- 7 saat önce
Kategori
📚
ÖğrenmeDöküm
00:00Osman Gazi, Osmanlı padişahlarının birincisidir.
00:05Oğuzların Bozok kolunun Kayı boyundan Ertuğrul Gazi'nin oğlu olup,
00:101258 yılında Söğüt'te doğdu.
00:14İslam terbiyesiyle yetiştirildi.
00:18İslam ilimlerini öğrenen Osman Gazi, devrin örf ve adetince,
00:23mükemmel bir askeri talim ve terbiye gördü.
00:25Babasının silah arkadaşları ve kumandanlarından kılıç kullanmayı, kargı savurmayı, ata binmeyi öğrendi.
00:35Onların gazalarını dinleyip, yaptıklarından ibret alarak, gençliğinden itibaren gazalara katıldı.
00:44Bu gazalarda zaferler kazanarak kumandanlık vasıflarını geliştirip kuvvetlendirdi.
00:49Bizans'ın hakimiyetindeki Batı Anadolu, cihat diyarı olduğundan,
00:56bölgede gaza niyetiyle pek çok kumandan, mücahit derviş ve her biri gönül sultanı, şeyh ve alim bulunuyordu.
01:06Osman Gazi, Anadolu'nun İslamlaştırıp Türkleşmesi faaliyetine katılan bu gönül sultanlarından ve ahilerden biri olan,
01:13Karamanlı Şeyh Edebali'nin sohbetlerini hiç kaçırmamaya gayret ederdi.
01:201277 senesinde Edebali Hazretlerinin dergahında misafir olduğu bir gün, acayip bir rüya gördü.
01:28Rüyasında, hocası Edebali'nin, koynundan bir ayın çıkıp, kendi koyuna girdiğini,
01:37arkasından da kendi göbeğinden bir ağacın bitip, alemi tuttuğunu,
01:43gölgesinde nice dağların bulunup nehirlerin aktığını, birçok insanların kaynaştığını,
01:49kimisinin bahçe ve tarla sulayıp, kimisinin çeşmeler akıttığını gördü.
01:53Gördüğü rüyayı, ertesi günü hocasına anlattı.
01:59Şeyh Edebali ona,
02:02Müjde ey Osman,
02:04Hak Teala sana ve senin evladına saltanat verdi.
02:08Bütün dünya evladının himayesinde olacak.
02:12Kızım Mal Hatun da,
02:13sana eş olacak deyip, rüyasını tabir etti.
02:1819 yaşındayken, Şeyh Edebali'nin kızı Mal Hatun ile evlendi.
02:22Bu izdivaçtan,
02:24Orhan Gazi doğdu.
02:26Orhan Gazi'nin doğduğu sırada,
02:29Ertuğrul Gazi de vefat etti.
02:31Bazı kaynaklarda,
02:33Edebali'nin kızının adı,
02:36Mala Hatun olarak geçmekte,
02:38ve Mal Hatun'un,
02:40Ömer Bey'in kızı olduğu yazılmaktadır.
02:43Ertuğrul Gazi,
02:44cesareti, zekası, cömertliği,
02:48İslam dinine sadakati ve güzel ahlakı ile,
02:51kardeşleri arasında en üstünü olan Osman Gazi'yi,
02:56kendisinden sonra kayı boyu beyliğine aday göstermişti.
02:59Osman Gazi,
03:01babasının vefatından sonra bey seçilip,
03:03idareyi ele aldı.
03:05Osman Gazi,
03:07bey olduğu zaman,
03:09Türkiye Selçuklu Devleti'nin Bizans hududundaki kayılar,
03:12Söğüt kışlağı ile Domaniş yaylağı arazisine hakim idiler.
03:16Osman Bey,
03:18kayıların başına geçince,
03:20hudud komşusu Bizans tekfurları ile iyi geçinmeye çalıştı.
03:24Bunlar arasında,
03:26en çok,
03:26Bilecik tekfuru ile anlaşıyordu.
03:30Boyda,
03:30eskiden beri yaylağa çıkarken,
03:33ağır eşyaları Bilecik tekfuruna emanet etmek,
03:36buna karşılık,
03:37tekfura bazı hediyeler vermek geleneği vardı.
03:39Emanetin teslimi ve alınması,
03:43silahsız kimseler ve kadınlar tarafından yapılırdı.
03:47Aşiretin yaylağa çıkış ve dönüşlerinde,
03:50İnegöl tekfuru yollarını keserek onlara zarar veriyor,
03:54bu yüzden de,
03:55sık sık çarpışmalar oluyordu.
03:59Osman Bey'in,
04:00nüfuzunun hızla arttığını gören İnegöl tekfuru Nikola,
04:04komşularından tedbir alınmasını istedi.
04:07İnegöl tekfurunun Bizanslılara ittifak teklifi,
04:12Bilecik tekfuru tarafından Osman Gazi'ye haber verildi.
04:16Tekfur Nikola'nın,
04:18Ermeni belinde,
04:19Pazarköy,
04:21Pazarköy'de,
04:23kuvvet topladığı tespit edilince,
04:25Osman Gazi,
04:27Kayı aşireti ileri gelenleri,
04:29kumandanlar ve arkadaşlarından,
04:31Akçakoca,
04:32Abdurrahman Gazi,
04:34Aykut Alp,
04:34Konur Alp,
04:36Turgut Alp ile,
04:38istişare etti.
04:40Bu istişarenin sonunda,
04:43İnegöl'ün fethine karar verildi.
04:451284 yılında,
04:47Pazarköy'de,
04:48meydana gelen muharebede,
04:51Osman Gazi'nin yeğeni,
04:53Bay Hoca,
04:54şehit düştü.
