00:00Online Lending Harassment
00:01Ating tatalakay kasama si Atty. Jose S. Belarmino II
00:05Deputy Commissioner ng National Privacy Commission ng NPC
00:08Atty, magandang tangali po
00:10Magandang tangali, Sir Joshua, thank you for having me
00:13Yes, una po sa lahat, ano po ba yung sa kasalukuyan
00:16Yung karaniwang anyo, yung form of harassment
00:19Na natatanggap ng biktima pagdating sa online lending
00:22Magandang question, Sir Joshua, and Usec March, good afternoon
00:25Karamihan po na natatanggap naming reklamo
00:27Yung company, ina-access yung kanilang phone book
00:31Ina-access yung kanilang photo book
00:33Pati yung kanilang social media
00:35So, ang nangyayari po, kapag hindi kayo nakabayad
00:38Sa inyong utang, e, bubuksan po nilang inyong contact list
00:41Tapos, ititext po yung mga nasa contact list nyo
00:44Primarily yung mga katrabaho ninyo, mga kaopisina
00:47Yung inyong pamilya, at sasabihin na itong taong to
00:50Is napador, hindi nagbabayad
00:52Aside from that, po pwedeng mag-post sila sa social media nyo
00:56Kasi na-access nila, i-post yung na may utang nga kayo
01:00Personal na informasyon nyo
01:01At sasabihin nga, hindi ito nagbabayad na tao
01:04At iba't iba pa pong forms ng harassment
01:07Either yung patuloy na pagtawag at pag-text
01:10Doon sa mga contact list na
01:12Hindi naman garantors doon sa utang
01:14At hindi nagbigay ng pahintulot
01:16Subalit ay kinokontak nila
01:18Para makasingil, i-coerce yung umutang na makapagbayad
01:22Grabe naman talaga, attorney
01:24Ako, before may mga natatanggap ako
01:26Ginagamit pala akong character reference or guarantors
01:29Ng mga borrowers na ito
01:32Hindi magaganda yung mga sinasabi nila
01:35Mga very personal o talagang bordering harassment na talaga
01:39Paninirampuri
01:40Paninirampuri talaga
01:41Pero, attorney, paano po ba tinutugon na ng NPC
01:44Ang mga reklamo ng mga biktima ng online lending harassment
01:47Sa kasalukuyan po?
01:48So, USEC March, tumatanggap kami ng mga reklamo
01:51Mula sa ating mga kababayan
01:53So, gumagawa kami ng fact-finding investigation
01:55In fact, nakikipag-partnerin po kami sa iba't ibang ahensya
01:58Tulad na lang po ng DOJ, ng SEC, ng DICT, at ng CICC
02:03At maging po ang PNP
02:04Para po mas matindi yung aming pagpuksa sa mga iligal na online lending
02:11Nilinawin ko lang po, hindi po lahat ng online lending applications ay iligal
02:14Meron pong sumusunod sa batas
02:16At patuloy po yung aming pag-raise ng awareness sa ating mga kababayan
02:22No, sinasabi natin na kapag po kayo ayung utang sa isang online lending app
02:25Isa pong sign na huwag nyo na pong ituloy
02:28Ay kapag hinihingi po yung permiso nyo para ma-access po yung inyong phone book
02:32At ang inyong photo gallery
02:35At hinihingi yung consent nyo for everything
02:39Ibig sabihin, bibigyan sila ng permiso para ma-access yung telepono nyo
02:43At doon po kasi yung ginagamit nilang pamamaraan para makapag-debt shaming
02:47Or makapag-contact sa mga taong hindi naman dapat kinukontact
02:53Ang kinakatwiran kasi ng mga online lending platforms is
02:56Third party yung mga collector na minsan ikalimitan
03:00Talagang agresibo yung paniningan nila ng utang
03:02Ano pong ginagawang hakbang ng NPC para matukoy, maparusahan
03:06Even itong mga outsourced, yung mga third party collectors
03:09Very good question Sir Joshua
03:10Natandaan po natin na sa ilalim po ng Data Privacy Act
03:14Yung collectors po, sila po ay kinukonsider na processor
03:18Subalit po, ang processor, ang relasyon ng processor and controller
03:22Ang liable pa rin po ay yung controller
03:24Ibig sabihin, yung online lending app
03:26Kailangan sabihin mo sa nangungulekta
03:29Kung paano kayo dapat manglekta
03:31Kung ano yung dapat nyo gamitin na personal information
03:34At kung sino-sino lang yung dapat nyo kontakin
03:37So hindi po depensa at hindi po deniability
03:42Wala pong basihan para sabihin na hindi po kami ang liable
03:47Dahil kami po ay hindi naman po kami yung nagkukolekta
03:51Yung collecting agent
03:52Tandaan po natin, may relasyon po yung dalawang yun
03:55At dapat sila pa rin po yung may control
03:57Sa kung paano nila kukolektahin yung utang
04:00Dahil ang relasyon po ng umutang ay hindi po doon sa collecting agent
04:03Doon po sa online lending application
04:05Attorney, kanina nga nabangkit mo nga yung mga ways and means
04:10Para itong mga online lenders ay kulitin
04:13Or kunin yung mga information
04:15Like yung mga sensitive na information nga
04:17Yung contacts list, through their consent
04:20Paano po ba sinisiguro ng NPC
04:22Na protektado ang sensitibong datos ng mga nangyihiram?
