- 21 saat önce
Okudukları ve gördükleri ile yetinmeyip, gündemin perde arkasını öğrenmek isteyenler Arka Plan'da buluşuyor. Ülke TV ekranlarının güçlü ismi Mustafa Yıldız Arka Plan ile gündemin nabzını tutuyor.
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:00İntro
00:06İyi akşamlar, arka planla huzurlarınızdayız. Ben Mustafa Yıldız.
00:11Bu akşama da yine haberlerimizle, sıcak gelişmelerle ve satır aralarında kalan detaylarla başlıyoruz.
00:18İlk konumuz ABD-İsrail ikilisinin İran'a saldırıları ve İran'ın misillemeleriyle devam eden sürecin ardından geldiğimiz noktadaki ateşkes.
00:28Trump'tan tansiyonu düşürecek tarzda bir açıklama geldi. İran'la savaşın bitmeye çok yakın olduğunu söyledi.
00:36Önümüzdeki iki güne işaret etti. Peki ne demek istedi? Haberimizden izleyelim.
00:49İki gün içinde İran'la yeni görüşme olabilir dedi. Savaşın bitmek üzere olduğunu söyledi. Gözler yine Orta Doğu'ya çevrildi.
01:01Amerikan Başkanı Trump, Pakistan'da başarısız olan ilk tur görüşmelerin ardından Amerikan medyasına konuştu.
01:07Tahran yönetiminin bir anlaşma yapmayı istediğini savundu. İran'ın nükleer silaha sahip olamayacağını yineledi.
01:15Başkan Yardımcısı J.D. Vance, dar kapsamlı bir ateşkes değil, kapsamlı bir anlaşma hedeflediklerini vurguladı.
01:22İsrail, saldırıların sona ermesi için İran'ın tüm zenginleştirilmiş uranyumu teslim etmesini ön şart olarak belirledi.
01:31İran Cumhurbaşkanı Mesut Pezeşkian, Türkiye, İspanya, Çin ve birçok ülkeye Siyonizm karşıtı duruşları için teşekkür etti.
01:39Diyaloğa her zaman hazır olduklarını ancak teslim olmayacaklarını belirtti.
01:47Amerikan Merkez Kuvvetler Komutanlığı, on binden fazla asker ve onlarca savaş gemisiyle İran limanlarını kuşattığını açıkladı.
01:54İran'ın dış ticaretinin tamamen durdurulduğunu iddia etti.
02:00Tahran'dan Ablukaya meydan okuma gecikmedi.
02:03İki milyon varil petrol taşıyan bir İran tankerinin kuşatmayı deldiği ifade edildi.
02:13Bundan sonra ne olacak ve şu anda neler oluyor?
02:17Biraz bu konuyu derinleştirelim.
02:18Sosyolog, tarihçi İsmail Öz konuğumuz.
02:21Hoş geldiniz yayınımıza.
02:23Hoş bulduk, teşekkür ediyorum. İyi yayınlar diliyorum.
02:26Teşekkürler.
02:27Şimdi tabii geldiğimiz noktada ateşkesin uygulanıp uygulanmayacağı ve devam edip etmeyeceği.
02:33Yani daha da açı bir barışa dönüp dönmeyeceği konuşuluyor.
02:37Sizin görüşünüz ne?
02:39Şimdi burada şunu çok açık bir şekilde ifade ederim sevgili Mustafa Yıldız.
02:43Bu antlaşmayı İran'dan daha fazla isteyen taraf Amerika Birleşik Devletleri ve Trump.
02:49Bu çok açık ve net.
02:51Burada Trump'ın sürekli böyle işte İran barış istiyor, İran antlaşma yapmak istiyor sözünü.
02:58Karşı taraf eğer gerçekten İran bunu istiyor olsaydı ve gerçekten bu kadar sıkıştırıyor durumda olsaydı.
03:06Yani Amerika Birleşik Devletleri'nin Trump'ın eli çok güçlü olsaydı.
03:14Bu cümle gün sabah akşam böyle ne bileyim tekrarlayan bir şekilde onu sabah akşam adeta şifa ilacı gibi sürekli bunu
03:24dile getiren bir tarafta olmazdı diye düşünüyorum.
03:27Çünkü eli güçlü olan taraf olacağı için daha nazlı belki bir tarafı da temsil ediyor olabilirdi.
03:34Ama bu kadar sürekli sabah akşam bunu tekrar ediyor olması meselesi bile aslında kendi isteğini İran üzerinden dile getirmek ve
03:44adeta Amerika Birleşik Devletleri'nin işte o süper güç vurgusuna ya da Amerika'nın gücüne güya zarar vermemek için sürekli
03:53bir şekilde bunu tekrar ederek,
03:55İran'ın aslında bunu istediğini dile getiriyor.
03:58Ama ben hakikatin böyle olduğu kanaatimde değilim.
