- 7 ay önce
📍 TRÇ: Azılı Moskova düşmanları nasıl dost oluverdi?
📌 Türkiye-Rusya dostluğunu savunmak ne demek?
📌 Macar deneyimi: Dış değil iç gündem önemli
📌 Rasputin: Rahip mi şeytan mı?
🎙️ Hakan Aksay yorumladı
📌 Türkiye-Rusya dostluğunu savunmak ne demek?
📌 Macar deneyimi: Dış değil iç gündem önemli
📌 Rasputin: Rahip mi şeytan mı?
🎙️ Hakan Aksay yorumladı
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:11TRÇ yani Türkiye Rusya Çin İttifakı böyle bir öneri var ne kadar ciddi bir öneri nasıl yorumlamak gerekiyor.
00:20Geçen programda şöyle bir değinip geçmiştik ileride bakarız diye niye yakın zamanda bunu yapmıyorsunuz denildi niye önümüzdeki programda örneğin tamam
00:29şimdi yapıyoruz bir de Türkiye Rusya ilişkileri gelişmeli midir gelişmemeli midir bunu savunmak Türkiye Rusya dostluğunu vesaire gerekli midir değil
00:38midir bu tür sorular da geliyor bana o konuya da bakalım elbette ilişkilerin gelişmesini istiyorum bu kısa cevap uzunluğu az
00:45sonra söyleyelim.
00:46Şimdi gerçekten ilginç olan şey şu TRÇ yani T'nin başta olması da orada ilginç yani Çin'i sona bırakıyoruz
00:56dünyanın ikinci devleti Rusya'yı aramıza alıyoruz neyse TRÇ İttifakı önerileri ve avrasyacılık değişik şekillerde değişik kişiler tarafından çıkan altı
01:08doldurulan ya da doldurulmayan ya da işte bardağın yarısı boş yarısı dolu her neyse zaman zaman Türkiye'nin gündeminde bu
01:14geliyor.
01:14Şimdi son olarak biliyorsunuz Bahçeli son zamanlarda Türkiye'de siyasi liderler arasında sadece en yaşlı değil ağırlığı en fazla zaman zaman
01:25getirdiği önerilerle gündem değiştiren bir lider.
01:29Kürt konusunda da öyle başka konularda da öyle de şimdi bir de bunların derinine bakmak lazım gündem değişiyor da nasıl
01:35değişiyor?
01:36Bir şey öneriyorsun ama altında ne var? Kürt konusuna girmeyeceğim onun da altında neler var nasıl bir strateji hangi aşama
01:43nasıl bir zamanlama bunları duyduk mu biz?
01:45Birkaç cümle duyduk ve bir buçuk yıl geçti her neyse orayı bırakalım.
01:49Şimdi Nisan 26'da Bahçeli'nin gündeme getirdiği TRÇ konusu şimdi bu hafta içinde tekrar gündem oldu.
01:56Niye? Çünkü İlyas Topsakal MHP'li Rusya'ya gitti.
02:00Aslında İlyas Bey Rusça'yı da bildiği söyleniyor.
02:04Rusya'da ve Kazakistan'da araştırmalar yaptığı da söyleniyor.
02:08İşte şimdi gündem oldu. Şu gördüğünüz şey Vedomos'u gazetesi eskiden muhalif liberal bir gazeteydi.
02:14Şimdi birazcık oraları hatırlatıyor ama genel olarak iktidara bağlı.
02:18Orada da bir söyleşisi çıktı ve o söyleşide bu TRÇ İttifakı'nı Rusya gündemine bizim için önemlidir MHP için önemlidir
02:26dedi ve bir parça yumuşatan bir iki kelime de oldu.
02:29Türkçe'de tam karşılığını bulmayan ama yani biz bunu savunuyoruz ve bakanlık koltuğu falan değil.
02:35AK Parti ile böyle bir şeyin politikanın dış politikanın izlenmesi gerektiği şartıyla koalisyonu sürdüreceğiz falan gibi böyle iddialı 2028'e
02:45yönelik olduğunu düşündüren şeyler de geçti.
02:49Gerçekten böyle mi? Nedir bu TRÇ? Ne öneriliyor?
02:52Şimdi geçmişte dediğim gibi defalarca gündeme gelen benzeri şeyler.
02:57Batı ABD bize böyle mi yapıyor?
02:59O zaman biz Rusya'yla, o zaman biz Çin'le, o zaman biz İran'la vesaire bunlarla iş birliği yaparız
03:07şeyleri oldu, duyuldu.
03:08Bunu da bir Avrasyalık teorisi, Avrasyacılık teorisinin içine koyanlar ya da boşlukta sallanan böyle şeyler oldu.
03:15Tuncer Kılıç ve başkalarını hatırlıyoruz.
03:18Tuncer Kılıç 2002'de Harp Akademilerinde bir konuşma yapmıştı.
03:23Ve burada Genelkurmay ikinci başkanıydı.
03:26NATO yerine Şangay İşbirliği Örgütü ile çalışalım, iş birliği yapalım.
03:31İşte Batılılar yerine Rusya'yla vesaire dedi.
03:35O zamanlarda da çok tartışılmıştı.
03:37Şimdi bunu defalarca gündeme getiren figürlerden biri de siyasi olarak bir ikili diyelim.
03:46Türkiye'de Perinçek, Doğu Perinçek, Rusya'dan da Türkiye'ye zaman zaman gelen Perinçek'le de iş birliği yaptığı söylenen Alexander Dugin.
03:54O da felsefeci ve Moskova'da Kremlin'i etkilemeye çalışan aşırı milliyetçi, dindar ama ilk kitaplarına bakarsanız herkese düşman.
04:06Yani faşizan görüşler var Türkiye'de tabii onların arasında.
04:09Sonra birdenbire Türkiye dostu oluyor nasıl oluyorsa.
04:11Perinçek'e gelelim.
04:13Perinçek'in geçmişi ayrıntılı analiz etme yeri değil burası ama onun da bayağı bir yelpazeden adım adım farklı yerlere gidiyor.
04:22Yani Mao'culuk, Kemalizm, iktidar yandaşlığı, AKP'ye yaklaşma ardından Rusya ile iş birliğini savunma.
04:33Rusya o Mao'cu oldukları dönemde Moskova onlar için en kötü başkentlerden biriydi.
