00:00Bismillahirrahmanirrahim
00:01Esad Mansur Tefsiri
00:04Bakara Suresi 158. Ayet
00:08Haccın Şiarları
00:09Şüphe yok ki Safa ile Merve Allah'ın koyduğu şiar, nişanlardandır.
00:16Her kim Beytullah'ı ziyaret eder veya ümre yaparsa onları tavaf etmesinde kendisine bir günah yoktur.
00:23Her kim gönüllü olarak bir iyilik yaparsa şüphesiz Allah kabul eder ve yapılarını hakkıyla bilir.
00:31Bakara 158.
00:34Bu ayetin nüzul sebebi şöyledir.
00:37Cahile de Araplar Safa'ya bir put ve Merve'ye de başka bir put koymuşlardı ve aralarda tavaf yapıyorlardı.
00:44Müslümanlar bu nedenle Safa ile Merve arasında tavaf yapmaktan nefret ettiler.
00:49Allah-u Teala yukarıdaki ayeti indirdi.
00:51Başka bir rivayette Bukhari, Asim bin Süleyman'ın Enes bin Malik'e bu ayeti sorduğunu ve Enes'in şu cevabı verdiğidir.
01:00Safa ve Merve'yi cahiliye işlerinden sayıyorduk.
01:03Bu nedenle Allah bu ayeti indirdi.
01:06Lugatta Safa'nın manası bürüzsüz taştır.
01:10Ama bu taş beyaz ve sert olmalı ki bu adı taşısın.
01:14Toprak ve çamurdan da arındırılmış olmalıdır.
01:17Aynı anda Mekke'de bir dağın ismidir.
01:19Merve ise yumuşak ve sert olan küçük taşlardır.
01:24İslam alemleri bu konuyla ilgili şehri hükümleri şu şekilde beyan etmişlerdir.
01:29Safa ile Merve arasında tavaf yapmak İmam Şafi'ye göre farzdır.
01:34Şu hadise dayanarak bunu haç rükünlerinden saymıştır.
01:38Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu.
01:40Allah size Safa ile Merve arasına gidip gelmeyi farz kıldı.
01:46Beyhaki ve İbni Hanbel.
01:48İbni Hanbel de aynı şekilde farzdır ve bir rükündür demiştir.
01:53İmam Malik rükun değil bir vaciptir demiştir.
01:56Kim kasıtlı ve kasıtsız olarak bunu terk ederse kurban kesmelidir.
02:00Ebu Hanife, mustahaptır ve bunu terk eden kimse memleketine dönünce kurban kesmelidir dedi.
02:07Aynı anda bu görüş İbni Abbas, İbni Ömer ve Enes'in görüşleridir.
02:11Bazı Müslümanlar ve özellikle insanlardan bir grup Safa ile Merve arasına tavaf yapmak istemediler.
02:18Çünkü cahiliyede bu iki dağda iki put dikiliydi ve müşrikler bunlar arasında tavaf yapıyorlardı.
02:24Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem Mekke fethedince bütün putları kaldırdı.
02:29Kabe etrafında dolaştığı gibi Safa ve Merve arasında da dolaştı.
02:34Bu ayeti de okudu ve dedi ki,
02:36Safadan başlarız artık orada dolaşmak sakıncalı değildir.
02:40Çünkü putlardan temizlendi.
02:43Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem yedi defa tavaf yaptı.
02:47Ayet daha fazla yapılmasında sakınca olmadığını bildirmiştir.
02:51Kim daha fazla yaparsa Allah ona teşekkür edecektir.
02:55Başka bir ifadeyle onun sevabını arttıracaktır.
02:59Aynı anda Allah herkesin niyetinden haberdardır.
03:02Her insanın ne istediğini bilir.
03:04Çünkü o ilim sahibidir.
03:06Öyleyse putlar oradan yok edilince hiçbir kimse orada tavaf yapmada sakınca görmesin.
03:13Ayrıca bu tavaf cahiliye müşriklerine bir benzetme değildir.
03:17Oysa Safa ve Merve Allah'ın kıldığı şiarlardandır.
03:21Müşrikler bu şialları bozarak oraya iki put diktiler.
03:24Bu sebeple bunlar arasında tavaf yapmaktan vazgeçilmez.
03:28Nidekin putlardan temizlendi.
03:30Peygamber İsmail Aleyhisselam'ın anneze Hacer kendi oğluna su bulmak için bu yerde gidip geliyordu.
03:37Zemzem suyu İsmail'in parmakları arasına fışkırana kadar Hacer su arayarak Safa ile Merve arasına dolaştı.
03:45Allah-u Teala bu iki yer arasına dolaşmayı bir ibadet olarak kılmıştır.
03:49Kureyş müşrikleri İbrahim'in ve İsmail'in dinine mensup olduklarını iddia ederek
03:53o dinden bildikleri bazı hususları bozarak şirkle karıştırarak ibadet yapıyorlardı.
03:59İnsanlar Allah'ın vahyettiğinden çıktıkları zaman işte bu şekilde saparlar.