04:55Osmanlı tarihinin,
04:58ilk muharebesi olarak kabul edilen,
05:00Pazarköy çarpışmasında,
05:02Osman Bey pek muvaffak olamadı.
05:05Bir süre sonra,
05:07Kolca Kalesi fethedildi.
05:09Bunu hazmedemeye,
05:10İnegöl tekfuru ile,
05:12Karacahisar tekfuru birleşti.
05:141288 yılında,
05:16Domaniç yakınında,
05:18Erice,
05:19veya,
05:19Ekizce'de yapılan muharebede,
05:23tekfurlar,
05:24Malik oldular.
05:25Bu muharebede,
05:26Osman Gazi'nin kardeşi,
05:28Sarı Yatu,
05:29veya Sarı Batu,
05:30şehit oldu.
05:32Osman Gazi'nin,
05:33Ekizce muvaffakiyeti,
05:36Türkiye Selçuklu Sultanı,
05:37ikinci gıyasetli,
05:38Mesut Şah tarafından,
05:39mükafatlandırıldı.
05:41Bir fermanla,
05:44beylik alametleri olarak,
05:46tabıl,
05:48alem,
05:49tuğ göndererek,
05:51İnönü ve Eskişehir'i de,
05:52Osman Gazi'ye verdi.
05:54Miri vergiden,
05:55muaf tutuldu.
05:58Selçuklu Sultanı'nın,
06:00hediyeleri alınıp,
06:01fermanı okunduktan sonra,
06:03Osman Gazi,
06:04akınlarına,
06:06daha da hız verdi.
06:08İznik'e akın,
06:10tertiplendi ise de,
06:11kale alınamadı.
06:13Karacahisar ile,
06:14Yarhisar tekfurları,
06:16Osman Gazi aleyhine,
06:17ittifak kurdular.
06:17Bunlara karşı,
06:20sefer düzenleyen,
06:21Osman Gazi,
06:22Karacahisar'ı,
06:23aldıktan sonra,
06:24Kuzey Sakarya Vadisi'ne,
06:25yöneldi.
06:27Mudurnu taraflarında,
06:28aşiret reisi olan,
06:29Samsa Çavuş'un,
06:30yardımıyla,
06:31Taraklı ve,
06:32Göynük civarını,
06:33ele geçirdi.
06:33teşkilatlanmaya,
06:35teşkilatlanmaya,
06:35ağırlık veren,
06:36Osman Gazi'nin,
06:37ileriye dönük,
06:38faaliyetleri,
06:39huduttaki,
06:40Bizans tekfurlarını,
06:41daha da telaşlandırdı.
06:43Bizans,
06:43Rum tekfurları,
06:45Osman Gazi'yi,
06:46muharebe meydanında,
06:47öldürüp,
06:47yenemeyeceklerini anlayınca,
06:50hileyle,
06:50öldürmek istediler.
06:51Bilecik tekfuru da,
06:55Osman Gazi'ye karşı,
06:58ittifak içine girdi.
07:00Yarhisar tekfurunun,
07:02kızıyla evlenecek olan,
07:03Bilecik tekfurunun düğününe,
07:05Osman Gazi'yi davet edip,
07:07öldürmeyi planladılar.
07:09Bu,
07:10suikast tertibi,
07:12Osman Gazi'ye dostu,
07:14Harman Kaya Bey'i,
07:15Kösemihal tarafından,
07:16haber verildi.
07:17Osman Gazi,
07:18bu durum karşısında,
07:19bazı tedbirler aldı.
07:22Düğün hediyesi olarak,
07:24Bilecik tekfuruna,
07:25bir sürü kuzu gönderdi.
07:28Düğün sonrası,
07:29yaylığa çıkacağını bildirerek,
07:31eskiden olduğu gibi,
07:32değerli eşyalarının,
07:33kadınlar vasıtasıyla,
07:34kaleye alınmasını,
07:35ve düğünün açık bir yerde,
07:37yapılmasını istedi.
07:39Bilecik tekfuru,
07:41Osman Gazi'nin,
07:41bu tekliflerini kabul ederek,
07:44düğün yeri olarak,
07:45Çakırpınar kabul edildi.
07:47Osman Gazi,
07:48aşiretin eşyası yerine,
07:50atlara silah yükletip,
07:53kırk kadar gaziyi,
07:55kadın kılığında,
07:56Bilecik'e gönderdi.
07:59Malumalleriniz,
08:00hadis-i şerifte,
08:01el-harb-u hud-at-um buyruluyor.
08:03Harp bir hiledir.
08:05Onlar hileyle,
08:07Osman Gazi Hazretleri'ni,
08:08öldürmek istediler.
08:09O da,
08:10onların hilesine,
08:11mukabilede bulundu.
08:13Kadın kılığında,
08:15kaleye giren yiğitler,
08:17sadece nübetçilerin,
08:18kaldığı kaleyi,
08:19kolayca ele geçirdiler.
08:21Bu durumu,
08:21öğrenen tekfurlar ile,
08:23meydana gelen çarpışmada,
08:25Osman Gazi,
08:25düğüne katılanların,
08:26çoğunu öldürdü,
08:27ve bir kısmını esir aldı.
08:28Gelini ele geçirerek,
08:31Nilüfer adını verip,
08:32oğlu Orhan Gazi ile nikahladı.
08:35Ertesi gün,
08:37Yarhisar Kalesi'ni kuşatıp,
08:39orayı ele geçirdi.
08:40Osman Gazi'nin,
08:41kumandanlarından,
08:42Turgut Alp ve gaziler de,
08:44İnegöl'ü fethettiler.