04:38En çok saldırılan, onların saldırdığı ideolojik siyasi olarak batıdan daha fazla herhalde.
04:45Bahçeli'yi alalım, MHP'yi alalım.
04:48Yani MHP'nin soğuk savaş öncesi dönemde en çok kullandığı tez neydi?
04:54Komünizm'e karşı, Komünistler Moskova'ya işte ona uyduk ve gittik.
04:57Ben inanmıştım o şeye, gittik.
05:00Komünizm ve Moskova'ya karşı yani ne oluyor peki?
05:04Bahçeli oraya karşı, Perinçek oraya karşı ve bugün bakıyorsunuz Bahçeli Rus dostu öyle mi?
05:12Ve Perinçek Rus dostu.
05:15İlginç.
05:16Yani şimdi Türkiye'nin siyaseti biraz garip bakın.
05:20Gündem değiştirmek Türkiye'de çok enteresan bir olay.
05:23Çok önemli bir olay.
05:24Ben bir şey söyleyeyim ve gündem olayım.
05:27Bu çok önemsenen bir şey.
05:29Ve tartışmalarımız sığ, gündemimiz çok sığ.
05:32Kardeşim sen bir şey diyorsun.
05:33Ne diyorsun?
05:34Şunu bize bir açıkla bakalım.
05:36Yani yazamıyorsan konuş ayrıntılı ama.
05:39Veya yaz.
05:40Bir stratejin var mı?
05:42Neden bunu öneriyorsun?
05:43Nereden nereye gidiyoruz?
05:45Nereden nereye gitmemizi öneriyorsun?
05:47Hangi yöntemlerle, kimlerle işbirliği içinde, nasıl bir zaman sürecinde becerebiliyorsan taktikleri de koy madem bu bir strateji diyorsun.
05:54Bunları ben hiçbirisini görmüyorum.
05:56Herhalde sizler de görmüyorsunuz ya da çoğunuz görmüyorsunuz.
05:59Rusya ile işbirliği yapalım.
06:01Çin ile işbirliği yapalım.
06:03Nasıl?
06:05Var mı bunun açıklaması?
06:06Yani şöyle sıkı sıkı dolu böyle bir şey, birkaç sayfalık bir şey gördünüz mü?
06:12Ya da öyle altı dolu bir konuşma duydunuz mu?
06:15Böyle bir şey yok.
06:16Gündem değişiyor ama.
06:17İşte gündem değiştirmek bu kadar ucuz olmamalı.
06:20Bunlar bana şunu düşündürüyor.
06:22Hem gündem değiştirmek, siyasette öne çıkmak, iktidar olmak ya da olamıyorsan bile yani kendi gücüne güvenmiyorsan iktidarın yanında bir yerde
06:31hizalanmak, etkili olmak ki başarılı da oluyorlar.
06:34Türkiye'nin yüzeysel tartışmalarında evet böyle öne çıkmak da mümkün.
06:39Gündem değiştirerek de öne çıkmak mümkün.
06:41Herkes böyle benim dediğim gibi strateji falan istemez.
06:44Aa hadi onu tartışalım.
06:46Tartışıyorsun da hep aynı şeyleri tekrarlayarak.
06:49Ve bunların gerisinde acaba diyorum bu eski Moskova düşmanları, azılı Moskova düşmanları sert mi yorumluyoruz biraz bilmiyorum.
07:01Yani nasıl oldu da nerede değişti, nerede dost oldular?
07:04Yoksa dost olmadılar da sadece o pragmatizm temelinde mi bir şeyler yapmaya çalışıyor?
07:10Yani başka bir şeyle daha altını çizerek söyleyeyim.
07:14Moskova'yı, Rusya'yı, Kremlin'i, Putin'i kullanmak mı istiyoruz?
07:20Manipüle etmek mi istiyoruz?
07:22Onlar da o arada bizi kullansın manipüle etsin ama Batı'ya posta atalım.
07:26İçerideki iç dengeler bizim lehimize gelişsin.
07:29Ben bunda ciddi bir çalışma ve samimi bir öneri izi pek fazla görmüyorum.
07:38Eğer hata ediyorsam bu arkadaşlar hem MHP'li hem diğer bu tür önerileri getirenler ya da işte Avrasyacılığı belki biraz
07:45daha teorisini bilerek getirenler,
07:48geçmişini vesaire daha saygın çalışmalar var ama bunların ayakları üzerine basmış halini görmeyi ve niye bu öneriyi biz bugün tartışıyoruz?
07:56Bunu duymayı, okumayı çok çok isterdim.
08:00Şimdi Türkiye-Rusya ilişkileri nereden nereye gidiyor?
08:06Şimdi çok uzun bir konu tabii ama iki görselle dikkatinizi toparlamak istiyorum.
08:12Fazla dağıtmadan gerçekten konuyu.
08:14Şimdi bir tarihte Türk 500 yılı aşkın bir tarihte Türk-Rus savaşları çok oldu.
08:20Yani bunu bizimkiler de çok yazdılar, çizdiler ve tabloları da çok, Ruslar da çok, o rapinin tablosu başka şeyler.
08:28Şu Sarıkamış savaşını canlandıran bir tablo.
08:33Yani çok fazla savaştık ama çok da fazla barış yılları oldu.
08:39Yani ben birkaç yıl önce Türkiye-Rusya ilişkileri üzerine bir kitap yazmıştım Türkçe ve Rusça ve kültürel ilişkileri vesaire aktarırken
08:49bunları söylemiştim.
08:50Yani savaşlarla dolu çok yıl oldu ama barış dolu çok yıl da oldu.
08:53Biz bunları görmek istemiyoruz.
08:55Hep böyle savaş şeyinden gitmek isteyen ya da gitmemizi isteyenler var.
08:58Türkiye'nin, Rusya'yla örneğin pek çok ortak şey de var.
09:01Ekonomik ilişkiler niye gelişti kısa bir süre içinde?
09:04Ortak pek çok şey var.
09:06Birinci görselimiz bu savaştı.
09:07İkinci görselimiz de günümüzden Taksim'den Taksim Meydanı'ndaki anıtı bilirsiniz.
09:14Bakın orada İtalyanların yaptığı 10 yıllardır oradan ve çoğumuzun pek fazla dikkatle bakmadığı kim var orada Atatürk mi var?
