Oynatıcıya atlaAna içeriğe atla
  • 11 saat önce
Döküm
00:00UZURADORO
00:30İzlediğiniz için teşekkür ederim.
01:00İzlediğiniz için teşekkür ederim.
01:30İzlediğiniz için teşekkür ederim.
02:00İzlediğiniz için teşekkür ederim.
02:32İzlediğiniz için teşekkür ederim.
02:34İzlediğiniz için teşekkür ederim.
02:36İzlediğiniz için teşekkür ederim.
02:38İzlediğiniz için teşekkür ederim.
02:40İzlediğiniz için teşekkür ederim.
02:42İzlediğiniz için teşekkür ederim.
02:44İzlediğiniz için teşekkür ederim.
02:46İzlediğiniz için teşekkür ederim.
02:48İzlediğiniz için teşekkür ederim.
02:50İzlediğiniz için teşekkür ederim.
02:52İzlediğiniz için teşekkür ederim.
02:54İzlediğiniz için teşekkür ederim.
02:56İzlediğiniz için teşekkür ederim.
02:58İzlediğiniz için teşekkür ederim.
03:00İzlediğiniz için teşekkür ederim.
03:02İzlediğiniz için teşekkür ederim.
03:04İzlediğiniz için teşekkür ederim.
03:06İzlediğiniz için teşekkür ederim.
03:36İzlediğiniz için teşekkür ederim.
03:38İzlediğiniz için teşekkür ederim.
04:08İzlediğiniz için teşekkür ederim.
04:10İzlediğiniz için teşekkür ederim.
04:37İzlediğiniz için teşekkür ederim.
04:39İzlediğiniz için teşekkür ederim.
05:07kurmadır, şekerdir, tatlı bir şeyler.
05:10Yani oruç olmadığımız, bugün bayram olduğunu
05:12fiilen kendimize göstermemiz.
05:14Bayramda oruç tutulmaz, tutulmaz.
05:16Çünkü haramdır. Evet, ifade ettiğiniz gibi.
05:18Dolayısıyla bunu benletmemiz lazım.
05:20Lazım.
05:21İşte ne bileyim isfak kullanmak olsun,
05:24ondan sonra güzel kokusu ürünmek, yeni temiz elbise giymek,
05:26sevindiğini belli etmek sünnettir buyuruyor.
05:30Sevindiğini belli etmek.
05:31Ve camiye giderken kendi işleyeceği sesle,
05:33kurban bayramında biraz yüksek sesle buyuruyor.
05:35Tekbir getirmek.
05:36İşte Allahu Ekber, Allahu Ekber, La İlahe, Allahu Ekber.
05:40Bunları söylemek veyahut da ne bileyim kelime-i şehadet getirmek,
05:42salivat-i şerife getirmek, herkes gücü nispetinde.
05:45Ve bir de önemli olan tarafı var.
05:47Yarın bayram ya.
05:50İyi.
05:50E şimdi, Arbolu'da çok yaygındır.
05:53Bir mesele olmuştuk kardeşler arasında.
05:56İşte ölürsen ölüme, ölürsen ölüme, gelme.
06:00Ne demek ya?
06:00Hem müşterin alsın, hem de üç günden fazla kardeşler arasında.
06:04Böyle güçlük olacak olanlar işle.
06:06O zaman sen otur kendini bir hesara çek bakalım diye.
06:08Bu tarafında bir sakatlık var ama benim gün adama bu söylenmemesi lazım.
06:12Sen kimsindir?
06:14Senin gibi nizeler geldi geçti.
06:15Bu çatak kısırsız duruyor ama nicelerini aldı böyle içine.
06:19Seni de alacak merak etme.
06:21Seni de alacak, beni de alacak, hep bizi alacak.
06:24Neyin eksilir?
06:25Boyunun eksilir.
06:26Veyahat da aynı şekilde paran mı eksilir?
06:28Yani kardeşinle barıştığın zaman, bayramlaştığın zaman.
06:31Veyahat da eline gelip öptürtürmediğin zaman.
