- 2 gün önce
📍 İran’daki savaş, Rusya’yı ve Ukrayna’yı nasıl etkiler?
📌 Moskova-Washington ilişkileri gerginleşiyor mu?
📌 Kremlin’den Türk Akımı uyarısı
📌 Saharov: Nobel ödülü, sürgün ve Gorbaçov affı
🎙️ Hakan Aksay yorumladı
📌 Moskova-Washington ilişkileri gerginleşiyor mu?
📌 Kremlin’den Türk Akımı uyarısı
📌 Saharov: Nobel ödülü, sürgün ve Gorbaçov affı
🎙️ Hakan Aksay yorumladı
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:04Müzik
00:11Hatırlıyor musunuz Venezuela operasyonundan sonra o çok kısa bir süre içinde Maduro'yu paketleyip ABD'ye götürdükten sonra
00:19Trump'ın havasından geçilmiyordu ve Putin'e de biraz laf attı o zaman yine bu programda söylemiştik.
00:28İşte böyle yapılır bu iş kısa sürede tek atış yaparsın ve sonuç alırsın öyle 4 yıl falan sürdürmezsin savaşı demişti.
00:37Büyük konuşmuş olabilir çünkü Venezuela'dan sonra giriştiği macera İran macerası Orta Doğu bataklığı hiç de öncekine benzeyecek gibi değil.
00:48Orada çok uzun süre kalabilir ABD kaldı ki daha önce deneyimleri de var buna rağmen girdi Trump.
00:54Irak deneyimi var Afganistan deneyimi var girdi ve çıkması zor olacak gibi görünüyor en azından Venezuela'dan çok farklı olduğunu şu
01:04anda kendisi de herhalde hissetmeye başladı.
01:07Evet bugün de yine İran savaşı onun Rusya'ya Ukrayna'ya etkileri ve eski Sovyet coğrafyasında onunla ilgili açıklamalar gelişmeler
01:19onlara bakacağız.
01:21Tabii ki savaşla ilgili gelişmeleri de ele alacağız.
01:25Trump'ın açıklamalarına bakarsak bir şeyler oluyor başarılı her zaman başarılı her zaman Trump açısından her şey harika gidiyor.
01:35Harika gidiyor da işte bir hafta dolmak üzere sonuç nedir?
01:39E tamam liderleri yok ettin ama zafer kazandın mı başarı kazandın mı başarının yolu açıldı mı da hala böyle bir
01:47şey yok.
01:47Ve üstelik İran hiç de öyle ilk günkü ilk hedefi vurmanla susup kalmadı.
01:54Cevap vermeye devam ediyor hala cevap vermeye devam ediyor.
01:58Onlarca yöneticisi yok edilmişken.
02:00Şimdi bugünlerde Rubio'dan ilginç bir açıklama duyduk.
02:05Oldukça ilginç hani saçma da denilebilir rahatlıkla.
02:09Ki ABD danışmanları dış politikada danışman olarak ortaya çıkan emlakçı arkadaşlara göre Rubio daha mantıklı birisi gibi görünüyordu açıkçası.
02:22Ama tabii sonuç olarak Trump yönetiminin bir parçası ve dış işleri bakanı ve gelecek dönem için lider adaylarından biri görünüyor.
02:30Dışları bakanı Rubio dedi ki biz bu savaşa böyle girmek zorunda kaldık.
02:38Çünkü biliyorduk ki anladık ki veya gelen istihbaratlar bunu gösterdi ki İsrail bu işe girecek.
02:46İran'ı bombalayacak.
02:48İran da İsrail'le birlikte bizi de bombalayacak.
02:50Onun için biz önce davrandık vesaire.
02:52Bu gerçekten oldukça garip bir açıklama.
02:56Böyle bir gerekçeyle ABD büyük bir savaşa giriyor.
03:01Küçük ortağı İsrail'i durduramadığı için ve onun İran'da yaratacağı tepkiyi öngörmesi sonucu bunu nasıl çok mu uzun süre düşünüp
03:10buldular bunları bilmiyoruz.
03:12Ama böyle pek çok daha saçma açıklamalar gerek Trump'tan gerek diğer ABD yöneticilerinden duyacağız galiba.
03:20Tepkiler de var ve tepkiler giderek artıyor.
03:23Gerçekten artıyor.
03:24Hem ABD içinde hem de başka yerlerde dünyanın başka yerlerinde çok daha hızlı artacak galiba.
03:31ABD içinde New York'un başına birkaç ay önce gelen New York Belediyesi'nin başına Zohran Mamdani'den güzel açıklamalar gelmişti.
03:41Hemen şeyin saldırının başında.
03:44Yani biz böyle bir yayılmacı, böyle bir müdahaleci bir şeyi, askeri eylemi desteklemeyiz.
03:50Biz desteklemeyiz çünkü ABD halkı böyle bir şey istemiyor.
03:54Geçim sorununun halledilmesini istiyor, barış istiyor.
03:57Yani böyle bir şey hukuksuzdur demişti.
04:00Ondan sonra daha pek çok açıklama daha yapıldı.
04:03Hatta öyle ki sanat kültür camiasında ne diyelim artık yıkılmaz bir çınar.
04:1088 yaşına rağmen hala ayakta dimdik ayakta olan Jane Fonda'dan açıklamalar geldi.
