- 2 days ago
Category
📺
TVTranscript
00:00W dzisiejszym odcinku
00:01Strach jest, no.
00:04Bo to są urządzenia
00:05pod wysokim napięciem, no i stety
00:08strach jest, no.
00:10Bywało tak, że
00:11byliśmy w tak zwanej czarnej g***ie.
00:15Ale
00:16zawsze jest jakiś sposób.
00:24Otrzymaliśmy
00:25wiadomość ze straży, że
00:27usunęli drzewo w kierunku
00:29schroniska Orle Gniazdo
00:32w Szczawnicy.
00:33Nie działa tam oświetlenie uliczne.
00:38Widzimy, jaka
00:39tu siła
00:40była.
00:52Tym, co
00:53napędza wiatrak
00:55jest wiatr.
00:57Tym, co napędza
00:58turbinę parową,
00:59jest para wodna,
01:00która wytwarzana jest
01:01w budynku kotłowni.
01:02Dzień dobry, co napędza wiatr.
01:05Dzień dobry, co napędza wiatr.
01:06Dzień dobry.
01:06Dzień dobry.
01:07Dzień dobry.
01:08DZIĘKI ZA OBSERWACIE
01:38Położona w samym sercu Pienin zachwyca pięknym krajobrazu i dziką przyrodą.
01:43Jednak w przypadku załamania pogody górskie szlaki zamieniają się w rwące potoki,
01:48a kojący podczas letnich upałów wiaterek w huragan powalający drzewa.
01:53Dla elektrycznych to zawsze oznacza jedno – kłopoty.
01:57Pogotowie to Dominik, Paweł i Tomek Walkowski.
02:02Wy trzech się zgłosicie do dyspozycji i jako pogotowie zbieramy się i życzę mojego dnia.
02:08Tej nocy wichura uszkodziła linię średniego napięcia, odcinając zasilanie 43 turystom
02:14przybywającym w schronisku PTTK Orlica, najpopularniejszym w Pieninach.
02:19Dominik, Tomek i Paweł muszą jak najszybciej usunąć awarię.
02:23Ekipa sprawnie przygotowuje sprzęt i udaje się na miejsce.
02:30Dominik. Drugie pokolenie elektromonterów.
02:33Dominik. Tomek, nowicjusz, spełnia swoje marzenia.
02:38Otrzymaliśmy wiadomość ze straży, że usunęli drzewo w kierunku schroniska Orle Gniazdo w Szczawnicy.
02:53Nie działa tam oświetlenie uliczne.
02:57Pojechaliśmy sprawdzić, jak się tam sytuacja ma.
03:00Okazało się, że nie tylko oświetlenie uliczne jest urwane,
03:03ale także przewody zasilające do schroniska.
03:08Mamy dużo w okolicy parków, rezerwatów i lasów państwowych,
03:13gdzie, no nie powiem, czasem problem jest z usunięciem na bieżąco drzew.
03:19Dlatego te drzewa lecą na linię.
03:22Trzeba jak najszybciej przywrócić dopływ prądu,
03:25dlatego przed elektrycznymi znów walka z czasem.
03:27Jaworzno.
03:40Budowa jednej z największych i najbardziej efektywnych elektrowni konwencjonalnych w Europie.
03:46Nowo budowany blok produkować będzie aż 910 MW energii.
03:51Aby to mogło jednak nastąpić,
03:53cały proces technologiczny musi być niezwykle precyzyjnie przygotowany.
03:57Wywrotnice, most nawęglania, młyny i kocioł to cały ciąg zasilania elektrowni.
04:04Nad częścią elementów budowy czuwa Robert.
04:06Człowiek, który o tej ogromnej budowli wie prawie wszystko.
04:10Tym co napędza wiatrak jest wiatr.
04:14Tym co napędza turbinę parową jest para wodna,
04:17która wytwarzana jest w obiekcie, który jest za mną w tym dużym budynku,
04:21w budynku kotłowni.
04:22Tam mieści się kocioł, tam mieści się urządzenie,
04:26które wytwarza pod wpływem ciepła parę wodną.
04:30Robert często ogląda ją z wysokości 20 piętra,
04:34bo tyle mierzy wielki kocioł zdolny wytworzyć temperaturę,
04:37zamieniającą wodę w parę napędzającą turbiny generatora.
