- 2 gün önce
ABD, kaybettiği Kafkasya'ya tekrar ağırlığını koyuyor
"Güney Kafkasya'da kırılma noktası"
"Türkiye nükleer yarışın içine çekilebilir"
Aliyev: Eski Sovyet coğrafyasının etkili lideri
Hakan Aksay yorumladı.
"Güney Kafkasya'da kırılma noktası"
"Türkiye nükleer yarışın içine çekilebilir"
Aliyev: Eski Sovyet coğrafyasının etkili lideri
Hakan Aksay yorumladı.
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:08İntro
00:11Kafkasya'da dengeler değişiyor mu?
00:14Bu soruya net bir şekilde evet cevabı verebiliriz.
00:17Hatta belki daha da ilerisi dengeler değişti.
00:21Rusya artık oradaki ağırlığını önemli ölçüde tümüyle demiyorum önemli ölçüde kaybetti
00:28ve ABD çok hızlı bir tempoyla belki de hak etmediği kadar hızlı bir tempoyla orada çok önemli konumlar elde etti.
00:37Bütün dünyadaki gelişmelerin Trump yönetimiyle ilişki ilgi kurma, bir ilişki içine girme, oradan kazanma güdülerinin de bir sonucu bu.
00:49Tabii ki aracılık edenlerin de bunda şeyi var, rolü var, ciddi rolü var.
00:54Türkiye'yi de buna dahil ederek söylüyorum.
00:56Çünkü o meşhur fotoğraf var ya hani Trump'ın bir tarafına, Aliyevi bir tarafına paşın yanı almış.
01:05Yüz ifadesine bakın bu Trump'ın garip bir ifade.
01:09Yani işte tekrar ediyorum aynı şeyi, altın tepsi içinde Kafkasya'yı, Güney Kafkasya'yı, özellikle de Güney Kafkasya'nın Ermenistan
01:20-Azerbaycan boyutuyla çok önemli bir bölümünü getirdiler ve verdiler.
01:25Trump'ın önüne koydular.
01:27O da tabii çok mutlu, çok mutlu çünkü Amerika Birleşik Devletleri çok hızlı bir depar atıyor şu anda.
01:34Bu deparın son aşaması, yani son günlerde yaşanan aşaması belli ki son olmayacak.
01:41ABD Başkan Yardımcısı Cedi Vence'in Kafkasya ziyareti, üst düzey bir ziyaret ve çok çok mutlu baktım bütün videolara.
01:54Vence çok mutlu, hem kendisinin çok ciddi bir dış politika ve uluslararası ziyaret deneyimi kendisi açısından.
02:06Yani 3-4 gün boyunca ciddi temaslar oldukça iyi götürdü, çok neşeliydi.
02:15Yani nasıl neşeli olmasına, onun yerinde ben olsam ben de neşeli olurum.
02:19Her şey harika, bütün kapılar açılıyor falan.
02:21Yani şimdi biz burada bütün boyutlarıyla ve hiç ayrıntılı bakmayacağız.
02:25Kısaca, özetle bu ziyaretle ilgili birkaç şey söylemek istiyorum.
02:30Ama öncelikle şunu belirteyim.
02:32Trump'la başladık ya hani Trump, Trump açısından bunlar ne?
02:36Kafkasya, Azerbaycan, Ermenistan ne?
02:40Yani şimdi çok büyük laflar ediliyor ya, Vence çok büyük laflar ediyor.
02:44ABD açısından biz, siz, işte Ermenistan, Azerbaycan inanmayın.
02:50Yani Trump'a baksanıza, adam birkaç kez isimleri unuttu ve karıştırdı.
02:56O demin gördüğünüz şeyde, ne derler, 8 Ağustos'ta konuşurken bir ara Ermeni lider Paşinyan'ı gösterdi.
03:06Ya ben dedi bu, ismini hatırlayamadı.
03:10Bu delikanlıyı seviyorum dedi.
03:14Delikanlı dediği Paşinyan ismini aklına, yani bir başka sefer, hani 7-8 şeyi, savaşı durdurduğu kanısında ya Trump söylerken, Azerbaycan
03:25'la şeyi karıştırdı.
03:28Arnavutluğu karıştırdı falan.
03:30Ya bunlar önemli değil.
03:32Bakın, ya şunu demek istiyorum.
03:34Almanya'yı, İngiltere'yi, Fransa'yı karıştırıyor mu?
03:38Karıştırmıyor.
03:39Bu verilen önemle de ilgili.
03:41Yani biz her şeyi unutmayız.
03:42İnsan beyni her şeyi unutmaz.
03:45Önemsediklerini kolay kolay unutmaz.
03:47Bunlar biraz kaba bir tabir olacak ama, yani bu Trump kafasındaki şeyler için, Amerika'nın o yüksek tepelerinden bakınca, bunlar
03:57obje gibi, hani manipülasyona kullanmaya hazır obje gibi.