08:47Osman Gazi,
08:48Bizans hududunda,
08:49fetihlerde bulunurken,
08:51İlhanlılar da,
08:52Anadolu'yu istila ettiler.
08:54İlhanlı hükümdarı,
08:56Gazan Han,
08:56Türkiye Selçuklu Sultanı,
08:59Alaeddin Şah'ı,
09:00İran'a götürdü.
09:02Bütün,
09:02Türkiye Selçuklu Devleti'nin,
09:04toprakları,
09:05İlhanlıların eline geçti.
09:07Moğol zulmünden,
09:08hicret eden birçok,
09:09Türkiye Selçuklu emiri,
09:11ve maiyyeti,
09:13Osman Gazi'nin,
09:14gazalarına katılma için,
09:15hizmete geldiler.
09:17Osman Gazi,
09:191281 yılından beri,
09:20araasını devamlı genişletip,
09:22gaza niyetiyle,
09:23hizmetine katılanlarla,
09:25devamlı güçleniyordu.
09:27Türkiye Selçuklu Sultanlığı'nın,
09:30Fetret devrindeki,
09:31iktidar boşluğundan faydalanarak,
09:34Türk beyleri,
09:35istiklallerini ilan ediyorlardı.
09:38Nitekim,
09:38Osman Gazi de,
09:401299 yılında,
09:42istiklalini ilan ederek,
09:44devlet teşkilatının,
09:45müesseselerini kurmaya başladı.
09:47Her kaleye,
09:50Subaşı,
09:51Dizdar,
09:52ve Kadı tayin etti.
09:53Köyler,
09:54tımar olarak,
09:54sipahirlere dağıtıldı.
09:56Osman Gazi adına,
09:58Karacahisar'da,
09:59Cuma hutbesi,
10:00Eskişehir'de de,
10:01Bayram hutbesi okundu.
10:03Hocası ve kayınpederi,
10:06Edebali'nin talebelerinden,
10:07Dursun Fakihi,
10:09Karacahisar'a,
10:10Kadı ve Hatip tayin etti.
10:12Fetva ve hüküm işlerini,
10:13ona bıraktı.
10:141301'de,
10:17Yurthisar ve Yenişehir kaleleri,
10:19fethedildi.
10:20Osman Gazi,
10:21Yenişehir'i merkez yaptı.
10:23Yeni merkezde,
10:25idari,
10:26iktisadi ve sosyal müesseseler inşa ettirip,
10:29evler,
10:30dükkanlar,
10:31hanlar,
10:32çarşı ve hamamlar yaptırdı.
10:34Bilecik'i de,
10:35kayınpederi,
10:36Edebali'ye verdi.
10:39Hanımını ve annesini de,
10:40Bilecik'te bıraktı.
10:41Oğlu Alaaddin Paşa'yı yanına alarak,
10:44Orhan Bey'e,
10:45Sultanönü,
10:47yani Karahisar,
10:48Gündüz Alpe Eskişehir,
10:50Aykut Alpe İnönü,
10:51Hasan Alpe Yarhisar,
10:53Turgut Alpe İnegöl bölgelerinin,
10:56idaresini verdi.
10:58Böylece,
10:59400 çadırla,
11:01Türkiye Selçuklu Bizans hududuna,
11:04yerleştirilen,
11:04Kayı aşireti,
11:061299'da,
11:07Osman Gazi'nin adına izaf eden,
11:11Osmanlı Hanedanı ve Devleti'ni kurdu.
11:14Osman Gazi,
11:17İslam dininin esaslarını,
11:19Türk'ün örfünü,
11:21teşkilat ve müesseselerini,
11:24safha safha yerleştirip,
11:25mükemmeleştirdi.
11:28Teşkilat ve müessesesini kurarken,
11:32İslam dininin farzlarından olan,
11:34cihat emrini,
11:37hiç ihmal etmedi.
11:37Devamlı genişleyip,
11:41teşkilatlarının,
11:42Osmanlı Devleti'nin,
11:43meydana getirdiği tehlikeyi,
11:45huduttaki tekfurlara,
11:49huduttaki tekfurlarla,
11:50halledemeyeceğini anlayan,
11:52Bizans Kayseri,
11:53İkinci Andronikos,
11:57Paleologos,
11:58hasta kumandanlarından,
12:01Musalon'u,
12:02Osman Gazi üzerine sefere gönderdi.
12:05Musalon kumandasındaki,
12:07Bizans kuvvetleriyle,
12:07Osman Gazi,
12:09İznik'in,
12:10Kuzeydoğusundaki,
12:11Koyunhisar Kalesi mevkinde karşılaştı.
12:121301 Temmuz'unda,
12:16yapılan muharebeyi,
12:18Osman Gazi kazandı.
12:20Bu zaferden sonra,
12:23bu zaferden bir sene sonra,
12:25Koyunhisar Kalesi fethedildi.
12:281303'te,
12:29Yenişehir'in,
12:29Güneybatısındaki,
12:30Marmaraca Kalesi fethedilip,
12:32İznik şehrinin,
12:33Kuzeyindeki Katırlı Dağı,
12:34Eteği,
12:35Eteğine kale yapıldı.
12:37Kaleye,
12:38Taz Ali kumandasında,
12:39100 asker bırakılarak,
12:41İznik,
12:42Ablukaya alındı.
12:441306'da,
12:46Bursa Tekfuru'nun,
12:47idaresindeki,
12:47Müttefik,
12:48Bizans tekfurlarına karşı,
12:50Sefer düzenlendi.
