00:00Pagdiriwang ng Philippine Tropical Fabrics Month at update sa paggamit nito sa mga government uniform,
00:06ating pag-uusapan kasama sa Philippine Textile Research Institute Director Dr. Julius Lianyo Jr. ng Department of Science and Technology.
00:15Dr. Lianyo, magandang tanghali po at welcome po sa bagong tiling.
00:18Maraming salamat po ulit sa pagkakataon.
00:21Sir, una po sa lahat, ano po ba itong Philippine Tropical Fabrics o PTF at bakit ito mahalagang isinusulong ng pamahalaan?
00:29Itong Philippine Tropical Fabrics po, ito po yung actual minandato ng batas na maging uniforme ng lahat ng kawanin ng gobyerno.
00:36Kasama na rin po lahat ng pangangailangan natin ng textile sa gobyerno.
00:40At mahalaga po ito sapagkat ginagamit natin siya bilang launchpad ng ating panibagong sigla para po sa textile industry natin.
00:48Kaya po napakalaki po ng impact niya mula po sa ating magsasaka hanggang sa ating mga industrialists.
00:54Ito yung mga gumagawa ng mga tela, mga mga hahabi, ha-fashion designers until our uniform manufacturers bago po makarating sa atin.
01:02Ano po sir yung layunin ng Philippine Tropical Fabrics Law at sino-sino po ang sakot nito sa gobyerno?
01:08Well, tayo pong mga kawani ay sakot po ng Philippine Tropical Fabrics Law.
01:12So, ibig sabihin po, dapat sana yung apat na uniforme natin sa buong linggo ay made of Philippine Tropical Fabrics.
01:18Gagaya po ng suit ko ngayon.
01:19At hindi lamang po yun ang layun sapagkat yung mga hibla na gagamitin natin dito ay galing din po mula sa ating mga magsasaka.
01:27So, napakalawak po ng kanyang scope as far as the industry and as far as the technologies involved is concerned.
01:34So, ilan naman po yung tinatayang bilang ng government employees na sumusunod po o inaasang susunod dito po?
01:41Mayroon po tayong sa talang ilang po noong last year ay nasa around more than 2 million na po ang mga empleyado ng gobyerno.
01:48Ito po yung mga regular pa lang, binag-usapan, di pa po natin kasama yung iba pa natin mga kawani at nagtatabao mismo sa gobyerno.
01:55So, 2 million at imagine mo, 2 million, ilang yarda ng tela yun, ilang sinulid ang mga gagalit, ilang hibla ang kakailanganin.
02:02So, napakalaki po nung potensyal ng ating sektor bilang mga manggagawa na makatulong po sa industriya natin.
02:08Yung 2 million po ba yan ay nationwide?
02:10Nationwide na po yun. But I think these are regular positions.
02:13So, marami pa po yung mga hindi necessarily plant-tilly regular positions.
02:17So, kung mandated sila ng ating opisina, kasama rin po sila sa malawalaking bilang ng mga tao na po pwedeng magsuot ng philipid tropical.
02:25Pagdating naman po sa mismong produkto, ano naman po yung mga pangunahing requirements ng PTF,
02:30particular po dun sa tela at sa mga natural na hibla.
02:34Well, ang number one po yan dapat merong at least 5% by weight. Napakalit po.
02:385% by weight na piña, abaka, saging, bambu at seda.
02:43So, napakalit po nun na bagdan para pakita po natin paano nagagamit yung ating local materials, ano po sa ating tela.
02:49Sapagkat, pag hindi mo nilagyan ng ganun, pwede yung manggaling sa ibang bansa.
02:53By the way, itong batas na ito, hindi po pwedeng hindi galing sa Pilipinas ito.
02:57Kasi talagang part po ng tracing at certification namin na manggagaling talaga, gagawin talaga dito sa Pilipinas.
03:04So, it involves not only our farmers, but also our manufacturers, and all the way to garment production.
03:11Paano naman po tinitiyak ng DOST-PTRI na itong mga tela ay pasado sa kalidad at angkop sa araw-araw na gamit ng mga kawaninang gobyerno?
03:21Comfortable po ba ito kapag sinuot na po?
03:23Opo, actually, yun ang number one na requirement natin yan, sapagkat ang unang magwawalanan, ay tayo mismo mga empleyado ng gobyerno.
03:29So, tinatawag po namin siyang career dress apparel. So, may standards po yan.
03:33Ibig sabihin, nakakahinga ba? Pwede ba yun siya? Alam mo yan, is it light enough? Is it easy to iron?
03:38So, all of those are part of the requirements.
03:39Pero more than that, ang gusto natin ma-ensure ay yun nga, yung part na tatagal ba ito, regular washing ba ito, etc.