06:33Dolayısıyla bu bayram vesile etmeli.
06:34Fırsak kolamalı.
06:35Ya daha önce neslimi uyudun böyle böyle oldu.
06:37Şu bayramda onlar gelmezse bile küçüm biliyorsa ben gideyim.
06:40Ben halledeyim.
06:41Ben aynı şekilde bu dargınlığı yıkayım bozum demeli.
06:44Bir Müslüman böyle düşünür.
06:46Ölürse ölümü, ölürse ölürsün.
06:49Ne demek o ya?
06:50Ne kadar çirkin mi?
06:50Cahil bir söz.
06:51Cahilce bir söz.
06:52Konşular arasında varsa bayramları vesile etmeli, bunları gidermeli.
06:55Akrabalar arasında varsa gidermeli.
06:57Arkadaşlar arasında, mesai arkadaşı da var.
06:59Aynı yerde çalışıyordu.
07:00Bargındır, küstür.
07:02Bayramdır.
07:02Arkadaş kusura bakma işte bayramda bayramı mübarek olsun.
07:05Hata ettik, özür diler.
07:06Kusura bakma falan işte biz de bir halt ettik derse falan.
07:08Orada gittir yani olacaklar.
07:10Hep biz hata yapabiliriz.
07:11Biz yapabiliriz.
07:12Çünkü peygamberimiz aleyhissalatü vesselam böyleler ki,
07:16birbirinizle münasebeti kesmeyin.
07:19İlginizi, alakanızı kesmeyin.
07:21Birbirinizle arka çevirmeyin.
07:23Birbirinizi kimle düşmanlık etmeyin.
07:25Beslemeyin.
07:26Birbirinizi kıskanmayın.
07:28Ey Allah'a talan kullar kardeş olun.
07:31Bir Müslümanın diğer kardeşine darlara, darlara, üç günden fazla uzaklaşması helal değildir.
07:36İmam Buhar'dan at dediği bu hadisleri.
07:38Ben Müslümanım diyeceksin.
07:40Muhammed aleyhissalatü vesselam benim peygamberim diyeceksin.
07:41Dur, benim peygamberim diyorsan, Muhammed aleyhissalatü vesselam böyle buyuruyor.
07:47Ha diyorsan ki, yok efendim, o öyle ama ben bildiğimi okurum.
07:49O zaman sen, kusura bakma, senin imanını dağa kalar.
07:53Sen sakatlık, sende bir sakatlık var.
07:55Bakın, bir başka hadis-i şeriften, Müslüman'a üç günden fazla dargın duran,
07:58cehennine gider.
08:00Cenab-ı Hak muhafıza buyursun ya.
08:02Cevap, Cenab-ı Hak muhafıza buyursun.
08:04Ve İbn-i Adil Şeyhber'in nakleti bir hadis-i şerif,
08:08birbirine dargın iki kimseden hangisi önce selam verirse günahları affolur.
08:12Mükemmel bir şey.
08:14Verilen selamı öteki almazsa, bu selamı melekler alır.
08:17Selam almayan kimseyle şeytan sevinerek irtibatta bulunur.
08:20Hadi buyur şimdi, meleğimi sevin dedin şeytanıma.
08:25Hadi buyur.
08:26Yani bütün bunlara rağmen, senin peygamberin böyle duyurduğu halde,
08:29sen diyorsun, aa, Allah'a da muhafıza buyursun.
08:32Bakın, bir hadis-i şerifte var.
08:33İki kişi birbirine dargın olarak ölürse,
08:36cehennemi görmeden cennete giremez.
08:38Allah Allah, ne büyük vebaldir ya.
08:41Cennete girseler de birbirleriyle karşılaşamazlar.
08:43İbn-i Adil Anlat diyor.
08:45Ve orada sonsuz kalacaksın.
08:47Allah'a da muhafıza buyursun.
08:48Bir kardeşliğe bir yıl dargın duran,
08:51onu öldürmüş gibi günaha girer.