04:17Trump'ı çok sert eleştiren Jane Fonda hala mitinglere gidiyor.
04:2288 yaşında bir dönem Vietnam saldırısını da tepkiyle karşılamıştı.
04:32Düşünün aradan kaç yıl geçti.
04:33ABD, aynı ABD bakın.
04:35Tabii ki liderler değişiyor.
04:37Bazen Clinton oluyor, bazen Bush oluyor, bazen Obama oluyor, bazen değişiyor.
04:43Birileri değişiyor ama benzer politikaları, yayılmacılığı ve dünyanın öbür bölümlerini, öbür ülkelerini, diğer halklarını önemsememek ve onları kullanmak, onları gerekirse
04:56harcamak.
04:57Bunu 4 yıldır biz Ukrayna'ya karşı ve Rusya'ya karşı orada ölenlere karşı tutumuyla da ABD'nin ve genel
05:05olarak Batı'nın aslında göstermeye çalışıyoruz bu programda.
05:08Bir kez daha bunlar görünüyor.
05:11Tabii ki Batı cephesindeki duruma da bakmak gerekiyor.
05:14Çünkü Batı cephesinde bir gönüllü kuklalar var.
05:17Yani en başta tabii Macron'u saymak lazım.
05:21Macron her konuda şu anda artık ABD liderinin yanında.
05:26O da zaten ona aferin dedi, aferin aldı ondan.
05:29İngiltere'ye biraz sitem aldı ama o da durumu toparlamaya çalışıyor.
05:32Almanya hakeza, Kanada Başbakanı Davos'ta ilginç bir konuşma yapmıştı.
05:38Şimdi o da tepkisini yavaş yavaş gösteriyor ama esas yıldız İspanya'dan İspanya hükümeti, Sosyalist Parti ve Sol Parti'nin oluşturduğu
05:49bir hükümet ve tabii ki Başbakan Sanchez birkaç kez konuştu.
05:56Hem Başbakan hem Dışişleri Bakanı ve dedi ki biz bu savaşı desteklemiyoruz.
06:01Geçmişte de yaptınız bunu dedi ABD'lilere.
06:04İşte Irak, Irak'ı hatırlıyoruz.
06:06Yani bizi aldattınız dedi üstelik.
06:08Orada silah olduğuna ilişkin.
06:10Kullandınız dedi.
06:12Şimdi tekrar bir yasa dışı şeye girişiyorsunuz.
06:15NATO'da olabiliriz ama biz bu şeye karşıyız dedi.
06:19Hayır dedi.
06:20Hangi konuda hayır dedi, hangi konuda reddetti bir de bu genel bir açıklama ama
06:24üstlerinizi kullanmak istiyoruz dedi Trump.
06:27Hayır dedi, üstlerimizi kullanamazsın.
06:29Hatta Trump küstahlığı bir tık daha ileriye götürdü ve dedi ki istersek kullanırız.
06:35Daha neler?
06:36Demek bütün dünya artık Trump'a bağlandı.
06:39Ve bizim haberimiz yok.
06:41Bu mudur?
06:42Evet dik duruyor.
06:44Sanchez ve İspanya hükümeti, Sol hükümet herhalde dünyada şu anda en çok övülecek tutum budur.
06:52Yani arada bir kalmaya çalışanlar, Trump'ı kızdırmadan kuyruğu dik tutmaya çalışanlar da var.
06:59Pek çok ülke böyle.
07:01Ama İspanya, tabii durum da kritikti.
07:04Onlar açısından bir tavır koymaları gerekiyor.
07:06Hatırlatayım.
07:07İspanya daha önce de kapışmıştı Trump'la.
07:09Ne zaman?
07:10NATO harcamalarını artıracaksın demişti.
07:13Herkese demişti ama İspanya'nın zaten azdı.
07:16Yani bir Polonya değildi örneğin.
07:19İspanya %2'yi bile bulmadılar diyor.
07:21Trump çok kızgın onlara.
07:23O da reddetti.
07:24Yani ben niye gelirimin %5'ini savaş makinesi NATO'ya harcayayım diye.
07:30Bütün bu gelişmeler NATO'yu nasıl etkileyecek?
07:32Dünya dengelerini nasıl etkileyecek?
07:34Böyle.
07:35Ama biz esas konumuza gelelim.
07:37Putin.
07:37Putin kınadı.
07:39Uluslararası hukukla bağdaşmadığını söyledi.
07:41Venezuela ve Suriye'deki kayıplarına verdiği tepkilere göre daha sert tepki gösterdi.
07:49Hamani'nin öldürülmesi.
07:50Hamani'nin değerli bir lider olduğunu söyledi.
07:52Ona ayrıca bir taziye gönderdi Hamani için.
07:56Ve bu uluslararası normları çiğneyen bir cinayettir dedi.
08:02Cinayetin kim tarafından işlendiğini söylemedi.
08:06Herkes biliyor katili.
08:07Ama cinayet demesi sert bir açıklamaydı.
08:10ABD ile ve son dönemde son bir yıl içinde özellikle bir yıldan biraz fazla Trump'la geliştirmeye çalıştığı sıkı ilişkilerle
08:19de bir parça çelişen bir şeydi.
08:20Bu ton biraz daha yüksekti.
08:22Ama kırıp döken bir ton değil.
08:24Hala Trump'la ilişkileri sürdürmek istiyor.