04:01Dolayısıyla burada davranış bilimleri açısından baktığınız zaman, burada konuşmanın psikolojisini analiz ettiğiniz zaman açıkçası bana eli kuvvetli olan tarafın değil
04:13de zayıf tarafın sürekli böyle,
04:15bir de üstelik de kendi gerçek niyetini gizleyip İran'ın üzerine de bunu yıkarak bir çaba yürüttüğü kanaatindeyim.
04:24Çünkü Amerika Birleşik Devletleri gerçekten şu anda bu Hürmüz meselesinde ve buradaki İran'a yapmış oldukları bu harekatta çok ciddi
04:34bir şekilde çamura batmış vaziyetteler diye düşünüyorum.
04:38Açıkçası burada zaten şöyle söyleyeyim, yani bu barışı ya da buradaki ateşkesi barışı en çok isteyen, belli bir noktaya ulaşmak
04:49isteyen,
04:50çünkü kamuoyu baskısı dünya, şimdi herkese laf atıyor, herkese bir laf söylüyor.
04:56Yok, Papa'ya bir şey söylüyor, İngiltere'ye başka bir şey söylüyor, Çin'e başka bir şey söylüyor.
05:01Yani siz bu kadar düşman oluşturarak, dünyadaki bütün müttefiklerinizi yok sayarak, onların öfkesini ortaya çıkararak ki,
05:11yani burada mesela işte değişik meclislerde, kürsülerde konuşan insanlar artık Trump'ın ne hale geldiğini,
05:18bizim belki ekrandan söylerken bile, hani dilin en azından nezaketini kaybetmemek adına söylemekten imtina edeceğimiz kadar ağır hakaretlerle
05:27bugün Trump'a laf söyler duruma gelmiş vaziyetteler.
05:30Şimdi bunlar bir devletin ya da Amerika Birleşik Devletleri'nin geleneksel tarihine baktığınız zaman,
05:36asla kabul edilebilecek bir tarafı yok onlar açısından.
05:40Zira şu anda Trump'ın bu dili, hem Avrupa'yı hem kendi ülkesindeki bütün neredeyse yüzde otuzların altına inmiş desteğe
05:50bakarsak,
05:50toplumun önemli bir kesiminin de tepkisini, hatta neredeyse bazıları açısından nefretini kazanacak noktalara varmış durumda.
05:58Buradan bakarsak, Trump'ın yürüttüğü politika, Amerika Birleşik Devletleri'nin dolayısıyla şu anda bu çerçevede yürüttüğü politika,
06:07asla sürdürülebilir bir politika değildir.
06:09Bu diplomasinin, uluslararası ilişkilerin, devletler arası politikanın ve dış politika analizleri çerçevesinde konuyu değerlendirdiğinizde,
06:18asla bir yere koyabileceğiniz duruma tekabül etmiyoruz.
06:22Peki, Hürmüz çıkmazlığını nasıl açacak devletler? Bütün dünya Hürmüz'ü konuşuyor.
06:27Var mı bununla ilgili bir çıkar yol?
06:30Evet, hatta biliyorsun, ben şimdi şey yapmayayım ama bizim bazen bir filmimiz de vardı, değil mi?
06:35Böyle bir Hürmüz üzerinden.
06:38Dolayısıyla artık şehir belli değil tabii.
06:41Bu anlamda çok poligamik bir evlilik türünden bahsediyoruz burada.
06:46Şimdi açıkçası tabii hakikaten de Trump'ın bugün en azından uluslararası sular bakımından değerlendirdiğinizde,
06:53doğal su yolları bakımından değerlendirdiğinizde,
06:56orada bir boğaz rejimi, orada bir boğazın trafiğine dair bir rejim söz konusuydu.
07:02Ve tabii ki biliyorsun, yani uluslararası hukuktaki en temel kaynak örftür.
07:07Dolayısıyla örfler burada devreye giriyor.
07:10Yani uluslararası adalet divanına bu mesele taşındığında herhalde bakılacak şeyler tabii ki ne oluyor,
07:16bura tarihte nasıl işliyordu, buranın geçmişi nasıldı, tarihten belli nasıl bura devam ede geldi gibi,
07:22pek çok konu tabii ki değerlendirilecektir.
07:25Ve dolayısıyla bugün oranın durumu, yapısı değişti.
07:30Oradaki stabil durum türbülanslı bir hale geldi.
07:34Yeni bir rejim aranıyor buraya şu anda İran ve Amerika tarafından.
07:38Hiç kuşku yok ki tabii madem ki burada bu denge bozuldu,
07:41Amerika Birleşik Devletleri'nin yüzünden geldiğimiz,
07:44İsrail'in yüzünden geldiğimiz noktada böyle bir yeni bir durum ortaya çıktı.
07:48Bu durumu kendi lehimize tevil edelim.
07:51Buradan yeni bir durum oluşturalım İran lehine falan gibi bir yaklaşım söz konusu.
07:58Bu belki şu anda savaşı durdurmak ve buradaki ateşkesi Amerika'yla sağlamak adına belli tavizler Amerika tarafından verilebilir.
