00:00Sa gitna ng mega oil price hike, inaantabayanan kung babawasan o sususpindihin ng gobyerno ang fuel excise tax.
00:07Pero sabi na isang think tank, limitado lang ang epekto niya ngayong napakamahal ng petrolyo.
00:12Kawusapin natin ang chairperson ng Center for People Empowerment in Governments o CENPEG na si Prof. Roland Simbulan.
00:19Magandang umaga at welcome po sa Balitang Hali.
00:22Magandang umaga, Rafi, at magandang umaga, Wani.
00:26Opo, pakipaluwanag nga po kung bakit limited impact lang para sa inyo at hindi matutugunan ng temporary suspension ng fuel
00:32excise tax,
00:33ang pinakaugat ng kasalukoy ang oil price crisis sa bansa.
00:39Well, yung sa aming computation, yung excise tax on diesel is only about 6 pesos per liter.
00:51At kahit na ito ay completely ma-suspend, yung price ng diesel ay babagsak lamang by only about 6 pesos
01:05per liter.
01:06At let us say, umabot ng 100 pesos yung pricing ng diesel per liter.
01:22Na ano lang, kahit suspend yung excise tax, 94 pesos per liter pa lang, pa rin yung presyo ng diesel
01:33fuel.
01:33Kaya, palagay namin, kasi yung talagang main driver ng rising fuel prices ay yung deregulated structure ng ating oil street
01:48under the oil deregulation law of 1998.
01:53Yun talaga ang rason kung bakit nagkakaroon ng napakataas ng presyo ng ating gasolina kahit na konting tensions at conflict
02:10dito sa Middle East.
02:13Halimbawa, dahil ang nabibigyan kasi ng puwang yung mga oil companies na yung kanilang possible losses ay pinapasa sa mga
02:27consumers natin.
02:28Opo. At dahil po dyan, naghahin na ng panukala sa Senado para nga i-review itong oil deregulation law.
02:36Pero bilang stopgap measure, bukod sa excise tax, ano po po ang dapat o pwedeng mas makapagpabawas pa ng mas
02:42malaki dito sa kasalukuyang presyo ngayon ng produktong petrolyo?
02:46Of course, yung ano din, palagay namin yung value-added tax dapat din isuspend.
02:54Sapagkat itong value-added tax, kinokover lahat ng mga oil products, oil and gas products, na talagang malaking pasan sa
03:07ating mga consumers.
03:08Dahil ito ay talagang ginagamit sa maraming bagay.
03:15Hindi lamang sa mga sasakyan, pero sa mga ibang mga produkto na ginagamit natin.
03:23Kaya malaki ang effect nito sa presyo ng kasulina at overall pricing ng mga produkto.
03:34Opo. Sa debate po kasi sa Senado at Kongreso, talagang napag-usapan din yan.
03:38Pero mas malaking effect roe sa magiging kabanang bayan kapag lahat yan ay inalis.
03:43At of course, meron din kaakibat yan na napaka-komplikadong calculation.
03:47Ano pong reaction nyo doon?
03:49Well, kung sana yung ating gobyerno mag-develop tightening.
03:57Kasi katulad yan, itong mga in the past few months,
04:03itong mga naging pork barren ng mga ating legislators,
04:11ilang milyon-bilyon na pera natin na naggaling sa taxes,
04:18including itong nakukuha nila sa excise tax at value-added tax,
04:23na pupunta sa national budget, kung saan-saan lang napupunta ito.
04:29Kaya may hassle din mag-belt tightening yung ating pamahalaan,
04:36lalo na yung ating mga legislators.
04:40At siguro pwede naman natin isakripisyo yung ating mga tinatawag na pork barren,
04:47kung saan-saan lang napupunta.
04:50At i-focus dito sa pagtulong sa pag-mitigate nitong crisis natin pinakaharap ngayon.
04:59Sabagkat mabigat talaga itong crisis na ito.
05:03At sa aming estimate, lalong lalala ito sa mga darating na araw.
05:08At dahil po dito sa estimate nyo na lalo pang lalala,
05:11palagayin nyo po, panahon na para mag-realign ng pondo,
05:15palagayin nyo po yung mga sinasabi nyo, belt tightening,
05:18dapat na mag-realign ng pondo para mas maraming maibuhos dito sa kasalukoyang crisis sa produktong petrolyo?
05:27Well, yung amendments at amendments dito sa oil deregulation law,
05:37ito pang long-term ito.
05:39Sapagkat inamin, ito ang naging dahilan kung bakit naging unregulated itong ating oil pricing system
05:48sa mga produkto natin, lalo na related to oil and gas products.
05:56Ito ang talagang dahilan.
05:59Pero yung ano kasi, yung siguro magiging isang exercise of leadership
06:09kung yung mga mayayaman natin, lalo na yung mga hindi pa nakakapagbayad ng malaking utang
06:20sa ating pamahalaan, mga kumpanyang malalaki at mga pamilyang oligarchs natin
06:29na hindi nagbabayad ng tamang tax.
06:33Siguro, mag-set ng example at ito siguro ang isang hamon din natin sa ating Pangulo
06:41sapagkat batay mismo sa records ng PIR,
06:47malaking yung malaki ang hindi nila binabayad na tax pa
06:56at ating pamahalaan, batay sa assessment ng kanilang properties.
07:02So Professor, ang sinasabi niyo, whole of government at whole of society approach na dapat
07:05dahil talagang krisis na itong ating kinakaharap?
07:09Yes, whole of our society at dapat dito mamuna yung ating mga pinuno,
07:15no less than the President himself.
07:18Okay, sige po. Maraming salamat po sa oras na binahagi niyo sa Balitang Hali.
07:22Maraming salamat rin, Rafi at Wani.
07:26Yan po si SendPig Chairperson Professor Roland Simbulan.
07:29Susubuhan po namin hinga ng reaksyon ng Kamara at Senado
07:32kaugnay sa mga pahayag ni Professor Simbulan.
Comments