00:28MÜZİK
00:46Merhaba Engin ve İslamoğlu Yeşildoğa programı ile yine karşınızdayız.
00:49Bu hafta midyeyi konu edineceğiz.
00:51Çünkü geçtiğimiz aylarda bir sorun olmuştu.
00:54Gıda krizi sorunu olmuştu.
00:56Midye çiftlikleri bundan çok etkilendi.
00:58Aslında midye çiftliklerinde güvenli midye üretiliyor.
01:02Biraz onu ekrana taşımak istiyoruz.
01:03Çünkü son zamanlarda kaçak midye tabii büyük sorun.
01:07Ama Türkiye'de giderek midye çiftliklerinin sayısı arttı.
01:10Hatta midye dolması yapan artık işletmeler var.
01:14Yani dışarıda yemenize gerek kalmadı.
01:17Sıhı ortamda gıda kodeksine uygun midye dolma üreten yerler var.
01:22Bu hafta bunun hikayesini ekrana getirmek istiyoruz.
01:25Çünkü midyenin protein açısından çok değerli, tüketmemiz gereken su ürünlerinden bir tanesi.
01:33Şu anda bu bölgede üretilen, midye çiftlerinde üretilen midyeyi görüyorsunuz.
01:38Gerçekten inanılmaz.
01:40Sofraya ulaşana kadar ki hikayesi de çok ilginç.
01:43Bu hafta bunu ekrana taşıyacağız.
01:45Yeşildoğa başlıyor.
02:06Burası Kapıdağ Yarımadası Ocaklık Köyü.
02:09Hemen açığında midye çiftlikleri var.
02:12Oraya gidiyoruz.
02:13Midye çiftliklerinin yeri özel seçiliyor.
02:16Özellikle temiz suları seçiyorlar.
02:18Midyeleri orada yetiştiriyorlar.
02:20Çünkü kirli sular biraz sakıncalı.
02:22O yüzden boğazdaki midyeleri yemeyin derim.
02:26Şimdi o çiftliklerden bir tanesine gidiyoruz.
02:37Türkiye, midyeyi seven bir toplum.
02:39Yılda yaklaşık 60 bin ton midye ve midye ürünleri tüketiliyor.
02:44Özellikle de midye dolma.
02:46Ancak merdiven altı üretimi ve gıda zehirlenmeleri,
02:49midyeyi olan talebin azalmasına neden oldu.
02:51Halk güvenli gıda tüketmek istiyor.
02:59Güvenli midye için en ideal ortamlar,
03:01oksijeni bol, temiz denizler.
03:03Çünkü midye suyu filtre ederek beslenen bir canlı.
03:06Sağlıklı büyümesi için suyun temiz olması gerekir.
03:09Çünkü kirli suda midye,
03:11tüm ağır meteli süzerek bünyesine hapsediyor.
03:14Bu midye ve insan sağlığı için çok tehlikeli.
03:19İstanbul'da yaşanan gıda zehirlenmesinden midyeciler sorumlu tutulmuştu.
03:24Tahlil sonuçları otelden kaynaklandığını ortaya koydu ama sektör büyük darbe aldı.
03:30Daha olayın sonucu beklenmeden ön yargıyla görüşler belirtildi.
03:35Ama tahlil sonuçları gösterdi ki sektör bundan sorumlu değilmiş.
03:40Ama bu demek değildi ki bizim sektörde problemlerimiz yok.
03:43Bizim sektörde de problemler var ama birlik olarak ve üyelerimiz olarak bu konuda ciddi anlamda çalışmalar yapıyoruz.
03:51Bizim amacımız insanlarımıza sağlıklı midye yetiştirmek ve sağlıklı midye tüketimini sağlamak.
03:57Devletle birlikte bununla ilgili eğitimler yapıyoruz.
04:00Üniversite akademisyenlerle birlikte izlenebilirlik şartları,
04:04ürün güvenliği, hasat, hasat sonrası işlemler,
04:09özellikle arındırma ve tüketime gitmeden ürünün geçireceği proseslerle ilgili bir eğitim faaliyeti yaptık.
04:18Ve çok başarılı geçti.
04:22Ülkemizde bir önyargı var.
04:24Turizm ve balık yetiştiriciliğinin aynı yer ve zamanda bir arada olmayacağı gibi.
04:29Halbuki midye yetiştiriciliği, denizleri temizleyen, suyu filtreden son derece önemli bir yetiştiricilik alanı.
04:37Ekosisteminin tabii ki karada bir işletle var ise, bir fabrika var ise,
04:43ezel bir yerleşim var ve kanalizasyonu kontrol edilmiyor ise, denize veriliyor ise,
04:49tabii ki bu bizim istemediğimiz bir durum.
04:51Ama bu tür yerlerde özellikle izinler verilirken,
04:56bu noktalarda yetiştirme alanlarının uygun olup olmadığı konusunda dikkat edilen hususlar.