04:26Yusek March, bukod po sa aming pagtanggap ng reklamo
04:30Pag-raise ng awareness
04:31Meron po kami tinatawag na yung 24-7
04:33Na kami po ay tumitingin online
04:35Kung meron bang na breach na datos
04:37O may nirelease ba ang isang online lending application
04:40Na information na hindi naman dapat nirelease
04:43Nung online lending application
04:46At bukod doon, paulit-ulit po namin sinasabi sa mga controllers
04:51Na dapat po may security measures
04:53Ang mga kinukolektan yung data
04:55At dapat po ginagamit nyo lang po ito sa lehitimong pag-proseso
05:00And of course, we have our penalties
05:02Nagpapato po kami ng admin fines
05:05Kami po ay nagre-recommend sa DOJ for prosecution
05:07Para rin po makurtail yung practice na maling pag-kolekta
05:11O yung mga pang-debt shaming na pagkukolekta ng utang
05:14Mga tiba na toko nyo din sa nabangit mo kanina
05:17Yung nga, yung mga red flags
05:18Na pagkahinihingi ng permiso
05:19Sa contact, sa photo gallery
05:21Ano pa po yung pwede nyo recommendation sa mga
05:24Sa publiko
05:25Para mapigilan yung ganitong pangaharas
05:26Ng mga online lending
05:27Alam nyo po, maganda na magtanong po tayo
05:30Sa ating mga kaibigan
05:31Lalo po, tignan po natin sa online
05:34Kung may bad reviews po ba
05:35Ang mga tao
05:38Na binigay pa tungkol sa online lending app na to
05:40Dahil nandyan naman po yung resources natin
05:42Unang-una po pag-protect na sa ating datos
05:44E talagang nasa atin
05:46Kailangan aware tayo na hindi dapat
05:48Binibigyan ng permiso yung mga online lending apps
05:51Tulad nga nang sabi ko
05:52That's the number one red flag
05:53Pag po ganon, dahil po kahit po gipit tayo
05:56E medyo humanap na lang po tayo
05:58Ng ibang online lending application
06:00Dahil meron naman po mga lehitimo
06:01At sumusunod
06:02Pwede rin po natin tignan
06:04Kung sila po ba ay rehistrado sa SEC
06:06Dahil requirement na po yan
06:08At tignan rin po natin
06:09Yung listahan ng NPC
06:11Kung sila po ba ay
06:12Mga isa sa mga pinatigil namin
06:13O isa rin po ba ito sa mga applications
06:16Na ipinatigil ng SEC before
06:18Dahil makikita naman po yung register na yun sa online
06:21Para po makita natin kung lehitimo
06:23Sumusunod sa mga alituntunin ng SEC at NPC
06:26Or National Privacy Commission
06:27Yung online lending application na yun
06:29Kaya nga yung mga kababayan natin
06:30Sinasabi nila mas delikado pa nga daw
06:32Itong online lending apps na ito
06:34Mabuti pa rin na mangutang na lang sa Mumbai minsan
06:36Kasi yung Mumbai kakatukla sa bahay mo
06:39Nako, totoo yan, totoo yan Sir Joshua
06:41How almost pareho lang naman sila ng rate
06:43At least walang nangaharas sa inyo
06:46Walang access sa phone book mo
06:49Okay, attorney
06:51Ano po ba yung mga karapatan ng mga biktima
06:53Na umiiral ngayon sa ilalim po ng ating batas
06:55Lung po sa online lending harassment
06:58Okay, sa ilalim po ng Data Privacy Act
07:00Meron po silang unang-una na right
07:03Na ipatigil po yung pagproseso
07:05Ng kanilang datos
07:06Pwede po nilang i-request
07:08Sa controller o sa online lending application
07:10Na ipadelete po yung kanilang data
07:14Pwede rin po sila
07:15Again, tulad po nasabi ko kanina
07:16Lumapit po sa National Privacy Commission
07:18Para po magreklamo kung sakaling
07:20Na-violate po yung kanilang privacy
07:23Or yung kanilang right under the Data Privacy Act
07:27Bukas naman po ang aming tanggapan
07:29Pwede rin po lumapit sa SEC
07:30In fact po, ang SEC
07:32Meron silang memorandum na sinasabi na
07:34Pag kayo po ay na-debt shame
07:36Ibig sabihin, yung pagkulekta nila ay labag sa batas
07:40Pwede pong ipatigil din yan ng SEC
07:43Kasi Sir Joshua Yusek, March
07:44Pwede yung pangulekta nila ay illegal
07:48Pero walang personal na information involved
07:51May mga instances na ganun
07:52So pwedeng lumapit po sa SEC at saka sa NPC
