- 7 hafta önce
Fethiye'de Göcek koylarında deniz ekosistemini korumaya yönelik yeni çalışmalar hayata geçiriliyor. Kontrolsüz çapaların deniz tabanına verdiği zararı azaltmak amacıyla mapa-şamandıra sistemi devreye alınırken, Fethiye Körfezi'nde biriken dip çamurunun temizlenmesi için de kapsamlı bir çalışma başlatıldı. Yeşil Doğa bu çalışmaları ekranlara taşıdı.
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:03Müzik
00:22Merhaba ben Güven İstanbul'u, Yeşildoğa programı ile yine karşınızdayız.
00:25Bu hafta güzel bir hikayeyi ekrana getireceğiz.
00:27Şu anda Göcek'teyiz, Fethiye Göcek'teyiz.
00:30Gerçekten muhteşem bir manzara var.
00:32Denizin üstü gerçekten çok güzel fakat denizin altında da farklı bir ekosistem var.
00:36Fakat denizin üstündeki turizm baskısı bu ekosistemi biraz riske atmaya başladı.
00:42Özellikle gelişigüzel teknelerin çapı atması bu deniz çayırlarını yok ediyor.
00:46Biliyorsunuz deniz çayırları okyanusların, denizlerin akciğeri.
00:50Bunların korunması için Mapa Şamandra projesi başlatıldı.
00:54Bu hafta bu hikayeyi ekrana getireceğiz.
00:56Deniz ekosistemini koruyan Mapa Şamandra sistemi nedir?
01:00Bu programda onu göreceksiniz.
01:03Yeşildoğa başlıyor.
01:30Şu anda Göcek Marina'dan çıkıyoruz.
01:32Burada yüzlerce tekne var.
01:34Bütün teknelerde çapa atmışlar.
01:37Düşünsenize bu çapaların hepsini koylara attığınızı ve o koyları mahvediyorsunuz.
01:43Bu manzara birazdan gittiğimiz yerlerde buna benzer manzara göreceksiniz.
01:47Maalesef bu bir türlü önlenemiyordu.
01:50Ama şu anda yapılan çalışmalarla bu iş biraz düzene girmeye başladı.
01:56Bu iş düzene girerse deniz çayırlarını korumuş olacağız, ekosistemi korumuş olacağız.
02:02Bu bir farkındalık çalışması aslında.
02:05Bu farkındalık çalışmasını bu programda aslında genele de anlatmak istiyoruz.
02:09Bunu izleyen tekne sahipleri de tur tekneleri özellikle bu konuda çok şikayet var.
02:14Eğer onlar da bu programdan sonra biraz dikkat ederlerse güzel bir gelecek bizi bekliyor olabilir.
02:21Şimdi yavaş yavaş koylara doğru devam ediyoruz.
02:25Mapa şamandırı olanla olmayan koyları size göstermek istiyorum.
02:29İkisi arasındaki farkı göreceksiniz.
02:31Yanımda dalgıçlar var, burayı koruyan insanlar var.
02:35Onlarla da sohbet ederek bu hikayeyi sizle paylaşmaya devam edeceğim.
02:39Önce şöyle bir güzelliği görün.
02:56Kara ekosisteminde ormanlar ne iş görüyorsa, deniz ekosisteminde de deniz çayırları aynı işi görüyor.
03:02Yani denizlerin ormanları diyebiliriz.
03:09Deniz çayırları ile deniz yosunlarını yani alpleri karıştırmayanın ikisi farklı türler.
03:15Deniz çayırları kökü, çiçeği ve tohumu olan gerçek kara bitkisi özelliklerini koruyan deniz ot sularıdır.
03:21Kumun içine tutunup besini emerler.
03:24Çiçek açarlar, su altında polenleşirler ve tohum üretirler.
03:28Sporla çoğalırlar.
03:29Binlerce türe barınak olur, besin sağlarlar.
03:33Son derece verimli ve biyolojik açıdan zengin habitatlar oluştururlar.
03:37Bu özellikleriyle kıyı topluluklarının refahına büyük katkı sunarlar.
03:42Çayırsız denizler çöle benzer.
03:54Fethiye Körfezi bir zamanlar deniz çayırlarıyla dolu, biyolojik açıdan zengin bir körfezdi.
04:00Bugün dibi 3 metreyi bulan çamurla kaplı.
04:03Tarımsal ve evsel kirlilik, doğal etkenler, aşırı turizm baskısı ve tur tekneleri,
04:09yatlar bu güzelim körfezi yaşanmaz bir yer haline getirdi.
04:20Deniz çayırlarını bulmak için kapalı koylara gitmek lazım.