03:45So, hindi ito yung tela na dinadry clean, ito po yung tela na ninalabahan natin araw.
03:50Kasi gagamitin natin ulit next weekend, hindi po ba?
03:53So, ito po yung mga ina-ensure natin.
03:55And the PTRI is the only agency na mandated po to check the standards against the fabric po na ipoprocure ng mga government offices natin.
04:04So, alam natin yan, before namin rebigyan ng certification, most likely compliant yan to the standards of the Philippine Tropical Fabrics.
04:11Pagka po sinabing nalalabhan, pwede po ba itong iwashing machine o hand wash lang po na?
04:17Nasa sa inyo po yun. Sa akin, gusto ko yung hinahand wash.
04:20Kasi alam mo yung kwelyo minsan, mahirap tumayo yung kwelyo.
04:23Pero yung light, moderate na washing cycle, washing setting, pwede po yun.
04:28Hindi naman po ito masayalan. Hindi naman kagaya ng ating mga traditional na hand-look woven fabrics like pinyan na talagang delicate.
04:36Pero itong mga toys really meant and intended for day-to-day wear.
04:38So, nabanggit niyo po na gagamitin siya as uniform. Five days po ba o four days? May nilang po ba?
04:44Four days po ang computation natin, ideally.
04:47Una po, tops muna. Ibig sabihin, pump taas. Pero dapat sumunod din yung pambaba.
04:52Pero pagkilingdan po natin yun, napakalaki po sinong impact niya sa local industry.
04:55So, sa kasalukuyan po, nararamdaman na yung pagpanunumbalik kahit papano.
05:00And kailangan natin ipush nang ipush sapagkat marami pong buhay at maraming mga kababayan natin
05:05ang nakabatay ang kanilang livelihood dito po sa itis niya.
05:10Sa kasalukuyan naman po, kamusta naman po yung compliance ng mga ahensya?
05:14At ilan na po yung sumusunod sa PTF law?
05:17Ako, nakakatawa po yan kasi last year po ay 1%. Ngayon, 1.5%. It's moving.
05:23A little bit slow. Pero tingin po namin dito ay napakagandang reaction na po yun
05:27ng ating mga kawani at mga ahensya ng gobyerno.
05:30So, binabalansa rin po natin kasi mahirap din po na wala namang supply.
05:35So, that's also something which we're also working out with the DTI
05:38kasi ang DTI po ay kasama rin po sa Technical Working Group ng Technical Fabrics Law
05:42para po ma-ensure na meron talaga tayong suficient supply of fabrics
05:45which our government agencies can actually procure.
05:48So, tulog-tulog po tayo dito, including the fiber supply din.
05:52May mga action po ba na ginagawa para mas maging aware
05:55o para po mas tumaas yung pong compliance?
05:57Well, this is exactly po why the Philippine Tropical Fabrics Month
06:00is being celebrated and being popularized.
06:03Kasi ang problema natin is hindi nila alam din yung ating government agencies.
06:08Ang baka nabibili? Ano ba exactly yung Philippine Tropical Fabrics?
06:11Pag hinabi ba yan, PTF na ba yan?
06:13So, hindi po ganun. Meron pong standards na ginandaanan na yung tela natin
06:17para mo matawag natin siya na PTF.
06:20At karamihan po nung ating handlung movement, yung ating mga hinabi
06:23ay not necessarily compliant po to the law.
06:25So, hindi ibig sabihin na gumamit ka ng tinalak, e PTF na po yun.
06:29So, marami po yan na information that we need to get it out.
06:32That's why maraming pong salamat sa pagkakataon.
06:34So, pagkat ang tinatawagan po natin pagsimula ng taon kasi is yung uniform allowance,
06:38i-re-release na po yan.
06:39So, we give our government agencies and I think the Civil Service Commission is also part of the technical working group
06:45para po aware tayo what exactly to buy.
06:48And with the new Government Procurement Act, sana po maisama na natin siya sa ating procurement planning.
06:53So, pagkat binibigay man natin siya na cash or binibigay man natin siya na tela,
06:57napakalaki po nang po pwede natin maging impact, as I said, to the realities of the ground
07:02at sa kabuhayan ng ating mga kababali.
07:05Curious na po ko, paano po yung proseso?
07:07Paano nyo po malalaman kung nagko-compliant?
07:09Nagko-compliant?
07:10Meron po bang approval na kailangan approved by DOS?
07:14DOS?
07:14Opo. Ang nangyari po, yung nag-produce, nagbibigay yan ng batch samples sa PTRI.
07:19So, tinatest po natin yan against a standard.
07:22So, malalaman namin kung ilang pinya ang laman yan.