04:01Bu tür ülkeler, başka pek çok ülke falan.
04:04İsmini de unutabilirsin, liderini de unutabilirsin.
04:06Haritada yerini bile bilmeyebilirsin.
04:08Sübze değil, hani iş birliğine gireceğin ya da ne bileyim mücadele edeceğin.
04:11Bunları idare edersin.
04:13Böyle bakıyor, yani verdiği önemi çok abartmamak gerekiyor ama, şu da var ki, o bölge önemli.
04:20Daha önce de oraya girmek istedi, ABD.
04:23Girdi de hatta kısmen ve ilginç olan şu, Gürcistan'la girdi.
04:27Yani şimdi bakın, Kafkasya derken biliyorsunuz, bir Kuzey Kafkasya var, Rusya Cumhuriyetleri, Çeçenistan, Dağıstan, İngiltere vs.
04:35Bir de Güney Kafkasya var.
04:37Güney Kafkasya'da 3 devlet var, Azerbaycan, Ermenistan ve Gürcistan.
04:40Gürcistan'la oraya girmeyi denedi.
04:43Epey de giriyordu, koskoca orada şeyler yaptı.
04:45Büyükelçilikler yaptı, anlaşmalar şunlar bunlar.
04:48Kışkırttı Tiflis yönetimini Rusya'ya karşı, Sakaşvili, Neokon'ların kışkırtmaları.
04:56Rusya'yla bir savaş yaşadı 2008 Ağustos'unda.
05:00Ondan sonra ortam değişti vs.
05:02Ondan sonra Batı'nın şeyin bir etkisi kalmadı.
05:06O savaşta da desteklemedi zaten.
05:08Destekleyemedi ABD ya da genel olarak Batı AB ülkeleri.
05:14Öyle kaldı ve tabii bu güvensizlik de uyandırdı.
05:17Şimdi birdenbire o demin dediğim altın tepsi meselesinden sonra ABD hızla giriyor bölgeye.
05:22Hızla giriyor.
05:22Şimdi biliyorsunuz 40 yıllık Zengezur koridoru alın size Trump koridoru oldu.
05:29Trump yolu.
05:30Trip diyorlar.
05:312P ile sonu.
05:33Şimdi onu 99 yılında Amerikalılara vermeliler.
05:36Ortaklıklar, Amerikan şirketlerine açılması.
05:39Yani Azerbaycan'dan Türkiye'ye uzanacak hat.
05:42Ve orada daha pek çok konu.
05:43Ticaret, ABD şirketlerine açılmalar vs.
05:47Bütün bunların yolu döşeniyor.
05:49Bu şeyle birlikte.
05:50Vence'in ziyaretiyle birlikte böyle ve bu yollarda düşünürken bu arada hani Türkiye üzerinden şeye Hazar'a, Orta Asya'ya,
06:01Çin'e vs. uzanan yollarda şu anda Gürcistan yok.
06:05Gürcistan yok.
06:06Çünkü İvan Eşvili iktidarı filan öyle diyebiliriz herhalde insan olmasına rağmen.
06:11ABD ile AB ile falan ilişkileri bozdu.
06:14Rusya ile tekrar savaş sonrası ilişkileri kurmaya çalışıyor.
06:18ABD de ona göre davranıyor.
06:21Sen yoksun hemşerim bizim şeylerde.
06:23Ulaşım hatlarımızda yoksun.
06:24Bizle iyi geçinen kazanır.
06:27Şeyini veriyor, mesajını veriyor.
06:29Şimdi, tabii ki bütün bunlarda Rusya'nın bölgeyle ilgili zaafları ve en başta da bütün gücünü 4 yıldır Ukrayna cephesine
06:38yöneltmesi,
06:40Suriye'yi kaybetmesi gibi, Venezuela'yı kaybetmesi gibi vs. vs.
06:44O bölgelerinde büyük ölçüde gücünü kaybetti.
06:48Bakın hep büyük ölçüde, önemli ölçüde gibi şeyler söylüyorum.
06:51Baktım bazı şeylerde, yayınlarda Rusya bitti, Rusya bitti diyorlar.
06:55Ben bu tür şeylerden kaçınırım.
06:57Evet Rusya, Azerbaycan'da çok ciddi bir varlığı yok.
07:02Ermenistan'da var.
07:04Gürcistan'da da var.
07:05Ama Ermenistan'da ciddi bir varlığı var.
07:08Onun için oldu bitti demeyin ama çok zayıfladığını teslim etmek gerekiyor.
07:13Ve aynı şekilde de ABD'nin bu ziyaretle de birlikte çok güçlendiğini de söylemek gerekiyor.
07:20Şimdi Karabağ meselesi geride kaldı.
07:22Yeni anlaşmalar var ve bütün bu gelişmeler,
07:263 ülkeyi diyelim, aklımızda kalsın Rusya'yı söyledik, epece zayıflatıyor.