09:23Arkasında komutanlar kim derken orada iki tane Rus siyasi ve askeri figürü var.
09:32Frunze ve Varaşilov bunlar önemli.
09:35O dönemin devrim yapmış olan Bolşeviklerin önemli şeylerinden, liderlerinden ikisi Türkiye ile kurulan ilişkiyi de.
09:42Yani Türkiye Rusya ilişkilerinde dostluk, dostluğu savunmak, geçmişi bilmek falan biraz bunları görmekle her şey savaş değil.
09:49İş birliği çok fazla oldu.
09:51Bu iş birliği çok geri derine inleyeceğim ama aslında yakın tarihe bakacak olursak, yüz küsur yıllık tarihe bakacak olursak Atatürk
09:59ve Lenin iş birliğinden bir kere başlıyor.
10:03Sovyet Rusya devrimini yapmış, 17 devrimini.
10:06Çarlı çöpe atmış, yeni bir düzen kurmaya çalışıyor.
10:09Çevresinde emperyalistler var, kendisini boğmak isteyen.
10:12Ve Türkiye'de bir Atatürk ve Mustafa Kemal öncülüğünde bir ulusal kurtuluş hareketi var.
10:17Ve Mustafa Kemal ilk dış şeylerinden, girişimlerinden birini yaparak mektup yazıyor Lenin'e.
10:24Bize yardım edin diyor, biz ulusal kurtuluş savaşı veriyoruz.
10:27Ve Lenin buna kendi pragmatizm temelindeki düşüncelerinden, çünkü bunların ideolojileri falan bir değil, ayrı, farklı ama yardım ediyor.
10:37Silah gönderiyor, altın gönderiyor.
10:38Her açıdan Türkiye'yi destekliyor ve oradan bir dostluk deyince sanki bununla tartışma konusu yapanlar var ama bir an dostluk
10:46daha geniş şey ile kullanılacak olursak iş birliği süreci orada başlıyor.
10:51Ve zaten Türkiye ile Rusya arasındaki en iyi dönemlerden birisi o dönemler, ilk dönemler Atatürk'ün ölmesi demeyelim ama ölümüne
11:00yakın artık iktidardan bir parça uzaklaştığı döneme kadar iyi.
11:03Ondan sonra bir parça sıkıntılar başlıyor ve ilk dönemle ilgili çok şey var, çok kitap var, meraklısına hatta ilk dönemlerde
11:10Türkiye'ye gelen ilk Sovyet Büyükelçi var, Simeon Aralov var.
11:15Aralov'un anıları var, bakın şurada Aralov hemen zaten önünde de yazılmış eski bir fotoğraf, Atatürk'le birlikte 22'de Türkiye
11:22'ye geldi, 21'in sonunda yola çıktı.
11:25O zamanlar şartlar korkunç tabii ki, uçaklar çalışmıyor.
11:28Yani şimdi o ilişkiler Atatürk'ün son dönemleri, özellikle de Atatürk sonrasında, 2. Dünya Savaşı diyelim, orada yaşanan gerginlikte Stalin
11:37Rusya'sının, Sovyetlerinin Türkiye'ye yönelik yoğun eleştirileri var.
11:40Evet savaşa girmediniz ama Almanlara el altından çok destek verdiniz diye.
11:45Bir de Stalin savaşın sonunda coşuyor.
11:47Stalin'in yaptığı pek çok kendi insanlarına, uluslararası politikaya pek çok kötülükten bir tanesi de Türk-Rus ilişkilerini provoke eden,
11:57karşılıklı olarak bizim tarafta orada kuşkusuz gündeme getirilebilir ama Stalin'in Türkiye'den talepleri, Boğazlarla, Kars'la ilgili talepleri falan derken
12:07Türkiye korkarak soluğu belli bir süre sonra NATO'da alıyor.
12:11Ondan sonra işte soğuk savaş ama bakın soğuk savaşta da Türkiye bazı dengeleri korumayı becerebiliyor.
12:19Bütün Türkiye'nin başındaki liderler hiç, tamam batıcıyız, NATO'cuyuz vs. ama Sovyetler Birliği ile ilişkiye hep önem veriyorlar.
12:28Birkaç fotoğrafları da görelim.
12:29Ecevit, yıllar öncesinden Brejnev ile düşünsenize Brejnev'in öldüğü yıl bile 82.
12:37Yani 18 yıl başta kalmış.
12:39O dönem içinde genç Ecevit görüyorsunuz.
12:42Her zaman önem vermişler.
12:44Çok önemli bir aşama Özal ile Gorbacov döneminde onların karşılaşması daha Sovyetler Birliği dönemi ve 84.
12:5184, Özal biraz böyle gerilmiş durumda, 84'te doğal gaz anlaşması yapılıyor.
12:58Bu çok çok önemli.
12:59Sadece gaz anlamında, sadece ekonomi anlamında değil, ticaret ve devamında başka ilişkiler.
13:05Hem Türk inşaatçılarının oraya girmesi, Sovyetler Birliği'ne girmesi, turizmin, ticaretin kapılarının daha geniş açılması ve onun dışında insani ilişkilerde
13:14hep bunlar 84'teki doğal gaz anlaşmasıyla oluyor.
13:19Demirel de her ne kadar sağcı da olsa, ideolojik olarak Sovyetler'e karşı da olsa çok önem veriyor.
13:25Bakın Demirel'in Yeltsin'le görüşmeleri ve ortadaki kişiyi de tanıyacaksınız.
13:30Bugün sık sık bugünlerde, bu yıllarda programımızda açıklamalarıyla var olan Putin'in sözcüsü Peskov, Türkolog, Türkçe'yi çok iyi bilen
13:40Peskov.
13:41Şimdi Putin'in yaptığı Türkiye'yi ilk ziyaret 2004 ertelenmişti.
13:48Daha sonra yapıldı.
13:48İki lider de genç ve orada ortak dil buluyorlar falan.
13:51İlişkiler ondan sonra çok iyi gelişmeye başlıyor.
13:54Türkiye ile ilişkileri.
13:55Ta ki Suriyeli'nin karışana kadar.
13:57Çünkü Türkiye farklı okuyor.
13:59Arap Baharı'nı farklı okuyor.
14:01Orada böyle gerçekçi olmayan hedefleri var Türkiye'nin.