07:54At kung meron po ko yung katanungan
07:56Bukas naman po yung National Privacy Commission
07:58Para sagutin yung mga katanungan nyo
08:01At lagi po natin tatandaan na
08:02Huwag po basta-basta magbigay ng ating datos
08:05Lalo na yung permission sa ating cellphone
08:07Kasi yung cellphone mo, nandyan na yung buhay mo eh
08:10Lahat ng datos nandyan
08:11So pag-ingatan po natin yun
08:13So violation din yan
08:14Halimbawa, yung isang individual
08:16Nang ngutang sa isang online lending app
08:19Tapos ginawa niya
08:20O binigay niya yung access sa contacts
08:22So anong nangyari
08:23Kinontakt na yun itong mga contacts na ito
08:25Na wala namang kaalam-alam
08:26Ginawang garantor
08:27Tapos sila nagkaroon
08:28Imihikahit niyang ng ngutang
08:31So parang
08:32Dalawa po yun, Sir Joshua
08:33Pwedeng si kinontakt na hindi naman garantor
08:36Magreklamo sa NPC
08:37Pwede rin
08:38Pwede rin po yung ng ngutang
08:40Magreklamo sa NPC
08:41At hindi po acceptable yung
08:44Kahit po sabihin na nagbigay ng consent yung tao
08:46Dahil disproportionate po yun
08:48Bakit mo kailangan yung buong contact list
08:50Ng isang taong umuutang
08:52Para pagbigyan siya sa kanyang application na umutang
08:55Ano yung purpose po
08:56At hindi po pwedeng sabihin ng online lending
08:59Na eh para po contactin yung iyong contact list
09:02Dahil hindi po papasa yun sa ilalim ng batas
09:04Tandaan po natin
09:05May basihan lang po para sa pagproseso ng datos ng isang tao
09:08Okay
09:09Paano naman nakapanatili ng NPC yung transparency
09:11Sa paglutas ng mga reklamo para makapanatili
09:14Yes, we're very open naman po
09:16In fact, since 2019
09:18We've resolved around 2,000 cases
09:20Sir Joshua
09:212025, medyo bumaban na po yung cases
09:24Which I think is an indication na talagang nag-work yung
09:27Joint forces ng DOJ
09:29Ng SEC, ng NPC
09:31Maging ang DICT at saka ng CICC
09:34Pero patuloy pa rin po
09:35Ibig sabihin, kung meron po kayong reklamo sa amin
09:38Pwede kayong mag-follow up sa amin
09:39At tulad din po ng ginagawa namin, umiikot po kami sa buong bansa
09:43At lalo na po kasi ang target po talaga nila
09:45Ay yung medyo talagang hirap po
09:47So, pupunta po kami sa aming mga barangay
09:50Sa ating mga barangay
09:51Nakikipag-partner sa mga barangay
09:53Upang i-discuss yung data privacy ride nila
09:56At kung yung karapatan nilang mag-reklamo sa NPC
09:59Sa ating mga kababayan
10:01Especially dun sa mga far-flung areas
10:02Kasi nakapag-cover ako ito one time sa
10:05Sa krame
10:06Yung talagang grupo ng mga tao na biktima
10:09Talagang umiiyak sila
10:10Humihingi sila ng tulong
10:11Kasi grabe yung pangaharas sa kanila
10:13To the point na minsan
10:15Life and death yung situation
10:16Kasi ginigipit itong mga ito
10:19Na kailangan-kailangan ng pera
10:20Lalo pang ginigipit
10:21Actually, Sir Joshua
10:22Youssef March may nakunan
10:23Dahil dito
10:24Mayroon pong nagreklamo sa amin
10:26Na nagkaroon ng miscarriage
10:28Dahil sa stress
10:28Dahil nawalan siya ng trabaho
10:30Dahil kinontak yung ating
10:31Kanyang mga katrabaho
10:33At sinasabing ang
10:33Hindi nagbabayad ng utang
10:35So, talagang mag-ingat po tayo
10:37Dahil medyo yung practice nila
10:39Eh, hindi makatarungan
10:40At hindi makatao
10:40Especially, ano, di ba
10:41Masaktuan lang yung mental health
10:43Kasi saka talagang tina-target nila
10:45Yung mga talagang
10:46Wala masyado
10:47Imagine yung mga umuutang
10:49Na sa alagang 1,000 pesos
10:50Imagine, kapalit ng 1,000
10:53Eh, sisirayan yung dangal mo
10:54Yes, mismo
10:56Parang grab it
10:56So, ngayon
10:57May miscarriage pa daw, di ba
10:58Meron, meron yan
10:59Makatunay na kwento po yan
11:01Dapat matuluyan yung mga yan, Sir
11:02Maraming salamat po sa inyong oras
11:05Attorney Jose S. Balormino
11:07The second deputy commissioner
11:08Ng National Privacy Commission
Comments