08:53Bir yıl dargın duran, onu öldürmüş gibi günaha girer.
08:56İmam Bey hekide bu hadis-i şerifin haklıdır.
08:58Eşe-i Mısrar Bey, yarın Banazarı Şerif Bayramı'nın ilk günü, bugün son günü.
09:02Dolayısıyla, ya sen bugün iftar edeceksin, orucun son günü.
09:06Hiç olmazsa, iftar vakti yapılan dua kabul olur.
09:08Ya Rabbi, işte ben kin gittim, ben dargın durdum.
09:11Ya Rabbi, beni bu nefsimin şerrinden, bu halinden beni kurtar ya Rabbi.
09:15Bana yumuşaklık ver.
09:16Bu hallerini gidermeyi bana nasip ettiği dua et.
09:19Eğer nefsine kalip gelemiyorsa, böyle bir dua et.
09:21Cenab-ı Hak sana yardım eder.
09:22Vallahi yardım eder.
09:23Çünkü vaadi vardır.
09:25Yapamıyorsa böyle dua et.
09:27Cenab-ı Hak yardım eder.
09:28Elbette ki yardım eder.
09:29Çünkü vaadi var.
09:30Ve kalip görebiliyor mu nefsine karşı?
09:32Elbette kalip kalıbiliyor.
09:33Ama Nazar-ı Şerif'te şeytanlar bağlanıyordu.
09:34Ama Nazar-ı Şerif'ten sonra serbest bırakılıyor.
09:37Senin nefsinin böyle, o kimi sebebiyle, kötülüğü, sevgili...
09:40Direk şeytanı sevindireceğiz yani.
09:42Şerif'ten de zaten şey yapınca, o da diyecek, aferin aferin sen beni aferin diyecek yani.
09:46Biz vaadıyorduk, sen beni aferin iyi.
09:47Benim yolumda bağır ediyorsun.
09:49Aman ha, bunu bırak da diyecek.
09:51Daha çok hanısı tahrik edecek.
09:52Aman diye şu elini tersiyle onu da hallediver.
09:54Buradan usta abim, tabi şeyde bayram günleri haramında yaygındır.
10:04İstanbul'da da mesela bu adet devam ediyor.
10:07Mesela yarın bayram ya fırsat bulamayabilir.
10:09Bugün fırsatı vardır.
10:10Mesela yakınları buralarda gitsin, ziyaret etsin.
10:14Gitsin, ziyaret etsin.
10:14İyiyim onu, hem de tekiyi yorultabiliyor.
10:16Peki, çok teşekkür ediyorum.
10:18Allah emrin tutalım, rahmetine batalım.
10:37Bülbül gibi ötelim, daim Allah diyelim.
10:45Bülbül gibi ötelim, daim Allah diyelim.
10:55Evvel hu, ahir hu, daim Allah diyelim.
11:03Evvel hu, ahir hu, daim Allah diyelim.
11:11Allah adı dillerde, sevdası gönüllerde.
11:29Çok karanlık yerlerden, daim Allah diyelim.
11:47Evvel hu, ahir hu, daim Allah diyelim.
12:03Allah adı uludur, emrim tutan kuludur.
12:21Müminlerin yoludur, daim Allah diyelim.
12:26Daim Allah diyelim.
12:30Müminlerin yoludur, daim Allah diyelim.
12:38Evvel hu, ahir hu, daim Allah diyelim.
12:43Evvel hu, ahir hu, daim Allah diyelim.
12:55Ölüm kabre varınca, melek sual sorunca.
13:13Rabbin kimdir?
13:15Rabbin kimdir deyince, daim Allah diyelim.
13:18Daim Allah diyelim.
13:22Rabbin kimdir deyince, daim Allah diyelim.
13:30Evvel hu, ahir hu, daim Allah diyelim.
13:47Yunus seyredip gezer, ölüm tedbirler bozar.
14:04Görmek istersen, deyince, daim Allah diyelim.
14:09Görmek istersen, deyince, daim Allah diyelim.