14:03Ve Rusya'nın savaşa sadece uzaktan diplomasıyla falan değil, bizzat katılmasından da birkaç hafta sonra, haftalar sonra, kısa bir süre
14:13sonra Türkiye'nin sinirleri oldukça gergin ve bir Rus uçağını düşürüyoruz.
14:18Düşürüyorlar.
14:20Ve bu Rus uçağının düşürülmesi yakın tarihimizdeki Türkiye'nin yaptığı en önemli hatalardan biridir.
14:27Ben bunu o uçağın düşürüldüğü gün, ertesi gün, bir sonraki gün o zamanlar televizyonlara çok sık çıkan bir Rusya uzmanı
14:35olarak söylediğimden dolayı kara listelere girdim.
14:38Hala o kara listelerde güzel güzel dinleniyorum.
14:41Benden sonra bir 6-7-8 ay sonra o dönemin başbakanı Erdoğan ve çevresi onlar da kabul ettiler.
14:50Ve uygun bir lisanla özür dilediler ama biliyorsunuz erken öten horozların kaderini biliyorsunuz.
14:56Hiç şikayet etmiyorum. Doğruları söylemek lazım.
14:58Şimdi daha sonra ilişkiler tekrar toparlandı ama bu uçak ve benzeri gerilimlerin şeyi her zaman hissedildi.
15:04Evet birbirlerini kullanmaya çalıştılar.
15:07Her iki lider de kullanmaya çalışıyorlar.
15:09İran'da, Suriye'de özellikle farklı farklı cephelerde ama Astana süreciyle İran'ı da yanlarına alarak epey işbirliği yaptılar.
15:16Pek çok görüşmeler var burada biliyorsunuz.
15:18Bir şekilde ilişkiler gidiyor.
15:2123 seçimlerinden sonra azıcık daha gerildi.
15:23Biraz daha mesafemiz açıldı ama yine de böyle iyi ilişkiler sürüyor.
15:26Türkiye'de, Ukrayna'ya da ara buluculuk yapmaya çalışıyor.
15:30Başka konularda da öyle.
15:31Böyle bir şey var.
15:32Yani Türk-Rus ilişkileri ekonomide özellikle.
15:3584'ü demin vurguladım.
15:38Ekonominin, ticaretin pek çok alanında iki ülkenin şeyleri, yapıları birbirine uygun.
15:43Yani alıp vermeye çok uygun.
15:45Ama burada ticari dengesizliği de pek çoklarınız vurguluyorsunuz.
15:49Hem gelen mesajlardan hem de bu konuyu araştıran uzmanlardan görüyoruz.
15:54Evet, ekonomik dengeler, ticari dengeler Rusya lehine.
15:57Onu bir türlü çeviremiyoruz.
15:59Ama Türkiye'de doğalgazdan turizme kadar, ticarete kadar pek çok katkısı olan önemli bir partner.
16:06Sadece ekonomik anlamda değil, turizm anlamında değil, kültürel ilişkiler anlamında, insani boyut anlamında ki Türkiye Ruslar açısından çok özel bir
16:17yer.
16:18Sadece turizmle değil, burada yerleşenler de çok fazla.
16:21Onlara da vurgulamak istiyorum ve elbette bu ilişkilerin gelişmesi gerekiyor.
16:25Yani şu ya da bu konuda Rusya ile farklı görüşte olabilir Türkiye.
16:29Ya da biz de farklı şeyleri savunabiliriz.
16:31Yani herkesin Ukrayna Savaşı'ndaki Rusya'nın tutumunu savunması şart değil.
16:35Ama Türk-Rus ilişkilerinin ekonomiden kültüre kadar geniş bir alanda gelişmesi imkanları daha var.
16:42Ve burada iki şeye dikkat çekmek istiyorum.
16:45Bir, Türk-Rus toplumsal forumu diye bir şey vardı.
16:49Hatırlar mısınız? Onlardan bir tanesinin bir fotoğrafını seçtik şimdi, onu veriyoruz.
16:54Yani daha kısa bir dönem Putin ayrılmıştı ya, başkanlıktan, başbakanlık koltuğuna geçmişti.
17:00Medvedev'i getirmişti.
17:01O dönemde yani 2008-2013 arası aslında bakarsanız 2010'da bu toplumsal forum falan da belirlendi.
17:10Çok kısa bir dönem toplumsal forumdaki gruplardan birinin içinde ben de vardım.
17:14Daha pek çok Aydın'da vardı.
17:16Önemli isimler de vardı.
17:19Zülfü Livaneli gibi, Atol Behramovit gibi.
17:22Sonra biz temizlendik, başkaları oldu falan.
17:25Ama ne olursa olsun, bakın sosyal alanda ilişkiler, tarihçiler rahmetli o ortaylı da vardı.
17:33Gazeteciler arası ilişkiler, ticaret adamları arası ilişkiler.
17:37Değil ki o zamanlar daha aktif çalışırdı vesaire.
17:39Yani bakın şu anda Türkiye ile Rusya'nın ilişkileri Putin'in ve Erdoğan'ın dört dudağına bağlı.
17:47Oralardan ne çıkacak?
17:48O iki kişinin ona bağlı.
17:50Kendileri de bu türden şeyi seviyor.
17:52Yani güçlü liderler karar veriyorlar, yapıyorlar ama o zamanlar, geçmiş zamanlarda,
17:57aslında 80'li ve 90'lı yılları da buraya almak lazım.
18:00Bu toplumsal forum ve benzeri yapılanmalarla 2010'da, 2013'den itibaren daha da hızlanmıştı.
18:07Belli bir dönem.
18:08Şu anda var mı toplumsal forum falan?
18:09Adı var.
18:10Kendisi pek fazla ortalarda yok.
18:12Böyle bir diyalog Türk-Rus ilişkilerini daha çok geliştirebilir.
18:16Tutarsın eleştirirsin, tutarsın öneri getirirsin.
18:18Rus aydınları, Türk aydınları bir araya gelir.
18:21İş adamları kendileri arasında görüşür.
18:23Ne bileyim sanatçılar vesaire bunlar yok.
18:26Bunların olması gerekiyor biraz daha ayakları bassın diye.
18:29Dediğim gibi anlaşmazlık konuları ayrı.
18:31Her konuda %100 uymanız gerekmiyor.
18:33Şunu da söyleyeyim.
18:34Dış politikada bakın bir şeyci olmamız gerekmiyor.