05:02Sanayi girdisi olmayacak, ezel atık girdisi olmayacak,
05:07midyenin beslenebilmesi için yeterli plankton olacak,
05:10ama toksik dediğimiz midyeyi insan tükettiğinde zararlı olan plankton türleri olmayacak,
05:17bunlara dikkat edilecek gibi bu faktörler midye yetiştiriciliğinin alanlarının belirlenmesinde önemli.
05:26Su kalitelerine bakılıyor, işte midyenin yaşayabilmesi, büyüyebilmesi için uygun kriterleri barındırıyor mu?
05:33Yine suyun durağın olmaması, belli bir su akıntısının olması,
05:39suyun yenileniyor olması, taze besini midye için taşıyor olması,
05:44midye yetiştiriciliği açısından önemli.
05:46Yine son yıllarda konuştuğumuz bir karbon ayak izi meselesi var biliyorsunuz,
05:53bunlara dikkat ediyoruz.
05:55Karasal yetiştiricilikle ya da diğer protein kaynaklarıyla karşılaştırdığımızı,
06:03midyenin karbon ayak izinin de 0.22'lerde olduğunu yapılan araştırmaları ortaya koymuş durumda.
06:11Yer deniz ürünlerine göre daha mı düşük?
06:14Daha düşük, mesela somon çiftliklerinde bu 5 civarında kalıyor.
06:19Burada gördüğünüz çiftlik alanı, diğer canlılara el sahipliği yapıyor.
06:24Yani çiftlik alanları, balıkların beslenme alanı, üreme alanı, yavru balıkların saklanma alanı.
06:31Burası aslında biyoçeşitliliği, aynı zamanda zenginleştiren alanlardır.
06:47Midye sektörü aslında ilk darbeyi müsilaj döneminde yedi.
06:50O dönemde milyonlarca midye yok oldu.
06:57Daha sonra toparlanmaya başladı.
07:00Bunda midye çiftlerin etkisi büyük çünkü bu çiftlikler kontrollü ve güvenli alanlarda yer alıyordu.
07:06Hangi alanda midye yetiştiricilik tesisi bunun gibi kurulabilir ya da hangi alanlarda midye toplayıcılığına izin verilebilir kısmını
07:14bizim sahada yapmış olduğumuz, işte balıkçılarla yapmış olduğumuz, bilim insanlarıyla yapmış olduğumuz çalışmalar sonrasında
07:20hangi bölgede midye yetiştiriciliği yapılabilir ya da midye var kısmını biz belirliyoruz.
07:34Su Ürünleri Genel Müdürlüğü'nün yaptığı çalışmalar sonucunda son yıllarda yaklaşık 15 ton kaçak canlı midye ele geçirildi.
07:42Bu midyeler yeniden denize bırakıldı.
07:46Akdeniz midyesi olarak bilinen kara midyesi dünyanın birçok ülkesinde tüketiliyor.
07:51Ancak midye dolma sadece Türkiye'ye özgü bir tat.
07:54O nedenle son yıllarda Yerel ve Uluslararası Gıda Kodeksine uygun, güvenli midye dolma yapan endüstriyel tesislerin sayısı giderek artmaya başladı.
08:18Bunlardan birini ziyaret ediyorum. Yaklaşık 50 kişinin çalıştığı bir tesis.
08:22Sadece midye dolma yürütüyorlar.
08:24Tesisin en önemli yeri midye arındırma havuzları.
08:32Mevzuata göre çiftliklerde B sınıfı olarak sınıflandırılan ürünler 48 saat burada mekanik filtrasyon, biyolojik filtrasyon ve ultraviyole dezenfeksiyondan geçmek zorunda.
08:4548 saat bu sistemde kapalı devrede kalmak zorunda.
08:49Niye kalmak zorunda?
08:50Mikrobiolojik yükü varsa B sınıfıysanız, mikrobiolojik yükü 48 saat sonunda A sınıfı değerlere.
08:57Yani sıfırlıyorsunuz burada.
08:59O kadar önemli yani.
09:00Evet, e-koli ve salmonella yükünü burada atıyorsunuz ki.
09:03Tarım Bakanlığı'nın denetiminde sürekli olarak takip ve denetim altındayız.
09:17Arındırma havuzunda dinlenen, içindeki atıklardan arınan midyeler daha sonra işlenmek üzere diğer ünitelere gönderiliyor.
09:33Burası midye mi iççi herhalde?
09:35Evet, iç pilavının yapıldığı odası.
09:36İç pilav.
09:37Peki bunun bu ortamda yapılmasının önemi ne?
09:40Şimdi burası hijyenik tasarım gözetilerek, gıda güvenliği kalite yönetim sistemiyle hijyenik tasarım gözetilerek sadece midyeye adanmış bir tesis.
09:48Biz burada hep kirliden temize, yani mantık olarak kirliden temize iş akış düzenini tutturmak zorundayız.
09:55Ve çapraz kontaminasyonu, ürünlerin aynı alanlarda birbirleriyle temasını engelleyecek bir tasarım gözetmek zorundayız.
10:02Bu alanda pilavımızla başlıyor sürecimiz.
10:05Ürün, canlı ürünümüz, ham maddemiz başka bir taraftan birazdan pilavla buluşturacağız.