14:21Evvel hu, ahir hu, daim Allah diyelim.
14:44Hazreti Ömer, radıyallahu anh.
14:47Tamamlansın yüz sopa.
14:52Ömer İbn-i Hattab'ın adlini ölçmek için, toplandı Yahudiler bir yere hepsi bir gün.
14:59Bir tanesi dedi ki, bana verin bu işi.
15:05Bakalım bu kadar çok adil miymiş bu kişi?
15:09Bir plan hazırlayıp, girdi doktor şekline.
15:14Geldi Ömer Faruk'un mübarek hanesine.
15:19Zayıf bir oğlu vardı, evinde halifenin.
15:24Dedi ki, ben hekimim.
15:27Neyin var böyle senin?
15:29Çocuk pırlanta gibi saf ve temizdi gayet.
15:34Dedi ki, bedenimde var birazcık zafiyet.
15:38Yahudi şeytan gibi dedi ki, peki hay hay, üzülme, bu illetin tedavisi pek kolay.
15:50Bizim evde bu derde var ki öyle bir ilaç, onu iç başka şeye kalmayacak ihtiyaç.
15:57Götürdü böylelikle onu kendi evine.
16:01Şarabı, ilaç diye tutuşturdu eline.
16:07Saf, temiz kalpli çocuk, aldanıp Yahudi'ye, içti o gün şarabı, şifalı şerbet diye.
16:16Çocuk bir müddet sonra kaybetti kendisini.
16:20Yahudi, bunu görüp, sürdürdü hilesini.
16:26Gönderip genç kızını hemen onun yanına, şarabın tesiriyle günah işletti ona.
16:34Az sonra kendisine gelince çocuk birden, tövbe etti ise de geçmiş idi iş işten.
16:42O alçak Yahudi ise halifeye gelerek, istedi cezasını bunu ihbar ederek.
16:49Halife çok üzüldü olan bu hadiseye.
16:53Sual etti oğlundan, doğru mudur bu diye.
16:59Hakikat olduğunu anlayınca o hemen, derhal verdi hükmünü, hiç tereddüt etmeden.
17:07Buyurdu, yüz sopadır cezası iş bu suçun.
17:12Derhal infaz edilsin, istisnası yok bunun.
17:18Yalvardı cümle eshab o zaman halifeye.
17:22Mazur görün çocuğu, kurban gitti hileye.
17:26Zayıftır, dayanamaz çocuğa acıyınız.
17:29Suçunu bu seferlik bize bağışlayınız.
17:34Lakin o, affetmeye etmedi hiç temayül.
17:39Buyurdu, din işinde olur mu hatır gönül?
17:44Onlar ısrar edince, birden geldi hiddete.
17:48Dedi, bu teklifini sığar mı adalete?
17:52Cezasını çeksin ki bu günahın peşinden, kurtulsun ahirette cehennem ateşinden.
18:02Başladılar vurmaya ikna edemeyince.
18:05Bayıldı acısından sopa kırka erince.
18:09Eshab yine toplanıp yalvardılar aff için.
18:13Lakin kat'i surette vermedi buna izin.
18:17Buyurdu, devam edin, tamamlansın bu ceza.
18:23Zira budur din emri, oğlum da olsa keza.
18:31Devam ettilerse de, bitap düştü begayet.
18:36Sekseninci sopada vefat etti nihayet.
18:41Çok üzüldü, ağladı oğlunun öldüğüne.
18:45Fakat dinin emriydi, pişman olmadı yine.
18:51Çocuğu rüyasında gördü bir Eshab'dan.
18:55Diyordu, Hak Teala razı olsun babamdan.
19:00Ki onun sayesinde cennetteyim ben her gün.
19:05Bir an ayrılmıyorum hizmetinden Resulün.
19:11Merhaba kıymetli seyircilerim.
19:13Bugün de sizlere güzel İstanbul'umuzun şirin bir semtinden sesleniyorum.
19:19Fener'deyiz.
19:21Fener, Bala Tududu'nun işte Fener'e yakın olayı yerindeyiz.