07:25Malalaman natin kung polyester ba yan? Kung cotton ba yan?
07:28Malalaman natin kung ano yung construction ng tela?
07:32Kumukupas ba siya? Umuurong ba siya?
07:33So, alam po lahat yan ng PTRI.
07:35And yun po yung basis ng certification.
07:37At yung isa-certify natin, hindi yung kumpanya, yung tela.
07:41So, pag 2,000 yards lang yan, 2,000 yards lang yung certification ka.
07:44So, yun ganun po. It's a very strict process.
07:46Kasi ang gusto natin mangyari, hindi maulit yung nangyari before na ini-import pa din naman natin.
07:51So, sayang yung pagkakataon ng Pilipinas na mag-rebound.
07:54Remember po, na-mention ng Pangulo ang Telang Pinoy.
07:57Ito po yung Telang Pinoy.
07:58Very aligned with the Tatak Pinoy Seal.
08:00Very aligned with the Telang Pinoy Advocacy.
08:03So, we make sure that science and technology can provide the legal,
08:08at the same time, the empirical basis po na totoong atin talaga yan.
08:11At yung isang certification nun ay galing din po sa DA.
08:15Saan galing yung hibla?
08:16Di ba? Yun po yung tanong.
08:17Alam mo ba yung abaka?
08:18Baka galing naman ng ibang bansa yan, o baka yung fiber mo, o ano lang.
08:21Hindi. Alam po namin yan kung abaka yan.
08:23Alam namin kung pinya.
08:25Alam namin yan kung cotton or bamboo.
08:27At alam din namin kung galing yan sa Pilipinas o sa ibang bansa.
08:30Kasi hinihigilin po namin yung certification ng Fiber Industry Development Authority
08:34under the Department of Agriculture.
08:36So, sama-sama po.
08:37It's a whole-of-government approach trying to revive the industry.
08:41At the Civil Service Commission ay nandun naman sa dulo,
08:43nag-aantay kung sino sa inyo ang compliant dito sa batas na to.
08:46So, we make sure po that we really redound or really get the benefits
08:51para po sa mga intended nating stakeholders.
08:54Ano naman po yung mga karaniwang hamon na kinakaharap po ng ahensya
08:59pagdating po sa pagsunod dito sa PTF requirements?
09:02Actually, unang-una po yan, saan sila bibili?
09:04Which kami din po minsan, parang wait lang po.
09:06Opo, i-delink namin kayo kasi ang government naman po
09:09ay hindi naman pwedeng mag-recommend.
09:11So, we only refer them to those who manufacture the fabric.
09:15So, yun po yung normal. Hindi nila alam kung saan sila bibili.
09:18Yung iba naman, hindi nila alam kung anong bibili nila to begin with.
09:21So, hirap din po yan because we have to communicate.
09:23But we're holding a lot of talks para po ma-erase yung awareness nila
09:27na hindi porky bumili ka ng handwomen sa iyong community.
09:31PTF na po yun.
09:32Yung last po dyan is yung design.
09:34Minsan may gusto silang disenyo na parang ito yung gusto naming design, etc.
09:38Pero hindi nahihirapan silang i-match yung kanilang mga mananahe
09:42doon sa kanilang source ng fabric.
09:44So, these are very common but I think very low-hanging engagement po
09:48with our government agencies.
09:49Kaya po patuloy po kami nag-reach out sa kanila
09:52para po matulungan ang kanilang mga ahensya
09:55na makapag-procure ng maayos po
09:57para po align sa requirements ng Philippine Tropical Fabrics.
10:01Bilang tugo naman po dito,
10:02ano po yung ginagawa ng DOST-PTRI
10:05para po suportahan yung mga ahensya
10:07at yung mga lokal na industriya ng tela?
10:10Palagi po tayong may dialogue.
10:11Palagi rin po tayo nagkakaroon ng meeting
10:13even online para po kalagi silang kasama
10:17sa pag-discuss po kung ano ba talaga ang kailangan, requirements.
10:20So, halos 200 plus na pong ahensya
10:23ang nakausap natin last year
10:24and we hope that they will do their procurements properly this year
10:27especially with the New Government Procurement Act
10:29na talagang may leaning towards green procurement
10:31para po mapalakas natin talaga
10:35yung pag-comply natin sa batas as it is.
10:37Ano-ano po yung textile at fiber hubs
10:40na naitatag na po ng DOST-PTRI
10:43sa iba't-ibang rehyon?
10:44So, kaugnay nga po nitong Philippine Tropical Fabrics.
10:47Apo.
10:48As I said kanina,
10:49kailangan po kasi yung hibla
10:50galing sa Pilipinas ni Pupa.
10:52So, we made sure na very inclusive galing yan.