08:08Ama netice itibariyle burada İran'ın da hiç kuşku yok ki,
08:13yarın bir gün o körfeze komşu ülkeler tarafından da burada oluşacak yeni navlum fiyatlarının ticareti, rekabeti çok olumsuz yönde etkileme
08:22kapasitesi bakımından da
08:23belki bu konu uluslararası mahkemelere taşınarak burada yepyeni durumların ortaya çıkmasına da sebebiyet verecektir.
08:32Yani bu hakikaten nasıl durulursa durulsun pek çok şeyi yerinden oynatmış gibi görünüyor.
08:38Bu Amerika ile İran arasındaki antlaşmayla sonuçlanacak mı?
08:42Yoksa burada revizyonist anlayışlar ortaya çıkarak yapılan bu antlaşmayı tanımayıp,
08:48bunun yenilenmesini, güncellenmesini isteyerek bunu uluslararası mahkemelere mi taşıyacaklar?
08:53Bunu zaman gösterecek ama her koşulda şunu söyleyebiliriz ki,
08:59Hürmüz gerçekten şu anda dünyanın ekonomisini, ticaretini, güvenliğini dolayısıyla pek çok açıdan sarsmış durumda.
09:07Bunun sebebi de, bunun müsebbibi de hiç kuşku yok ki, İsrail ve Amerika Birleşik Devletleri'dir.
09:12Bugün en başta en büyük problem, körfez ülkelerinin ve dolayısıyla da yakın ülkelerin üzerinde tehditler boyutunda da devam ediyor bu.
09:22Çünkü pek çok harekat gerçekleşti.
09:25Orada Amerikan üsleri vurulurken başka sivil alanlar vuruldu.
09:29Oralarda Amerikan askeri var denilerek veya Amerikan uçakları kalkıyor denilerek havalimanları,
09:37oradan Amerikan jetleri petrol alıyor deyip başka petrol alanlarını, depolarını vs.
09:43Dolayısıyla da burada çok ciddi bir şekilde güvenliği, riskiyi ortaya çıkaran bir durum da söz konusu.
09:49Yani netice itibariyle herkes bir durgunluğu, durulmayı istiyor.
09:54Ben en çok da Amerika Birleşik Devletleri'nin bunu istediğini düşünüyorum.
09:57Bugün tabii zaman dar olduğu için çok kor, çok yüksek ateşli bir konu üzerinde konuşuluyor olduğu için zaman yetmedi.
10:05Yani orada Sayın Dışişleri Bakanımızın da ifade ettiği gibi belli bir süreye ihtiyaç vardı gerçekten.
10:11Bunun hazmedilebilmesi ve töler edilebilmesi bakımından.
10:14Çünkü konu basit bir konu değil, çok yaygınlaşan, çok farklı şeyleri domino etkisiyle etkileyen bir nokta da ortada olduğu için.
10:24Ve öfke İran tarafında da şu anda dingin hale gelmediği için, çünkü çok can yakıcı şeyler yaşadılar.
10:31O öfke dinemediği için bu öfkenin bu kadar kor olduğu bir dönemde böyle bir antlaşma yapabilmek de çok kolay bir
10:39şey tabii ki değil.
10:40Belli bir zaman alabilir ama bunun mutlaka bir şekilde bir yere bağlanacağını düşünüyorum.
10:46Çünkü Amerika Birleşik Devletleri'nin uzun bir süreye tahammülü asla olmayacaktır.
10:51Her uzayan zaman dilimi Amerika'nın aleyhine işlemektedir.
10:54Dolayısıyla da ara seçimlerde bu Trump'ın çok büyük bir hüsranla çıkmasına sebebiyet verebilecek bir duruma tekabül etmektedir.
11:02O yüzden de ben inanıyorum ki İsrail'in hırsları mutlaka devam edecektir.
11:07Mutlaka bu engellemeyi ortaya koymaya devam edecektir.
11:10Ama son kertede Amerika bu İsrail kadar bir zihniyet taşıyamaz.
11:16Çünkü Amerika'da iyi kötü kendilerince işlettikleri bir demokrasi seçim sistemi vardır.
11:23Ve toplumun, kamuoyunun buradaki dış politika değerlendirmeleri ve oradan aldıkları enerji, sinerji son derece önemli olacaktır.
11:32Burada da fatura Trump'a çıkacaktır.
11:35Trump ben bunu ve özellikle tabii bu boyuyla Trump ama öbür taraftan da Amerikan toplumu şu anda dünyadaki müttefikleri nasıl
11:43kaybettiğini de görüyor.
11:44Bu açıdan da devlet ve toplum tarafıyla çok farklı şeyleri yerinden oynatıyor.
11:50Ben bu kadarına Amerika'nın tahammül edebileceğini düşünmüyorum.
11:54O yüzden de bu antlaşmayı en çok Amerika istiyor.