19:25Yani meşhur Patrikhane'nin sokağına da şöyle böyle 100 metre falan bir mesafemiz var demektir.
19:32Fener'in Kiremit Caddesi'ndeyiz.
19:36Bu dimdik bir caddedir.
19:38Yavuz Sultan Selim caminin yanına kadar çıkar ve etrafında da gördüğünüz gibi tamamıyla tarihi evler var.
19:45Bu bölge bilindiği gibi birçok seyircimiz de bilirler.
19:50Dıştan alınan çeşitli yardımlarla Avrupa Birliği'nin dünya kültür mirasını koruma hususundaki yardımlarıyla sokakları restore edilmektedir.
20:03Temiz pak tutulmaya çalışılmaktadır.
20:07Biz bugün peki size bu Fener sokağını göstermeye mi geldik?
20:12Bu sokağı gösterirken Fatih Sultan Mehmet Han zamanında İstanbul'un temizlik ve tertibine nasıl özenilirdi, nasıl dikkat edilirdi, nasıl bir teşkilatlanma yapılmıştı, temizlik teşkilatı?
20:27Onlardan kısaca bahsedeceğiz.
20:29Zamanımız el verdiğince.
20:31Efendim İskoçyalı, bir İngiliz milletvekili, Türklerin temizliği ile ilgili bir kitap yazmış.
20:39Türkler diye.
20:41Bu kitapta diyor ki bu milletvekili,
20:44Osmanlı sadece yeryüzünün en kibar milleti değil, aynı zamanda en temizidir.
20:52Zaten gerçek olan şu ki, temizlik, siz nezaket, hiçbir şey yaramaz.
20:59Çok naziksiniz, çok böyle tril tril dökülüyorsunuz ama temizlik yok.
21:05Hiçbir şey yaramaz diyor.
21:07Ve bu milletvekili şunu tespit etmiş,
21:10her Türk'ün evinin kapısının üstünde sarı pirinç lavhada şu yazar diyor efendim.
21:17Pis hiçbir şey bu eşiklere değmesin.
21:24Eşikten içeriye pis bir şey girmesin.
21:27Eşikten içeriye bir şeyin pis olarak girmemesi için sokağın temiz olması lazım.
21:32Sokak pisse eşikten içeriye de daima bir şeyler girer.
21:38Onun için Türkler de adet evine girilirken mutlaka ayakkabı kapıda çıkartılır.
21:45Bu Japonlarda da gördüm, onlarda da aynı şekilde.
21:48Ben tabi bunları uzun uzun sizlere söyleyecek değilim de,
21:51Fatih zamanında alınan çevre ile ilgili, temizlikle ilgili tedbirlerden bahsetmek istiyorum.
22:03Fatih Sultan Mehmet Han vasiyetnamesinde,
22:07ki bunu Büyükşehir Belediye Başkanlığımız bir kitap haline getirmiş,
22:11oradan alıntıdır bu.
22:15İstanbul'un her sokağına, tabi bu bir vakfiyedir efendim,
22:19vasiyetname diyor kitapta ama,
22:21bu aslında bir vakfiyedir.
22:23Ve bir vakıf kurmuştur Fatih Sultan Mehmet Han.
22:26Ne için?
22:27İstanbul'un sokaklarını temiz tutmak için.
22:29Bir vakıf kurdurursa eliniz cebinize gidecek biraz.
22:33Para tahsis edeceksiniz.
22:35İmkan tahsis edeceksiniz.
22:37Ve bu devamlılık arz edecek.
22:39Bir günlüğüne sokağı temizlemişsiniz.
22:41Hadi bütün sokak halkı seferber olur.
22:43Yarın, öbür gün, bunun devamlığı için de,
22:47böyle bir vakfı zaten ecdadımız,
22:49sosyal müesseselerin başında vakıf gelirdi efendim.
22:53Vakıflarla bu toplum yüzlerce yıldır,
22:56dimdik ayakta kalabilmiştir.
