00:00Türkiye'nin Suriye politikası, gerçekten de Orta Doğu'daki en karmaşık bulmacalardan biri.
00:05Ve bu bulmacanın tam merkezinde adeta bir üçgen var.
00:09Ankara, Barzani ve Öcalan.
00:11Şimdi gelin bu üçgenin sürekli değişen dinamiklerini ve Türkiye'nin bu denklemdeki stratejisine adım adım hep birlikte anlamaya çalışalım.
00:19Her şey Irak-Kürdistan bölgesi yönetimi lideri Mesut Barzani'nin Türkiye'ye yaptığı bir ziyaretle fitili ateşledi.
00:25Bu ziyaret o kadar tartışmalıydı ki Cumhur İttifakı'nın kilit ortağı Devlet Bahçeli'den işte bu inanılmaz sert tepki geldi.
00:33Peki ama müttefik olduğu söylenen iki isim arasında böylesine bir krize yol açan neydi?
00:38Düşünün aynı hükümetin iki ortağı tek bir olaya nasıl bu kadar taban tabana zıt tepkiler verebiliyor?
00:45Bir tarafın rezalet diye ayağa kalktığı bir ziyaret, diğeri için nasıl oluyor da övgüye değer olabiliyor?
00:51İşte bu durum aslında Ankara'nın Kürt politikasının ne kadar derin çelişkilerle ve kırılgan dengelerle dolu olduğunu bize apaçık gösteriyor.
01:01Şimdi bu çelişkiyi daha iyi anlamak için denklemin ikinci köşesine yani Mesut Barzani'ye ve onun asıl hedeflerine odaklanmamız lazım.
01:10Çünkü Ankara ile olan temel politika çatışmasının zemini tam olarak burada yatıyor.
01:15Bakın Barzani ailesinin yıllardır süre gelen çok net bir amacı var.
01:19Tüm Kürt ulusal hareketinin liderliğini üstlenmek.
01:22İşte bu büyük vizyon onların Suriye'de attığı adımları ve Ankara ile neden bu kadar sık karşı karşıya geldiklerini de açıklıyor.
01:30Kendilerini bütün Kürtlerin doğal lideri olarak görüyorlar.
01:33İşte bütün meselenin düğümlendiği yer tam olarak burası.
01:37Kağıt üzerinde dost görünen Erdoğan ve Barzani arasındaki temel anlaşmazlık ne kadar net değil mi?
01:42Ankara diyor ki PKK bağlantılı gördüğüm SDG yani Suriye Demokratik Güçleri silahları bırakacak ve tamamen Şam'a bağlanacak nokta.
01:50Ama Barzani ne diyor?
01:52Hayır Suriye Kürtlerinin özel bir yapısı olmalı.
01:55Liderleri de meşru bir komutan olarak tanınmalı.
01:58Yani anlayacağınız bu iki planın birbiriyle uzlaşması neredeyse imkansız.
02:02E tabi Barzani'nin bu tutumu Türkiye'de hükümete yakın sesleri bile fena halde kızdırmış durumda.
02:07Görüyorsunuz kendisini büyük bir şüpheyle izliyorlar.
02:10Niyetinin bölgedeki diğer Kürt aktörleri özellikle de Öcalan'ın etkisini kırarak kendi hakimiyetini kurmak olduğunu düşünüyorlar.
02:18Şimdi geldik konunun belki de en paradoksal kısmına.
02:21Ankara'nın Suriye stratejisi inanın ya da inanmayın bizzat savaştığı örgütün kurucusuna yani Abdullah Öcalan'a dayanıyor.
02:29Peki bu nasıl mümkün olabilir? Gelin bakalım.
02:31Abdullah Öcalan 20 yılı aşkın süredir İmralı'da hapiste olmasına rağmen Kürt siyasetinin merkezindeki yerini koruyor.
02:40Özellikle de Suriye'deki SDG üzerindeki o muazzam etkisi onu bir anda Ankara'nın Suriye politikasının anahtarı haline getiriyor.
02:48Ankara'da doğal olarak bu etkiyi kendi lehine kullanabileceğini umuyor.