12:52Osman Gazi,
12:53Müttefik,
12:53Bizans tekfurlarının,
12:54Kuvvetini,
12:55Dinboz'da mağlup etti.
12:57Kestel,
12:58Kite,
12:59Ve Ulubat kaleleri,
13:00Kaleleri,
13:01Osmanlıların eline geçti.
13:03Aynı sene,
13:03Osmanlılar,
13:05İlk defa,
13:06Ulubat tekfuru ile,
13:08Askeri antlaşma imzaladılar.
13:09Antlaşmaya göre,
13:12Mülteci,
13:13Kite tekfuru,
13:13Osmanlılara iade edilecek.
13:15Osman Gazi'nin neslinden,
13:17Hiç kimse de,
13:18Ulubat köprüsünü,
13:19Geçmeyecekti.
13:20Antlaşmayı,
13:22Osmanlılar,
13:23Hiç bozmadılar.
13:24Ali Osman neslinden,
13:26Hiç kimse,
13:26O köprüden geçmedi.
13:29Hep,
13:29Kayıkla geçtiler.
13:32Osman Gazi'nin,
13:33Topraklarını devamlı genişletmesi,
13:36Bizansları telaşe düşürdü.
13:38Kayser,
13:40İlhanlılar ile akrabalık kurarak,
13:42Osmanlı taarruzlarından kurtulmak istedi.
13:44Ve kızı,
13:45Maria'yı,
13:46İlhanlı hükümdarı,
13:48Gazan Han'a nişanladı.
13:51Onun ölümüyle de,
13:52Olcayto Han'a nişanlayıp,
13:55Osmanlı hakimiyetindeki,
13:56Arazilerin geri alınmasını ümit etti.
13:59Osman Gazi,
14:01Bizans Kayseri'nin,
14:02İttifak arayışı sırasında da,
14:04Gazalanı sürdürdü.
14:051307'de,
14:07İznik'i kuşatıp,
14:09Yalova'ya akın düzenleyerek,
14:11Deniz'e ulaştı.
14:131308'de,
14:15Marmara Denizi'ndeki,
14:16İmralı adası fethedilip,
14:18Deniz üstüne sahip olundu.
14:20Bizans'ın,
14:22Bursa ile deniz ulaşımı,
14:23Ve irtibatı kontrol altına alındı.
14:26İznik civarındaki,
14:28Koçisar fethedildi.
14:29Osman Gazi'nin,
14:33Bizans hududunda,
14:34Tesis ettiği adil idare,
14:37Tekfurların zulmünden,
14:39Vergilerin ağırlığından bıkan,
14:41Hristiyan ahaliyden başka,
14:43Rum kumandanlarında takdirini kazandı.
14:47Rumlar,
14:48Osman Gazi'nin idaresine geçmeye başladılar.
14:51Nitekim,
14:531313'de,
14:54Harman Kaya tekfuru,
14:57Köse Mihal,
14:58Osman Gazi'nin mayiyetine girip,
15:00Müslüman oldu.
15:01Köse Mihal,
15:02Gazi adını alarak,
15:04Muharebeler katıldı,
15:06Ve,
15:06Pek çok hizmeti geçti.
15:09Marmara sahilinden,
15:11Karadeniz istikametine,
15:12Akınlara devam eden Osmanlılar,
15:151313'de,
15:16Akisar,
15:17Geyve,
15:18Lüblüce,
15:19Lefke,
15:20Yahut Osmaneli,
15:22Hisarcık,
15:22Tekfur Pınarı,
15:24Yenikale,
15:25Karagöz,
15:26Ve Yanıkça Hisar kalelerini fethettiler.
15:30Bursa Osmanlı arazisi ortasında kalınca,
15:33Şehir ablukaya alınıp,
15:35Kaplıca ve Uludağ istikametinde iki kale yapıldı.
15:38Kaplıca istikametindekinin kumandanlığına,
15:41Osman Gazi'nin yeğenlerinden Akdimur,
15:44Uludağ tarafındakine de,
15:46Balaban tayin edilip,
15:48Kalelere,
15:48Kumandanlarının isimleri verildi.
15:52Bizans'a karşı devam eden seferler sırasında,
15:56Moğol istilasından Batanadolu'ya gelip,
15:59Kütahya'ya yerleşen Çavdarlı aşiretinin,
16:02Osmanlı'ya düşmanca hareketleri,
16:04Osman Gazi'nin oğlu Orhan Gazi tarafından durduruldu.
16:07Oymahisar'da yapılan muharebede,
16:11Çavdaroğlu esir edilip,
16:13Aşiretin saldırganları cezalandırıldı.
16:161317 yılında,
16:18Orhan Gazi ve kumandanlarından Konuralp,
16:21Sakarya ve Karadeniz istikametindeki,
16:23Karatekin,
16:25Ebesu'yu,
16:26Karacabeş,
16:28Tuzpazarı,
16:29Kapucuk ve Keresteci kalelerini fethedip,
16:32Bu mevkileri Osmanlı hakimiyetine aldılar.
16:35Akçakoca,
16:37Sakarya nehrinin batısında,
16:39İznik kalesine kadar olan mevkiyi fethetti.
16:41Buralara,
16:43Onun adına izafeten,
16:45Koca Eli denildi.
16:48Osman Gazi'nin gençliğinden beri,
16:51Rum ve düşman tecavüzlerine karşı,
16:53Askeri hazırlığı ve mücadelesi,
16:55Devlet kurarken idari ve siyasi faaliyetleri,
16:59Onu 60 yaşından itibaren iyice yormaya başladı.
17:03Nikris,
17:04Romatizma hastalığından da muzdaripti.