10:54Meron po tayo sa Payaw,
10:55meron tayo sa Isabela,
10:57meron tayo sa Iloilo.
10:58So, all over the Philippines yan
11:00para po strategic yung location nila.
11:02And these are the locations
11:04na nagpupunos ng pinya
11:05o nagpupunos ng abaka
11:06o nagpupunos ng banana.
11:07So, yung mga fibers po kasi na yan,
11:09yan ang kanyang signature
11:10sa Philippine Tropical Fabrics.
11:12So, we make sure na yung galing sa farm na yan,
11:15magpupunta talaga sa sinulin
11:16at yung sinulin na yan,
11:17magiging tela talaga.
11:18So, we scatter them strategically
11:20across the Philippines.
11:22Kung makamit naman po
11:23yung 100% na compliance,
11:25ano po yung inaasahang
11:26beneficiyong pang-ekonomiya nito
11:28para po sa ating bansa?
11:29Ako, napakalaki po
11:30kasi ang pinag-usapan po natin
11:32ay nasa orders of the
11:33billion peso per year industry.
11:34This is a huge industry.
11:36Manunong balik po
11:37kahit pa paano
11:38yung sigla
11:39ng ating lokal na industry
11:40at sana po
11:41magkaroon tayo
11:41ng pagkakataon
11:42na talagang masubaybayan
11:44ang paglago ulit
11:45ng textile industry
11:46sa Pilipinas
11:46at sana po
11:48ito'y maging
11:49part ng government
11:51para po
11:51makatalyze
11:52itong industry.
11:54Sa mas malawak
11:55naman po
11:55ang konteksto,
11:56paano po
11:57nakatutulong
11:58ang PTF
11:59sa layunin po
12:00ng bagong Pilipinas?
12:01Ang PTF po
12:02ay pinapalakas niya
12:03ang ating mga
12:04grassroots innovations
12:06ang ating mga mamamayan
12:07ang ating mga komunidad
12:08para hindi lamang po
12:09tayo na andoon
12:10sa part na
12:11nagre-receive lang tayo
12:12supposedly
12:12ng tulong ng gobyerno
12:14magkasama po tayo
12:15sa pagbuo
12:16ng isang bagong Pilipinas.
12:17Kagaya po nga
12:18ang sinasabi namin
12:19dahil ng mga makahabi
12:21mga farmers
12:22mga designers
12:23creatives
12:24these are all part
12:25of our ecosystem
12:26that generally
12:27pushes the industry forward.
12:29So lahat po yan
12:29ay mobilized
12:30using the
12:31Philippine Tropical Fabrics
12:32and using
12:33of course
12:33to the
12:34Philippine Tropical Fabrics
12:35law.
12:35So ang aming
12:36panawagan dyan
12:37is samahan kami
12:38ng ating
12:39samahan tayo
12:40ng ating mga kababayan
12:41sa paghabi
12:42ng isang bagong Pilipinas
12:43dahil po
12:44sa paggamit natin
12:45ng mga himla
12:46at mga lokal
12:46na materialis.
12:48Bilang panghuli po
12:48Sir, ano po yung mga
12:49dapat abangan ng publiko
12:51ngayong
12:51Philippine Tropical
12:52Fabrics Month
12:53Celebration?
12:54Marami po
12:55ang nakalatang
12:56para po sa
12:572025
12:58Philippine Tropical
12:59Fabrics Month
12:59Celebration
13:00at ito po
13:00ay magkakaroon
13:01ng culmination
13:02sa Philippine
13:03International Convention
13:04Center po
13:04sa lulo po
13:06ng buwan na ito.
13:07At marami pong
13:08dialogo,
13:08marami pong
13:09pag-uusap
13:10na mangyari
13:10at ang PTRI po
13:12ay nakatabay po
13:13sa inyo
13:13lalong-lalong
13:13na sa ating
13:14mga ahensya
13:15at kawaninang gobyerno
13:16na gusto pong
13:17magkaroon ng
13:17compliance
13:18sa Philippine Tropical
13:19Fabric
13:19Law.
13:19Magkipag-ulayan po
13:20mayroon sa amin
13:21sa Facebook
13:21at sa aming
13:22mga social media
13:23accounts.
13:24At sana po
13:24sami ko nga kanina
13:25samahan nyo kami
13:26sa paghabi
13:27ng isang
13:28matatag,
13:29maginhawa
13:29at panatag
13:30na bagong
13:30Pilipinas.
13:31Alright,
13:32maraming salamat po
13:33sa inyong oras,
13:34Philippine Textile
13:34Research Institute
13:35Director,
13:36Dr. Julius
13:37Lianyo Jr.
13:38ng Department of Science
13:39and Technology.
Comments