00:00Sa puntong ito, fuel subsidy at iba pang assistance para sa mga mangingisda na apektado na rin ng pagtaas ng
00:06presyo ng petrolyo.
00:07Gunsod ang tensyon sa Middle East.
00:09Ating pag-uusapan kasama si Sir Nazario Briguera,
00:12ang Chief Information Officer at Nagapagsalita ng Bureau of Fisheries and Aquatic Resources.
00:16Sir, Sir Naz, magandang tanghali po. Welcome, Sir Bago B.
00:19Magandang tanghali, Joshua.
00:21Sir, pakipaliwanag po sa amin, ano po itong kasalukuya programa ng BIFAR para sa fuel subsidy, para sa mga mangingisda?
00:26Ito nga po kasabay po ng tumatas na presyo ng produktong petrolyo.
00:30Siguro, Joshua, nais lang natin na linawi na bago pa man nangyari itong geopolitical crisis sa Middle East,
00:37ay nagpapatupad na ang Bureau of Fisheries and Aquatic Resources ng fuel subsidy para sa ating mga mangingisda.
00:44At fortunately, nang hinaharap na natin itong hamon ngayon,
00:49ay tuloy-tuloy po ang pagbibigay ng assistance ng BIFAR para po sa ating mga mangingisda
00:55na sinabi mo nga, tama ka, ay isa sa mga sektor na apektadong ngayon.
00:59So may programa tayo, tuloy-tuloy ang pagpapatupad ng Bureau of Fisheries and Aquatic Resources
01:03at sisiguraduhin po natin na naibibigay natin ang tulong para sa ating mga mangingisda.
01:08Okay. On your end, Sir Naz, paano po tinitiyak ng BIFAR na makarating na maayos itong subsidiya
01:15sa mga pinakamahihirap at manalayong mangingisda sa bansa?
01:18At paano po ang magiging pagwabantay niyo dito?
01:20So unang-una, dapat sinisiguro natin na lihiti mo yung mga beneficaryo
01:24yung nakakatanggap nitong assistance nito.
01:26So kinakailangan, ito yung nakabase doon sa RSBSA, yung registry system
01:32na pinagkukuha na natin ng mga pangalan ng mga mangingisda
01:36at dapat registered fisherfolk sila.
01:38And then maliban dyan, ito pong fuel subsidy kasi na ipinapatupad ng BIFAR
01:43ay para po ito doon sa mga small-scale fisherfolk natin.
01:47Itong mga municipal fisherfolk na 3 gross tonnage ang kanilang bangka.
01:52So sa ganong sistema natin, ipinapatupad ito
01:54at iniindurso ng ating mga regional offices sa mga pangalan sa central office
01:59na kung saan sila po yung makakatanggap nitong fuel subsidy
02:03na ang halaga nito ay nasa 3,000 pesos.
02:06Na one time ito, may card sila doon sa mga malalapit sa mga gasolinihan
02:11at voucher naman doon sa mga nasa isla, na malalayo,
02:15na wala silang access doon sa gasolinahan.
02:17Okay. Sir Nas, matanong ko lang po.
02:19Since we're saying na binabantayami ng monitor,
02:23even before this crisis that we're experiencing right now,
02:26may mga napaulat ko ba dati na nagamit sa mali
02:28o hindi nagagamit ng tama yung mga subsidiya?
02:30Wala naman tayo natanggap na ganong ulat.
02:33Dahil sa una-una pa lang, nung ipinapatupad natin ng programa,
02:36siniguro natin na may sistema ito
02:37at nasisiguro natin na, sabi ko nga, tamang beneficiary,
02:42tamang sistema at yung equitable approach
02:46sa pagbibigay natin ng subsidiya doon sa mga mahangisda.
02:50Okay. Now, in terms of mechanism,
02:53ano pong ginagawa ng, ano pong meron ang BFAR
02:55para matiyak naman na wala magiging agarya
02:57o delay sa distribution itong fuel subsidy
03:00at tulong sa mga mahangisda?
03:02Yes. Sabi ko nga, dapat komprehensibo yung listahan.
03:05So, para nati-check kaagad natin.
03:07At sabi ko nga, kanina, may dalawang approaches tayo
03:11na sinisiguro natin hindi na magkakaroon ng delay.
03:14Una, kung malapit sa gasoline hand, may card na naibibigay
03:17sa pag-withdraw ng fuel
03:20at doon sa malalayo yung voucher ang binibigay natin sa kanila.
03:24So, ito yung mga sistema na ipinapatupad natin,
03:26mga mekanismo para maiwasan natin na magkaroon ng aberyal.
03:29Lalo pa ngayon, sa pagkakataon ngayon, na may hinaharap na hamon ang ating sektor,
03:34hindi lang mga mahangisda, kundi pati mga ibang sektor.