18:38Eğer Türkiye'nin dış çıkarlarını savunuyorsak, ulusal çıkarlarını bizim Rusçu olmamız gerekmiyor.
18:43Bizim Batıcı olmamız, Amerikancı olmamız gerekmiyor.
18:46Ukraynacı olmamız gerekmiyor.
18:47Çinci, Hindistancı bilmem neci olmamız gerekmiyor.
18:50Ama hepsiyle, Batı'yla, Doğu'yla, ABD'yle, AB'yle, Rusya'yla, Çin'de, Hindistan'da, başka ülkelerle hepsiyle de dost olmamız.
18:59Olabildiği kadar dost olmamız ve mümkün olduğu kadar kazan kazan formülüyle onlara öneriler getirmemiz, bunların devamını getirmemiz ve hem Türkiye
19:09'nin, en başta Türkiye'nin ekonomik ve başka çıkarlarını, çünkü halk en fazla ekonomiye ihtiyacı var ve başka çıkarları da
19:15kültürel vesaire onları da düşünmek gerekiyor diyelim.
19:18Şimdi bir de şunu ekleyeyim, ikinci diyeceğim de şu, Türkiye'ye gelen Rusları unutmayalım.
19:23Türkiye'ye, çok kısa söyleyeyim fazla zaman geçiyor, üç kez Rusların böyle bir geliş şeyi, hareketi var, bir dalga dalga.
19:31Yani birincisi devrimden sonra, 1917 devriminden sonra Beyazlar ve Kızıllar arası şeyde epeyce bir Türkiye'ye gelen, Türkiye üzerinden başka
19:41ülkelere giden, Türkiye'de çok az kalan oldu.
19:43İşte ekonomik zorluklar çeken vesaire ama Türkiye'ye aynı yıllar Rusların sanatın bazı kollarını getirdiği şeyler de vardı.
19:53İstanbul'da derin izler bıraktılar, Çanakkale vesaire bu birinci şeydi Türkiye'ye, birinci Rus akını mı diyelim, birinci dalga diyelim.
20:00Sonra şu fotoğrafta da gördüğünüz o zor yıllar, 90'lı yıllar, yani 90'lı yıllarda Sovyetlerin zorlanması, daha sonra yıkılması,
20:09bir taraftan turizm giderken bir taraftan da bu bavul turizminin çoğunlukla da Rus kadınları geldiler.
20:14Ve hem onları kazıklamaya çalışanlar hem de Natasha edebiyatıyla Rus kadınlarına terbiyesizlik yapmaya çalışanlar, bunların bir kısmı sonradan özür dilediği
20:23böyle yayınlar yaptılar falan.
20:24Lale'de de ve başka yerlerde pek çok olaylar çıkmıştı.
20:27Ama bir taraftan da ticaret gelişmişti, Ruslar kendilerini toparlıyordu, Türkiye bir şeyler kazanmaya çalışıyordu.
20:33Daha sonra çoğalan Türk-Rus evlilikleri vesaire derken tablo epeyce bir değişti.
20:38Daha normale yaklaştı günümüzde.
20:40Her şey mükemmel diyemem, daha normale yaklaştı.
20:42Bu ikinci dalgaydı ve nihayet üçüncü dalga.
20:44Türkiye'nin kullanamadığı bir fırsat olarak şöyle söyleyeyim, 2022'de savaş başladıktan sonra Ukrayna'da epeyce bir Türkiye'ye gelen Ukraynalı ve
20:53Rus vardı.
20:54Bunlar önemli potansiyel, bunlar arasında IT'ciler, okumuş bilgili insanlar falan vardı.
21:00Türkiye bunlara çok fazla önem göstermedi.
21:02Bunları ekonomisine, sosyal hayatına monte etmek için falan bir süre sonra da şeyler çıkmaya başladı.
21:07Vizeleri uzatmam, oturma izni, uzatmam bilmem ne gitsin.
21:10Hem bunlardan dolayı bu gelen insanlar azaldı epeyce.
21:14Hem de Türkiye'nin hızla çok pahalı bir ülke haline gelmesi.
21:18Ya ben giderim, Sırbistan'da yaşarım, Dubai'de yaşarım, orada burada Ermenistan'da yaşarım.
21:23Niye burası diyenler, bunların çoğu gitti.
21:25Hala kalanlar var.
21:27Türkiye'nin öyle bir politikası falan yok.
21:29Yani ne yapsam, ne etsem, neleri kullansam Rusya ile ilişkileri geliştirmek için daha rasyonel olarak.
21:34Böyle bir politikamız maalesef yok.
21:36Ama tekrar ediyorum, boş laflarla, samimi olmayan önerilerle, işte bilmem TRÇ'dir, şudur budur değil.
21:43Somut şeylerle, projelerle gitmek daha iyi ve somut projelerle anlaşmazlık konuları bir yana anlaşabileceğimiz konularda Rusya ile iş birliğini geliştirmek
21:51her zaman doğru bir tutumdur.
21:54Kimse bozulmasın.
21:55Ukrayna ile de aynı şekilde, Ukrayna ile de ilişkileri geliştirmek.
21:58Orada da ciddi potansiyel var.
21:59Umarım savaş biter ve çok daha iyi bir ilişki kurulur.
22:02Oradaki ilişki de çok daha perçinlenir.
22:04Dediğim gibi bana daha uzak gelen ülkelerle de ilişkinin gelişmesine karşı değilim.
22:12ABD'de dahil.
22:13Bunu zorlanarak söylüyorum.
22:14Ama bu Trump'ın her dediğini yaparak asla olmaz.
22:18Yani bu tür şeyleri dik duruşu korumak gerekiyor ama pragmatizmi de kullanmak gerekiyor.
22:23Bu genel bir yaklaşım.
22:24Böyle bitirelim bu bölümü ve basına geçelim.
22:27Basından iki örneğimiz var.
22:35Birincisi Türkiye'den tam da konuştuğumuz konu TRÇ ile ilgili bir yazı.
22:39Yeni çağrı da var.
22:41Bu böyle bir yazı.
22:42Yeni çağrı gazetesinde Prof. Alaaddin Yalçınkaya bir yazı yazmış ve
22:46Türkiye-Rusya-Çin ittifakı demiş.
22:48Böyle bir soru işaretiyle biraz da şeyini, kuşkusunu dile getirerek.