17:07Kaza akınlarında yetişip,
17:08Yiğitliği,
17:09Cesareti,
17:11Bilgisi,
17:12Ve İslam dinine sadakatiyle,
17:14Düşmanlarını korkutan,
17:16Müslümanların takdirini kazanan,
17:18Oğlunun idare tarzını sağlığında görebilmek için,
17:21Son yıllardaki fethi hareketlerinde,
17:24Siyasi hadiselerde,
17:25Orhan Gazi'yi vazifelendirdi.
17:28Osman Gazi,
17:29Oğlu Orhan'ı,
17:311321'de Mudanya,
17:33Karatimurtaş Bey'i de,
17:35Gemlik Seferine gönderdi.
17:36Mudanya'nın fethiyle,
17:38Bursa'nın ablukası,
17:39Daha da kuvvetlendirildi.
17:4218 ay devam ile,
17:43Osmanlı akınında,
17:45Bizans topraklarından pek çok ganimet alındı.
17:48Bizans,
17:49İktisadi buhrana uğratıldı.
17:51İktisadi buhrana uğratıldı.
17:54Akınlara devam edilerek,
17:551323'te Akyazı,
17:58Ayanköy,
17:591324'te Karamürsel,
18:021325'te Orhaneli denilen,
18:04Atranos fethedildi.
18:07Ayrıca,
18:08Bolu,
18:09Kandıra,
18:09Ermeni Pazarı ve Devehisar'ı ele geçirildi.
18:13Fethedilen bölgelerin tamamı imar olarak,
18:16Sahipsiz evler gazilere dağıtıldı.
18:19Osmanlı teşkilat ve müesseseleri kuruldu.
18:22Hıristiyan ahaliden,
18:24Osmanlı ülkesinde oturanlara,
18:25İslam dininin,
18:28Gayrimüslimlerle alakalı hukuku tatbik edilerek,
18:32Onlar vergilendirildi.
18:34Uzun kuşatma ve abruka neticesinde,
18:37Bursa 1326'da,
18:39Teslim olmak mecburiyetinde kaldı.
18:42Osman Gazi'nin hastalığı,
18:45Bursa'nın fethinden sonra arttı.
18:47Hocası,
18:48Şeyh Edebali Hazretlerinin,
18:51Ve arkasından,
18:53Hanımının vefatıyla,
18:54Hastalığı daha da şiddetlendi.
18:57Vefat edeceği zaman,
18:59Oğlu Orhan Bey'e yaptığı vasiyetnamesi,
19:02Osman Gazi'nin İslamiyet olan sevgi ve saygısını,
19:05Türk milletinin rahat ve huzurunu,
19:08Ne kadar çok düşündüğünü,
19:10Ve insan haklarına olan,
19:12Gönülden bağlılığını,
19:14Açıkça göstermektedir.
19:15Şimdi,
19:17Osman Gazi'nin,
19:19Vasiyetnamesinin,
19:21Orijinalini okumayacağız.
19:23Fakat,
19:24Vasiyetnamenin,
19:25Özü şöyledir.
19:28Allah-u Teala'nın,
19:30Emirlerine muhalif bir iş işlemiyesin.
19:34Bilmediğini,
19:36Din alimlerinden,
19:37İslam alimlerinden sorup anlayasın.
19:40İyice bilmeyince,
19:41Bir işe başlamayasın.
19:43Sana itaat edenleri,
19:44Hoş tutasın.
19:46Askerine,
19:47İnamı,
19:48İhsanı eksik etmiyesin ki,
19:50İnsan,
19:51İhsanın kulcağızıdır.
19:52Zalim olma,
19:54Alemi,
19:55Adaletle şenlendir.
19:57Ve Allah için,
19:58Cihadı terk etmeyerek,
19:59Beni şad et.
20:01Ulemaya,
20:02Alimlere,
20:02Riayet eyle ki,
20:05Din işleri,
20:05Nizam bulsun.
20:07Nerede bir ilim ehli duyarsan,
20:09Ona,
20:10Rağbet,
20:12İkbal ve hilim göster.
20:14Askerine ve malına gurur edip,
20:16Gurur getirip,
20:18Din ehlinden uzaklaşma.
20:21Bizim mesleğimiz,
20:22Allah yoludur.
20:23Ve maksadımız,
20:24Allah'ın dinini yaymaktır.
20:27Yoksa,
20:27Kuru kavga,
20:29Ve cihangirlik davası değildir.
20:31Sana da bunlar yaraşır.
20:33Daima herkese,
20:34İhsanda bulun.
20:35Memleket işlerini noksansız gör.
20:38Hepinizi,
20:39Allah-u Teala'ya emanet ediyorum.
20:42Osmanlı Sultanları,
20:44Bu vasiyet namiye,
20:45Candan sarılıp,
20:47Devletin,
20:48Altı yüz sene,
20:49Hiç değişmeyen,
20:50Anayasası yaptılar.
20:52Osman Gazi,
20:54Bir üç yüz yirmi altı senesi,
20:56Ağustos ayında,
20:58Söğüt'te vefat etti.
20:59Vasiyeti üzerine,
21:01Bursa'daki gümüşlü kümbete defnedildi.
21:04Osman Gazi'nin,
21:05Bursa fethinden kısa bir müddet önce,
21:07Vefat ettiği de rivayet edilmiştir.
21:09Osman Gazi'nin,
21:10Orhan Bey'den başka,
21:12Alaaddin Bey,
21:13Çoban Bey,
21:14Hamit Bey,
21:14Melik Bey,
21:16Pazarlı Bey,
21:17Adlarında oğulları,
21:18Ve Fatıma Hatun adında,
21:20Bir kızı vardı.