07:31Elbette ki o bölgesel gelişmeleri düşününce, haritada ne nerede diye düşününce,
07:36İran'da çok bu işten zararlı çıkıyor.
07:39Hatta biraz daha genişletirsek açımızı, Çin'in de zararlı çıktığını söyleyebiliriz.
07:45Türkiye, ABD ile birlikte davrandığı ölçüde,
07:47işte ABD, Azerbaycan, Türkiye belki bir ölçüde karlı çıktığını, çıkabileceğini söylemek mümkün.
07:56Tabi ABD'nin ve bu ziyarette Vence'in Azerbaycan'a ve Ermenistan'a yaklaşımlarında farkı da görmek gerekiyor.
08:05Tamam iki tarafta da dostluk mesajları, yemekler, kadeh kaldırmalar, sarılmalar, böyle gülümsemeler falan hepsi tamam benziyor.
08:12Ama Ermenistan zayıf, kendisi zayıf, ülke olarak zayıf, küçük, gücünü önemli ölçüde kaybetmiş, savaşı kaybetmiş bu ülke.
08:22Ve Paşinyan her ne kadar çok gerçekçi bir çizgi üzerinde ilerliyor, oldukça da cesur adımlar atıyor.
08:30Savaşı kaybettim diyordu.
08:31Hiç böyle diğer Ermeni eski liderler gibi sonuna kadar savaş ölelim bitirelim demedi.
08:36Ve şimdi bir hattan güçleniyor.
08:39Ama Haziran seçimlerinde ne olacağı belli değil.
08:42ABD şu anda bu şeyle birlikte, Vence'in ziyaretiyle birlikte belki de yapılan anlaşmalardan daha fazla bunu ortaya koydu.
08:50Ben seçimlerde sonuna kadar arkandayım.
08:52Moskova'ya da mesaj vererek söylüyor bunu.
08:55Ama Azerbaycan'a gelince ABD bir parça daha ciddi.
08:58Çünkü orada çok güçlü bir devlet var, güçlü bir lider var.
09:02Ve orada stratejik anlaşma, stratejik ortaklık anlaşması yaptılar.
09:06Ya bu ortak anlaşması bölgesel siyasi işbirliklerine, işte Hazar, Orta Asya'ya açılma, Avrupa'ya giden hat, bunlara, Azerbaycan'ın
09:17enerji satışlarına vesaireye açılan, Aliyev'e çok ciddi kazanımlar getiren bir şey.
09:24Ermenistan'la da çok ciddi tabii ki hem ekonomik olarak hem nükleer alanda, nükleer alanda epey ciddi anlaşmalar var.
09:31Niye nükleer alan? Rusya'yla ilişkileri çok güçlü çünkü o alanda ama pek çok başka alanda da güçlü.
09:36Nükleerde 9 milyar dolarlık bir yatırımdan bahsediliyor.
09:41Hem ürün hem hizmet vesaire.
09:44Onun dışında askeri alana da bir tıp girildi.
09:4711 milyon dolarlık drone.
09:49Merak etmeyin savaşmayacağız falan dedi Ermeni yönetimi.
09:53Keşif drone'ları bunlar veriliyor.
09:55Başka şeyler de var tabii ki.
09:57din ortaklığını da bir ara kullandı.
10:00Çok dindar olduğunu bildiğimiz Vence.
10:03Onun dışında her iki tarafa da maalesef boncuklar da kıldı.
10:09Şeyi çok fazla vermeyeceğim.
10:10Anıt ziyaretinde işte Ermeni soykırımı lafı etti, sildi falan.
10:13Yeni dönem, herkes yeni döneme uymak zorunda.
10:16Artık Ermenistan yönetimi de bu soykırım vesaire işte ağrıyı alacağız şu bu bunları bıraktı aslında.
10:22Herkes bu döneme ayak uyduruyor.
10:24Ha işte Amerika'daki, Fransa'daki bilmem ne Ermeni lobisi şöyle diyormuş.
10:28Demek ki onlar gelişmeleri göremiyorlar.
10:31Yani bütün bu olanların, bitenlerin bakın yorum, minimum yorum yaparak şunu söyleyebilirim.
10:36Pek çok bölümüne, ögesine değinebiliriz ama bütün bunlarda iyi bir şey var.
10:41Her ne kadar ABD yönetimini, biraz da kendisine bedavadan gelen bir gollük pası falan eleştiriyorsak da
10:47ortada artık savaşın olmadığı ve görünen o ki yakın zamanda büyük bir sürpriz olmuşsa olmayacağı bir barış ortamının Kafkasya'ya
10:57gelmesi gibi
10:58özellikle Azerbaycan'la Ermenistan ilişkilerde böyle iyi bir gelişme var.
11:02Bu çok iyi bir gelişme.
11:04Trump yapsa bile, öyle diyeyim.
11:07Trump'a duygularım da bir kez daha haykırayım burada.