03:37Okay. Maliban po sa fuel subsidy,
03:39ano pa pong mga ibang tulong ay nilalaan ng BFAR sa mga mahangisda
03:41para matulungan silang makabangon
03:44o at least hindi masyado mahirapan dito sa efekto ng global oil price surge?
03:48Yes. Bahagi ng mandato ng Bureau of Fisheries and Aquatic Resources,
03:52yung livelihood development, ano.
03:54So, sa bahagi ng capture fisheries,
03:57meron po tayo mga fisheries, ano,
04:00capture fishing inputs na ipinamamahagi sa ating mga mahangisda
04:04at maging sa aquaculture, may mga fingerling distribution tayo
04:08at doon sa sinabi mo, lalo na sa mga ganitong pagkakataon,
04:11syempre, ipopromote natin yung mga livelihood na hindi highly dependent
04:16sa paggamit ng fuel, ano.
04:18For example, sa aquaculture, sa ating mga mariculture parks,
04:22yung mga palaisdaan sa dagat,
04:24so, hindi mo kinakailangan na lumaut ng malayo
04:27at gumamit ka ng fuel,
04:30so, hinihikayat natin sila into aquaculture,
04:33mag-organisa, mga organisasyong, kooperatiwa,
04:35at mag-operate ng mga fish cages.
04:38Maliban dyan, meron tayong National Payow Program.
04:40So, anong kahalagahan itong National Payow Program?
04:43Sa isa, sa dagat kasi, sa karagatan,
04:46itong Payow Fish Aggregating Device ito.
04:48So, pagka nilagay mo ito,
04:49may permanenting spot na pupuntahan ang ating mga maangisda.
04:53So, hindi sila magpapaikot-ikot para mga isda,
04:57may permanent spot.
04:58So, sa pamamagitan ng mekanismong yan,
05:00makakatipid ang ating mga maangisda
05:02dahil meron silang permanent spot.
05:03So, hindi sila mag-wonder doon sa dagat
05:05para maghanap nung kanilang mahuli,
05:07kundi lalapit sila doon sa Payow
05:10kasi doon nagtitipon-tipon ang mga isda.
05:12So, napakagandang mekanismo
05:14para masiguro natin na makatipid ang ating mga maangisda.
05:17Oo, maaalis din natin yung dilemma
05:19na umuwi sila na sabi nga nila,
05:21nako, walang huli.
05:22Yes, tama, tama.
05:24So, with the National Payow Program,
05:26sigurado sila na pagdating nila doon sa Payow,
05:28may mga nagkukumpulang isda.
05:30Ayun.
05:30Pero para po mas maunawaan pa
05:32ng ating mga kababaya,
05:33gaano po ba kalala o kalaki yung epekto
05:35itong global oil price surge sa mga maangisda?
05:37Gaano po ba kalaki yung impact
05:39na pagka nahihirapan sila sa krudo?
05:42At ano po yung magiging epekto nito?
05:44I believe this is a domino effect.
05:45Pagka hindi sila nakapala
05:46o pataas nilang presyo ng isda,
05:48tama ba?
05:49Yes, tama.
05:49So, dapat nating nuwain na
05:51pagdating sa food security
05:53ay talagang malaki
05:54ang inaasahan natin sa ating mga maangisda,
05:57frontliners sila, kumbaga.
05:59So, ano magiging epekto sa kanila?
06:01Pagka tumaas kasi nang tumaas
06:02ang presyo ng petrolyo,
06:06mga nga hulugan nito
06:06ng reduced fishing effort.
06:08Ibig sabihin,
06:09hindi sila masyadong papalaot.
06:12So, kung hindi sila papalaot
06:15at magiging reduced
06:16yung number of fishing days,
06:19magkakaroon tayo ng isyo
06:20pagdating sa supply.
06:21So, ito yung mga iniiwasan natin
06:23na mangyari
06:24dahil may domino effect ito
06:26sa consumers naman,
06:27yung mga mamimili.
06:28So, pero yun nga,
06:30sabi natin,
06:30ang pamahalaan,
06:31gagawin ang lahat ng mekanismo
06:33para matugunan
06:35ang hamon na ito,
06:36particular sa sektor
06:37ng mga maangisda
06:38dahil definitely
06:39magkakaroon ito ng epekto
06:40doon naman sa
06:42pagdating sa presyo
06:43ng mga nabibili nating isda
06:45sa mga palengke.
06:46Okay.
06:46Paano naman po
06:47magiging coordination
06:48ng BIFAR
06:49sa mga lokal na pamahalaan
06:50at iba pang ahensya
06:51para po masiguro
06:52na mabilis
06:52at higit sa lahat,
06:54patas yung tulong
06:55na makukuha
06:55ng fishing community?
06:56Yes.