08:28Ama sert.
08:29Bunu da şimdi Rus yayınlarına da baktım.
08:31Geçmiş son günlerin şeylerine.
08:33Deniyor ki Putin'in hassasiyetleri var.
08:37Yani dünya çapında dengeler, siyasi gelişmeler.
08:39Onların dışında bir de örneğin Kaddafi'nin öldürülmesine ve o tarzda veda etmesine, o tarzda siyaset sahnesinden çekilmesi, katledilmesi ona
08:50çok tepki göstermişti Putin.
08:53Yani biraz farklı bir tepki de olsa Esad'ın da böyle baştan alınması ki o Moskova'ya gitmek zorunda kaldı.
09:00Liderlere karşı tavır da onları etkiliyor.
09:03Putin etkiliyor.
09:04Burada Hameney daha düne kadar bir arada olduğu görüşmeler yaptığı bir lider, onun öldürülmesi onu ayrıca da etkiledi deniyor.
09:13Aynı zamanda tabi ki Rusya'da süren sıra kime geliyor?
09:17Sıra kimde?
09:18Acaba bu sıra Rusya'ya doğru mu gidecek diye tartışmalar geçen sefer de vermiştik.
09:22Bu sefer tekrarlamayacağım ama daha çok yoğunlaşıyor bu tartışmalar.
09:26Geçen sefer söylediğim Alexander Dugin hani bazılarının Putin'in sağ kolu, beyni vesaire dedikleri öyle olmayan ama kremlini etkileyen unsurlardan
09:35biri olan Alexander Dugin gece gündüz uyumuyor ve tweet atıyor.
09:40Sosyal medya, Telegram özellikle Telegram kullanıyorlar tabi ki orada ve uyarıyor işte bu iş sonu Rusya'ya uzanacak bir Amerikan
09:50saldırısıdır diyor.
09:51Bırak diyor bunlarla görüşmeyi falan bırak artık zaman değişti diyor.
09:54Böyle Lavrov'un açıklaması oldu.
09:58Lavrov yani biz İran'la bizim anlaşmamız var dedi ama biraz kemküm etmek oldu.
10:04Çünkü İran'la Rusya'nın anlaşması 17 Ocak 25'te stratejik ortaklık falan çok parlak laflar ediliyor.
10:13Askeri alanda iş birliği de var ama birbirleriyle ilgili olarak açılan savaşlara katılma zorunluluğu yok.
10:20Rusya ile Kuzey Kore gibi böyle bir şey yok.
10:22Onun için de Rusya girmiyor.
10:23Böyle tabi en sert açıklama kimden gelirdi bu beklenebilirdi Medvedev eski lider Medvedev.
10:31Aslında Medvedev tabi eskiden liberaldi batı yanlısıydı vesaire sonra işte son yıllarda böyle en şahin şeye dönüştü.
10:39Putin'in söyleyemediklerini ölçüsüz bir şekilde söyleyen o da gece gündüz Telegram yazıyor.
10:47Orada işte Amerika'nın bu yaptığı artık çizgiyi aşmaktır ve bu ölçüsüz ve bu suçlu yani suç işleme işlediği belli
10:57olan çizgi politika sürerse artık 3. Dünya Savaşı başlayacak ve nükleer kullanımı daha yaklaşacak diyor.
11:05Tabi nükleerle İran'dan da bahsediyor. İran da kullanır bunu onun da elinde bir şeyler var diyor ama nükleer lafını etmesi
11:11Rusya'nın da nükleere sahip olduğunu hatırlatma gibi.
11:15Ve 3. Dünya Savaşı başlaması iması hemen daha savaşın ilk günlerinde İran Savaşı'nın ilk günlerinde çok sert bir açıklamaydı.
11:23AB'yi de her zamanki gibi suçladı siz ABD'nin Washington'ın kullarısınız yani kölesisiniz gibi bir açıklama yaptı.
11:32Gayet sert açıklamalar yani Moskova tonunu bir parça yükseltiyor dediğim gibi tümüyle ABD ile ilişkileri bozmadan acaba Rusya ABD ilişkilerinin
11:43gerginleştiğinden bahsedebilir miyiz?
11:46Henüz öyle demeyelim belki ama bunun işaretleri var. Putin-Trump diyaloğu elbette sürecektir çünkü belli bir yol katettiler.
11:56Ukrayna Savaşı ile ilgili ve bu savaşın Ukrayna'nın aleyhine ama Putin'in de bazı tavizler vererek bitirilmesi konusunda sonra
12:04ne oldu?
12:04İşte Venezuela neyse birkaç günde geldi geçti ama İran meselesi çok bastırdı ve şu anda o Abu Dhabi'de başlayan daha
12:13önce İstanbul, Abu Dhabi, Cenevre'deki görüşmeler şu anda bitti demeyelim ama kaldı.
12:19Öyle kaldı. Şu an ne yapılacağı belli değil. Ertelendi artık Mart başları, Mart ortası hiç kimse bilmiyor.
12:26Herkesin dikkati artık İran'da ve İran'daki şey bakın İran'ın da karşı ateşleriyle körfeze yayılıyor, başka yerlere yayılıyor, Orta Doğu
12:36'ya yayılıyor.
12:36Türkiye'ye bir şey düştü, bir parçası düştü en azından bir bombanın ve Türkiye NATO'nun bunu engellediğini söylüyor.