22:52Yazıda da öyle.
22:53İran Savaşı sırasında TRÇ tekrar tedavile girdi.
22:56Nasıl bir ittifak?
22:57Kime karşı?
22:57Aşağı hangi hedeflere yönelik olduğu stratejik işbirliği kapsam boyutları anlamı muğlak diyor.
23:02Destekliyorum demin dediğim şeyler, benzeri şeyler.
23:05Normal şartlarda her ülkeyle iyi geçinmek, işbirliği yapmak dış politikanın gereğidir ama
23:10Çin ve Rusya ile ilişkilerimiz tamam eyvallah bu da gelişsin ama diyor.
23:14Bizim aleyhimize ve tek taraflı bağlılık diyor.
23:16Bir parça karşı konuşuyor burada.
23:18Teslimiyet içindeyiz diyor.
23:20Bunlara çok da katılmıyorum buna ama bir şeyleri vurgulamaya çalışıyor.
23:24NATO üyesi Türkiye'nin Rusya ile Çin'de ittifakı havada kalmaktadır.
23:27Gerçi NATO'da Amerika demek değildir ama diyor.
23:30Bazı NATO üyelerin Türkiye'nin toprak bütünlüğünü hedef alan şeyler yapıyor.
23:34Ama biz ne de olsa NATO'dayız.
23:36Yani NATO'dayken nasıl böyle Çin, Rusya falan diyoruz.
23:40Ona karşı çıkan bir vurguyla yazmış yazısını.
23:44Avrupa'nın Rusya karşısında Türkiye'ye mecbur olduğu iddiası çok abartıdır diyor.
23:48Buna katılmıyor.
23:49Sadece asker sayısıyla Avrupa'nın jandarmalığı gibi bir şey Türkiye açısından çağ dışı bir hedeftir.
23:55Ve TRÇ yanlış stratejilerle felaket sebebi olabilecektir diyor.
24:01Bu da baya iddialı bir olumsuz bir şeyi.
24:04Yaklaşımı.
24:04Üstelik burada yine Eskişehir'e de deli getirmiş.
24:07Hiç PKK'nın Moskova'da temsilciliği varken Çin'de soykırım oluyorken gibi şeyleri de eklemiş.
24:12Şangay'da diyalog ortağı statüsü var ama bir milim ileriye gidemedik gibi şeyler var.
24:17Ekonomik bedeller de aynı zamanda ödüyoruz bunun diyor.
24:20Eksen kayması deniyor.
24:22Ve Türkiye'de batı karşıtı yeni stratejik arayışlar, macera arayışı bunların amacı gündem değiştirmektir diyor.
24:30Bölgesel ve küresel politikalarda söz sahibi olmak özellikle ekonomik olarak güçlü olmaktan geçer diyor ki.
24:37Bu da doğru bir şey.
24:39İkinci olarak çok kısa bir şekilde Fyodor Lukyanov'a bakalım.
24:42Rusya hükümet gazetesi Rasiska'ya gazetede Macaristan deneyimini ele almış Lukyanov ve diyor ki.
24:49Esas meselenin dış değil iç gündem olduğu ortaya çıktı diyor.
24:52Bu da doğru.
24:53Yani burada seçim sonuçlarında Orban'ın yenilmesinin ciddi bir sansasyon olduğunu söylüyor.
24:5916 yıl daha öncesi de var bir 20 yıl falan.
25:02Ekonominin sıkıntılı olduğu Macaristan ekonomisinin ABD ile krizin insanların hoşuna gitmediğini, ekonomik sonuçların da iyi olmadığını söylüyor.
25:10Ve nedense diyor politikanın merkezine şeyin seçim kampanyasının merkezine anti Zelenski girdi diyor.
25:15Yani Zelenski karşıtlığını bayrak yaptı bu şey diyor Orban.
25:19Bu da diyor sokaktaki adam açısından bana ne denilecek bir konu.
25:23Onun kendi gündemi var, ekonomi var falan.
25:26Dolayısıyla bunlara pek pas vermedi.
25:28Aynı zamanda Amerika'nın desteği de yani.
25:31Vence'in orada olması da hiç rol oynamadı diyor.
25:33Ben bir adım daha ileri giderdim.
25:34Bence olumsuz rol oynadı.
25:36O da şeyi vermiş.
25:37Romanya ve Almanya örneklerini de vermiş.
25:39Amerika Trump kimi desteklerse maşallahı var.
25:42İnsanlar kendi hayatıyla ilgili diyor.
25:44Dünyayla ilgili değil.
25:45O kadar da uluslararası politika ve konular onun ilgisini çekmiyor diyor.
25:48Bunun altında çizmekte yarar var.
25:50Ve AB özellikle Rusya karşıtı ve Trump karşıtı.
25:56Putin'in hem Çey'in.
25:57Onların adamı dedi.
25:58Putin'in ve şeyin Trump'ın adamı dedi.
26:00Ama şu an durum bir parça daha yumuşar herhalde.
26:0290 milyar euroluk bir yardım Ukrayna'ya herhalde yakında geçer.
26:06Bu Moskova için kötü bir haberdir ama çok da trajedi yoktur.
26:09Çünkü Magyar söyledi diyor ilk günlerde.
26:11Söyledi Rusya ile iş birliği devam edecek ve petrol almaya devam edeceğiz dedi.
26:16Onun için çok da büyük değişiklik beklemediğini vurguluyor diyelim.
26:19Ve son bölümümüze geçelim.
26:21Kısa kısalar pardon kısa kısalar salı günü.
26:24Biz Portre ile Rusya tarihinin önemli isimlerinden birine bakacağız.
26:29Grigori Rasputin.
26:36Şimdi her hafta önemli bir Rus'u vermeye çalışıyorum.
26:40Siyaset dünyası işte bilim sanat vesaire.
26:43Şöyle bir baktım bir ikisi diye.
26:45En önemli Rus'lar en çok tanınan en ünlü vesaire deyince.
26:49Arada hep böyle Rasputin geçiyor ama Rasputin ile ilgili yazılanlar çok farklı.
26:53Değişik dillerde yazılanlar çok farklı.
26:55Kimisi için olağanüstü bir adam bilmem mistik bilmem şey.
26:59Mistik ne demek ya akıl mantık sınırlarının dışında sezgiye sırlara falan uzanan bir şey.