11:57Ve o yüzden de öyle ya da böyle mutlaka bir sonuca ulaştıracaktır ve bu savaşı bitirecektir.
12:05Peki bu noktada ateşkesin uzaması mı yoksa ateşkes bittikten sonra barış mı görüşülür?
12:14Şimdi burada tabii ki sevgili Mustafa Yılmaz, ilk etapta tabii ki beklenen şey bir ateşkes.
12:19O sağlandı.
12:20Fakat bu ateşkesin süresi barışın tesisine ve kalıcı bir antlaşmaya dönüşmesine yetmedi.
12:29Onun için de bir süreye ihtiyaç var.
12:31Hatta %80 civarında bir mutabakata varıldığı, %20'lik kısımda ki onlar da zaten en can yakan,
12:38işte burada İran'ın nükleer programından vazgeçmemesi gibi.
12:43İşte Amerika'nın da burada çok diretiyor olması, temel koşul olarak bunu ortaya koyması.
12:49Hani rejim değiştirme vs. bunlar Amerika tarafından çok rahat töler edebilecek şeyler diye düşünüyorum.
12:55Zaten Trump bunu koşulları değiştiremiyorsa yorumları çok iyi değiştiriyor.
12:59Orada bir sorun yok.
13:00Ama İran'ın buradaki en temel koşul, yani Hürmüz de zaten açıktı netice itibariyle.
13:06Bugün İran burada eğer buradan geçen gemilerden bir fiyatlandırma, bir para alma gibi bir durum söz konusu oluyorsa şayet,
13:18bu açıkçası bir anlamda İran'ın da, hani biraz Ruslarda da bu mantık vardı ya,
13:23şimdi bir tane bir şey alacaksa beş tane yanına koyup en azından o bir taneyi garanti altına almış oluyor.
13:28Yani bak ben dört taneden vazgeçtim.
13:31Yani böyle bir mantık da vardır yani antlaşmalarda.
13:34Dolayısıyla İran belki bu gemilerden alacağı ücretti bir artı bir faktör olarak,
13:40yani yarın bir gün belki çok zor olarak aldığında vazgeçebileceği,
13:44ama en azından garanti altına almak istediği birkaç tane maddeyi daha güvenceli hale getirmek için koyduğu ekstra talepler olarak orada
13:53duruyor olabilirler.
13:54Bu açıdan baktığımızda buradan vazgeçebilir belki de İran.
14:00Dediğim gibi eğer nükleer programıyla ilgili bir taviz koparabilir,
14:04bu anlamda efendim yaptırımların kaldırılması konusunda bir taviz,
14:08bu anlamda ciddi bir şekilde bir taviz alabilirse,
14:11çünkü Amerika'nın ne kadar sıkıştığını da farkında,
14:14bunlardan ne kadarını alabilirse mutlaka almaya çalışacaktır.
14:18Çünkü bu koşullarda tabii ki herkesin yüzde yüz taleplerine ulaşması mümkün değil,
14:24bir noktada buluşulacaktır ama
14:26burada kimin daha fazla taviz verdiği meselesi,
14:29ya da en azından İran'ın burada güçlü bir takım tavizler koparması meselesi,
14:33savaştan aslında bu görece ortaya çıkan tablodan,
14:39kimin daha kazançlı çıktığını da bize gösterecektir.
14:41Yani o masanın nasıl şekilleneceği, nasıl sonuçlanacağı aslında bu sürecin galibinin veya mağlubunun kim olduğunu da bize bence gösterecek.
14:52Yani biz o zaman anlayacağız.
14:54Çünkü sahada bir yenişme olamadığına göre, bir boyun eğdirme olamadığına göre,
14:58bunun masada cereyan edip bir yere bağlanması gerekiyor.
15:01Orada da kimin daha güçlü olarak, tabii kendi konumuna ve kendi durumuna da bakarak,
15:07şimdi Amerika'nın istekleri ve Amerika'nın durumuyla İran'ın durumunu aynı yere koyamayız tabii ki burada.
15:13Yani İran'ın kendi gücü ve bulunduğu konum çerçevesinde,
15:19Amerika'nın isteklerini yerine getirmemesi bile büyük bir başarıdır.
15:24Yani bunu böyle değerlendirmek gerekiyor.
15:25Bunu da dediğim gibi inşallah yakın zaman dilimi içerisinde çok daha net göreceğiz.
15:30Ve aslında bana göre Amerika Birleşik Devletleri'nin bu Trump'ın ağzından ifade ettiği gibi bir savaş galibiyetiyle veya bir
15:38başarı ile değil de,
15:39aslında ne kadar yara alarak çıktığını da o tablo netleştiğinde çok daha net ve açık bir şekilde göreceğiz diye düşünüyorum
15:46sevgili Mustafa Yıldız.
15:48Şimdi peki, bunun dünyaya etkisi de var.
15:53Yani sadece savaşı değil artık ekonomiyi de bununla bağlı olarak konuşuyoruz.