11:10Trump yapsa bile barış olması ve herhalde yakında barış anlaşması da olacaktır.
11:15Türkiye'nin, ABD'nin desteğiyle, bu iki ülke egemenlerinin desteğiyle böyle bir şey de olacaktır.
11:22Ama yakın bir arkadaşım geçenlerde söyledi.
11:25Ama dedi işte Rusya'yı kışkırtan bir durum.
11:28Yani ne yapalım Rusya'da kendi sonuçlarını çıkarmak zorunda.
11:30Yani elbette ki ben şunları çok seviyorum.
11:34Öyle bir formül bulacaksın ki win-win, hatta win-win-win olacak.
11:38Herkes kazanacak.
11:39Ama bazen de olmuyor.
11:40Ama savaşların ortadan kaldırılması benim açımdan bu artık 21. yüzyılda çok çok önemli bir şey.
11:48Her aşamada savaşların ortadan kaldırılması ve elbette sadece Kafkasya'da bitmiş olması üzerine bina edilen şeyler gelişmeler değil.
11:55Ukrayna'daki savaşın da artık bitmesi gerekiyor.
11:59Zaten Ukrayna'daki savaş da Kafkasya'da dahil Rusya'yı pek çok yerde zayıflattı.
12:05Bir kez daha bunu vurgulamak istiyorum.
12:07Tabii ki Amerikalılar bunun üzerinden sadece siyasi, reopolitik şeyler, kazanımlar elde etmeyecekler.
12:12Şirketlerini oraya gönderecekler, kazanacaklar.
12:15Daha şimdiden sormuş Amerikan delegası.
12:17Nadir metal var mı burada nadir metal?
12:19Biliyorsunuz onlar bayılıyorlar.
12:20Şunları da bir alalım bu Kafkasya'yı falan.
12:22Yani Amerika'nın yaptığı şeyleri göreceğiz her zaman her yerde yaptığı kışkırtmaları göreceğiz.
12:29O bölge kim bilir daha neler yaşayacak.
12:31Yani barış, mutluluk, huzur gelmez Amerika ile birlikte.
12:35Şu anki durum Azerbaycan-Ermenistan savaşı bitiyor, bitti ve anlaşması da olacak anlaşılan.
12:41Böyle göreceği bir şey bir dönemi var.
12:44Barış ve ticaretin güçleneceği bir dönem var.
12:46Ama ABD'nin girdiği yerde sorunlar da bitmez.
12:50Çelişkili konuşmuyorum.
12:52ABD şu aşamada önüne yuvarlanan topa vurdu, golü attı.
12:56Ama bundan sonra kim bilir daha neler yapacak.
12:59Rusya neler yapacak, İran neler yapacak, Türkiye burada yolunu nasıl bulacak.
13:03Bunların hepsini önümüzdeki dönemde göreceğiz.
13:06Son olarak şunu söyleyeyim.
13:07Hani bu tür şeyleri pek sevmem ben.
13:09Tarihi ziyaret işte ya da ne bileyim hiçbir zaman olmadığı kadar iyiydi, güçlü dönemiydi ama
13:16gerçekten bu ziyaret tabii 8 Ağustos'taki o üçlü görüşme Trump'ın önündeki o mutluluk tablosunun dışında bu ziyarette önemli tarihsel
13:25şeyler taşıyordu.
13:27Ve herhalde şu an gelinen noktada şunu söylemek mümkün.
13:31ABD Kafkasya'da, Güney Kafkasya'da hiçbir zaman bu kadar güçlü olmamıştı.
13:37Bunu ABD'yi sevenler, sevmeyenler, izleyenler bunu saptamak durumunda.
13:43Bundan sonra bakalım gelişmelere.
13:45Özellikle de Azerbaycan'la Rusya'nın gelişmeleri, ilişkileri daha da kötüleşecek mi biliyorsunuz.
13:50Bir yıldan fazla 14-15 aydır bir gerginlik var.
13:53Barıştılar ama yine de geçmedi bu gerginlik.
13:56Ve Ermenistan ne olacak?
13:58Rusya ve Rusya'ya yanlısı güçlüler.
14:00Seçimler, Haziran'daki seçimlere doğru bir şeyler yapabilecekler mi?
14:03Orada karşı bir darbe, bir hareket olacak mı?
14:06Yoksa güçlenen Paşinyan bu aldığı desteklerle daha uzun yıllar iktidarda kalacak mı?
14:11Göreceğiz diyelim ve şimdi basına bakalım.
14:20Bu konuyla ilgili tabii ki pek çok şey çıkıyor Rusya basınında.
14:24Bugün baktığım bütün aşağı yukarı gazetelerde şu ya da bu şekilde bu yorumlanmış.
14:30Rusya'nın aleyhinde diyenler var.
14:32Rusya biraz konum kaybediyor.
