00:00Pinaigting pa ng Cybercrime Investigation and Coordinating Center o CICC ang koordinasyon sa mga otoridad para masawata ang palamak na
00:08pambubudol online.
00:10Hinangulat ni Sheila Natividad.
00:13Ang inorder mo versus sa dumating sayo.
00:17Ganitong ganito ang naranasan ni Lian matapos siyang makakita ng ibinibentang sapato sa isang online shop sa Facebook.
00:24Nakakita ko lang siya doon sa FB, parang promotion. So may shop po siya na page. Then nakakita ko siya
00:36sabi doon, nakapromo sila. Buy one take one for only 999. Ano siya sapatos? Original po.
00:44Dahil mura at buy one take one pa, naingganyo-a niya siyang bumili. Yun nga lang.
00:49Nagkarating na po ng item. Iba po yung itsura ng sapatos na dumating. Parang worth of time. Worth of 400,
00:58ganon 200, ganon siya.
01:01Talamak ang krimen na consumer fraud base sa pinakahuling tala ng Cybercrime Investigation and Coordinating Center o CICC.
01:0838% ng mga naipadalang reklamo sa kanila ay may kaugnayan sa panloloko online.
01:14Ito yung mga nabibiktima particular sa mga binibiling item o hindi naman kaya ng mapanlin lang na scam texts na
01:21makatatanggap ka di umano ng pera pero wala.
01:25Ikaw pala ang mawawalan.
01:26Siyempre, pag marami yung transaction online, online fraud. So nagkaroon ng maraming opportunity yung tinatawag natin yung mga threat actors
01:36na exploit yung internet para makagawa ng mga ito nga tulad ng panloloko sa ating mga kapapilipid.
01:46Ayon sa CICC, nang mauso ang online transactions noong pandemya, partikular ang paggamit ng e-wallets, naging madalas na rin
01:54ang pang-i-scam.
01:55Kaya naman ngayon, mahigpit ang pakikipag-ungnayan nila sa Philippine National Police at National Bureau of Investigation.
02:02We work with PNP and NBI kasi hindi lang ordinaryong mga crimes ito na kala mo isa o dalawang tao
02:10lang ang nasa likod.
02:11Karamihan lahat ito ay gawa ng mga scam hub or mga syndicated group.
02:18Bukod sa pagko-coordinate ng mga sumbong sa mga ahensya ng pamahal ang nangangasiwa rito,
02:22nakikipag-ugnayan din ang CICC sa Banko Sentral ng Pilipinas para makita kung may chance na pang maibalik ang pera
02:30sa mga na-biktimang consumer.
02:32Paalala naman ang ahensya.
02:34Uwasan din natin yung pag-click ng mga link.
02:36Kung nakareceive ka ng text message, email, at hindi ka familiar sa mga link, huwag na huwag po natin i
02:43-click yung mga yon.
02:44Sakaling makaranas ng pang-i-scam o anumang krimen online,
02:47maaaring tumawag sa opisyal na hotline ng CICC na 1326 o sa kanilang website na cicc.gov.ph at social
02:56media pages.
02:58Shilan Natividad para sa Pambansang TV sa Bagong Pilipinas.
Comments