04:40Zanim jednak para zamieni się w prąd w naszych gniazdkach,
04:46musi pokonać długą drogę.
04:49Tymczasem ekipa elektrycznych z Chorzowa
05:07przygotowuje się do kolejnego zadania pod wodzą Adama.
05:10Jak każdy, będąc dzieckiem,
05:14przykładałem sobie baterykę 9-woltową do języka,
05:17bądź wkładałem różne dziwne rzeczy do kontaktów.
05:20Każdy jest ciekawy.
05:22Może to mnie zachęciło do tego, żeby zostać z energetyki.
05:30Zadanie na dziś to wymiana 50-letniego,
05:34wyeksploatowanego transformatora sieciowego mocy.
05:37Aby tego dokonać, trzeba wyłączyć prąd na osiedlu w centrum miasta.
05:42Jest troszkę niebezpieczne, ale trzeba to wszystko pogodzić i działać.
05:46Jak się robi, się myśli przy robocie, to wtedy jest ok.
05:57Przed Krystianem, Adamem i kolegami z ekipy znów walka z czasem.
06:01Choć z drugiej strony nadmierny pośpiech też nie jest wskazany.
06:06Transformator tego typu, ten olejowy, bo on jest zalany olejem w środku,
06:12jeśli jest nieszczelny, to po prostu ten olej wycieka na zewnątrz.
06:18Tu pośpiechu nie może być, bo to nie jest akord.
06:23Bo tu akord to jest... doprowadza do wypadku niestety.
06:26Wymiana transformatora zaczyna się oczywiście od wygrodzenia strefy pracy.
06:32Potem możemy przystąpić do włączenia tego transformatora,
06:35bo oczywiście nie da się transformatora wymieniać pod napięciem.
06:39Trzeba więc znaleźć złoty środek.
06:46Ludzie, którzy znajdują się w strefie wyłączenia, bez prądu nie mogą pracować.
06:50Wszczawnicy elektryczni muszą zdążyć przed zbliżającym się deszczem.
07:08Zanim jednak zaczną, Paweł zgłasza się do Centrum Zarządzania Siecią,
07:12w którym dyspozytor odnotuje dokładne miejsce i rodzaj wykonywanych prac
07:16i wyda zezwolenie na ich rozpoczęcie.
07:18Tami są pourywane przewody na ESX.
07:22Co rozumiałem, czyli znowu mamy zerwane przewody na ESX.
07:26To stacja Orlica.
07:27Proszę wyłączyć, sprawdzić brak napięcia, uziemieć obwód numer 5,
07:30dokonać naprawy zerwanych przewodów.
07:33Musieliśmy wyłączyć cały obwód niskiego napięcia
07:37oraz oświetlenie uliczne lecące w tamtą stronę,
07:40w stacji transformatorowej.
07:41Uziemiliśmy sobie, no i przystąpiliśmy do sztukowania przewodów.
07:49Uziemienie to dodatkowe zabezpieczenie dla elektrycznych.
07:53Wprawdzie linia została wyłączona,
07:55ale dla bezpieczeństwa, gdyby z jakiegoś powodu,
07:58nagle pojawił się w niej prąd,
08:00skierowany on zostanie do ziemi i nikogo nie porazi.
08:03Teraz będę popuszczał przewód.
08:07Rydzę zaraz za zaciskami żabę
08:10i żebyś miał dużo do popuszczania.
08:13Teraz ściągnij skaka i popuszczasz.
08:16Będę popuszczą przewód, żeby nam wyluzował.
08:21Teraz tutaj nam popuści,
08:23zezłączkujemy sobie na tamtym słupie przewód
08:25i będziemy mieli luźniutko do zarobienia,
08:30potem go tu założymy z powrotem.
08:32Dominik, jakbyś mnie dał do haka,
08:34to wymienię go od razu.
08:36Dobra.
08:36Bo chyba mam.
08:40Tomek tylko kilka razy pracował na wysokości.
08:43Wciąż się uczy, więc na barkach Dominika
08:45spoczywa niejako podwójna odpowiedzialność.
08:51Po prostu wystąpiło szarpnięcie przewodu
08:53i wyprostowało haka, jak widać tutaj.
