00:00...tulong sa mga magsasaka at mga hakbang para sa stability ng bigas ng bansa sa kabila ng oil price surge,
00:06ating tatalakayin kasama si National Irrigation Administration Administrator, Engineer Eduardo Guillen.
00:12Engineer Guillen, magandang tangali po. Welcome po sa Bagong Pilipinas ngayon.
00:18Sir, magandang tangali po. Pasensya na lang.
00:21Dada sa biya, medyo mayahina po ang signal. Magandang tangali po sa inyo.
00:24Okay, salamat po sa pagpapaunlak itong aming panayam.
00:27Engineer, sa gitna po ng patuloy na pagtaas ang presyo ng petrolyo, paano po tinutulungan ng NIA,
00:32yung ating mga magsasaka para mabawasan yung kanilang gastusin sa irigasyon,
00:36lalo na sa mga gumagamit ng diesel-powered pumps?
00:41Alam niyo ba po dito sa atin sa NIA, ilang taon na po tayong nagpapatupad ng mga projects
00:46tulad ng solar pump irrigation systems, ano po?
00:50At around almost 3,000 units na po ang naipatayo natin sa buong Pilipinas, ano?
00:57Kaya, medyo marami-rami na rin po.
01:01Admin, may mga ulat na yung ibang magsasaka ho natin, humihingi ng fuel subsidy para sa irrigation.
01:06May mga programa ho ba na nalialaan ang NIA or ang ating pamahalaan para rito?
01:14Alam niyo po yung convergence namin with the DA, yung mga ganitong programa po kasi
01:20under the Department of Agriculture yan, ano po?
01:23Kaya po, iniuglay po namin sila dito po sa DA, sa mga programa natin.
01:30At, again, ang tulong naman po natin sa kanila, matagal pa nangyari ito, may mga solar pump irrigation projects na
01:38po tayo.
01:39At bukod po dyan, may tulong din po tayo sa kanina sa mga heavy equipments.
01:45Sagot naman po ng NIA yung fuel ng heavy equipments natin sa pag, yung ginagamit po nila sa kanilang mga
01:53pag-desilt ng kanals, ano po?
01:55At pag-ayos po ng kanilang mga irrigation systems.
01:59Engineer, nabanggit niyo po yung solar power irrigation systems.
02:03Gaano na po kalawak yung implementation nito at gaano kalakihan na itutulong nito sa pagpapanatili ng produksyon ng palay?
02:12Sir, yung ating 3,000 units, around mga ilang hectares na yun, around 15,000, 30,000 hectares, ano po?
02:23So, yung covered na po niya, ano?
02:27So, medyo malaki-laki na rin po.
02:28At hindi lang yan, meron din kami mga malalaking solar pump irrigation projects.
02:34Katulad po na ito, next week ay pupuntahan po ng ating Pangulo, yung project natin dyan sa Camarinasuro.
02:41Dalawang malalaking project po yan, ano?
02:42Yung mas ba solar pump irrigation project natin ay nasa 1,200 hectares.
02:48Yung naman pong SARP C, doon din sa Camsoor ay nasa 600 hectares.
02:54So, bukod, di ba, may mga malalaki rin kami yung project previously.
02:59Ano po? Yung sa Kabaruan, sa Isabela, sa Leyte.
03:03In fact, this year, meron pa kami isang malaking project sa Leyte na matatapos this year.
03:08Admin, bukod sa solar-powered systems nyo, ano yung mga nakakatulong ng mga makabagong teknolohiya tulad ng Climate Smart Irrigation
03:16or alternate wetting and drying upang mapanatili at mapataas ang ani kahit may krisis sa fuel at klima po?
03:25Yan o kung maalala nyo po, lately na, nagpunta ang ating Pangulo sa command center natin sa NIA, ano?
03:32At nakita niya kung paano yung paggamit natin itong Climate Smart System natin, ano?
03:38Yung tomorrow.io natin, nape-predict po natin yung paparating na weather
03:44at dahil po doon, nakakapagtipid po tayo ng tubig sa ating mga dams, ano?
03:49Na-forecast natin kung kailan magbukas ng gate sa mga dams natin.
03:53So, nakakatulong din tayo sa, nakakatulong din po tayo dito sa mga pagbaha, sa flooding, ano po?
04:02At yung pong alternate wetting and drying technology natin na yan,
04:07ito po ay nakakatipid ng NIA ng around 30% po sa ating patubig
04:11dahil hindi na po, dati-dati kasi, pag nagpatubig mga farmers natin,
04:16aba, binabaha lagi itong ating palayan, ano?
04:20Pero ngayon, hindi na po, alternate wetting and drying technology nga.
04:23At ito po ay isang form din ng carbon credit sequestration.
04:27So, yung mga yan po, ano?
04:30At dahil din po dito sa paggamit natin ng itong Climate Smart Agriculture natin,
04:35nabago rin natin yung cropping calendar, ano po?
04:38At ginawa natin itong October instead of December.