27:04Din adamı bilmem rahip vesaire.
27:06Ötekiler bir şey.
27:10Sahtekar falan diyor.
27:11Enteresan birisi.
27:13Biraz üzerinde kısaca durmakta yarar var.
27:15Bununla ilgili pek çok şey yazıldı.
27:17Pek çok da şey yapıldı.
27:18Film yapıldı.
27:19Yani birkaç tanesini seyrettim ben.
27:21Belki siz de seyredebilirsiniz bunların bazıları.
27:24Hem Batılıların hem de Rusların yaptığı filmler de var.
27:27İlginç tabi farklı yaklaşımlar da var.
27:29Şimdi Grigori Rasputin 47 yıl yaşıyor.
27:32Din insanı olarak biliyor.
27:34Saraya sızması ve sarayda Rus çarlığının son döneminde sarayda yer edinmesi.
27:40Çar 2. Nikolay.
27:41Biz Nikolay yani Rusya'da Nikolay deniyor.
27:44Batılılar bir kısmı Nikola demiş.
27:45Aslında farklı şeyden bahsetmiyoruz.
27:48Çocukluğuna gelelim.
27:49Şimdi çocukluğu 1869'da doğuyor.
27:52Kendisi 69'un başlarında Ocak ayında doğuyor.
27:55Soldaki şey fotoğraf onun çocukluk şeyi fazla da bir şey bulamadım.
27:58Yazılanlar da çok az çocukluğuyla ilgili ama şu kadarı var.
28:01Sibirya'da bugünkü Tümen'in olduğu bölgede bir köyde.
28:04Pakrovska köyünde doğuyor.
28:06Çiftçi aile.
28:088 kardeşi oldukları 7'sinin öldüğü söyleniyor.
28:10Sonradan bazı kaynaklarda bir kız kardeşinin yaşadığı da var.
28:13Bilemem.
28:14Kendisinin ve ailesinin cahil köylüler olduğu iddiasını çok savunanlar var.
28:20Öyle okuma yazma ileri yaşlara kadar bilmediği söyleniyor.
28:23Hep böyle gizemli çocuk yaşta işte bir şeyleri görmeden hissetmek, duymak, milleti açıklamak.
28:28İşte sen şunu yapmıştın, sen bunu yapmıştın.
28:30Görmediği olayları falanca diyor.
28:32İşte ambardan buğday çalmıştı diyor falan.
28:35Köylüler şaşırıyor.
28:36Bu tür şeyler var.
28:37Bu biraz da filmlerden gördüğüm şeyleri de ekliyorum.
28:40Ve yazılanlardan da hepsinin doğru olduğu anlamına gelmiyor.
28:43Adam zaten özellikle ilk dönemiyle bayağı karanlık.
28:46Gençliği, gençliği deyince şimdi şu görüntü de biraz şey ürkütücü.
28:50Gerçekten adamın kendisi ürkütücü.
28:521.93 boyunda böyle bakışlar falan biraz garip.
28:55Ve genelde de onu tanımlayanlar asi, serserlik yapan, hırsızlık yapan, içkiye meraklı bir taraftan din şeyi var, kimliği var.
29:04Diğer taraftan da hırsızlık, kadınlarla ilişkiler vesaire.
29:07Böyle garip bir şeyi var.
29:08Gençliğinde bunlar çıktı.
29:10Gerçi 17 yaşında evlendi ve 3 çocuğu oldu.
29:13Ama kendi serseri hayatını da sürdürdü.
29:16Dönem dönem işte daha dindar oldu falan.
29:18Kilise ve Rasputin diyelim yani.
29:20Şimdi aslında tam kilisenin bir parçası değil gibi.
29:22Onun için onlardan biri gibi görünse de onları da kızdırdığı oluyor.
29:2718'inde daha dindar oluyor.
29:30Ama böyle şey tam kilisenin içinde bir yapı değil de böyle gezgin bir keşiş havasında.
29:35Bir tür ruhani önder, etkili konuşuyor.
29:38İşte bazı mucizeler yaratıyor.
29:40Küçük küçük insanların bilmediği şeyleri ve böyle bir ruhani önder olma yolunda işte Sibirya'da bir ara kazana da gidiyor.
29:50Tataristan şeyi.
29:521900'ün başlarında ünü ve aynı zamanda da skandalları bu.
29:56İçkiler, kadınlar vesaire yayılıyor.
29:58İyi ve kötü ünü yayılıyor.
30:00Petersburg'a gelişi 1904-1905 kışı ve burada bakın Çar eşi, oğlu Alexei ve Rasputin'i görüyorsunuz.
30:13Çar da ne kadar şeye benziyor.
30:15Medvedev, Dimitri Medvedev veya o öteki ona benziyor.
30:19Böyle bir benzerlik var.
30:21İlk defa da bunu ben keşfetmiyorum.
30:22Ruslar da söylerler.
30:23Yani şimdi şey oğlu ki yani perspektifte Çar'ın ikincilik olan yerine geçecek ileride.
30:31Ama hasta, sağlığı çok kötü Alexei'nin.
30:34Onu kimsenin yapamadığı, yapamadığı şeyleri yaparak onu tedavi ediyor Rasputin.
30:40Ve ondan dolayı saraya sızıyor.
30:41Özellikle annesi.
30:43Tabii Çar'ın hoşuna gitmiyor.
30:44Bir süre sonra saraydan atıyor, tekrar geliyor, tekrar atıyor falan ve kadın her zaman onu savunuyor.
30:49Ama burada şöyle bir şey var.
30:51Yani sadece çocuğa şifa vermesi falan değil.
30:54Çar'ı çeyle ve diğer kadınlarla ilişkisi, özellikle Çar'ı çeyle, Alexandra, onunla ilişkisi olduğu üzerine çok şey yazılıp çiziliyor.
31:03Yani ilişkileri yakın.
31:04Zamanla sarayda yerleştikçe başka kadınlar, işte şeyler falan, partiler vesaire de yapılıyor.
31:13Ve sarhoşluğu ve küstahlığıyla da ün salıyor.
31:16Bakın bunlardan bir görüntü, bir filmden alınma bir görüntü bu.
31:19Masanın üzerinde sarhoş danslar yapıyor.
31:23Herkese şeyler, tehditler yağdırıyor.
31:25Ben şuyum, buyum, ben çok özel birisiyim falan diye.