04:24Çünkü açık alanda, açık denizde deniz çayırı pek kalmadı.
04:29Kalan deniz çayırlarını görmek için kapalı koylara gidiyoruz.
04:33Gelişigüzel atılan çapalar, sürüklenen zincirler ekosistemi yok edip çöle çevirmiş.
04:41Deniz çayırlarının korunması ve restorasyonu için Çevre ve Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile
04:47Türkiye Çevre Ajansı, kısa adı deriye olan deniz ekosistemi,
04:52resip izleme ve akıllı yönetim MAPA Şamandıra sistemini devreye soktular.
04:57Muğla, Fethiye, Göcek ile Dalaman koylarında 856 tekne bağlama noktası oluşturdular.
05:0417 koya ucunda sarı şamandıra olan 3 tonluk tonozlar yerleştirdiler.
05:09Tekneler çapa atmadan, direkt bu şamandıralara bağlanarak hem güvenli hem de ekosisteme zarar vermeden konaklama imkanı buluyorlar.
05:19Deriye İşletme Müdürü Muharrem Balaban, tüm sistemin dijital ortamda işlediğini söylüyor.
05:24Teknelerin çapa atmasını yasaktır. Engellemeye çalışıyoruz.
05:30Denizde bir habitatını korumaya çalışıyoruz.
05:33Bunun için derya sistemi Şamandıra, MAPA Şamandıra sistemini aldı.
05:38Birazdan göreceğiniz sistem.
05:39Buralarda kendi toplamda 65 personelimizle birlikte 3 vardiya şeklinde 24 saat esasına dayalı olarak kıştan baştan bağlam imkanı veriyoruz.
05:50Mesela şimdi bunlar demir atmışlar.
05:52Demir atmışlar.
05:53Bunun altında deniz çayırı var mı?
05:55Belki yıllar önce vardı bu deniz çayırları.
05:58Ha öyle şimdi?
05:58Şimdi bu demirlerden dolayı artık kalmamıştır.
06:02Ha kalmadı o çamur altı.
06:03Artık artık zemin çamur.
06:05Zaten yapmak istediğimiz sistem de bu.
06:07Tekrar deniz çayırlarını, deniz tabağını, habitatını tekrar hareketlendirmek istiyoruz.
06:12O zaman deniz çayırları koylara doğru sıkışmış diyebilir miyiz?
06:15Çekilmiş diyebilir miyiz?
06:15Doğru diyebiliriz.
06:16Son çekilmiş noktasında siz onları korumaya alıp bu tarafa doğru gelmesini isteyeceksiniz.
06:21Şu andaki mevcut şamandere sistemimiz deniz çayırlarının olduğu noktaları korumaya entegre.
06:28Deniz çayırlarının başlangıç, deniz çayırlarının bitiş noktalarında şamandere sistemlerimiz var.
06:33Şamandere sistemindeki hizvekesin arasına demir atılması yasaktır.
06:38Buradan deniz çayırlarının tekrar yeşillendirip, hareketlendirip iç tarafa doğru almak.
06:43Ana hedefimiz bu.
06:44Gördüğünüz gibi gördüğünüz koca teknelerin şapaları bir tırmık görevi görüyor.
06:50Yani hareket ettiği zaman o tırmık neredeyse altı tarıyor, troll gibi.
06:54Aynen.
06:55Zemini tarıyor, hiçbir şey bırakmıyor burada.
06:57Bu tekne çapayı aşağı yukarı 120-130 metre ileriye atıyor ki zincir.
07:03Tekneyi asıl tutan çapası değildir, zinciridir.
07:06Tekne de rüzgar hareketiyle rüzgar altından, rüzgar üstünden rüzgar altına düştüğü zaman
07:12teknenin zinciri olduğu gibi deniz tabanına yayıldığı için sürüyor, pulluk yapıyor.
07:17Pulluk yaptığı zaman da komple çayırları allak pullak ediyor.
07:30Gelen tekne şey üzerine, aplikasyon üzerine sizden yardım istiyor.
07:35Rezervasyonda koyu kendisi belirleyebiliyor, kendisi seçiyor, şamandırasını kendisi seçiyor.
07:41Ben diyor bu şamandıraya geleceğim diyor.
07:43Aynen.
07:44Siz buraya ekip gönderiyorsunuz.
07:45Ekip gönderiliyor.
07:46Onu bağlamasını siz yapıyoruz, kendisi bağlanmıyor.
07:48Doğrudur, kendisi bağlanmıyor.
07:49Ha tamam.
07:50Açık hava mayı nasıl gibi çalışıyoruz?
07:5271 VHF kanalımız var, yaklaştığı zaman ekiplerimize 71. kanaldan çağrısını yapıyor.