14:34Rusya çok şey kaybediyor diyenler bunlar şey farklı bir yelpaze oluşturuyor.
14:39Yine oradaki amiral gemisi Komersant'a bakalım biz.
14:42Komersant diyor ki ABD Güney Kafkasya'yı kendin alıyor gibi bir şey demiş.
14:49Böyle zimmetine geçirmek gibi bir şey.
14:51Komersant her zaman orijinal başlıklar atar.
14:55Öyle bir şey.
14:55Yazıyı yazan muhabir de arada analizleri de var.
15:00Luise Balasyan diyor ki bu ziyaretin tarihi yönleri vardı.
15:08Vence Ermenistan'la da Azerbaycan'la da çok sıkı iş birliğini orada netleştirdi.
15:14İşte 9'unda 10'unda Ermenistan'daydı.
15:1611-12 Bakü.
15:18Nükleer alanda Ermenistan'la anlaşmalar yaptı.
15:22İşte demin dediğimiz şeyleri demiş.
15:24Azerbaycan'la da stratejik ortaklık meselesi ortaya çıktı.
15:28Ve bu arada nükleer teknolojimizi biz herkese vermeyiz dedi.
15:33Vence.
15:33Yani orada sadece ürün ve hizmet vermek değil teknolojiyi de açacağız ya da bir miktar açacağız bilemiyorum.
15:42Ermenistan'a yani yeter ki bizle ilişkiyi sıklaştırın ve teknoloji ve diğer alanlarda Moskova'dan uzaklaştırın.
15:50Bunu da ben ekledim.
15:51Tabii ki seçim desteği paşın yanına anlamını da taşıyor.
15:54Bakü'de de stratejik ortaklık öne çıktı.
15:58Trip artık netleşti.
16:00Ve Çin-Avrupa Ulaşım Ticaret hattında da orada artık daha güvenli adımlarla ABD olsun, Azerbaycan olsun ilerliyor mesajları var.
16:13Toplam olarak bakacak olursak Rusya döneminin önemli ölçüde bittiği söylenebilir mi acaba ben bundan biraz kuşkuluyum.
16:22Bu arada işte ABD orada şu bu konumları kazanıyor diye bunu Putin'in danışmanı ve sözcüsü Peskov'a sormuşlar.
16:31O da tabii ki danışman sözcüğüne der.
16:34Ya yok abartmayın orada bizim her iki ülkeyle de Azerbaycan'la da Ermenistan'la da özel ilişkilerimiz var.
16:40Ekonomi, işte ticaret, kültür falan.
16:42E ne desin Peskov ne desin?
16:44Var ilişkileri var ama o ilişkiler son zamanlarda epey zayıflayan ilişkiler.
16:50Bir başka Rus gazetesine bakalım.
16:53Nezavi İsmail Türkiye ile ilgili bir yorum yayınladı birkaç gün önce.
16:57Bölge uzmanı diyebiliriz.
16:59Igor Subotin yazdı bunu.
17:00Türkiye nükleer yarışın içine çekilebilir diyor.
17:03Araştırmış, incelemiş birkaç şeyi.
17:06İlginç bir yazı bu.
17:08İran krizi Ankara'yı radikal adımlar atmaya zorluyor diyor.
17:13Zaten Hakan Fidan da böyle laflar ediyor.
17:16Televizyona da çıktı geçenlerde diyor.
17:18Nükleer alandaki şeylerine Türkiye'nin çıkarları var.
17:22Bunlara dikkat çekiyor diyor.
17:23Ve İran krizinin Türkiye'yi nükleer alanda adım atmaya zorlayabileceğini söylüyor.
17:29Ama bazı uzmanlara bakarsan Türkiye zaten bu adımları attı diyor.
17:34Nezavi İsmail ve Igor Subotin.
17:36Orada bazı alıntılar vermiş.
17:40Bu arada yine demin sözün ettiğimiz Peskov'un 10 Şubat tarihli açıklamasında
17:44Türkiye'yi de kapsayan, ima eden tarzda nükleer yarış yayılmamalı mesajı verdiğini de söylüyor.
17:51Ama ve hatta bizde de ciddi etki eden kimileri güldü, kimileri yok bu da bir mesajdır falan dedi de
18:00Fidan'ın CNN Türk'te hani bu nükleer yarışa girmek istiyor musunuz sorusu vardı Ahmet Hakan'dan gelen.
18:07O da sustu bir şey demedi, diyemedi gibi görünen bir tablo vardı.
18:12Sustu gülümsedi diyor bunu da vermiş.
18:14Ama bu alanda ilk demeçler bu değil diyor.
18:17Şimdi araştırmasını birazcık aktarmış.
18:19Bu konuda bir kere Erdoğan çeşitli defalar konuştu nükleer konularda, nükleer yarışa Türkiye'nin girmesi gerektiğini düşündüren açıklamalar yaptı.
18:292019'da mesela İsrail'den bahsederek işte İsrail gibi bir şey var bölgemizde.