04:04İbadetler şerî naslara göre yapılmalıdır.
04:07Ayetlere ve hadislere göre uygulanmalıdır.
04:10Bunun dışına çıkmak bidattır.
04:12Bir şey hakkında delil geçerse ve bu delile muhalefet edilirse bidat olur.
04:17Bu ise haramdır.
04:19Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu.
04:21Her bidat bir dalalet sapıklıktır ve dalalet cehennemdedir.
04:27Ebu Davud ve Tirmizi
04:29Bundan dolayı ibadet ister namaz isterse haç isterse de başkası.
04:35Allah'ın ve Resul'unu gösterdiği gibi olmalıdır.
04:38Yoksa sahibi günah işler ve ibadetini bozmuş olur.
04:41İbadette iki şart vardır.
04:44Birincisi niyettir.
04:45Zira ibadet sırf Allah için yapılır.
04:48Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu.
04:51Ameller ancak niyetli olur.
04:54Herkesin niyeti neyse onun karşılığını alır.
04:58Kimin hicreti Allah ve Resul'u için ise onun hicreti Allah ve Resul'u için hicret etmiş olur.
05:04Kim kazanacağı bir dünya için veya bir kadınla evlenmek için hicret etmişse bunun için hicret etmiş olur.
05:10Buhari ve Müslim
05:11Hicret sırf Allah için oluyor.
05:15İbadete dahildir.
05:17Bazı insanlar dünyayı kazanmak veya kadınla evlenmek için hicret edince onların hicreti şer'i hicret sayılmadı.
05:24Niyetleri sırf Allah'ın rızasını kazanmak değildir.
05:27Zira hicret Resulullah'la birlikte cihat etmek üzere yapılıyor.
05:31Bundan anlaşılıyor ki ibadette şart niyettir.
05:34Sırf Allah'ın rızasını kazanmaktır.
05:36İkinci şart şer'i hükümlere göre yapmaktır.
05:40İbadetin rükunları, şartları ve siyar sebep, mani, sıhhat, butlan, fesat, azimet ve ruhsat gibi vazi ahkamına riyad etmek gerekir.
05:51İbadet dışındaki amellerinde niyet şart değildir.
05:54Tek şart Allah'ın ve Resul'ünün emirlerine göre yapılmasıdır.
05:58Dünyayı kazanmaya çalışırken şer'i hükümle riyad edecektir.
06:03Şer'i hükümlere göre hareket edince sevap kazanır.
06:05Zira Müslüman'ın temel gayesi Allah'ın rızasını kazanmaktır.
06:10Allah'ın emirlerine ve onun Resul'ünün emirlerine muhalefet ederse Allah'ın gazabına uğramış olur.
06:16Eğer biri şer'i hükümlere muhalefet ederken benim niyetim temizdir, Allah içindir derse ondan kesinlikle kabul edilmez, günahkar olur.
06:25Bu asırda küfür kanunları uygulanan zalim yöneticileri körü körüne savunan insanlar onların niyetleri temizdir, Allah içindir, İslam'a hizmet etmek içindir diyorlar.
06:36Oysa ki yönetici küfrü uyguluyor ve kafirlere hizmet ediyor.
06:41Hatta İslam şeriatını uygulamak isteyenlere hapse atıyor.
06:44Ondan sonra insanlar bu yöneticilerin niyeti iyidir, İslam'a hizmet etmek içindir diyor.
06:50Sanki bunlar akıllarını kaybetmişler, hiç düşünmüyorlar.
06:53Eğer niyetle ilgili hadisi konuşuyorlarsa hem o hadisi anlamıyorlar, hem de niyet şer'i hükümlerle beraber yürütülür.
07:01Oysa insan dünyada Allah'a ve Resulüne uyup uymayacağı konusunda imtihan edilmektedir.
07:06Hayırlı ameller ve fazlasıyla bunları yapanlara Allah teşekkür edecektir.
07:11Onun karşılığı kat kat sevap verecektir.
07:14Öyle kişilere ne mutlu.
07:16Çünkü onların yaratıcısı kendilerine teşekkür ediyor.
07:19Oysa yaratıcı onlara ve hayırlı amellerine hiç muhtaç değildir.
07:22Allah yarattığı kulunu serbest dairede, kendi isteğiyle Allah'a itaat ettiği ve bu itaati fazlasıyla yaptığı için kulundan memnun oluyor.
07:31Meleklerde serbestlik yoktur.
07:34İçgüdüleri ve uzbi ihtiyaçları yoktur.
07:37Allah'ın dediğini yaparlar.
07:39İnsan ise öyle değildir.
07:41İçgüdüleri ve uzbi ihtiyaçları vardır.
07:44İyilik ve kötülük yapmada kudreti vardır.
07:46Kendi aklıyla hidayeti ve dalaleti seçer.
07:49Bu nedenle Allah kendi iradesiyle hidayeti seçene, hayırlı amel ve fazlasıyla hayırlı amelleri yapanlara teşekkür eder.
07:57Bunun manası hem onlardan memnun kalıyor, hem de onlara sebap veriyordur.