμο
35:19φέρναν Ιταλούς
35:21και πολλοί Έλληνες, ντόπιοι και εμεί
35:23πήγαιναν στην Ιταλία
35:25Το κυματάκι αυτού του ταπεινού λιμανιού
35:28ήταν όλη η θάρσα της γης
35:30και νοεράθεξε τώρα είναι παντού
35:32δεν είχαμε ποτέ την έννοια του αποκλεισμού
35:34μόνο και μόνο επειδή έρχονταν αυτά τα καράβια
35:37τα κινητά ξενία
35:38και δεν νιώθαμε ότι κάπου πρέπει να πάμε αλλού
35:43είμαστε να είχαμε μια αυτάρκεια ποιητικής τάξεως
36:11ένα πολύ σημαντικό που αλλάζει την ισοή της περιοχής
36:14όχι τόσο της πόλης όσο των γύρω οικισμών
36:19είναι η μετανάστευση
36:21μετανάστευση υπάρχει από τη δεκαετία του 50
36:23είναι κυρίως υπερπόντια μέσω Κέρκυρας
36:27από τους ορεινούς χώρους, από τα ορεινά χωριά
36:30κυρίως αυτά που ήταν κοντά στο θέατρο του Εμφυλίου Πολέμου
36:34οι οποίοι πάνε στις Ηνωμένες Πολιτείες
36:36και οι λιγότεροι στην Αυστραλία
36:38στη δεκαετία του 60
36:40οι ρολεκτικά δεκάδες χιλιάδες
36:42πάνε με διάφορους τρόπους
36:44στη Γερμανία
36:45Παρά τις όποιες προσπάθειες λοιπόν
36:47το κύμα μετανάστευσης δεν μπορεί να αναστραφεί
36:49και ολόκληρες κοινότητες
36:51ακόμα και σχετικά εύπορες κοινότητες
36:54χωριά του κάμπου
36:55ουσιαστικά ερημώνονται από τους κατοίκους της
36:57Οι άντρες γυρίζουν μόνο τα καλοκαίρια
37:01και στις μεγάλες γιορτές
37:02η πλειοψηφία των κατοίκων είναι ηλικιωμένοι άνθρωποι
37:04γυναίκες και παιδιά
37:05Η κατάρρευση των σοσιαλιστικών καθεστώτων
37:07σημαίνει ότι για πρώτη φορά
37:08η θεσπρωτία η Γουμενίτσα
37:11όπως και ένα πολύ μεγάλο κομμάτι της Ελλάδας
37:13γίνεται χώρος υποδοχής μεταναστών
37:15και όχι εξαγωγής μεταναστών
37:16οπότε αυτό ουσιαστικά βοηθάει λίγο την υπεθρο
37:19και την αγροτική παραγωγή να συνέλθει
37:21από τα προβλήματα που είχε
37:23Ταυτόχρονα ο πόλεμος στην Κοσλαβία
37:25σημαίνει ότι το λιμάνι της Γουμενίτσας
37:27κερδίζει, έχει πολύ μεγαλύτερη σημασία
37:29και αυτό δημιουργεί σε μια απέκταση
37:31Οπότε έχουμε μια μεσαία τάξη
37:33και μια ανώτερη
37:35και μια, δεν θα μπορούσε να πει κανείς
37:37μεγαλαστική, αλλά μια ανώτερη μεσαία τάξη
37:39η οποία κερδίζει πάρα πολλά χρήματα
37:42πάρα πολύ γρήγορα και πάρα πολύ εύκολα
37:44Βέβαια αυτό αναστρέφει
37:46κατά κάποιο τρόπο
37:46ότι αυτή τη διαδικασία της ερημοποίησης
37:49της πόλης, ο πληθυσμός μένει
37:51υπάρχουν τρόποι για να κάνει κανείς χρήματα
37:53Οπότε η Γουμενίτσα κατά κάποιο τρόπο
37:55έτσι αποκτά ένα πιο έντονο ρόλο
37:58στο οικονομικό γίγνεστα της χώρας
38:00Είναι πλέον ένα μεγάλο λιμάνι
38:02το οποίο ανταγωνίζεται πάξια
38:03το λιμάνι της Πάτρας, το λιμάνι της Θεσσαλονίκης
38:05Είναι ένα λιμάνι το οποίο φέρνει χρήματα
38:07Είναι ένα λιμάνι το οποίο με την κατασκευή της Εγναντίας
38:10συνδέει την χώρα, ιδιαίτερα την βόρεια Ελλάδα
38:12με τις αγορές της Δυτικής Ευρώπης
38:14με την Ιταλία, τη Γερμανία και την Αυστρία
38:27Ο Συναμάς ήταν για την πόλη
38:29μια ότιση απίστευτα γρήγορη
38:32προς μια πιο καινούργια, πιο ενδιαφέρνουσας ζωής
38:37Ξανικά από το χωριό αυτό ενώθηκε
38:39πέρα από το Απία και το Γναντία τα καράδια
38:41ενώθηκε με τους συναμάδες
38:43με όλο τον κόσμο
38:44Με την γενικότερη ανάπτυξη του αθλητισμού στην Ελλάδα
38:48και στην περιοχή μας ήρθαν και άλλα αθλήματα
38:51το μπάσκετ και το βόλεϊ με το σύλλογο του Πρωτέα
38:54και βεβαίως κορυφαίο άθλημα
38:57όπως αναδείχθηκε τα τελευταία χρόνια η Κοπηλασία
39:00με τον Δημοτικό Ναυταθλητικό Όμιλο
39:03που είναι ο σύλλογος που αποτελεί θα έλεγα
39:07τον καλύτερο πρεσβευτή μας στον αθλητισμό