18:34Biz girmeyecek miyiz gibi bir mesaj vermişti.
18:3723'te Gazze Savaşı sırasında bunu tekrarladı bir şekilde.
18:41Ve bu arada 2022'de emekli general diyor Erdoğan Karakuş, bölgesi olarak Türkiye'nin Ankara'nın taktik nükleer silah kullandığını söyledi,
18:51itiraf etti gibi bir anlatım şey yapmış.
18:53Ve yayında kesildi diyor CNN'de diyor, Türk'te diyor yayında kesildi.
18:57Aynı zamanda PKK'da geçmişti Türkiye'yi nükleer taktik nükleer silah kullanmakla suçlamıştı.
19:04O anlamda belki de bir şeyler de vardır türünden bir şeyini de kuşkusunu da dile getiriyor İgur Subot'in.
19:10Ve herhangi bir denge değişikliği durumunda Ankara'nın daha kararlı olarak nükleer silah edinme konusundaki girişimlerini başlatabileceği ya da başlatmışsa
19:23hızlandırabileceği türünden bir öngörüyü de dile getiriyor diyelim ve buradan Portre'ye geçelim.
19:35Epeyce Kafkasya oldu bugün. Portre'de Kafkasya'nın en güçlü lideri diyebiliriz Aliyev'le ilgili.
19:43Evet Aliyev şu görüntülerle gördük son günlerde son iki günde gayet o da neşeli çok çok neşeli Vence'in yanında.
19:53Gerçekten de Kafkasya'nın en güçlü lideri olduğu net ama onun dışında şunu da söyleyebilirim.
20:00Belki eski Sovyet coğrafyasının da en güçlü liderlerinden biri artık.
20:04Hani Aliyev'i seversiniz sevmezsiniz ben o anlamda bir sempati antipati ifadesinde uğraşmıyorum.
20:11Ama yani kim var eski Sovyet coğrafyasında yani Putin'i biliyoruz.
20:16Onun dışında Zelenski ile ilgili farklı görüşler var.
20:19Orta Asya deyince Tokayev öne çıkıyor gibi.
20:23Yani Kafkasya deyince ve bütün bunların arasında Aliyev'in de hızlı bir yükselişi var.
20:28Savaşı kazanması ve ondan sonra attığı adımlar bunun şeyi.
20:31Biraz geniş bakalım şimdi ve bakmaya da Haydar Aliyev'den başlayalım.
20:36Baba Aliyev'den başlayalım onu unutmak olmaz.
20:38Şimdi baba Aliyev şu fotoğrafta görüyorsunuz Haydar Aliyev.
20:42Kendisi 1923'te doğdu ve 2003'te öldü 80 yaşında.
20:49Azerbaycan'ın eski Sovyet döneminde yöneticisiydi.
20:52Komünist Partisi yöneticisiydi ve KGB kökenliydi.
20:55KGB ile çalıştı haber almada çalıştı.
20:57Yani ilginçtir oğlu geçenlerde Sovyet geçmişini böyle çok tartışan şüpheli bir duruma bırakan bir şey yaptı.
21:04Sovyetler bizi işgal etti falan dedi de baba Sovyet baba komünist baba KGB ile o da ilginçti.
21:09Şimdi fotoğrafta gördüğünüz Yuri Andropov Brejnev'den sonra Brejnev'in 18 yıllık iktidarından sonra kısa süre iktidarda kaldı.
21:20Sağlığı el verdiği kadar kısa bir süre bir buçuk yıl kadar ve kendisi de KGB'nin başındaydı zaten.
21:25Ve hemen Aliyev'i aradı hemen ilk başlarında iktidarını.
21:29Sen atlıyorsun ve geliyorsun Azerbaycan'dan ben seni yanında istiyorum.
21:33Ya olmaz falan demiş bu Haydar Aliyev'in lafları yanlarında değildim ya da telefon konuşmalarını dinlemedim.
21:40Ama bunu alıyor yanına 82-83 ve şey Aliyev politbüroya giren bir Türk hani bizim gazete başlıklarına benzedi.
21:52Politbüro da bir Türk.
21:53Türkiye fethediyor her tarafı Türkler.
21:55Şimdi o süre birkaç yılı geçmiyor.
22:00Gorbaçovaş'a geliyor ve Gorbaçovaş'a geliyor ve Gorbaçova'la birlikte ilişkiler bozuluyor.
22:04Zaten 88'de falan da onu ayırıyorlar.
22:06Merkez Komitesi'ne politbürodan emekli ediyorlar.
22:09Sonra Azerbaycan karışıyor ve şu gördüğünüz fotoğraf şeyin Aliyev'in baba Aliyev'in göreve dönmesinin şeyi.
22:17Ve artık yeni dönemde bağımsız Azerbaycan'da üçüncü şey olarak devlet başkanı olarak Mutalibov ve Ebul Fez Elçi Bey'den sonra 93
22:27'ün sonlarına doğru göreve gelmesi.