15:57Hürmüz Boğazı'nın kapatılması ve ateşkesten sonra petrol fiyatlarının dramatik şekilde yükselişi ve düşüşünü gördük.
16:05Altın fiyatlarında da aynı şekilde.
16:07Şu aralar gıdayı konuşmuyoruz ama bu devam ederse gıda fiyatlarında da önümüzdeki süreçte yükseliş diyen uzmanlar vardı.
16:15Şimdi bu süreç dünya ekonomisini etkiledi ama kimse mazlum coğrafyaları da konuşmuyor.
16:23Batı'nın ekonomisi bozulduysa Afrika'da, Asya'nın ülkelerinde, Müslüman ülkelerinde ekonomi daha da beter oldu.
16:32Yani Hindistan'daki benzin-mazot sıkıntısını gündeme getiriyoruz da benzeri Bangladeş'te de var.
16:39Ne olacak peki dünya nereye gidiyor bu noktada?
16:42Dolayısıyla şimdi burada tabii savaş ekonomisini, savaşın ekonomiyi nasıl sarstığını, bunun nasıl domino etkisiyle ilk önce etkilenenler ve daha sonra
16:51o etkilenenlerin etkilediği durumlar.
16:54Bu hani bir suya, durgun bir suya taş attığınızda o halkaların böyle yayılarak, açılarak devam etmesi gibi helezonik bir şekilde
17:04mutlaka pek çok şey birbirini etkileyerek devam edecek.
17:07Yani petroldeki bir artış işte dediğin gibi onun ekilme noktasındaki maliyetini, işte ne bileyim o petro kimya ürünlerini düşündüğün zaman
17:17onun oluşturduğu sıkıntıları, gübre fiyatları işte şimdi devreye giriyor.
17:21Her türlü şeyin dolayısıyla petrol arttığı zaman taşıma maliyetlerinin bindiği durumlar vesaire.
17:27Bütün bunlar aslında hani Trump diyor ya işte Hürmüz benim meselem değil.
17:31Ben Hürmüz'den petrol geçirmiyorum, geçirenler düşünsün onlar burayı alsın vesaire.
17:35Hiç öyle değil ki. Yani peki o Hürmüz'de şu anda bu durum yaşanırken senin ülkendeki petrolün galon fiyatları nereye çıkıyor?
17:43Senin meselenin hani nasıl senin meselenin değil?
17:45Yani neden o zaman ABD'deki vatandaşlar petrol fiyatlarındaki galon fiyatındaki yükselişten dert yanıyorlar değil mi?
17:51Yani bu hakikati yansıtmıyor.
17:54Trump orada kendince bir şey söylüyor ama herhalde kendinden başka kimseyi de çok fazla ikna edebildiğini de düşünüyor mu bilmiyorum.
18:01Ama biz en azından öyle düşünmüyoruz.
18:03Bu böyle değil.
18:05Dolayısıyla da savaş bu anlamda domino etkisiyle dünyanın her tarafındaki her şeyi öyle ya da böyle etkiliyor.
18:13Ve bu belirsizlik, bunun oluşturduğu belirsizlik de bir şekilde bu süreci istismar etmek isteyenlere büyük koz veriyor.
18:20O zaman mesela işte bir şey bir lira artıyorsa çok rahat bir şekilde bu belirsizlik ortamında manipülasyon yaparak
18:26bunu 5 liraya 10 liraya satabilen insanlar çıkıyor.
18:31Ahlaki değerleri bu anlamda çok ciddi bir şekilde sarsıyor.
18:34Bunu Covid sürecinde de çok açık bir şekilde gördük.
18:38Yani normalde aslında belki 1 lira artış var ama onu %100 değil de %300, %500 artışlar gördük.
18:46Yani bu aslında pek çok şeyi bu anlamda da sarsıyor.
18:51Hani bir enflasyon var ama bir de onun oluşturduğu bir algı zemininde oluşturduğu bir tablo var.
18:58Gerçek enflasyonla algının etkilediği bu enflasyon çok başka seyrediyor.
19:04Ve dolayısıyla da bir olan etkiyi biz belki bazen 5-10 şeklinde de görebiliyoruz.
19:10Tabii burada güvenlik politikaları, devletin bu anlamdaki sıkı takibi, denetimleri falan her şey burada son derece önemli.
19:18Bu yüzden de bu inişi çıkışlı dengesizlikleri, bu dalgalanmaları yönetebilmek için
19:24bu anlamda tabii Türkiye Eşel Mobil Sistemi getirdi.
19:29En azından bunu belli bir rakama kadar tölere ettiği için günlük dalgalanmalar değil de
19:33belki burada haftada veya 10 günde, 15 günde bir ortaya çıkan bir takım fiyatlandırmalarla
19:38daha öngörülebilir bir süreç ortaya konmuş oluyor.
19:41Ama bunu bu şekilde yönetemeyen, yönetemeyecek olan, denetimleri zayıf olan yapılarda, durumlarda, ülkelerde vs.