12:44Türkiye kendisi niye bunu yapmadı acaba? Türkiye'nin elinde aslanlar gibi S-400 var.
12:48S-400 dünyanın parasını verdi, S-400 de vurabilirdi mesela bunu.
12:54Yok S-400 çünkü paketinden çıkmıyor.
12:57ABD'den korkuyoruz. ABD bizi bir taraftan da bir yerlere sürmeye çalışıyor.
13:01Herkesi kullanmaya çalışıyor. Türkiye'yi de. İran'ın üzerine gitmemiz, savaş açmamız ABD'nin hoşuna gider.
13:07ABD yine ve bir başka ülkede bu sefer İran'da Kürtleri kullanmaya çalışıyor.
13:12Kara hareketi yapmak kendisinin tepki görmesini getirecek.
13:18Amerika'da, Kasım'da seçimler var falan. Hadi İran'daki Kürtleri silahlandıralım.
13:23Onlar bizim için savaştınlar. Biz parasını veririz. Hep aynı yaklaşım. ABD yaklaşımı.
13:29Bunlar değişmiyor. Ve herkesi kullanıyorlar, herkesi provokasyonlarla savaşlara sürüyorlar.
13:35Rusya-Ukrayna savaşı da ABD'nin büyük ölçüde provoka ettiği bir şey.
13:39Yazık ki bu tuzağa düşenler oldu.
13:43Şimdi farklı görüşler var Rusya konusunda.
13:46Bir, Kremlin'in çekindiğini söyleyenler var. Ben de emin değilim bunun doğru olduğundan ama.
13:53Kremlin çekindi ve savaş başlar başlamaz diyorlar.
13:56Gizli bir hattan bir bir ilişki kurdu ve tamam şu Ukrayna savaşını bir an önce bitirelim de kazasız belasız.
14:02Bize sadece Donbass'tan çekilsinler. Donbass'ı versinler.
14:06Donbass'ta %20'lik falan bir bölüm kalmıştı. Onları versinler. Başka hiçbir şey istemiyoruz.
14:11Hatta Ukrayna ordusu kaç kişiden oluşacak falan. Oralara falan da girmeyeceğiz. Şu savaşı şöyle bitirelim.
14:17Kazasız belasız diye Rusya'nın çekindiğini söyleyen bir tez var.
14:22Batıda da dillendirilen. Ben bundan hiç emin değilim.
14:26Şimdi bir başka görüşte. Bu da biraz abartılı ama daha dikkate değer bir şey.
14:31Süreç bitti. Görüşmeler bitti. Bundan sonra artık Ukrayna unutulur.
14:36İran savaşının gölgesinde kalır. Biz de istediğimizi yaparız.
14:39Olabilir. Rusya böyle gidebilir.
14:42Yani daha önce de Gazze için söylemiştik. Başka bölgeler için söylemiştik.
14:45Rusya daha fazla gidebilir.
14:47Ama konunun bir başka boyutu var ki. Onu da dile getiren, içinde hissederek dile getiren Zelenski.
14:52Ukrayna lideri.
14:54Bu iş diyor nereye gidiyor diyor.
14:56Tabi o da İran'a karşı açıklamalar, ABD'nin yanında açıklamalar yaptı.
14:59Eli mahkum çünkü. ABD'ye mahkum.
15:01Dedi ki ya bütün o Patriotlar, şunlar bunlar, bütün füzeler orada kullanılıyor şimdi.
15:08Herkes orada harcıyor.
15:09E ne olacak?
15:10Benim bunlara ihtiyacım vardı.
15:11ABD'den bunların bana gelmesi lazım.
15:13Ya da Batı'nın, Avrupa'nın bunların parasını vererek oradan alıp bana göndermesi lazım.
15:19E bütün bunları İran'a harcarsanız, ben ne olacağım?
15:24Çok zayıf düşerim ve Rusya üzerime üzerime gelir ve daha fazla kayıp veririm.
15:30Bu yenilgiye doğru götürür dedi.
15:32İşte bunun da altını çizelim.
15:34Gayet real bir tahmin bu.
15:36Böyle olabilir.
15:37Ama gelişmeler neyi gösterecek?
15:40Tabi ki bunları izleyeceğiz ve herkesin diğeriyle ilgili bir gerginliği var.
15:45Nereye gidecek? Nasıl olacak?
15:46Öylesine gerginlikler ki.
15:48Hani bu da nereden çıktı diyorsunuz?
15:50Mesela Avrupa petrol ve gazı Rusya'dan kesmek istedi.
15:54Kesemedi, uzatıyorlar, uzatıyorlar.
15:56Şimdi 26 bitecek, 27 içinde, 28'e kalmadan.
16:00Putin o konuda dün bir açıklama yaptı.
16:02Ben keserim ya dedi.
16:03Ne bu uzatıyorsunuz?
16:04Yani çalışmayı yapın dedi Avrupa'ya işte şey falan.
16:06Bizim dedi Macaristan Dışişleri Bakanı ile görüştü de bizim orada zaten Macaristan, Slovakya gibi bir iki tane güvenilir şeyimiz, partnerimiz
16:14var.
16:15Ötekilerini keseriz gider falan dedi.