04:43Kaya nakita nyo naman po, yung mga umani ng February,
04:47tumangtuwa yung ating mga farmers kasi parang off-season cropping yun eh.
04:52At tumama po sila sa presyo at nalayo pa po sa bagyo.
04:55So, yung IAWD po,
04:59na naku-complement ng pagbabago ng ating cropping calendar,
05:04na-increase din natin yung tinatawag na cropping intensity.
05:07So, malaking tulong po sa mga farmers ito, malaking dagdag sa kanilang kita.
05:11Okay. Engineer, dito po sa, since hindi naman natin masabi na ito ay
05:18mabilis na ma-adapt ng ating mga magsasaka,
05:21pero kumusta po yung ating ugnayan with the farmers
05:24para po mapanatili natin na maayos yung maintenance
05:27itong mga makabagong teknolohiya para sa sustainability?
05:29At kumusta po yung response ng ating mga LGU na mga magsasaka?
05:36Ah, alam niyo po, ang pinakamalaking asset po ng NIA
05:38ay itong mga magsasaka natin.
05:40Ano po, yung tinatawag namin dyan, yung mga asosasyon nila,
05:43yung irrigators association.
05:45Ah, you know, dahil sa pakikipag-ugnayan po natin sa kanila,
05:50napapalakas po natin yung ating operation and maintenance.
05:54At katunayan po, ang NIA ay nagbibigay sa kanila ng subsidy
05:59na 500 pesos per hectare na mapatubigan po nila.
06:03So, ah, you know, dahil po dyan,
06:07napaplano natin ang maiki kung kailan magpatubig,
06:10kung kailan mag-release ng tubig.
06:12Yung mga, yung mga ano naman po nila,
06:15yung mga concern naman po nila,
06:17na ipaparating din natin na maayos sa Department of Agriculture
06:20dahil ang gusto nga ng ating presidente ay kailangan
06:23convergence effort po, no?
06:25So, ah, sila po ang katuwang natin talaga sa pag,
06:30hindi lamang po sa patubiga, pati po sa construction natin, ano?
06:34Before po kasi na mag-construct kami ng project,
06:37ay kausap na po natin yung ating mga farmers,
06:41binubuo na natin yung asosasyon nila
06:43para pag natapos na yung project,
06:45sila ang mag-maintain, sila rin po mag-accept.
06:48Kaya, ah, sabi po sa NIA, sir, ano, ah,
06:51masasabi natin na talagang pagdating sa mga proyekto,
06:56ah, well implemented po dahil sa tulong ng ating mga
06:59Illigators Association.
07:01Admin, but kod ho sa mga nabanggit,
07:03ano pa po ba yung mahakbang ng NIA
07:05para maiwasan ng pagkaantala ng patubig
07:07na maaaring magdulot ho ng pagbaba ng produksyon,
07:10tulad ng mga nangyaring delay sa ilang irrigation systems do natin?
07:15Well, kagaya ng nabanggit ko po kanina,
07:17ano po, yung ini-implement po natin,
07:19yung itong climate smart agriculture natin,
07:21ang itawag natin, ano po,
07:23kaya binabago natin yung ating cropping calendar,
07:28ah, dahil po dyan,
07:30katulad dyan, ano, ginawa namin yung October,
07:32so, ah, nakakatibid tayo ng tubig dyan,
07:35dahil pag October, umuulan pa naman, ano po,
07:37at pagka February naman,
07:39wala naman ang bagyo,
07:40so, yung mga ganun pong sistema.
07:43At, ah, pagdating naman po sa ating mga projects,
07:46ah, you know,
07:47ang maganda ngayon po sa NIA,
07:50again, itong partnership namin
07:52with ating, sa ating mga irrigators association,
07:56katulong po namin sila po sa pag-monitor ng project,
07:58katulong po sila sa paggawa,
08:00in fact, nire-require po namin sa mga contractor namin
08:03na 70% ng workforce nila
08:06dapat galing sa mga IA, you know,
08:08para sa isip kasi po namin,
08:10kung may ownership yung project
08:13ang nagkatrabaho doon,
08:15ay may malasakit.
08:16So, namimaintain po natin yung quality ng trabaho,
08:20ano po,
08:20ah, yun po,
08:22ang ating ginagawa dyan,
08:24at, ah, again,
08:25malaking tulong po yung climate smart agriculture sanayin,
08:28tomorrow.io na ginagamit namin,
08:31tsaka yung agro-scout, ano po,
08:33ay nakakatulong po ng malaki ito
08:35para sa implementasyon
08:38ng tamang pagsasaka po sa amilya.
08:41Okay.
08:41Engineer, at, ah,
08:42ito nga po,
08:43meron tayong naranasang crisis sa produktong petrolyo.
08:46Would you say na,
08:47with this new technology
08:48at yung mga modernong sistema,
08:50ay masusustain natin yung supply
08:52ng bigas dito sa ating bansa,
08:55kung saka-saka din man tumagal pa itong sigalot
08:57sa gitnang silangan?