19:51bütün bunlar çok daha karmaşık, çok daha kaotik durumlara da tekabül edebilecektir.
19:57Bu yüzden aslında tam dünyanın ortasında, göbeğinde bütün bunların yaşanıyor olması
20:03bütün dünyayı bu açıdan, bu yüzden ilgilendiriyor.
20:06Avrupa'yı da bu yüzden ilgilendiriyor zaten.
20:08Yani Avrupa bugün bu kadar bu konulardan rahatsızlık duyuyorsa
20:11sonuçta bu enerji maliyetleri açısından Avrupa da şu anda son derece zor durumda kaldığı için
20:17bu işin bir an evvel sonuçlanmasını arzu ediyor.
20:20Ve savaşın daha fazla körüklenmemesi adına bu haksız saldırıya savaşa da hiçbir şekilde destek vermiyor.
20:27Bu anlamda Trump da son derece yalnız kalmış gibi görünüyor.
20:31NATO veya farklı gerekçelerle başka sel denişlerde bulunsa da
20:35ben inanıyorum ki Avrupa burada tercihini yapmış durumda.
20:40Daha önceki bir yayında da ifade etmiştim bir irade krizi meselesi olarak.
20:44Bu irade krizine yönettiğini, en azından tercihini yönetebildiğini ve kararını bu anlamda uygulayabildiğini görüyoruz.
20:52Trump'ın kışkırtmalarına veya oldu bittilerine veya onları bir savaşa çekme hamlelerine
20:58onları hatta böyle izzeti nefislerini hırpalayacak şekilde dokunarak
21:03onları onurlarının haysiyetlerini incitici bir tavırla bunu yaparak aslında kışkırtarak
21:10o sahaya bir taraftan da bazen çekmeye çalışıyor.
21:13Bence bu hiç ahlaki bir şey değil ama bu ahlaki olmayan tutuma ve tavıra karşı da
21:20bazı Avrupa liderlerinin, İtalyan Başbakanı bunlardan bir tanesi
21:25çok açık ve çok net tavırlarla İspanya Başbakanı'nın ifadeleri
21:30yani şu ana kadar görülebilecek, görebildiğimiz terbiye anlamında en sıkıntılı
21:37Amerikan Başkanı diyebiliyorlar.
21:40Bu bence çok kıymetli yani Trump'ın bu kışkırtmalarına veya izzeti nefisle oynayan
21:46tutumlarına, tavırlarına, konuşmalarına yenilmediklerini ve itidallerini koruduklarını gösteriyor.
21:53Ama dediğim gibi neticede bütün bu dengesizlik, bütün dünyadaki ekonomileri sarsıyor.
22:00Uzadıkça da sarsmaya devam edecektir.
22:03İnşallah kısa zamanda bu süreç biter ve en azından görece yeniden o istikrar
22:09ve denge dönemlerine tekrar kavuşabiliriz diye düşünüyorum.
22:13Peki, teşekkür ederiz yayınımıza katıldığınız için.
22:16Sağ olun.
22:32Şimdi arka planda Kahramanmaraş'ta yaşanan elim hadisenin ayrıntılarıyla devam edeceğiz.
22:42Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'dan konuyla ilgili bir paylaşım geldi.
22:45Burada önemli olan birkaç nokta var.
22:47Bir kere Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın paylaşımında öne çıkan noktalardan biri,
22:52soruşturmaların titizlikle yürütüldüğü ve olayın her yönüyle, tüm boyutlarıyla
22:57aydınlığa kavuşacağı noktasındaki iradesi.
23:01Bu önemli.
23:02Bir başka nokta, Milli Eğitim, Aile Sosyal Politikalar, İçişleri, Adalet ve Sağlık Bakanlarımız,
23:10yaralılarımızla ve hadiseden etkilenen kardeşlerimizle ilgilenmek üzere Kahramanmaraş'a intikal etmişlerdir,
23:18diyor Cumhurbaşkanı.
23:19Ve aynı zamanda da bu noktada medyaya da bir uyarısı var.
23:24Ve bu uyarı da gerçekten kulak ardı edilmemesi gereken bir uyarı.
23:28Bakın dün Siverek hadisesinde, Ülke TV'de bizler de aynı noktaya parmak basmıştık.
23:35Medyanın bu noktada daha dikkatli yayınlar yapması gerektiğini,
23:39sadece Kahramanmaraş'a da Siverek olaylarında değil,
23:42şiddet hadisesiyle ilgili çok daha duyarlı olmamız gerektiğini günlerdir söylüyoruz.
23:49Ve işte en nihayetinde bugünkü Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın açıklamasına, paylaşımına da konu olan bir detay oluyor bu.
23:57Peki bugün ne oldu?
23:58Bugün Şanlıurfa'dan sonra Kahramanmaraş'ta da benzer bir şekilde 8. sınıf öğrencisi okula geldi,
24:05elinde silah vardı ve şimdiye kadar can kaybı sayısı 9.