16:17Böyle her şeyde bir gerginlik var her cephede diyelim her polemik alanında ve bu arada petrol fiyatlarının artması artardı artmazdı
16:30ama işte Hürmüz Boğazı geçen programda da onun üzerinde durmuştuk bazı verileri de aktarmıştım.
16:36Tekrarlamayacağım ama Hürmüz Boğazı'nın İran tarafından büyük ölçüde kesildiği söyleniyor.
16:43İşte Rus ve Çin bandıralı değilsen ateş açarım, batırırım vesaire Amerika yaptırmam bunu diyor ama orada bir sürü gemi korkuyla
16:53bekliyor.
16:53Ve oradan İran petrolü Çin'e gidebilecek mi? Hindistan'a gidebilecek mi? Diğer bölgelerden Suudi Arabistan vesaire buna ne diyecekler?
17:03Çin tabii ki çok zararlı geçen programda söylemiştik tekrarlamayayım.
17:08Çin-İran ilişkileri çok gelişkindi ticarette özellikle kuşak yol projesi, 400 milyara uzanan 21'de yaptıkları anlaşma vesaire bütün o hesapları
17:18suya düştü ama Çin'den aşırı bir hareket de yok.
17:23Çin yapamayacağı şeylerde çok fazla konuşmamayı tercih ediyor birkaç sert diplomatik açıklamadan sonra.
17:30Peki Kafkasya ve Orta Asya'da eski Sovyet Cumhuriyetlerinde başka neler oluyor dersek ilginç çok kısa geçeceğim ama ilginç.
17:39Kazakistan lideri Tokayev Pezeşkihan'la Aralık'ta görüşmüştü.
17:45Yani birkaç ay önce kardeştiler vesaire.
17:48Ve şu anda çok genel laflarla yani işte saldırıları, savaşı vesaire yıkınıyoruz dedi.
17:55Ondan sonra da Tokayev'in İran'ın hedef aldığı Arap ülkeleriyle bazılarıyla temaslarda bulunduğu söylendi.
18:05Onlara daha çok böyle dayanışma, acaba İran'ı gözden çıkarma anlamına mı geliyor?
18:10Batı'ya yöneldi ya son zamanlarda o o anlama mı geliyor?
18:13Özbekistan'dan da bir tık daha aşağıda ama benzer hamleler geldi.
18:17Kırgızistan genel ortada bir açıklama yaptı.
18:22Türkmenistan hiçbir şey söylemiyor.
18:24O tam şey tarafsız açıklama bile yapmıyor.
18:27Tacakistan'dan bir tek şey geldi.
18:29İran'a net bir başsağlığı mesajı biraz daha olayı hisseden bir şey.
18:34Böyle ve nihayet Azerbaycan'a gelelim.
18:37Evet bir başsağlığı mesajı Hamene için göndermişti.
18:41Çok kısa bir süre içinde Aliyev ama şimdi Nahçıvan yakınlarında havaalanı binasında binasına yakın bir şey oldu.
18:48Bu bomba düştü.
18:49İran bombası daha doğrusu İHA diyelim.
18:51Bomba düştü İHA.
18:52Ve yani şöyle böyle değil.
18:55Bayağı sert bir tepki gösterdi.
18:57Böyle şeyler olursa biz cevabını fazlasıyla veririz dedi.
19:01Büyükelçiyi çağırdı Bakü'ye Bakü'de Dışişleri Bakanlığı'na.
19:05Ve ordunun İran sınırına yakın hazır beklediği haberleri de bültenlerde geçiyor.
19:13Ne derece doğrudur neye yol açar bilmiyoruz ama bölge gerçekten savaş kıvılcımlarıyla dolu.
19:20Türkiye'de dahil her yere yayılma potansiyeli var.
19:22Ve bu belayı bizim başımıza açan iki ülkeyi ve iki lideri çok iyi biliyoruz.
19:30Biri Trump, diğeri biliyorsunuz İsrail'in başında ve hem Trump'ın başı dertte seçimler ne olacak Kasım'da.
19:40Hem de Netanyahu bu savaşları, bu saldırıları sürdürmezse içeride onunla ilgili davalar var.
19:46Sonu ne olur?
19:47Böyle bir dünyada yaşıyoruz maalesef diyelim.
19:50Ve bu özeti burada bitirerek basına bakalım.
19:59Çok kısaca bakalım Rus basınından, RBK'dan, Putin'den Türkiye'ye yönelik bir tür uyarı, dostane uyarı mı diyelim, genel olarak uyarı
20:11mı diyelim.
20:11Bu Ukrayna ve batılı ülkeler Türk akımı ve mavi akımını patlatabilirler.
20:19Daha önce de çünkü kuzey akımı patlatmışlardı diyor.
20:22Ve bu sefer de Karadeniz'in altında böyle bir şey yapabilirler diyor.
20:26Ve Türkiye'yi uyarıyor.
20:28Bu uyarı tabii dünyaya karşı da bir uyarı, batıya karşı da uyarı.
20:31Türkiye yönetimine karşı tabii nasıl bir uyarı böyle bir şey olabilir?
20:35Dikkat edin güvenlik açısından mı?
20:36Yoksa bunlara asla hoşgörü göstermeyin bu şeyleri, siz de tepki alın, beni destekleyin anlamında bir şey mi?
20:44Bunlar yorumu açık.
20:46Hatırlatıyorum iki hat var.
20:48Mavi akım, o 97'de anlaşması imzalanmıştı.