21:21Ölümünden sonra,
21:22Devletin başına,
21:24Oğlu,
21:24Orhan Bey geçti.
21:26Osman Gazi,
21:27Salih bir Müslüman olup,
21:28İslam ahlakının,
21:30İyi ve güzel vasıflarına sahipti.
21:32Az sayıdaki aşiret kuvvetleriyle,
21:35Bizans ordusunu ve tekfurlarını,
21:37Üst üste mağlup edip,
21:38Zaferler kazanan,
21:39Üstün bir kumandandı.
21:42Dört yüz çadırla,
21:44Dünyanın en uzun ömürlü hanedanını,
21:47Ve en büyük devletlerinden birini kurdu.
21:49Osman Gazi,
21:51Kurduğu hanedanla,
21:53Üç kıta,
21:54Yedi iklimde,
21:55Her çeşit,
21:56Irk,
21:57Din,
21:58Dil,
21:59Mezhep,
21:59Fikir,
22:00Kültür ve medeniyetteki insanı,
22:02Bünyesinde,
22:04Osmanlı adı altında toplayan,
22:06Kur'an-ı Kerim,
22:08Hadis-i Şerif,
22:08Ve İslam alimlerince,
22:10Öğütlenen manevi hizmetlerin mirasçısı,
22:13Ve idarecilik vasfının,
22:16On dördüncü asırdan,
22:17Yirminci asra kadar,
22:18Nesilden nesile intikalcisidir.
22:21Osmanlı devleti,
22:23Dini meselelerini,
22:25Kuruluşundan itibaren,
22:26Hanefi mezhebi hükümlerince,
22:28Kaza merkezlerine,
22:29Şehirlere tayin edilen,
22:31Kadılar vasıtasıyla gördü.
22:33Osman Gazi zamanında,
22:34Askeri,
22:36Teşkilat,
22:38Aşiret kuvvetlerine dayanıyordu.
22:41Bugünkü,
22:43Konumuzu bitirmeden önce,
22:45Tarihçilerin,
22:46Osman Gazi ve kurduğu devlet hakkındaki,
22:50Ortak fikirlerini,
22:52Özet olarak sizlere arz etmek istiyoruz.
22:55Türk ve İslam tarihinin,
22:58En muhteşem devri,
23:00Osmanlıların eseridir.
23:02Onlar,
23:02Milli ve İslami mefkurelerinin,
23:04Dahiyane terkibi,
23:06Siyasi istikrar ve sosyal adaletleri sayesinde,
23:10Üç kıtanın ortasında,
23:12Ve Akdeniz havzasında,
23:15Beşer tarihinde,
23:17Nizam-ı alem davasının,
23:18En kudretli temsilcileri olmuşlardır.
23:22Osmanlı Hanedanı,
23:24Dünyada hiçbir aileye nasip olmayan,
23:27Büyük ve dahi padişahları,
23:30Birbiri ardından yetiştirmekle,
23:31Bu devlete,
23:32Yalnız en büyük hayatiyeti bahşetmedi,
23:36Onu,
23:37Milli,
23:38İslami,
23:39Ve insani idealler çerçevesinde,
23:42Milletin kalbini kazanarak,
23:44Cihan hakimiyeti düşüncesinin de,
23:47En sağlam teşkilatı haline getirdi.
23:48İslam dininin,
23:51Beşeriyeti,
23:53Seadete,
23:54Adalete,
23:55Ve insanlığa eriştirmek için,
23:57İlan ettiği yüksek esaslar,
24:00Ve dünya nizamı mefkuresi,
24:02Eshab-ı kiramdan sonra,
24:05En ileri derecesine,
24:07Osmanlı devrinde ulaşmıştır.
24:09Osmanlı sultanları,
24:13İlmi ve ilim adamlarını,
24:16Memleketlere sahip olmaktan,
24:18Daha üstün tuttular.
24:21Kemal sahibi ilim erbabını,
24:23Daima takdir edip,
24:24Onlara rağbet gösterdiler.
24:27Padişahlar,
24:28Savaşta ve barışta,
24:30Kanunların düzenlenmesinde,
24:32Dinin bildirdiği hükümlere sadık kalmakla,
24:35Yükselip kuvvetlendiler.
24:38Burada,
24:39Konuyla ilgili,
24:41Bir anekdot sunmak istiyoruz.
24:45Osman Gazi'nin fethettiği,
24:48Karacahisar'da pazar kurulmaya başladı.
24:51Germiyan vilayetinden bir kimse gelip,
24:53Osman Gazi'nin huzuruna vardı.
24:56Bu pazarın,
24:57Bağcını bana satın dedi.
25:00Osman Gazi,
25:01Bağc da ne ki diye sorunca,
25:02O şahıs,
25:04Pazara yük getiren herkesten,
25:06Akça almaya denir dedi.
25:07Osman Gazi,
25:10Bu pazara gelenlerden,
25:11Alacağın mı var ki,
25:13Onlardan akça alacaksın diye sorunca,
25:15Bu adam,
25:17Bu eskiden beri adettir.
25:19Her vilayette yapılmaktadır.
25:21Her yükten padişah için,
25:22Akça alırlar dedi.
25:25Osman Gazi,
25:25Hiddetlendi.
25:27Bugüne kadar,
25:28Böyle bir şeyin,
25:30İlle de alınması icap ettiğini,
25:33Ne bir din kitabında okumuş,
25:35Ne de bir alimin sohbetinde duymuştum.
25:38Bu,
25:38Hak Teala'nın buyruğu mu?
25:40Peygamber sözü mü?