10:10İkisi aynı yerde işleniyor musun?
10:12Aynı yerde işlenemez.
10:13Neden?
10:14Çünkü malzemeler birbirinden farklı, riskleri birbirinden farklı.
10:17Biz mesela merdiven altında görüyoruz insanları, her şeyi aynı yerde karıştırıyor.
10:21Aslında yanlış.
10:22Yani normalde midye dolma gibi veya diğer gıda ürünleri, hayvansal gıdalar aslında bunların hepsinin gerekliliklerini hayvansal gıdalar için özel hijyen
10:30yönetmeliği belirliyor.
10:32Yani biz burada ürünleri birbirleriyle çapraz temas ettirmeden, kirliden temize doğru bir iş akışıyla süreci devam ettirmek zorundayız.
10:40Bizim burada sadece kuru gıda ve baharat odamızda reçetemiz hazırlanır.
10:45Pilav odasında da pilavımıza eklenerek dolmaya hazır hale getirilir.
11:15Burada biz ısıl işlem dediğimiz spesifik pişirme yöntemini uyguluyoruz.
11:19Yani biz normalde mevzuat diyor ki B sınıfıysanız ürünü arındırın, ondan sonra canlı da piyasaya, dolmacılara sevk edin.
11:28Ya da getirin ısıl işlemini bu şekilde doğruladığımız bir sistemde, bütün verifikasyonlarını yaptığımız bir sistemde pişirin.
11:36Bunun da ana kuralı ürünün iç sıcaklığının pişirme süresinin herhangi bir 90 saniyesi boyunca kesintisiz olarak 90 derecenin üstünde tuttuğumuzu
11:46belgelememiz gerekiyor.
11:47Kesinti olursa ne olur?
11:48Kesinti olursa doğrulayamamış oluyoruz ısıl işlem sürecini.
11:51Oradaki bakteri eliminasyonu için o kesintisizlik önemli.
11:55Yani biz bu süreçleri sadece zorunda olduğumuz için değil, keyifle içimize sindiği için de yapıyoruz.
12:00Yani Türkiye'deki %80'nin üzerindeki midyenin üretimi zaten merdiven altı şu anda ve aslında bu süreçler hepsi için zorunlu.
12:09Bizim gibi testler için değil.
12:11Normalde yani midye dolma üretip satan, yani kayıt belgesiyle kendi yerinde satan, dükkanında pişirip hemen satışa sunan değil,
12:19bir midye dolmanın toptan tedariğini pişirmesini yapan bütün testler,
12:24kıda işletmelerinin kayıt onay yönetmeliğine tabi. Ona göre dizayn olması lazım.
12:43Midye eti çok önemli protein açısından.
12:47Yani günlük bir porsiyon midyeyi tükettiğimizde bir insan vücudunun günlük protein ihtiyacını,
12:55omega yağ ihtiyacının %50'den fazlasını alabiliyor, sağlayabiliyor.
13:02Midyeler protein yanında, uzun zincirli doymamış yağ esistleri zenginliği yanında,
13:09vitamin ve mineral deposu durumunda.
13:12Yani selanyum içeriyor, manizyum içeriyor, manganez içeriyor, çinko içeriyor,
13:19vücut sağlığı için, savunma mekanizmamızın sağlıklı çalışabilmesi için,
13:25B vitamini kompleksi, sinir hücresi, beyin hücrelerimizin sağlıklı çalışması açısından,
13:31E vitamini, D vitamini, K vitamini, sodyum, potansiyum,
13:35bunların hepsi bizim vücudumuz için çok değerli.
13:44Şoklanan midye dolmalar satışı hazır.
13:46Her paket üzerinde bir üretim kodu var bu koddan.
13:49Olası bir sorunun nereden kaynaklandığını bulmak kolay.
13:52İşte güvenle tüketebileceğiniz bir gıda.
13:55Tekrar söyleyelim, sadece bu çiftlikle tesisler değil,
13:58tüm midye üreticileri bu yöntemleri kullanmak zorunda.
14:17Çok midye seven birisi değilim açıkçası ama midye severler için bu program hazırladı.
14:21Çünkü çok fazla seven insan var ve insanların en büyük kaygısı tabii gıdanın güvenilir olması.
14:27Nereden çıktığı önemli midyenin çünkü bayağı sorunlara yol açabiliyor.
14:32Ama bu hafta bunu ekrana taşımaya çalıştı.
14:35Güvenli yerlerden, sertifikalı yerlerden alırsanız artık sorun olmayacak.
14:39Çünkü bu artık endüstriyel bir ürün oldu.
14:42Fabrikalarda işleniyor.
14:43Artık merdiven altında öyle eskisi gibi elle doldurulmuyor.
14:48Ne bileyim hijyenik olmayan ortamlarda üretilmiyor.
14:51Artık bu işi, daha doğrusu bu midye dolmayı rahatlıkla yiyebileceğiniz yerler var.
14:57Bu hafta bunu ekrana taşımaya çalıştık.
15:00Haftaya bir başka yerde, bir başka hikayede buluşmak üzere.
15:03Hoşçakalın.
Yorumlar