08:58No to tak wygląda prawidłowy haknowy,
09:00który tutaj zastosujemy.
09:02No i ten wyglądał tak samo,
09:04tylko podczas szarpnięcia wyprostowało go.
09:10Widzimy, jaka tu siła była.
09:14Tomek, dokręcaj, dokręcaj tam.
09:19Dobra Dominik.
09:21Ile newtonów?
09:2228 newtonometrów.
09:24Dobra.
09:24Chytam linką jeszcze dla bezpieczeństwa,
09:35żeby to jeszcze po prostu było takie dodatkowe zabezpieczenie ta lina.
09:38By przewód nam nie obwisł, czy też docelowo nie upadł na ziemię, czego byśmy nie chcieli.
09:46To jest uchwyt krańcowy, który tutaj przychodzi do haka.
09:51Mamy taki uchwyt na początku, czy też na końcu kabla.
09:55Jaworzno.
10:05Monumentalny blok kotła.
10:06Obok turbiny to najważniejsze miejsce w elektrowni.
10:10To tu następuje zamiana wody w parę,
10:12która następnie z ogromną mocą porusza turbinami generatora.
10:16Kocioł zaledwie 120 metrów wysokości,
10:21o powierzchni 19 na 19 metrów.
10:24Co ciekawe, kocioł nie stoi.
10:26Jak widać, nie ma nóżek.
10:28Kocioł wisi.
10:32Pod wpływem temperatury, ciężaru własnego,
10:37kocioł naciąga się w dół.
10:40Żeby skompensować tę różnicę wahania wysokości,
10:45kocioł jest podwieszany.
10:46W ciągu jednej godziny kocioł spala ponad 340 ton węgla,
11:03produkując przy tym 2450 ton pary.
11:08Mówiąc bardziej obrazowo, w ciągu jednej godziny
11:11w kotle jest spalane 6 dużych wagonów węgla,
11:14a ciepło wytworzone jest w stanie ogrzać
11:17duży basen olimpijski wody
11:21i zamienić ją w parę o temperaturze 600 stopni Celsjusza.
11:25Kocioł jest zbudowany w ten sposób, że jego ściany wykonane są z rur
11:35owiniętych, rura za rurą, w rurach tych płynie woda.
11:40Pod wpływem spalania pyłu węglowego w środku,
11:43w komorze paleniskowej kotła,
11:46woda przechodzi w stan parowy,
11:47para przez układ podgrzewania,
11:50dogrzewania jeszcze tej pary
11:51transportowana jest do turbiny.
11:56Kocioł wytwarza ponad 2300 ton pary.
11:59Na wytwarzanie jednego megawata
12:01potrzebne są 3 tony pary.
12:04Stąd tak ogromne wymiary tego kotła.
12:08Proszę sobie wyobrazić wieżowiec 20-piętrowy,
12:11który zbudowany jest w ten sposób,
12:13że są tylko ściany zewnętrzne,
12:14od środka wszystko jest puste.
12:18W wyniku spalania uzyskujemy mniej więcej 1200-1300 stopni Celsjusza.
12:23Na wylocie z kotła spaliny już mają około 120 stopni.
12:28Żeby tą ilość ciepła uzyskaną w wyniku spalania pyłu węglowego odzyskać,
12:34powyżej komory paleniskowej mamy układ pęczków rur,
12:38które odzyskują ciepło spalania,
12:41które przetwarzają wodę w parę wodną,
12:46która docelowo dostarczana będzie do turbiny.
12:50A to wszystko po to, by w 2,5 miliona gospodarstw
12:53w gniazdkach płynął prąd.
12:55Tymczasem w Chorzowie na jednym z osiedli nadal nie ma prądu.
13:13Trwa wymiana starego transformatora na nowy.
13:16Nowy egzemplarz jest już w drodze z magazynu.
13:19Tymczasem elektryczni odłączają stary.
13:21To wszystko trzeba zrobić bardzo ostrożnie i precyzyjnie.
13:45W takich warunkach jeszcze trudniej walczyć z upływającym czasem.
13:49Dobra, żeby go uwolnić, bo to musi nam zostać.