22:30Cumhurbaşkanlığı görevine gelmesi.
22:32Şimdi kendisi 10 yıl başta kaldı.
22:36Daha sonradan da oğlu şu an 20 yıldan fazladır başta.
22:40Oğul Aliyev'e gelelim ve onun çocuklarına bir bakalım.
22:42Şimdi doğum yılı 61 yani 24 Aralık 61'de Bakü'de doğuyor.
22:49Annesi babası kim demeyelim babayı biliyoruz artık KGB'de çalışan ve daha sonradan da Cumhuriyet yönetimi, Sovyet yönetimi falan.
22:57Haydar Aliyev annesi de profesör, göz doktoru.
23:02Okulunu işte şeyde okuyor Bakü'de okuyor.
23:05Daha sonra gençliğine gelecek olursak gençliğinde Moskova yolları var.
23:10Yani gidiyor geliyor elbette ama Moskova'da MIGIMO'da okuyor.
23:14MIGIMO nedir? Önemli bir üniversitedir Moskova'da ve dış işlerine kadro üretir.
23:22Rusya dışlarının önemli bir bölümü bu üniversiteden çıkmıştır.
23:26Ve kendisi de burada yani zaten şunu da söyleyeyim pek çok eski Sovyet Cumhuriyeti'nde liderler hepsi Rusça konuşur.
23:33Ama en iyi konuşanlardan biri Aliyev'dir.
23:37Moskova yaşantısı çok önemli.
23:39Yıllarca yaşadı.
23:40Okulda devam etti.
23:42Aynı zamanda bir sürede şey yaptı.
23:44Ders verdi falan.
23:46İngilizcesi de aynı şekilde çok iyidir.
23:48Diğer pek çok eski Sovyet Cumhuriyeti liderlerine göre.
23:51O da bir avantaj ilişkilerde tabii artık dış ilişkilerinde.
23:55Şimdi öğretim üyeliği falan da yaptı.
23:57Sonra ticaret, ticarete adım attı ve Sokar yani Türkiye'deki en büyük yabancı yatırımı olan ve Azerbaycan'ın da enerji alanındaki
24:04en büyük şirketi Sokar'da çalıştı.
24:07Onun başında Sokar zaten Aliyev ailesiyle çok yakından ilgili bir şirket o günden bugüne.
24:13İlham Aliyev'in evliliği 1983 yılında yani 22 yaşında kendisi eşi de 3 yıl fark var sanırım aralarında.
24:24O da 19 yaşında.
24:26Mihriban Hanım onların değişiyle Mehriban.
24:29Şimdi bilenler şey der Azerbaycan'da iki büyük aile vardır.
24:34Aile, klan vesaire bir Aliyevler bir Paşayevler işte bunlar da bu evlilikle birleşmiştir falan derler.
24:40Bu evlilik daha sonradan siyaset alanına da yansıdı.
24:43Oraya da geleceğiz.
24:45Babanın ölümü yani Haydar Aliyev'in ölümü demin dediğim gibi 2003 yılında ve o şeyin yılın son aylarında seçim ve
24:52seçimde de
24:53Cumhurbaşkanı oluyor oğul İlham Aliyev.
24:57Daha sonra tekrar tekrar tekrar tekrar.
25:00Beş kez seçim kazanıyor.
25:022003, 2008.
25:062013, 18 ve 24 yıllarında bir ara kendini geriye çekmek ister gibiydi.
25:12Sonradan vazgeçti.
25:13Bu tabii ki gidişatla ilgili ve savaşla da ilgili.
25:17İlham Aliyev'in kariyerinde savaş çok önemli bir yer tuttu.
25:21Hatta şunu söyleyeyim daha önce de çeşitli programlarda konuştuk.
25:24İçeride bazı sıkıntılar yaşandığı zaman, ekonomi tıkandığı zaman vesaire.
25:29Ya işte şu birlik ve bütünlüğe en çok muhtaç olduğumuz şu günler Ermenistan'la savaş falan bunlar çok çok önemli
25:36şeylerdi.
25:37Algıda, propaganda da vesaire.
25:38Çünkü kolay değil, 88'lerden falan başlayan Sovyet döneminde başlayan savaş 35 yıl sürdü.
25:45Ve ilk dönemlerinde Azerbaycan hep yenildi.
25:48Ama daha sonra güçlendi ekonomisiyle, enerjisiyle vesaire.
25:52Ve batılı ülkelerin yapmadığı şeyi onlar gücümüzle yaparız dediler ve yaptılar.
25:56Yaptılar ve topraklarını geri aldılar.
25:59Savaşında galibi oldular.
26:00Bu Aliyev'in güçlenmesinde önemli bir rol oynadı.
26:05Şimdi İlham Aliyev eşine, çocuklarına şöyle bir aileye bir bakalım.