06:56Sabi nga natin
06:57yung registration system,
06:59isang mekanismo ngu yun
07:00na nakikipagtulungan tayo
07:02sa mga local government units
07:03na masiguro natin
07:04kasi nag-validate
07:05kung sino talaga
07:06yung mga legitimate,
07:08mga legitimong
07:09binipisyaryo
07:10ay ang local government unit
07:11kasi mga constituents nila ito.
07:13So,
07:13umaasa tayo sa kanila
07:15pagdating sa aspeto na yun.
07:17At syempre,
07:18may mga iba pang ahensya
07:19na pwedeng makatulong
07:20sa atin.
07:21Of course,
07:21nandyan ang DSWD
07:22na pagka mga ganitong sitwasyon,
07:25pwede rin sila magpatupad
07:26ng mga assistance
07:28sa mga apektadong sektor.
07:29So,
07:30malawak po
07:30ang pwedeng magawa
07:31ng pamahalaan
07:32at ang Bureau of Fishers
07:33and Aquatic Resources
07:34ay sinisiguro
07:34na makikipagtulungan po tayo
07:36sa pampubliko
07:38at pampribadong sektor
07:39para po masiguro natin
07:41na natutugunan
07:42ang pangangailangan
07:42ng ating mga mangisla.
07:43Pero Sir Nas,
07:44sa ngayon nga po
07:45sinasabi natin
07:46magigpit ng sinturon
07:47dahil sa krisis
07:48na nararanasan natin.
07:49Pero,
07:49ano po may papayin nyo
07:50sa ating mga malilit
07:51na maingisda
07:52na habang naging hintay
07:53ng itong subsidiya
07:55mula sa pamahalaan?
07:56Ano po may bibigay natin
07:57payo sa kanila
07:58na apektado
07:59ditong mataas
08:00o pagtaas
08:01ng presyo
08:01ng produktong petroyo?
08:02Yes.
08:03Well,
08:04sabi ko nga
08:04yung National Payo Program
08:05so makipag-ugnayan sila
08:07sa ating mga opisina
08:09sa regional office
08:10at sa provincial office
08:11para po
08:12maging binipisya
08:13sila
08:14nung ating
08:15National Payo Program.
08:17Well,
08:17doon sa mga areas
08:18na pwedeng magtanim
08:20ng seaweeds
08:21pwede po sila
08:22makipag-ugnayan
08:23kasi yung pagtatanim
08:24ng seaweeds
08:24ay hindi naman ito
08:25mga ilangan
08:26ng petroyo
08:27doon sa kanilang
08:29baybayin
08:29pwede silang
08:30magtanim doon
08:31at isa rin itong
08:32pangkabuhayan.
08:33At yun nga
08:34sa pangmatagalan
08:35baka pwedeng
08:35ikonsidera na
08:36ng ating mga mangis
08:38na yung aquaculture
08:39so mag-organisa
08:40bilang koorganisasyon
08:41kooperatiba
08:42at may mga
08:43ipinapatupad po
08:44kayong programa
08:44like yung mga
08:45fish cage for lives
08:46and programs
08:46at yung mga
08:47mariculture parks
08:48at isa po itong
08:49alternatibo
08:49pagdating po
08:50sa pagpapalawak
08:51at pagpapaulad
08:52ng kita
08:53ng ating mga
08:53mangisda.
08:54Okay,
08:54so linawin na natin
08:55Sir Nancy,
08:55itong mga nabanggit
08:56mo ng mga programa
08:56yung aquaculture
08:57yung payo program
08:58this can be
08:59a long-term
08:59solution somehow.
09:00Yes,
09:01yes,
09:01this can be
09:02a long-term
09:03solution
09:03shifting from
09:05capture fishing
09:06to aquaculture
09:08na hindi
09:09highly dependent
09:09sa paggamit
09:10ng fuel.
09:11Okay,
09:12well on that note
09:12mensahe nyo na lang po
09:13sa ating fishing community.
09:15Ang mensahe po
09:17ng Bureau of Fishers
09:17and Aquatic Resources
09:18kinikilala po natin
09:19ang nangyayaring hamon
09:21sa ating lipunan
09:22habang hinaharap po natin
09:23itong krisis
09:24sa Middle East
09:25pero po
09:25ang Bureau of Fisheries
09:26and Aquatic Resources
09:27ay patuloy
09:28na magsusumikap.
09:29Ang pamahalaan po
09:30ay nandyan
09:32para po sa ating
09:32mga mangisda
09:33at ang BIFAR po
09:34ay patuloy
09:35na magpapatupad
09:36ng mga programa
09:36upang makagaan
09:38sa hamon
09:40na hinaharap
09:40ng ating mga
09:41mangingisda.
09:42Alright,
09:42with that being said,
09:43marami-marami salamat po
09:44sa inyong oras
09:45at sa impormasyon
09:46ginoon na
09:46Zario Riguera
09:48ang Chief Information Officer
09:50at kapagsalita
09:51ng BIFAR.
09:51Thank you, sir.
09:52Thank you, sir.
Comments