13:54Zdarzyło się po łączeniu w jednej stacji w Siemianowicach
14:01rozłącznik nie otwarł się całkowicie.
14:03Po prostu nastąpiło wyładowanie łuku elektrycznego
14:08i po prostu musieliśmy uciekać na czworakach,
14:10bo jakby ten łuk elektryczny nas gonił,
14:13jak wyszedł w naszym kierunku.
14:14No a czemu?
14:15No może, że szybszy,
14:17ale zdążyliśmy tak, że jesteśmy żywi.
14:22Nowy transformator już jest.
14:25Teraz do akcji wkracza Krystian.
14:26Moja funkcja polegała na tym,
14:33żeby ten transformator po prostu wymienić sprzętem,
14:36czyli dźwigiem.
14:37Transformator waży około półtorej tony.
14:42Dobra, raz i raz.
14:44Bywało tak, że byliśmy w tak zwanej czarnej dźwięki,
15:06ale zawsze jest jakiś sposób.
15:12Ciężar samego oleju,
15:13który znajduje się w transformatorze,
15:15to prawie 240 kilogramów.
15:18Części aluminiowe to dodatkowe 130 kilogramów.
15:22Rdzeń wykonany z cienkich,
15:23odpowiednio izolowanych blach
15:25waży prawie półtony.
15:27Osadzenie całego urządzenia
15:29bez pomocy dźwigu
15:30byłoby praktycznie niemożliwe.
15:32Wymaga też ogromnej precyzji i skupienia.
15:34Tu błąd może zakończyć się tragicznie.
15:40Stoi na plaszy.
15:43Transformator był z 67 roku,
15:56także już miał swój wiek.
16:01O ile uziemienie w pracy elektrycznych
16:04jest niezbędne,
16:05uziemienie klientek na fotelach
16:07w salonie fryzjerskim
16:08z powodu braku prądu
16:10nie jest zjawiskiem mile widzianym.
16:12No a nie wiecie,
16:13gdzie tu jest ten główny korek?
16:15Nie wiemy, które bezpieczniki poszły.
16:18To wiadomo przecież,
16:19on jest wysunięty.
16:21Jest możliwość dowiedzieć się,
16:22kiedy będzie prąd,
16:23bo braku nie wiemy.
16:25Mhm.
16:27To dziękuję bardzo.
16:28Do widzenia.
16:28Bałkin nic nie dało.
16:29Do pół godziny.
16:31Prądu nie ma też popularne schronisko Orlica w Szczawnicy.
16:47Akcja elektrycznych dochodzi tu już jednak do punktu kulminacyjnego.
16:51Pozostaje jeszcze wjechać koszem podnośnika na drugi słup
16:54i podłączyć zerwane przewody.
16:56Nie zapominając oczywiście o bezpieczeństwie,
17:00lecz pamiętając o nadciągającym deszczu.
17:03Tu pas biodrowy w ogóle masz nie ściśnięty.
17:06Nie spięty masz w ogóle to, nie?
17:07Dzień, gdzie to jest to?
17:10Słuchaj, bo ja nie lubię,
17:12jak mi wychodzą oczy na wiek.
17:13Ja wiem, że nie lubisz,
17:14no ale w telewizji będziesz.
17:18Dominik, szef ekipy,
17:19koordynuje pracę Pawła i Tomka,
17:21którzy wymieniają uszkodzony przewód.
17:23Muszą to zrobić niezwykle sprawnie,
17:26bo zbliża się deszcz,
17:27który może przerwać ich pracę, zanim skończą.
17:33Staraliśmy się przywrócić zasilanie jak najszybciej,
17:36ale takie prace muszą potrwać.
17:39Trzynastkę klucz,
17:40odkręcać tą śrubę.
17:44W tej chwili ściągam stare zaciski
17:45w celu połączenia linek.
17:49Jest zasilane tymi linkami schronisko tutaj odlica.
17:52Nie możemy wykonywać tych prac na deszczu,
17:55ponieważ jest to niebezpieczne dla montera przede wszystkim.
18:02Udało nam się wyrobić przed tym deszczem,
18:05także pogoda wytrzymała,
18:07byśmy mogli usunąć awarię.
18:09Pozostaje jeszcze włączyć zasilanie na linii
18:11i w schronisku znów będzie jasno.