25:42Yoksa her ilin padişahı,
25:44Kendisi mi uydurmuştur diye sual edince,
25:47O şahıs,
25:48Evvelden beri,
25:49Sultan Törest'tir dedi.
25:50Osman Gazi,
25:53Allah-u Teala'nın ve Resulünün emri,
25:55Olmayan bir şey hususundaki,
25:57Bu gayret keştiğe,
25:59İyice hiddetlendi.
26:02Adama,
26:03Yürü,
26:04Artık buralarda görünme,
26:06Yoksa sana zararım dokunur.
26:08Malını,
26:09Kendi eli,
26:11Kendi alın teriyle kazanmış kimsenin,
26:12Bana ne borcu var ki,
26:14Havadan akça versin deyip,
26:16Adamı gönderdi.
26:19Yanındaki dostları,
26:20Onun bu sözlerini işitince,
26:23Size bir şey vermeleri gerekmezse de,
26:26Pazarı pek bekleyenlerin emekleri zayi olmasın diye,
26:29Bir şey vermeleri iyi olur demeleri üzerine,
26:33Osman Gazi,
26:35Madem ki böyle dersiniz,
26:37Bir yükü satan kimse iki akça versin.
26:40Satmayan hiçbir şey vermesin.
26:42Ve de,
26:44Her kime bir tımar verirsem,
26:46Sebepsiz yere kimse tımarı ondan almasın.
26:49O kişi ölünce oğluna versinler.
26:53Eğer küçük olursa,
26:54Eğer çocuk küçük olursa,
26:57Hizmetkarları,
26:59Çocuk sefere yarayışlı hale gelinceye kadar sefere gitsinler.
27:03Eğer bu kanunu kim bozarsa,
27:05Yahut benim neslime başka bir kanun öğretirse,
27:08Allah-u Teala onu dünya ve ahirette zelil eylesin dedi.
27:15Osmanlı sultanları,
27:17İşlerinde daima alimlerle istişare eylediler.
27:21Devlet nizamlarının hazırlanıp düzenlenmesini ve teftişini onlara havale edip,
27:26İdari mesuliyetlere onları da dahil ettiler.
27:31Bunun için Osmanlı Devleti'nde ulema sınıfı hürmetkar, hürmetli bir mevkideydi.
27:38Sohbetimizin sonunda okuyacağımız,
27:43Osman Gazi'nin oğlu Orhan Gazi'ye yaptığı nasihati,
27:47Bunu çok güzel ifade etmektedir.
27:50Osmanlılar da,
27:52Bu yüzden korkutmaya dayanmaktan çok,
27:55Adaleti yerleştiren kanunlar yapıldı.
27:57Osmanlı Devleti,
28:00Kavimler, dinler ve mezhepler arasında sağlam bir ahenk,
28:04Halk kitleleri arasında hiçbir fark ve tezada müsaade etmemekle,
28:09Dünya tarihinde milletler arası en kudretli ve cihan şumul bir siyasi varlık teşkil etti.
28:16Osmanlı Devleti ve sultanlarının davaları da,
28:19Kendi tabirleriyle,
28:21Nizam-ı Alem üzerinde toplanıyor,
28:24Koca devletin hikmeti vücudu,
28:27Ve cihadı da,
28:28Bu milli, İslami ve insani esaslara bağlı bulunan,
28:33Bir cihan hakimiyeti düşüncesine dayanıyordu.
28:36Bu düşünce,
28:37Gerçekten,
28:39Türk İslam tarihinde en yüksek derecesini bulmuş,
28:42Ve müstesna bir kudret kazanmıştı.
28:45Bu büyük siyasi varlık,
28:47Eski ve yeni devletlerden farklı olarak,
28:50Ne dışta istila tehditlerine,
28:53Ve ne de içeride çeşitli ırk,
28:55Din, mezhep mensupları ve grupların huzursuzluk endişelerine maruz bulunuyordu.
28:59Osmanlı cihan hakimiyeti,
29:02Ve dünya nizamı ideali,
29:05Şüphesiz milli şuur ve uyanış yanında,
29:08Asıl kaynağını,
29:09İslam dini,
29:11Ve onun,
29:12Cihat ruhundan alıyordu.
29:15Şeyhlerin,
29:16Ve evliya-i kiramın himmetleriyle yükselen gaza ruhu,
29:21Küçük Söğüt kasabasından,
29:23Bursa'ya,
29:24Ve bu medeniyet merkezinden de,
29:26Rum eline yayılıyordu.
29:29Bu arada,
29:31Osmanlı Devleti'nin kuruluş ve cihat ruhunun yükselişinde,
29:35Tasavvufta büyük kudret kaynağı idi.
29:37Gerçekten de Osmanlı Devleti'nin kuruluş ve yükselişinde,
29:41Tasavvuf tarikatleri,
29:43Şeyhler,
29:44Veliler ve dervişler,
29:45Birinci derecede rol oynamışlardır.
29:47Osman Gazi ve haleflerinin etrafı,
29:52Din adamları ve evliya ile dolmuş,
29:55Ve daha ilk günden Osmanlı akınları gaza mahiyetini almıştır.
30:00Nitekim,
30:01Osman Gazi,
30:02Damadı olduğu büyük tasavvuf alimi,
30:04Şeyh Edebali'ye,
30:05İntisap ederek,
30:07Her hususta onunla istişarete bulunurdu.
30:10Kendisinden sonra gelecek Osmanlı sultanlarına da,
30:12İslam alimlerine hürmet edilmesini,
30:15Onlara her türlü kolaylığın gösterilmesini,
30:18Ve her işte,
30:20Kendilerine danışılmasını tavsiye etti.