31:28Çar ailesiyle ilişkileri.
31:30Bakın aile ve bu o dönemden kalma renklendirilmiş, sonradan renklendirilmiş en kaliteli fotoğraflardan biri benim bulduğum çocuklar.
31:38Şey, Çar'ı çey o.
31:41İlişkisi adım adım birkaç defa saraydan kovulsa da tekrar Çar'ı çeyle ve şeyin baskısıyla, çevresindekilerin baskısı ve Çar'ın
31:49da 2. Nikolay'ın da ödün vermesi sonucu tekrar tekrar geliyor.
31:522. Nikolay duyuyor bununla ilgili dedikoduları, eşiyle ilişkisidir, başka şeyler ama bunlara göz yumuyor.
31:59Ama bir noktaya kadar, tabi uzun bir zaman geçiyor, bir noktaya kadar savaş başladığı zaman 1. Dünya Savaşı, 1915'te Çar
32:07Savaş'a gidiyor.
32:08O sıralarda zaten son dönem iyice sarayda istediğini yapan duruma falan geliyor.
32:15Bu dönem kısa sürüyor ve ölümüne gelelim.
32:17Düşmanları çok fazla.
32:19Şarlatandır bu adam vesaire diyen, ayağına bastıkları çok fazla ve bu canlandırma bir şey, resim.
32:25Ölümü de çok şey, acılığı ve aşama aşama olduğu yazılıyor pek çok kaynakta.
32:31Aralık 16'da 47 yaşında öldürülüyor ama böyle bunu bir dövüyorlar, zehirliyorlar, dövüyorlar.
32:38Kurşunluyorlar, ölüyor.
32:40Bir süre sonra öyle anlatıyorlar en azından.
32:41Demek ki ölmemiş.
32:42Bir süre sonra dirildi diyorlar.
32:43Yani ölmemiş adam, bir canlanma belirtisi, tekrar işkenceler, şeyler falan.
32:50Saray çevreleri, yani halktan da tepki var ama saray çevrelerinden, prensler şunlar bunlar da bunun ölümüne katılanlar, bunu öyle uzun
32:58bir aşama içinde öldürenler.
33:00Ondan sonra da tarihteki izi ilk aşamalardan biri hep konuşuluyor.
33:05Çarlı'nın sonuna bakacak olursak, yani şu fotoğrafta bakın benim hemen omzumun yanındaki silaha bakın.
33:13Bu da bir canlandırma.
33:15Kaçmıştı bu çok uzun süre Rusya'da iktidar olan Romanov hanedanlığı.
33:21Ve bunları, bunların önemli bölümünü Yekaterinburg kentinde yakalıyorlar ve şey yapıyorlar.
33:30Böyle kurşuna diziyorlar.
33:32Tek bir silah değil, orada çok sayıda oraya ateş eden var.
33:36Ve orada işte şeyin akrabalarıyla vesaireyle çocuklarıyla birlikte ve bunların, bilmiyorum bu doğru mudur değil midir ama
33:44ben daha orada yaşadığım sürece çok önemli şeyler, sansasyona haberler olarak çıkmıştı.
33:5091'de Yekaterinburg'da kemiklerinin çıktığını falan bizzat Yelsin açıklamıştı.
33:54Çar ailesi işte özür dilemeler, şunlar bunlar.
33:57Niye bu konuda bu konuya giriyorum?
33:59Çünkü bu Çar ailesinin ölümü, Çarlığın yıkılması vesaire hatta yeni devrim, Bolşeviklerin, Sosyalistlerin gelmesi
34:05hep burada Rasputin'in de çok olumlu bir ve olumsuz bir etkisi oldu.
34:10Çar ailesini ve düzeni yıprattı.
34:12O işte sarhoşluk alemleriyle, bu rezillikleriyle vesaire ama Çar'ın da ve Çar ailesinin de ondan vazgeçmemesinin
34:19bu düzenin yıpranmasında, düzenin değiştirilmesinde de bir faktör olduğu çok yerde, çok kaynakta yazılıyor.
34:26Sonra gelelim, heykelleri, onunla ilgili yazılan, çizilenler, fotoğrafları, filmleri vesaire.
34:34Şu demek istiyorum, bazen olaylar ve kişiler üzerine herkesin kendi şeyi oluyor, algısı oluyor.
34:42Yani herkesin kendi Rasputin'i var, öyle diyebiliriz.
34:44Yani olağanüstü bir adam, çok şey yaptı diyen de, rezaletti diyen de var.
34:49Ama sadece Rusya'da değil, bütün dünyada en çok tanınan Ruslardan biri.
34:54Hatırlarsınız, yani Bonneyem'in ta 78'de yaptığı bir şarkı vardı.
34:59Ra Ra Rasputin diye hatırlıyor musunuz?
35:01Yani o şarkıda şey diyorlar, kraliçe diyorlar da işte biz Rus şeyi çevirelim,
35:07İmparatör İçe veya Çar İçe'nin aşığı ve işte cinsel gücü falan filan oralardan giriyorlar.
35:13Ve bu bayağı bir diskotek şarkısı falan olmuştu.
35:16Hatta orada geçen Rasputin, bütün dünyada bir kez daha ünlendi.
35:2078'den itibaren falan denmişti.
35:22Herkes kendisi bildiği gibi anlıyor.
35:24Dediğim gibi herkesin kendi Rasputin'i var.
35:27Ama Rusya tarihinde de bu adamın bir yeri olduğu kesin diyelim.
35:31Ve bir duyuruyla bitirmek istiyorum.
35:34Önümüzdeki hafta ya da hafta, iki hafta içinde çok emin değilim.
35:39İstanbul'da olmama durumum var.
35:41Programları düzenli olarak yapabileceğimden emin değilim.
35:45Eğer öyle bir şey gündeme gelirse tekrar hafta başındaki yayında size duyururum ama
35:50belki haftada bire düşürebiliriz ya da farklı koşullarda çekebiliriz.
35:54Size beklentilerinize yönelik bir haksızlık etmemek için şimdiden böyle bir ihtimali duyurmuş olayım.
36:00Çünkü herkes her videoyu seyretmeyebiliyor.
36:03Önümüzdeki günlerde bu oluşu netleştiririz diyelim ve bugünlük bu kadar.
36:08Görüşmek üzere, hoşçakalın.