18:16Uwaga łączy!
18:17Na szczęście udało się zdążyć przed deszczem.
18:23Jeszcze tylko sprawdzenie linii
18:25i w schronisku znów jest prąd.
18:27W elektrowni w Jaworznie wciąż trwają prace montażowe
18:44w bloku kotła węglowego.
18:45Chociaż w ciągu 10 minut będzie tu spalony wagon węgla,
18:49produkcja energii elektrycznej nie zagrozi środowisku naturalnemu.
18:53Dym to po prostu nadwyżka pary wodnej,
18:56która ulatuje do atmosfery.
18:57Powstaje tu również wiele produktów ubocznych,
19:00między innymi gips budowlany.
19:02Ale nie tylko gips stanowi wynik spalania
19:05nadający się do ponownego wykorzystania.
19:08Podczas spalania niecały pył węglowy ulega spaleniu.
19:11Produktami ubocznymi są popiół i żużel.
19:16Ale u nas nic się nie marnuje,
19:18ponieważ popiół jest wykorzystywany do zasypywania
19:22nieużywanych chodników w kopalniach,
19:25jak również częściowo do produkcji cementu.
19:29Natomiast żużel wykorzystywany jest na podsypki przy budowie dróg i autostrad.
19:35Kocioł pozytywnie przeszedł już próby szczelności.
19:38Teraz robotnicy walczą z czasem,
19:40żeby zmieścić się w wyznaczonym harmonogramie zadań.
19:43Pierwsze rozpalenie kotła nastąpi już za kilkanaście tygodni.
19:47Następnym etapem będzie synchronizacja z Krajową Siecią Energetyczną,
19:50a na początku 2019 roku próbny rozruch i przekazanie do eksploatacji.
19:57Powstający w Jaworznie blok energetyczny
20:00to jedna z najnowocześniejszych inwestycji nie tylko pod względem ekologicznym.
20:04Jego żywotność będzie wynosić co najmniej 30 lat.
20:08W zestawieniu z wydajnością bloku można z pewnością stwierdzić,
20:12że uczyni z Jaworzna jedną z najnowocześniejszych elektrowni tego typu w Europie.
20:20Tymczasem w Chorzowie akcja elektrycznych powoli dobiega końca.
20:35Pozostało jeszcze zamontowanie i podłączenie nowego transformatora olejowego.
20:40Urządzenie, choć jest znacznie nowsze, ma podobne gabaryty,
20:43więc umieszczenie go w stacji wcale nie należy do najłatwiejszych.
20:46Znaczy nowy transformator był o wiele lżejszy,
20:50tak że był mniejszy problem z przetransportowaniem go na swoje miejsce,
20:57więc po osadzeniu go na miejscu,
21:01starczyło go podłączyć od strony średniego napięcia, niskiego napięcia.
21:06Można było zakończyć pracę.
21:08Jak mawiają elektryczni, wszyscy świecą,
21:21ale żeby tak było, potrzebni są ludzie, których tak jak prądu zwykle nie widać.
21:26W naszej pracy ryzyko zawodowe jest w jakiś sposób minimalizowane,
21:31ale nie jest wykluczone do końca,
21:33tak że taki bezpiecznik potrafi na przykład wybuchnąć,
21:37albo głowica kabelowa.
21:41Jeśli jest stara i na przykład ma wilgoć w środku,
21:44potrafi wybuchnąć i to naprawdę jest taka siła,
21:47że przewraca ściany.
21:49I gdyby ktoś się znalazł właśnie pomiędzy taką głowicą a ścianą,
21:54to mogła być z niego mokra plama.
21:56A tego nikt nie przewidzi, żadne przepisy BHP,
22:00to jest po prostu ryzyko wpisane jakby w ten zawód.
22:03Jest taka doza niebezpieczna,
22:06ale to jest taki, tak troszkę,
22:11no niektórzy lubią, niektórzy nie.
22:12No strach jest, no, bo to są urządzenia pod wysokim napięciem,
22:17no niestety strach jest.
22:19Ale trzeba wszystko robić głową.
22:22Ekipa wraca do bazy.
22:24Kolejny dzień pracy elektrycznych dobiega końca.
22:27No chyba, że znów gdzieś coś zgaśnie.