24:12Okulda sağa sola ateş açtıktan sonra 9 kişi hayatını kaybetti.
24:1613 kişi de yaralandı efendim.
24:22Kahramanmaraş 12 Şubat ilçesindeki Ayser Çalık Ortaokulu'nda silahlı saldırı gerçekleşti.
24:27Saldırı öğle saatlerinde yaşandı.
24:29Okulun 8. sınıf öğrencisi sırt çantasında taşıdığı silahlarla okula geldi.
24:33İki sınıfa girerek rastgele ateş açtı.
24:36Sabahçı öğrencilerin tam dağılma vaktinde.
24:39Kendisi de öğleden sonra okula devam ediyor.
24:42Okulda öğrenci olan 8. sınıf, 14 yaşında bir öğrencimiz evden getirdiği silahlarla okulumuzun sınıfına girmek suretiyle,
24:53askerle ateş emmek suretiyle okulda büyük bir katliam yapıyor.
24:58İhbar üzerine okula çok sayıda polis ve sağlık ekibi sevk edildi.
25:02Saldırı sonrası Milli Eğitim, İçişleri, Adalet ve Sağlık Bakanı bölgeye hareket etti.
25:07Bakan Mustafa Çiftçi saldırı ile ilgili acı bilen çoyu açıkladı.
25:10Bu hadisenin neticesinde 9 tane vefatımız var.
25:14Bunlardan 8 tanesi öğrenci, 1 tanesi öğretmenimiz.
25:19Onun dışında 13 tane de yaralımız var.
25:24Yaralılarımızın 6 tanesi yoğun bakımda.
25:273'ünün durumu da kritik.
25:28Kahramanmaraş valisi Mükerrem Ünlüer'de yaşananlara ilişkin detaylar verdi.
25:33Saldırganın kendisini vurarak öldürdüğünü açıkladı.
25:36Babasının eski bir emniyetçi olduğunu, okula 5 silahla geldiğini söyledi.
25:40O kargaşa anında kendisine ateş ederek öldürdü.
25:43İntihar amacıyla mı yaptı yoksa o kargaşada mı ama kendisi de öldü şu anda o da öyle.
25:488. sınıf öğrencisi, okulumuzun öğrencisi.
25:51Babası eski bir emniyetçi.
25:53Onun silahlarını aldığını tahmin ediyoruz.
25:55Olayla ilgili geniş çaplı soruşturma başlatıldı.
25:57Saldırganın babası gözaltına alındı.
26:00Tabi olay adli mercilerimize ulaşması üzerine şahsım başta olmak üzere 3 başsavcı vekili ve 6 cumhuriyet savcısıyla soruşturmayı başlattık.
26:09Arkadaşlarımızın şu an itibariyle olayın meydana geldiği okulda incelemeleri devam ediyor.
26:14Tüm boyutlarıyla inşallah inceliyoruz.
26:17Olayın ardından bakanlıklardan peş peşe açıklamalar geldi.
26:20İçişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada olayla ilgili 8 başmüfettişin görevlendirildiği belirtildi.
26:25Gerekli bilgilendirmelerin yetkili makamlarca yapılacağı vurgulandı.
26:29Olay sadece bir öğrencimizin gerçekleştirdiği bireysel bir hadise.
26:35Bir terör hadisesi değil.
26:38Onun için dün Şanlıurfa'da bugün de Maraş'ta böyle bir hadisenin yaşanmasından dolayı son derece üzgün olduğumuzu bir kez daha ifade
26:48etmek istiyorum.
26:49Milli Eğitim Bakanlığı da olayın ilk anından itibaren sürecin takip edildiğini açıkladı.
26:53Gerekli tüm müdahalelerin koordineli bir şekilde yürütüldüğü vurgulandı.
26:57Bu acı hadisenin ardından kentte eğitime iki gün ara verildi.
27:03Sağlık Bakanı Kemal Mimişoğlu da sosyal medya hesabından açıklama yaptı.
27:07Yaralılarımızın tedavileri hastanelerimizde devam etmektedir.
27:10Durumlarını yakından takip ediyoruz dedi.
27:18Dün de Şanlıurfa'nın Siverek ilçesinde benzer bir saldırı gerçekleşmişti.
27:23O olayla ilgili de soruşturma devam ediyor.
27:25Peki çocuklara ne oluyor?
27:28Asıl soru bu.
27:34Şanlıurfa'nın Siverek ilçesinde yaşanan okul saldırısının etkileri sürüyor.
27:41Ahmet Koyuncu Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi'nin eski öğrencisi 19 yaşındaki Ömer Ket elinde pompalı tüfekle okula girdi.
27:49Sınıf ve koridorlarda rastgele ateş açtı.
27:55Öğrenciler ve öğretmenler hızla binayı terk etmeye çalıştı.
27:58Saldırıda 10 öğrenci, 4 öğretmen, kantin görevlisi ve bir polis olmak üzere toplam 16 kişi yaralandı.