07:59Çağrısını yaptıktan sonra demin bahsettiğim zona amirleri sağdaki ekibe yönlendiriyor.
08:03Sağdaki ekipler teknenin gelişine göre hazır kıta bekleyerek bağlamasını yapıyor.
08:08Kaç tane var bu şamandıralarda?
08:09856 tane şamandıramız var.
08:11Tekne demek bu da.
08:13Doğrudur.
08:30Şu anda sapsarı mapa şamandıraları görüyorsunuz.
08:34Bir, iki tekne bağlı şu anda.
08:37Bu alan gördüğünüz gibi boş.
08:38Ve geceliğine 1500 lira ödüyorlar.
08:42Bunlar milyonluk tekne.
08:44Çevreyi düşünen insanlar, bunun bilincinde olan insanlar geliyorlar.
08:48Gördüğünüz gibi buraya şamandıraya bağlıyorlar.
08:51Bir de şu tarafa gelelim.
08:531500 lira vermemek için.
08:54Bu gördüğünüz çapalar büyük ihtimalle açıktan süpürerek geldikleri için buradaki deniz şehirlerini yok ediyor.
09:03Farkındalar mı?
09:05Farkındalar ama maalesef parası olan da 1500 lira önemli bir para.
09:08Bakın şurada şamandıralar boş.
09:10Aralarında 50 metre var.
09:12Hepsi bomboş duruyor.
09:14Onlar gelip burayı tercih etmişler.
09:16Çevre Bakanlığı'na buna bir el atması gerekiyor.
09:18Bu tamamen yasaklanmalı ki buraya da şamandıra sistemleri koyalım.
09:23Ve bu sistem tamamen otursun.
09:25Bütüncül olarak bu koyun korunması gerekiyor.
09:44Bunlardan bir tane var.
09:47Göcek ve dalaman koyuların tamamında 7 gün 24 saat boyunca deniz yüzeyi temizleme faaliyeti yapıyoruz.
09:52Yine bizim rezervasyonlu müşterimiz olsun olmasın gelen tüm teknelerin deniz kirliliği taleplerini hemen TÜC'e 91 deniz yüzeyi temizleme teknemizi
10:01gönderip Vahsikonu bölgeyi temizliyoruz.
10:03Yani buraya demirleyen kişi demirleyen demeyelim de şamandıraya bağlayan kişi bunu tercih eti onun etrafını temizliyorsunuz.
10:11Temizliyor.
10:11Koy kirliliği tespit edenler bize direkt Kanal 71 üzerinde çağrı yaptığında en kısa sürede deniz yüzeyi temizleme teknemizi gönderiyoruz oraya.
10:17Buraya gelmesi çok uzun sürmez.
10:19Bölgede hep bölgede buralarda evet.
10:22Bir tane ama.
10:23Bir tane var. İnşallah şov alacak daha sonra.
10:28Karaya dönüyoruz çünkü Çin'den getirilen iki adet çamur temizleme gemisi Fethiye Körfezi'ni temizlemek için start alacak.
10:41Fethiye Körfezi'nde yaklaşık 160 hektar alanda 16 milyon metreküp çamur var.
10:47Yani şu anda etkinlik yaptığımız yere tekneler yanaşamıyorlar.
10:51Yani draft seviyesi çok düşmüş durumda.
10:53Yerde 2 metre 70 santim civarında çamur var.
10:57Bugün itibariyle bu işe başladık.
10:59Arkada gördüğünüz alanda susuzlaştırma çalışması yapacağız.
11:03Bu ne demek?
11:03Yani denizden pompa marifetiyle borularla alacağız.
11:07Burada geyoteksil keşelere basacağız.
11:09Bunların içinde susuzlaştıracağız.
11:11Mütevasını yani su yoğunluğunu azaltacağız.
11:15Bu şekilde de bu şeye yüklemiyorsunuz.
11:18Direkt karaya alıyorsunuz.
11:19Teknik çalışmalarımız devam ediyor.
11:20Şu anda %20 deniz deniz diyoruz ona.
11:24%80 deniz kara gibi görünüyor.
11:26Ama bunu %100 deniz karaya çevirme durumumuz var.
11:29Şu anda son çalışmaların nihayet haline gelmek üzere.
11:32Bu şekilde yani 3 yıl içinde 6 milyon metreküp deniz çamurunu temizlemeye hedefliyoruz.
11:40Bu da tabii deniz tabanındaki oksijen seviyesini artıracak.
11:43Açıkçası Fethiye Köpesi'ni kurtarmış olacağız.
11:45Kirleticileri engelliyor musun?
11:46Yelanda olmasın.