20:532005'te yürürlüğe giren ve Türkiye'nin Rusya'dan yılda 16 milyar metre küplük gaz aldığı bir şey direkt Türkiye'ye geliyor.
21:02Bir de Türk akımı var daha sonra kurulan.
21:04Orada da iki hat var.
21:0516 değilse bile işte 15-75 milyar toplamda iki hattan 31,5 ama onun bir kısmını Türkiye alıyor, bir kısmı
21:14Avrupa'ya gidiyor.
21:15Yani mavi akımın eğer bombalanırsa, eğer gerçekten böyle bir istihbarat var ve doğru çıkarsa o Türkiye'ye çok zarar verecek
21:23bir şey.
21:24Türk akımı da zarar verebilir.
21:26Aynı ölçüde olmasa bile Avrupa'ya giden bölümü de var.
21:29Böyle bir şey Türkiye yılda 55-57 işte son geçen yılın rakamını verelim.
21:3660 milyar metre küp gaz tüketiyor.
21:39Rusya'dan aldığı gaz da 21-21,5 milyar civarında bir parça azalttı Rusya'dan aldığı oransal olarak ve işte 3'te 1
21:47'inden biraz fazla.
21:48Ama şimdi İran'dan ne alabilecek?
21:50Tekrar Rus gazı ki en ucuzu o.
21:53Onu çoğaltacak mı veya işte sıvı gazlardan daha fazla parayı verip bunları Amerika'dan ve başka yerlerden alacak mı?
22:00Bunları göreceğiz.
22:01Çok kısa olarak 2. gazeteye de bir bakalım.
22:04Rusya hükümetinin gazetesi Rosyska'ya gazetede ilginç bir şey İstanbul'dan bir kısa haber öyle diyelim.
22:11İstanbul'da Rus filmleri haftası düzenlendi 3 gün içinde ve bu şey etkinlik gerçekten çok ciddi bir ilgi gördü.
22:19Atlas sinemasında, Beyoğlu'nda tıklım tıklım doluydu.
22:23Ben İstanbul dışındaydım ancak son filme yetişebildim.
22:25Son film de gayet ilginç bir filmdi.
22:28Bir kalmık yönetmenin yaz bitecek diye bir film.
22:31Gerçekten kalmık ya ta nerede?
22:33Yani Rusların çok sanatkar olduğunu bir kez daha gördüm ve böyle bir şey soft power işte yumuşak güç.
22:41Rusların sanatıyla kültürüyle kendisini duyurması.
22:44Keşke Rusya bunlara daha fazla zaman ve para ayırabilse, ilgi gösterebilse ve bu yönüyle kendisini daha çok ortaya çıkarsa.
22:53Bu programda defalarca söyledim o savaşa insan kayıplarını falan bir kenara bırakın en önemlisi o ama savaşa ayırdığı milyarlarca yüz
23:03milyarlarca doları bu alanlara yöneltmiş olsaydı başta eski Sovyet coğrafyası olmak üzere etkisini çok daha fazla arttırırdı.
23:13Şimdi onlar çoğu Rusya'dan korkuyor Ukrayna'ya yaptıklarından sonra ama gerçekten başarılı bir haftada demeyelim üç güne sığdırdılar ama çok
23:23film vardı ve ilginç filmlerdi.
23:25Gerçekten bunun sponsorluğu da şeydi Moskova'ya ait tabii bir vakıf tarafından kültür vakıf tarafından başarılı bir etkinlikti.
23:33Onu da duyurmuş olalım ve son bölüme gelelim Portre.
23:42Andrei Sakharov bir zamanlar onun ismini herkes bilirdi.
23:46Şimdi belki artık unutuluyor olabilir, unutulmuş olabilir, yeni kuşaklar bilmeyebilir.
23:5089'da öldü çünkü.
23:52Çok fazla tanımı olabilir.
23:54Kimdir bu adam?
23:55Yani dünyaca ünlü fizikçi denilebilir, akademisyen, ünlü bir bilim insanı, muhalif Sovyetler Birliği'nde muhalif yazar, insan hakları savunucusu belki
24:09muhaliften daha isabetli olur.
24:13Ve son dönemde Sovyetler Birliği milletvekili 68 yaşında hayata veda etmişti.
24:19Şu fotoğrafı da benim en çok sevdiğim fotoğraflarından biri Andrei Sakharov'un.
24:24Çocukluğundan bir iki kelime edelim.
24:271921'de doğdu.
24:28İşte 21'de doğup 89'da öldü yıl sonunda.
24:32Moskova doğumlu ve babası da fizikçi.
24:37İlkokulun önemli bir bölümünü evde okuduğu söyleniyor.
24:40Dışarıdan bitirdiği 7. sınıftan itibaren okula geçtiği söyleniyor.
24:44Başarılı, zeki bir öğrenci.
24:45Gençliği Moskova Devlet Üniversitesi'nde başarılı fizik alanında okuyor.
24:52Ve bu alanda babasının da katkısı olabilir babasından gördüklerinin.
24:56Çok hızlı bir şekilde yeteneğini kanıtlıyor.
24:59Çok genç yaşta Sovyetler Birliği Bilimler Akademisi'ne üye oluyor.
25:0332 yaşında ve yine çok erken bir dönemde Sovyetler Birliği'nin nükleer çalışmalarına 1948'de dahil ediliyor.