02:53Gel gelelim Ankara'nın umutları pek de karşılık bulmuş gibi görünmüyor.
02:57Neden mi? Çünkü Öcalan Suriye'deki takipçilerine Şam ile Bütünleş'in emri vermeyi reddediyor.
03:03Oradaki varlığı elindeki en değerli en büyük koz olarak görüyor.
03:08Yani bu kırmızı çizgindir çıkışı aslında masadaki pazarlık gücünü ne kadar net bir şekilde ortaya koyduğunu gösteriyor.
03:15İşte bu tablo durumu harika bir şekilde özetliyor.
03:19Tarafların beklentileri o kadar farklı ki.
03:21Ankara Öcalan'ı bir araç olarak görüyor ve bir emir vermesini bekliyor.
03:26Ama diğer Kürt gruplar için o nihai otorite hatta baş müzakereci.
03:32Herkesin Öcalan'dan bambaşka bir talebi var ve bu da haliyle durumu tam bir kilitlenmeye sürüklüyor.
03:38Tabii ki bu denklem sadece yerel oyunculardan oluşmuyor.
03:42İşin içinde bir de uluslararası güçler var ki onlar sahneye girince durum daha da karmaşık bir hal alıyor.
03:49Şimdi odağımızı biraz genişletelim ve onlara bakalım.
03:52Barzani'nin uluslararası ilişkiler ağı epey geniş.
03:55Özellikle de Amerika ile çok yakın çalışıyor.
03:57Ama buradaki en şaşırtıcı, en çarpıcı gelişme ne biliyor musunuz?
04:01Şam yönetiminin Barzani'ye karşı tutumundaki o 180 derecelik değişim.
04:06Düne kadar düşman ilan edilen Barzani'yi bugün Suriye lideri arayıp Kürt artları için güvence veriyor.
04:12Bu gerçekten de bölgedeki bütün dengeleri sarsabilecek bir gelişme.
04:16Ve tabii ki denklemin vazgeçilmez iki oyuncusu Amerika Birleşik Devletleri ve İsrail.
04:22Her iki ülkenin de bölgedeki stratejik hedefleri,
04:25mesela Amerika'nın IŞİD'le mücadelede SDG'yi bir müttefik olarak görmesi,
04:30Türkiye'nin Suriye politikasını doğrudan etkiliyor ve Ankara'nın terörle mücadele hedeflerini de sık sık zora sokuyor.
04:36Peki, tüm bu karmaşık tablonun içinde Ankara'nın kendi stratejisi zamanla nasıl bir değişim geçirdi?
04:43Ve bütün bu analizden sonra aklımızda hangi sorular kaldı?
04:47Gelin şimdi de bunlara bakarak konuyu toparlayalım.
04:50Bu zaman çizelgisi aslında çok şey anlatıyor.
04:52Türkiye'nin politikasındaki o büyük değişimi gösteriyor.
04:55Başlangıçta ne kadar katı bir tamamen terk ettiğinler şartı vardı değil mi?
04:59Ama şimdi bu hedef yumuşamış ve Şam'a entegre olmaları yeterli seviyesine inmiş gibi görünüyor.
05:05Bu belki de sahadaki gerçeklerin bir dayatmasıdır, kim bilir.
05:09Sonucu olarak geldiğimiz nokta şu.
05:11Tam bir stratejik kilitlenme hali.
05:13Barzani kendi yolunda gidiyor, Öcalan direniyor ve Ankara,
05:17Ankara ise hedeflerine ulaşmak için bir türlü etkili bir hamle yapamıyor.
05:22Yani ana oyunculardan hiçbiri istediğini tam olarak alamıyor.
05:26Ve işte bu analiz bizi bu çok kışkırtıcı son soruyla baş başa bırakıyor.
05:30Bu açmaz böyle devam ederse düne kadar asla olmaz denilen şeyler olabilir mi?
05:36Düşman olarak görülen aktörler yarının müzakerecilerine dönüşebilir mi?
05:40Dün hayal bile edilemeyen senaryoların yarının gerçeği olma ihtimali var mı?
05:45Bu bölgenin öngörülemez geleceği üzerine gerçekten düşünmeye değer bir soru.
Yorumlar