22:58Fakir fukarası ile zengini,
23:00birbirlerine hep dost kalabilmişlerdir.
23:03Ne kadar biz fakir fukarayı düşünmez,
23:06onlara elimizdeki imkanlarımızı seferber etmezsek,
23:09elbette ki barış da o derece zedelenir.
23:12Diyor ki,
23:14İstanbul'un her sokağına ikişer kişi tayin eyledim.
23:18Her sokağa.
23:19İşte bu sokağın iki kişisi var.
23:21Bunlar ki ellerinde bir kap içerisinde kireç,
23:25tozu ve kömür külü ile dolaşacaklar.
23:29Günün belirli saatlerinde bu sokaklarda
23:32ve herhangi bir şekilde yerde uygunsuz bir şeyler varsa,
23:37herhangi bir tükürük maddeleri varsa,
23:39bunların üzerine bunları dökmek suretiyle
23:42insanların zarar görmesini önleyecekler.
23:46Yevmiyeleri ikişer akçe,
23:49iki akçe iyi para efendim.
23:51Üç akçenin bir altın ettiği zaman neredeyse.
23:56Ayrıca on cerrah,
23:58cerrah efendim doktor değil,
24:01on tabip,
24:03üçte sarıcı tayin eyledim.
24:06Bunlar,
24:07haftanın belli günlerinde
24:10sokak sokak kapıları çalarak,
24:13evde hasta olup olmadığını soralar,
24:17hasta var ise muayene edeler,
24:20ilaç ihtiyaçları varsa ilaçlarını da vereler.
24:26Ne mavisi kaldı kartın,
24:28ne yeşili kartın,
24:29ne sarısı kaldı efendim.
24:30Hepsini açtı gitti bu.
24:33Bu ne zaman?
24:341460'larda efendim.
24:36Vasiyet devam ediyor ama bu vakıf devam eder.
24:39İşte ecdadımızın temizlikle ilgili aldığı tedbirleri,
24:44yine İstanbul'umuzun çok eski bir semtinden,
24:48eski bir sokağından sizlere söylemeye çalıştım.
24:52Peki temizliğin baş maddesi nedir?
24:55Sabun.
24:56Peki sabun sanayi nasıldı Osmanlı'da?
24:59Onu da diğer bir sokakta anlatalım efendim.
25:01Fatih Sultan Mehmet Han'ın,
25:08Fatih Sultan Mehmet Han'ın vakfiyesinde
25:12sadece sokaklara kireç tozu ve kömür külü atmaktan ibaret bir temizlik düşünülmemiş.
25:23Bu sokakların görevli çöpçülerce her gün, günde iki defa dolaşılmak suretiyle
25:30çöp var mı, çöp var mı, çöp var mı diye çöp alan tabir edilen kimseler çöpleri evlerden alırlardı.
25:38Ve bu çöpçülük işlerini ihmal edenler olursa,
25:44ola ki üşendi de yazın sıcak günü veya kışın soğuğunda,
25:48uğramadığı evlerde çöpler kaldıysa,
25:51bu çöpçülere çok ağır cezalar verildi.
25:54Maaşları da gayet iyiydi.
25:56Yani belki bugünkünden daha yüksek seviyedeydi.
25:59Fatih dönemindeki temizliğe riayet yollarından biri de,
26:05bol miktarda hamamlar kurulmuş idi.
26:08Fatih Camii'ni yaptırdı, Fatih Sultan Mehmet Han kocağa bir hamam koydurdu.
26:14Diyeceksiniz ki nerede hamam?
26:16Yok, apartman yeri olmuş.
26:19Eyüp Sultan Camii'ni inşa ettirirken hemen yana bir hamam koydu.
26:24Biz üç senedir tamiratını bitirip de hamamı ortaya çıkaramadık.
26:29Diyeceksiniz şimdi hamam müşterisi yoktur ki.
26:31Doğru yoktur ama bu eserin de korunması lazım.
26:34Onu bir kültür hizmetine tahsis edecekler.