25:12Ve çok başarılı oluyor.
25:13Pek çok şey var.
25:14Nükleer fizik alanında muhalif Saharov daha henüz tam muhalif değil ama
25:19esas buluşu hidrojen bombası ki ABD'nin bulduğu ve kullandığı bombalar varken
25:25o işte 1955'de hidrojen bombasını bulanlardan diyelim öyle o ekibinin liderlerinden.
25:34O dönemin Sovyet lider Kruşev de bunu kullanmaktan işte denemelerden falan bahsediyor.
25:39Ve işte aşağı yukarı 2 yıl sonra 57'de Kruşev diyor ki ya bu çok insan kaybına yol açar.
25:46Yani barışı daha uzaklaştırır falan bu denemelere ben karşıyım diyor.
25:50Nasıl sen mi karşısın?
25:51Sovyetler Birliği Komünist Partisi liderine karşı çıkarsın ha.
25:54Ve ondan sonra özellikle de 50'li yılların sonundan sonra böyle alnına bir muhalif rejim karşıtı
26:00anti Sovyet şeyi yapıştırıyorlar ve o epeyce bir gidiyor.
26:05Ve buna rağmen adından çok bahsediliyor.
26:08Batı'da çok bundan bahsediyor ve Nobel ödülü alıyor.
26:12Nobel ödülü aslında alamıyor çünkü göndermiyorlar.
26:16Nobel ödülünü almaya 1975'de göndermiyorlar.
26:19Daha sonra yıllar sonra böyle Nazım'ın da üzerinde fotoğrafı olan başka şeylerinde çok güzel şeyler çıkmıştı.
26:26Sovyetler Birliği'nde mektup zarfları bende de bazıları vardı.
26:30Nazım'la ilgili olan vardı.
26:31Böyle şekiller, fotoğraflar vesaire burada o Nobel barış ödülünü simgeleyen bir zarf sonradan kendileri bir tür özür mü olur artık
26:40hatırlatma mı olur öyle bir şey.
26:42Şimdi onun gerisinde tabi bu fizik alanında değil barış alanında silahlanma programından tabi ki Sakarov'un kovulması, Sovyetler tarafından kovulması,
26:56giderek onun bir insan hakları savunuşuna dönüşmesi, kitaplar yazması, açıklamalar, toplantılar vesaire dünyada da ilgi çekiyor.
27:04Ve 1975'te Nobel ödülünü kazanan ilk Sovyet vatandaşı oluyor.
27:09Bir süre sonra artık hükümetle, iktidarla ilişkileri daha fazla gerginleşiyor ve sürgüne gönderiyorlar.
27:15Sürgün neresi?
27:17Nijni Novgorod.
27:19Ama o zaman Nijni Novgorod değil, ünlü yazarın adıyla Gorki.
27:23Gorki o dönemde yabancıların gitmediği, gidemediği kapalı bir kent.
27:27Niye gidiyor biliyor musunuz?
27:29Aslında tabi gerekçe çok fazla da esas olarak Sovyetlerin son döneminde 10 yıllık bir savaş vardı biliyorsunuz, hatırlıyorsunuzdur.
27:3710 yıllık bir savaş.
27:39Afganistan savaşı.
27:4079'dan 89'a kadar Gorbachev bitirmişti o savaşı.
27:44Brejnev zamanında başlayan savaşı ve o savaşta bile şu Ukrayna'daki kadar kayıpları olmamıştı.
27:52Onu protesto ettiği için 79'da işte.
27:55Sürgün ve sürgünü de 6 yıl sürüyor.
27:58Şimdi 67'de İnsan Hakları Savunucusu hareketi çıkıyor.
28:03Onun da yöneticilerinden biri.
28:06Gorbachev biliyorsunuz 85'te başa geldi ve 86'da affediyor Saharov'u.
28:14Daha doğrusu şöyle bir telefon açıyor.
28:17Bazı konularda aniden bir telefon Gorki'ye.
28:21Saharov da çok şaşırıyor.
28:22Telefona bir bakıyor işte Mikhail Sergeyeviç arıyor falan genel sekreter.
28:26Bazı konularda düşüncelerini soruyor falan.
28:29Diyor işte eleştirel bu düzene eleştirel bakanlar ne diyor falan.
28:34Sakharov'un da kimseden korkusu yok diyor ki ya diyor senin yanın başında da diyor Sayın Genel Sekreter bir sürü
28:39diyor şey var.
28:40Farklı düşünen insanlar var.
28:42Sindirilmiş insanlar.
28:43Sor işte onlara.
28:44Neye bana Gorki'ye diyor telefon açıyorsun diyor.
28:48Mihail Sergeyeviç Gorbachev da diyor ki tamam sana çok soracağım şeyler var sen atla da gel bakayım nasıl geleyim yasaklıyım.
28:55Bitti yasağın atla gel diyor ve gerçekten geliyor.
28:58Gorbachev'la defalarca konuşuyorlar.
29:00Bundan sonraki görsel ilginç bakın.
29:03Gorbachev'la sonraki dönemde tartışmaları doluyor bir şeyde toplantıda.
29:12Tabi Sakharov sınır tanımıyor yani her türlü şeyde.
29:16Muhalif görüşleri var.
29:17Bazıları Gorbachev'ı da ürkütüyor ve bakın şu Gorbachev'un kürsüde konuşan Sakharov'a yeter artık süren doldu demesi.