26:11Şimdi eşi demin dediğim gibi Mihriban Hanım sadece eş değil, bunu bir ara Vence de espri olarak yaptı.
26:20Ya dedi sizin eşiniz aynı zamanda Cumhurbaşkanı yardımcısıymış.
26:23İnşallah Amerika'da da dedi bizim first lady'nin aklına böyle bir şey gelmez.
26:27Ha ha ha falan dediler.
26:29Melanie'yi Cumhurbaşkanı yardımcısı olarak düşünüyor musunuz?
26:31Ama herkes gülüyor işte.
26:33Yani önemli birisi olunca yaptığın şakanın kalitesi ne olursa olsun gülme ve alkış garantisi vardır.
26:39Nasıl bizim mecliste konuşurken sesi hop bir yükseltiyorlar.
26:42Herkes alkıştan kırılıyor geçiyor.
26:44Ne için alkışladıklarını bazen bilmeden.
26:47Her neyse Mihriban Hanım 2017'de devlet başkanı yardımcısı oldu.
26:54Yardımcısı oldu.
26:55O sıralarda şey dediler ya Aliyev artık yoruldu galiba gidecek işte eşini ya da birilerini getirecek vesaire.
27:01Sonra da ama güçlenmesine devam etti ve kaldı.
27:04Zaten yaşı nedir ki 64 yaş nedir ki yani.
27:07Kızları Leyla ve Arzu.
27:11Siyaset demeyeyim ama yani ticaret alanında enerji ticaret alanında falan çok etkili oldukları söylenir.
27:17Bir de oğlu var oğlu daha küçük yani aşağı yukarı 28 yaşında Haydar dedesinin adını almış.
27:24Aile tablosu böyle.
27:27İlişkilerine bir bakalım Erdoğan'la ilişkileri çok iyi.
27:30Ama her zaman değildi yani ilk başlarda o kadar da mükemmel değildi.
27:35Ama ondan sonra iyi çok iyi gerçekten çok iyi pek çok konuda anlaşıyorlar.
27:40Her alanda işbirliği yapabiliyorlar.
27:43Her alanda işbirliği yapabiliyorlar.
27:45Putin'le ilişkilerini de epeyce dengeli götürdü.
27:48Uzun süre dengeli götürdü.
27:50Ama size burada defalarca aktarmaya çalıştığım gibi şu 2024 sonlarında uçak düşürülmesi,
27:57Rusya'nın özür dilememesi biraz tepeden bakması vesaire derken o birikmiş şeyler patladı.
28:02Ondan sonra bir ara işte şeyde Orta Asya toplantısına Doşanbe'de barışır gibi oldular falan ama
28:09hala ilişkiler eski haline gelemedi.
28:11Bundan sonra daha da kötü olabilir.
28:12Bir gerginlik var.
28:13Putin'le ilişkilerinde gerginlik var.
28:15Ama Trump son zamanlarda Aliyev'in yüzünü en çok güldüren...
28:20Bakın ne kadar gülüyor.
28:21Benz de aynı şekilde güldürüyor.
28:23ABD markası var çünkü.
28:25Bundan sonra daha da ilişkileri geliştirecektir herhalde.
28:28Yani yükselen bir şey trend bu.
28:31Aliyev'de orada kendini, kendisini mutlu eden bir yol buldu.
28:35Sporcu bir başkan pek çok sporu yapıyor.
28:37Kendine bakıyor.
28:38Yani o eski şeylere, fotoğraflara falan baktım ben dün de.
28:42Vaya toplu falan şey fotoğrafları var.
28:44Sonradan fit olmuş.
28:45Pek çok spor yapıyor.
28:46Burada da torunlarından ki 5 tane torunu var Aliyev'in.
28:50Onlardan ikisiyle Antalya'da bir şeyde otelin spor salonunda spor yapıyorlar.
28:57Biraz da boks göstermişler.
28:58Belki birilerini tehdit ediyorlardır bilemem.
29:01Sonuçta göreceğiz.
29:03Bundan sonraki gelişmeleri göreceğiz.
29:05Ama başta dediğimi tekrarlayayım.
29:06Eski Sovyet coğrafyasının en güçlü liderlerinden biri ve bundan sonra Aliyev'in attığı adımlara da bu anlamda bakmak gerekiyor.
29:15Çok hassas dengeler üzerinden gittiği konular da var.
29:18Çünkü dün Vence'in de vurguladığı gibi Aliyev'in bir orijinalliği de bir taraftan Türkiye ile çok iyi ilişkiler kurması.
29:25Diğer taraftan da İsrail ile çok iyi ilişkiler kurması.
29:28Yani bu tür dengeler nerelere nasıl gidecek bakalım göreceğiz.
29:33Evet bu haftalık da bu kadar.
29:34Önümüzdeki hafta tekrar görüşmek üzere.
29:36Hoşçakalın.
Yorumlar