26:36Ben öyle inanıyorum ama bir önce de bitirmekte fayda var.
26:39Eyüp Sultan gibi binlerce yerli ve yabancının uğradığı şehirde,
26:44yerde, mahallede efendim herhalde böyle bir şantiyenin devam etmesi de uygun olmasa gerek.
26:52Bir tarihi hamam kitabesinde o zamanlarda yapılmış şöyle yazıyor efendim.
26:59Tıynetin napak ise, hayır umma sen germâ beden.
27:05Evvel tathiri kalbet, sonra tathiri beden.
27:09Eğer, eğer senin tıynetin, yaratılışın, efendim halin, tavrın, ahlakın iyi değilse, temiz değilse, hamamdan, sıcak sudan, sabundan medet umma, o senin dış temizliğini yapar.
27:26Öncelikle kalbini temiz eyle, sonra bedenini temizle.
27:31Kime söylüyor? Hamama girenlere söylüyor. Bak arkadaş, kalbini de temiz tut.
27:36E bugün sorsanız, birçok insanın, benim kalbim temiz, benim kalbim temiz diye göğsünü yumruklaya yumruklaya kalp temizliğinden bahsettiğini dinlersiniz.
27:47E kalbin temiz olduğunun alameti nedir?
27:51Bir ev temizse, mis gibi kokar, ortalıkta bir şey yoktur.
27:55E kalbin temizliği de, o kalbi taşıyan beden, güzel güzel işler yapıyorsa, belli ki o kalb temizdir.
28:02Yoksa hem kötü kötü işler yap, geçimsiz kalp kır, daha başka uygunsuz şeyleri yap.
28:07Sonra da kalk arkadaş, yapıyorum, ediyorum ama bak içerisi temiz.
28:11Olmadı ki. Motor bozuk orada.
28:14Evet, Osmanlı'da ilk gelişen sanayi sabun sanayidir.
28:22Arkasında mumhane gelmiştir.
28:24Mumhaneler devlet kontrolundaydı.
28:27Malum, mumhanelerde mum üretilir ve bu da gece karanlığında aydınlık demek idi.
28:34Bugün de nasıl elektrik üretimi, dağıtımı büyük çapta devletimizin kontrolunda ise,
28:41Osmanlı döneminde de mumhanelerin çalışmaları devlet kontrolundaydı.
28:46Devletin mumhaneleri vardı, vakıfların mumhaneleri vardı.
28:50Bir de sabunhaneler vardı.
28:52Sabunhaneler devletin değildi, vakıfların veya özel mülkiyetin idi.
28:57E tabi sabunhane kurmak için bir yerde sabunun ham maddelerine yakın yere kurmanız lazım.
29:03Sabunun en önemli ham maddesi de zeytinyağı idi.
29:07Gidip de siz, Kars'ta bir sabunhane o zamanlar kursaydınız, zeytinyağını nereden bulacaksınız?
29:13Zeytinyağının bol olduğu yerlerde sabunhanelerimiz daha çok gelişmiştir.
29:18Ta Antalya tarafından, Antalya biraz sapa kalırdı o zamanlar, torosları aşamazdı insanlar
29:23ve Antalya adalardan ticaretini yapardı efendim.
29:26Evet evet, şimdi inanamayacaksınız.
29:28Ya Allah Allah, Antalya o kadar dışarlık mı?
29:30Evet, o kadar dışarlıktı.
29:31Aydın, Denizli gibi böyle İzmir, ta Gemliğe kadar olan bölgelerde zeytinyağcılıkla beraber,
29:39zeytin üretimiyle beraber zeytinyağcılık sonra da sabun sanayi gelişmiştir.
29:45Bugün de ülkemizin yine hemen hemen aynı bölgelerinde sabun sanayi çok daha ileriye gitmiştir.
29:52Efendim, Osmanlı'nın temizliğiyle ilgili Fatih dönemindeki küçük birkaç pasaj ve anekdot sizlere aktarmaya çalıştım.
29:59Hoşçakalınız.
Yorumlar

Önerilen