09:00Pagdating po naman sa patubig,
09:02gaya po ng sinabi po kanila,
09:04naayos na po namin yung sistema ng patubig dito sa,
09:07hindi na malaking bagay na pong,
09:09na-increase yung ating tinatawag na cropping intensity.
09:13So, of course,
09:14ang lagi kasing sinasabi nila,
09:17kapag ka may problema po na ganyan sa petrolyo,
09:20pagtaas ng presyo ng petrolyo,
09:22hindi lang sa pagtaas,
09:23kundi yung kakulangan,
09:24ano po,
09:25dahil na na-aring gyera sa Middle East,
09:29well,
09:30ang malaking katalungan dyan,
09:32yung supply ng fertilizer,
09:34ano po,
09:35kasi kung masustain natin yung supply ng fertilizer,
09:38at kami naman masustain namin
09:42yung patubig natin,
09:44wala akong dahilan na,
09:45na hindi natin ma-attain
09:47yung target po natin na production po
09:49para sa pagkain ng ating bansa,
09:51dito sa ating bansa.
09:54Alvin, para po sa long-term solution,
09:56ano po ang strategic direction ng NIA
09:58upang gawin mas fuel independent
10:00ang mga sektor ng agrikultura
10:01at hindi gaano maapektuhan
10:03ng pagtaas ng presyo ng langis?
10:07Eh, number one po talaga dyan,
10:09yung pagtataya natin ng mga high dams,
10:12ano po?
10:21Kasi yung mga high dams natin,
10:22ano yan eh,
10:23high dams ka,
10:24may hydropower ka,
10:24so nakakapagbigay pa ng
10:25may power generation pa po doon,
10:27at gravity na yung pagpapadalo ng tubig natin,
10:30at nagdagan tara natin yung
10:31mga solar pump irrigation projects natin,
10:34dahil,
10:34alam nyo,
10:35ito po yung pang medium term natin na,
10:38na solution,
10:40ano po,
10:41pang,
10:43mabilis kasi yung tayo po yung,
10:44ano eh,
10:44yung mga solar pumps natin,
10:46but,
10:47again,
10:48kung gusto natin ang,
10:49talagang sustainable na solution dyan,
10:51at pang long term,
10:52magtayo po tayo ng mga high dams.
10:54Ang target sana natin dyan is,
10:56itong 18 major river basins natin,
10:59malagyan lang sana kahit tigi-isa lang muna
11:01na dams yan po yan eh,
11:02ano?
11:03Eh, hindi namang kalakihan na magagasto natin dyan,
11:06dahil kita nyo po yung
11:07nagastos ng NIA doon sa pagtayo ng Halaorg dams
11:10sa Iloilo,
11:11ay nasa yung dam,
11:13nasa 10 billion lang yun eh.
11:15Eh,
11:15kung nagyam mo lahat itong 18 major river basins natin,
11:18nasa 180 billion lang yan, no?
11:21Mababa pa doon sa budget ng DPWX
11:24para sa isang taon na plug control.
11:26So,
11:27I think,
11:28yun po ang solution niya.
11:29Okay.
11:30Engineer,
11:30balikan ko lang yung binagin mo kanina,
11:31no,
11:31na mahalaga yung supply ng fertilizer.
11:33At,
11:34if we're not mistaken,
11:36tama po ba yung ilan sa ating mga pataba o abono,
11:38eh,
11:39ini-import pa natin.
11:40Are we considering
11:41switching sa organic fertilizer
11:43sa panahon na ito?
11:45Yes,
11:47yes naman po,
11:48kasi meron naman tayo dito sa Pilipinas,
11:49meron ho tayong
11:50yung na-develop ng UP noon,
11:52yung BioN, ano?
11:53At least,
11:54may malaki na ho ang mababawas doon sa urea
11:56kung na-BioN tayo,
11:58ano?
11:58At,
12:01again,
12:02itong organic,
12:03you know,
12:04alam nyo kasi itong organic production,
12:06sabi nila,
12:07mas pababalan yung magiging yield.
12:10Pero kung ganon,
12:10pwede ka naman magtanim ng mas mata,
12:12yung mas quality,
12:13yung good eating quality rice naman,
12:15para kahit mas pababa yung yield,
12:16mas mataas naman yung ating,
12:19ang kikitain ng ating mga farmers,
12:21dahil mas mahal po yan,
12:22ano?
12:22So,
12:26maganda rin yun,
12:27Dapat isulong din natin itong
12:29organic farming natin,
12:30at the same time,
12:32atingnan natin yung mga technologies
12:34na pwedeng
12:36mag-substitute po dito sa
12:39inorganic fertilizers.
12:41Maraming salamat po sa inyong oras,
12:43National Irrigation Administration
12:45Administrator Engineer Eduardo Guillen.
12:50Thank you po.
12:51Maraming salamat din po.
12:52Nag-gitola po sa inyo.
Comments