29:25Oturduğu yerden sonra kalkarak biraz da kızmış galiba.
29:28Böyle işte muhalif böyledir.
29:30Kendilerine has görüşleri vardır.
29:33Tabi ki Gorbachev'un yaptığı çok önemli bir şey.
29:35Onu affetmek ve bu af zaten şey anlamına geliyor.
29:38Artık Sovyetler Birliği'nde farklı düşündüğü için bakın silah kullanma falan değil.
29:43Farklı düşündüğü için sürgüne gönderilen, düşman ilan edilen, yurt dışında yaşamak zorundaki bunlar olmayacak dedi Gorbachev ki tarihi bir adım.
29:50Daha sonra böyle.
29:52Yeltsin de onunla ilişkilerini geliştiriyor.
29:54Yeltsin o dönemler Rusya için de sivrilen birisi.
29:56Şu masada oturanlar gerçekten ilginç.
29:59Moskova'nın ilk belediye başkanı en sağdaki Gavril Popov.
30:02En soldaki herkese küskün bir şekilde oturan da bilimsel komünizmin kitabının yazarı ve aynı zamanda önemli bir bilim insanı, düşünce
30:11insanıydı.
30:12Yuri Afanasyev o benim çok sevdiğim o dönemlerde gençlik döneminde bilimsel komünizm kitabı vardı.
30:18Böyle tuğla gibi o çok fazla yazarı vardı ama o kitabın bütün o ekibin başında duran Yuri Afanasyev çok zeki
30:30birisiydi.
30:30Onun da görüşleri komünizmden geldi.
30:32Daha farklı, daha insani bir sosyalizm yaratma vesaire.
30:36Ondan sonra da çok fazla bir işe yaramadı.
30:38Çünkü Yeltsin de çok fazla anlaşamadı.
30:40Konuyu dağıtıyorum biliyorum.
30:42Şimdi ne kaldı?
30:43Şeyden geriye.
30:45Saharov'dan geriye eserleri kaldı.
30:46Çok sayıda eseri var.
30:48Gerek böyle cilt cilt toplandığı şeyler, ikinci eşi uzun süre birlikte yaşadığı, gerek tek tek kitapları var.
30:58Anayasa şeyi, Sovyetler Birliği anayasası hatta ona farklı bir şey demişti.
31:04Anayasa taslağı hazırlıyordu zaten öldüğü sıralarda.
31:07Asya ve Avrupa Sovyet Cumhuriyetleri anayasası diye bir şey hazırlıyordu.
31:11Çok üretken birisi son anına kadar.
31:14Şimdi 89'un sonunda öldü.
31:18Öldü ve şu anda ilk eşi kanserden erken ölmüştü.
31:23Üç tane çocuğu vardı.
31:24İkinci eşi Yelena Bonner.
31:26O da çok etkili bir muhalif isim.
31:28İşte onun kitaplarını düzenleyen, tekrar basan vesaire.
31:32Onu görüyorsunuz naaşıyla birlikte.
31:36Ve kitaplarını derledi, topladı.
31:38O da daha sonradan şey yaptı, öldü.
31:41Ben de bununla ilgili dün bir podcast dinledim.
31:48Ruslardan Gorbacov yaşasaydı 95 yaşında olacaktı diye bir program.
31:53Ve Gorbacov'un hataları, eksikleri üzerine, beceriksizlikleri, Rusya'nın, Sovyetlerin yıkılmasındaki payı vesaire hep bunlar konuşuluyor.
31:59Ama insani yönleri ve özellikle savaşa her açıdan karşı çıkması ve Sovyetleri Rusya'yı asla hiç savaşa sokmayan tek lider
32:07olması vurgulanmıştı.
32:09Ve burada da Saharov'la barışmasına da özel bir yer ayrılmıştı.
32:13Bunu da vurgulayayım.
32:14Peki son olarak bugün Saharov ne demek?
32:17Evet başla dediğim gibi artık pek çoğu unuttu bile gençler ne kadar biliyorlar.
32:22Rusya'nın değişik yerlerinde böyle anıtları, şeyleri var, heykelleri var vesaire.
32:28Bilenler saygı duyuyor.
32:30Tabii kitaplarına, yapıtlarına, bilim alanında özellikle düşünsel alan öyle diyelim en çok.
32:35Ama en çok da benim vurgulamak istediğim bakın kaç yıldan bahsediyoruz 68 yılın 40 yıldan fazlası belki direnişle geçti.
32:43Direnişte başında her şey geldi.
32:46O her zaman kendi görüşünü ifade etmekten çekinmedi.
32:50Dik bir duruş sergiledi.
32:53Belki de Saharov'un bugün bizler açısından en önemli yanlarından biri bu.
32:58Tavizsiz bir dik duruşu.
32:59Her zaman ve herkese karşı Kuruşşev'den başlayarak Gorbaçov'a kadar ki öldüğü dönem 89'da Sovyetlerin yıkılmasına 2 yıl var.
33:10Ama o dik duruşunu herkes karşısında sergiledi.
33:14Keşke böyle insanlar daha çok olabilseydi diyelim.
33:17Ve bu programı burada bitirelim önümüzdeki hafta.
33:19Tekrar görüşmek üzere.
33:20Hoşçakalın.
Yorumlar