39:09καθώς έχει αναδείξει Ολυμπιονίκες
39:12Παγκόσμιους Πρωταθλητές
39:13Πανελληνιονίκες
39:14και άλλους αθλητές με μεγάλες επιτυχίες
39:37Οι μυρωδιές της πόλεως ήταν το φταφίκια
39:42γιατί εγώ είμαι ένα αντίπασμα στη θάλασσα τότε
39:44οι τράτες μύριζε ο σπάρος, ο γοβιός
39:48γεμάτα τα δίκτυα
39:50έτρωγε πάρα πολύ ψάρι πόλη
39:51δηλαδή έμουν πολλές τράτες
39:53ήταν γεμάτε θάλασσα με ψάρια
39:55θυμάμαι το «ΕΟΠ»
39:56ακούγαμε «ΕΟΠ»
39:57και έβγαινε έξω με ένα τεράστιο δίκτυο
40:00γεμάτα ψάρια
40:01και οι νοικοκυρές αμέσως να πάρουν ψάρια να κάνουν ψαρόσουπες
40:05Ήταν το μοτίβο της πόλης ψαρόσουπες τότε
40:08αλλά στις γειτονιές
40:09ήταν έντονα τα γλέντια εκ των ενόντων
40:12που ξαφνικά
40:14κάποιος
40:15του στελανε από το χωριό κάποιος κρασί που είχαν μπέλια
40:18το έλεγε στους γείτονες
40:20και έβαζαν ντομάτες, τυρί
40:23και το πέντε ποτήρι
40:25και πάντων σε ένα πεζούλι
40:26ερχόνταν οι γειτόνισσες και οι γείτονες
40:28και έπιναν
40:30το κρασί που ήρθε από το χωριό
40:32και τραγουδούσαν με το στόμα
40:34πολλά τραγουδία, δημοτικά με το στόμα
40:36τα ήξε, ήξερα τραγούδια
40:38και επίσης τραγούδια βρομολογικά
40:40και τώρα που το ανακαλώ λέω
40:43είναι δυνατόν
40:45τέτοιος ερωτισμός
40:46από το τραγούδι που έλεγαν
40:48θα τα χάσετε, πολύ ακραίο
40:51αυτή η γλωσσική
40:53πανεδεσία στην πόλη μου
40:55που είχε όλα αυτά τα λαϊκά
40:57τα λαϊκό τρόπα
40:58τα αρβανίτη καταβλάχικα
41:00αυτή η γλωσσική πανεδεσία
41:02ως προζογράφος, εγγραφέας που είμαι
41:03είναι μια από τις κύριες πηγές μου
41:05οι αναμνήσεις από την παιδική ηλικία
41:08έχουν να κάνουν κυρίως
41:10με την εικόνα της
41:12Οικουμενίτσας, οπτικές
41:14μια πόλη
41:18λιγότερο
41:19πολλοί άνθρωποι από την
41:20σημερινή, μια πόλη
41:22με πολύ λιγότερα αυτοκίνητα
41:24σε βαθμό που
41:26παίζαμε ποδόσφαιρο
41:28χωρίς να υπάρχει ιδιαίτερος φόβος ατυχήματος
41:32ακόμα και στις κεντρικές
41:34οδικές αρτηρίες της πόλης
41:36μια πόλη όπου
41:38ο ένας ήξερε τον άλλον
41:40αυτό βεβαίως είχε
41:43και τα πλεονεκτήματα
41:44και τα μειονεκτήματα
41:45μιας μικρής κλειστής κοινωνίας
41:47και μια πόλη όπου
41:51υπήρχε
41:52μεν
41:53μια αίσθηση
41:56συλλογικότητας
41:57μεταξύ των μελών
41:58βασισμένη όμως
42:00κυρίως
42:01στην
42:03ανθρώπινη ανάγκη
42:05να επικοινωνήσεις και να βοηθήσεις
42:07το γείτονά σου, το συμμαθητή σου
42:09τον άνθρωπο με τον οποίο δουλεύεις μαζί
42:11στη δημόσια υπηρεσία σε ένα κατάστημα εμπορικό
42:13και λιγότερο
42:15σε μια
42:16αίσθηση
42:18κοινής ιστορίας
42:20κοινής παράδοσης
42:21και κοινής προέλευσης
42:23διότι όλοι αυτοί οι άνθρωποι που
42:25κατά καιρούς
42:27ήρθαν στην πόλη
42:28κατοίκησαν
42:30έμειναν μόνιμα σε αυτήν
42:31προέρχονταν από εντελώς διαφορετικές περιοχές
42:35με διαφορετικά
42:37χαρακτηριστικά γνωρίσματα
42:39διαφορετικές παραστάσεις
42:40και
42:42δημιούργησαν τελικά
42:44αυτό που βλέπουμε
42:46σήμερα
42:47και που είναι πρόκληση
42:4960-70 χρόνια μετά
42:52την συγκρότηση της πόλης
42:55σε ένα μεγάλο βαθμό έτσι όπως τη βλέπουμε σήμερα
42:58να βρούμε πλέον τα ενιαία μας χαρακτηριστικά
43:04τα στοιχεία που μας ενώνουν
43:06τα στοιχεία που
43:07σε τελική ανάλυση
43:09θα μας κάνουν περήφανους
43:11ως ανθρώπους που έχουμε
43:13γεννηθεί, έχουμε μεγαλώσει
43:16έχουμε ζήσει
43:17σε αυτόν τον τόπο χωρίς βεβαίως
43:19ο καθένας να ξεχάσει
43:21και την περιοχή ή τις
43:23μνήμες που προήλθε
43:26και κατέληξε εδώ
44:07Υπότιτλοι AUTHORWAVE
44:36Υπότιτλοι AUTHORWAVE
Comments