11:47Kirleticileri tabii ki engellemeden projeye başlamadık.
11:50Şu anda kirleticiler diğer bakanlıklarımızın sorumluluğunu onlarla da koordinalindeyiz.
11:54Kirleticileri engelledik tabii ki.
12:09Gemilerin start aldığı törene Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliliği Bakanı Sayın Murat Kurum da katıldı.
12:16Denizleri temizliyoruz.
12:17Bir taraftan tabii hem deniz temizliği için hem de kıyılarımızın, sahillerimizin, koylarımızın temiz olabilmesi için de bir düzen getirmemiz gerekiyor.
12:28Mapa Şamandra'da aslında bu düzenin adı bir taraftan deniz üstünü koruyoruz.
12:34Bir taraftan da denizin altındaki o ekosistemi, o canlılığı korumak, kollamak zorundayız.
12:39Bugün 900 tane göcek kollarında yaptığımız yaklaşık 80 küsur kilometreye hitap eden projenin teslimini yaptık.
12:48Ve bütün kollarımızda aslında bu Mapa Şamandra sistemini, düzenli tekne bağlama sistemini getireceğiz.
12:55Buna ilişkin çalışmalar yapıyoruz.
12:57Yani kullanırken maalesef pervasızca bazen o doğayı katlediyoruz.
13:02Buna dur demek üzere de bu çalışmayı açıkçası yapıyoruz.
13:07Denizden atık alımı, deniz kirliliğinin takibi, deriya sistemimizle birlikte tüm alanlarda bu takipleri de yapacağız.
13:15Ve şunu net bir şekilde söyleyelim ki kıyılarımızı, denizlerimizi, koylarımızı kimsenin ama kimsenin kirletmesine müsaade etmeyeceğiz.
13:35İlk 2018'e başladığınızda, şimdi 2026'ya geldiğinizde çevreye bakışınız nasıl değişti?
13:42Ya aslında yani şöyle, belki o gün bakıyorduk, bugün yaptıklarımızı görünce mutlu oluyoruz.
13:48Tabii 6 sene büyük sorumluluk biz de vatandaşımızın, milletimizin bize verdiği bu sorumluluğa layık olabilmek için hem çevre alanında hem
13:59de şehircilik alanında çalışıyoruz.
14:00Tabii süreçte araya depremler, seller, yangınlar girdi.
14:04İster istemez oraya odaklandık.
14:07Ama bugün geldiğimiz süreçte deprem bölgesinde 11 ili tamamlamış, orada vatandaşlarımıza sözü tutmuş olmanın hem gururu var hem de açıkçası
14:19oradaki yükümüz biraz daha azaldı.
14:21Bir taraftan COP31 başkanlığı sürecini Türkiye yürütüyor.
14:25Ben de nacizane başkanlığını yapmaya çalışıyorum.
14:29Ve bu başkanlık sürecinde de hep şunu söylüyoruz, artık sözün bitti, eylemin başladığı, eylemin neticenin alınması gerektiği bir COP sürecini
14:38tüm dünyaya aktarıyoruz.
14:40Bu anlamda da aslında o 6 senelik birikimimizi, tecrübemizi tüm dünyaya aktaracak adımlar atıyoruz.
14:46Hep sözde kalsın istemiyoruz. Bugünkü olduğu gibi eyleme dönüşsün istiyoruz.
14:52Çevreye bakışımız, değerler bize bir emanet.
14:55Bu emaneti en güzel şekliyle korumamız lazım.
14:59Çocuklara da biz de en güzel şekliyle o emaneti teslim etmemiz lazım.
15:19Yapılan çalışmaları görmek güzeldi açıkçası.
15:22Çayırları korumak gerçekten çok önemli ama bütüncül bir çalışma gerekiyor.
15:26Bir tarafı koruyup bir tarafı korumazsanız olmuyor.
15:29Tamamını koruma altına almamız gerekiyor.
15:31Korumakla da kalmıyor, temizlemekle de kalmıyor.
15:33Deniz çayırları çoğalacak, çamur alacağız ama ondan sonra yeniden oluşmaması için, çayırların yok olmaması için çamurun yeniden oluşmasını engellemek gerekiyor.
15:43Yoksa bugüne kadar yapılan her şeye heba olacak.
15:45O yüzden sürekli sürdürülebilir bir çalışma gerektiriyor bu iş.
15:49Ama şu anda gördüğüm kadarıyla bu sürdürülebilir bir çalışma.
15:52Eğer bu kararla devam edersek güzel bir ülke bizi bekliyor.
15:56Haftaya bir başka yerde, bir başka iki yerde buluşmak üzere.
15:59Hoşçakalın.