30:24Nitekim,
30:25Az önce okuduğumuz vasiyetnamesinde,
30:29Bu husus,
30:30Açıkça görülmektedir.
30:32Bu vasiyete layıkıyla uyan Osmanlı sultanları,
30:37Fethettikleri yerleri,
30:39Medrese,
30:40Zaviye,
30:41İmaret,
30:42Darülkurra ve türbeler ile kutsiyleştirmişler,
30:46Buralarda yeteceğen alimlerle,
30:48Dünyaya İslamiyeti yaymışlar,
30:51Ve asırlarca,
30:52Maddi ve manevi güç ve emeklerini,
30:55Bu uğurda harcamışlardır.
30:58Bugünkü sohbetimizi,
31:00Osman Gazi'nin çok önemli hususlara ihtiva eden,
31:03Oğlu Orhan Gazi'ye yaptığı,
31:05Bir nasihatiyle bitirelim.
31:10Oğul,
31:11Din işlerini,
31:13Din işlerini her şeyden evvel,
31:14Ele alıp yürütmek,
31:15Gayret ve esasını,
31:17Daima göz önünde bulundur.
31:19Ve bu esası,
31:20Sakın gevşekliğe uğratma.
31:23Çünkü,
31:24Bir farzın yerine getirilmesini sağlamak,
31:27Din ve devletin,
31:28Kuvvetlenmesine sebep olur.
31:31Din gayretine sahip olmayan,
31:33Sefahete düşkün olan,
31:35Tecrübe edilmemiş kimselere,
31:37Devlet işlerini verme.
31:39Zira,
31:40Yaradanından korkmayan bir kimse,
31:43Yarattıklarından da çekinmez.
31:46Zulümden,
31:48Ve hangisi olursa olsun,
31:50Bidat'ten,
31:51Yani İslamiyet'e aykırı şeylerden,
31:53Son derece uzak dur.
31:55Seni zulüm ve bidat'e teşvik edip,
31:57Sürükleyenleri,
31:58Devletinden uzaklaştır ki,
31:59Bunlar seni yıkılışa sürüklemesinler.
32:03Allah-u Teala'nın rızası için,
32:06Devlet hizmetinde ömrünü tüketen,
32:08Sadık devlet adamlarını daima gözet.
32:12Böyle kıymetli kimselerin vefatından sonra,
32:15Aile efradını koru,
32:17İhtiyacı olanların da ihtiyaçlarını karşıla,
32:21Tebaandan hiç kimsenin malla mülküne dokunma,
32:24Hak sahiplerine haklarını ver,
32:27Layık olanlara ihsan ve ikramlarda bulun,
32:29Ve ailelerini de gözet.
32:32Özellikle devletin ruhu mesabesinde olan,
32:36Ve en büyük dayanağı bulunan,
32:38Asker taifesini güzelce idare edip,
32:40Rahatlarını temin eyle.
32:42Devletin bedeninde,
32:44Kuvvet mesabesinde olan,
32:46Hakiki alimleri ve fazilet sahiplerini,
32:49Edip ve yazarları,
32:51Sanat erbabını gözetip koru.
32:53Onlara hürmet,
32:56İkram ve ihsanda bulun.
32:58Ey oğlum,
33:01Bir ülkede olgun bir alimin,
33:04Bir arifin,
33:05Bir velinin bulunduğunu duyarsan,
33:08Uygun ve layık bir usul ve ifade ile,
33:10Onu memlekete getirt.
33:11Onlara her türlü imkanı tanıyarak,
33:14Ülkene yerleştir ki,
33:16Hükümetin süresince,
33:18Alim ve arifler,
33:20Bilginler memleketinde çoğalsın,
33:22Din ve devlet işleri,
33:24Nizama oturup ilerlesin.
33:26Yavrucuğum,
33:29Sakın orduya ve zenginliğe mağrur olma,
33:33Hakiki alim ve ariflere,
33:35Bilginlere hürmet edip,
33:36Sarayında onlara yer ver,
33:38Benim halimden ibret al ki,
33:41Zayıf, güçsüz bir karınca misali,
33:43Hiç layık olmadığım halde buraya geldim,
33:46Ve Allah-u Teala'nın,
33:48Nice nice ihsanlarına ve inayetlerine kavuştum.
33:51Sen de benim uyduğum ve uyguladığım nizamı uygula.
33:56Muhammed Aleyhisselam'ın dinini,
33:59Bu yüce dinin mensuplarını ve itaat eden diğer tebaanı himaye eyle,
34:04Allah-u Teala'nın hakkını ve kullarının hakkını gözet,
34:09Dinimizin tayin ettiği Beytülmal'deki gelirin ile kanaat eyle,
34:13Devletin zaruri ihtiyaçları dışında sarfiyatta bulunmaktan son derece sakın,
34:19Senden sonra geleceklere de aynı nasihatlerde bulun,
34:22Ve iyice tembih eyle,
34:23Daima adalet ve insaf üzerine bulun,
34:28Zulme meydan verme,
34:30Herhangi bir işe başlayacağın zaman,
34:33Allah-u Teala'nın yardımına sığın,
34:36Tebaanı düşmanların ve zalimlerin saldırılarından koru,
34:40Haksız olarak hiç kimseye muamelede bulunma,
34:43Daima halkını hoşnut edecek şeyleri arayıp yapılmasını sağla,
34:49Onların gönlünü kazanmağı,
34:51Bunun devamını ve artmasını büyük nimet bil,
34:55Tebaanın sana olan güveninin sarsılmamasına,
34:57Son derece dikkat eyle.
Yorumlar