28:05Bazı öğrencilerin kısa süreli rehin alındığı öğrenildi.
28:11Saldırgan polisin teslim ol çağrısına uymayarak yaşamına son verdi.
28:16Hastaneye kaldırılan 16 yaralıdan 7'si tedavilerinin ardından taburcu edildi.
28:213'ü ağır olmak üzere 9 yaralının tedavisi ise Şanlıurfa'daki hastanelerde devam ediyor.
28:27Ağır yaralanan bir öğretmenin hayati tehlikesi sürüyor.
28:33Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin saldırıyla ilgili açıklama yaptı.
28:37Gerekli önlemlerin alınacağını ifade etti.
28:40Yaralılarımızın sadece bir öğretmenin arkadaşıyla ilgili hayati tehlikesi olmamakla beraber
28:46olağan yaşam süreçlerinin sürdürmesini engelleyecek bir kalıcı hasar olabilir diye endişemiz var.
28:53Onun için de süreçleri takip ediyoruz.
28:55Olağan ile ilgili savcılık tarafından geniş çaplı soruşturma başlatıldı.
28:59Bir şüpheli gözaltına alındı.
29:01Saldırının tüm yönleriyle incelenmesi için iki müfettiş görevlendirildi.
29:05Soruşturma kapsamında iki ilçe emniyet müdürlüğüyle, iki ilçe milli eğitim müdürlüğünde görevli yöneticiler açığa alındı.
29:11Saldırı tüm yönleriyle araştırılmaktadır.
29:17Olayda ihmali ve kusuru olanlardan mutlaka hesap sorulacaktır.
29:23Adli tıp işlemlerinin ardından 19 yaşındaki saldırgan Ömer Ketin cenazesi ailesine teslim edildi.
29:29Güvenlik gerekçesiyle Siverek yerine Şanlıurfa'ya götürülen cenaze gece saatlerinde yeni mezarlıkta polis eşliğinde defnedildi.
29:37Ailesinin ise koruma altına alınarak ilçe dışına çıkarıldığı öğrenildi.
29:44Saldırının ardından eğitim sendikaları iş bırakma kararı aldı.
29:48Bazı illerde öğretmenler bugün derse girmedi.
29:53Adana'da bazı sınıflar boş kaldı.
29:55Durumdan habersiz öğrenciler okula geldi ancak ders yapılmadı.
29:59Bazı veliler öğretmenlere destek verirken bazıları ise karara tepki gösterdi.
30:09Arkadaşlar arkaya gittin.
30:19Psikolojik olarak bundan etkilenmeye yatkın bir zemini varsa bireyin oynadığı oyunlardan, gördüğü olaylardan etkilenmesi mümkündür.
30:27İki gün, iki şehir, iki okul ve aynı kabus. Önce Şanlıurfa, sonra Kahraman Maraj.
30:36İlk adres Şanlıurfa'ydı. 19 yaşındaki okulun eski öğrencisi saldırgan, pompalıyla okulu bastı, öğrencilere ateş açtı, 16 kişiyi yaraladı.
30:47Bir ekran, bir oyun ve gerçek hayata taşan bir şiddet.
30:5119 yaşında elinde pompalı bir tüfekle okulu bastı ve önüne gelene ateş açtı.
30:57O saldırının ardından kan donduran kritik detaylar ortaya çıktı.
31:01İddiaya göre 19 yaşındaki o saldırgan saatlerce bilgisayar başında şiddet içerikli oyunlar oynadı.
31:08Bu çocuğun öyküsünde, geçmişte yatan aslında uyarılar var.
31:12İşte okuldan uzaklaştırılması, okuldan atılması, derslerinde başarısızlık, duygu durum ve bilissel işlevler birbirleriyle çok doğru orantılı olarak ilerleyen şeyler.
31:23Dolayısıyla bu çocuğun duygularında görülmeyen, fark edilmeyen, ihmal edilen bir şeyler zaten varmış.
31:28Yolunda gitmeyen bir şeyler varmış.
31:30Paylaşımları, dikkate alınması gereken çevresi, ailesi tarafından aslında önlem alınmasını gerektirecek şeyler olmuş.
31:38Ve bir sonraki gün adres kahraman Maraş.
31:41Bu kez saldırgan 14 yaşındaki 8. sınıf öğrencisi.
31:45Elinde silah değil silahlar var.
31:47İki ayrı sınıfa girip rastgele ateş ediyor.
31:49Öğrencileri ve öğretmenleri hedef alarak öldürüyor.
31:58Bazen bir oyun, bazen bir dizi, bazen bir film.
32:01Ailelere düşen görev böyle bir ortamda olduğundan çok daha büyük.
32:06Aslında çocuğum hareketleriyle bana neyi anlatmak istiyor, çok yakından takip ederek,
32:13geçer, düzelir diye ihmal etmeden, uzmanlardan destek alarak muhakkak durumu değerlendirmeli.
Yorumlar