00:00EGON, P92.5 billion na Unprogrammed Appropriations
00:04sa 2026 National Budget, ang binito ni Pangulong Bambong Marcos.
00:09Kau na iyan, iba pang issue sa 2026 Budget.
00:12Mga kapalain po natin, Sen. Wien Gatchalian,
00:14ang Chairman ng Senate Finance Committee.
00:17Sen. Good morning.
00:18Good morning, Ivan. Magandang magas sa itong mga tagapakinig.
00:21Nakita niyo na ba kung anong klaseng mga programa po
00:23sa Unprogrammed Appropriations ang binito ni Pangulong Bambong Marcos?
00:28Nakita ko na. At tama ka, ang Unprogrammed Appropriations,
00:32marami kasi itong mga line items.
00:34So, hindi ito, pag sinabing Unprogrammed, hindi ito isa lang.
00:38Marami siyang line items. Mahigit sa sampung line items ang meron nito.
00:43Alin noong pinakamahalagang parang maapektuhan yan kung wala na yung budget dyan?
00:48Actually, Ivan, bigyan ko lang ng konteksto at bin.
00:52Yung mga huling taon, merong isang line item dyan,
00:55ang tawag ay sagit.
00:56Ito ay lump sum na pinagkukuhaan ng pondo para gumawa ng flood control.
01:03Kaya naging controversial at naabuso itong pondong ito,
01:08itong tinatawag nating sagit.
01:10Yan naman ang tinanggal ng Senado.
01:12Kaya kahit na prinoposto sa National Expenditure Program,
01:17tinanggal ito sa Senado,
01:19kaya hindi na makikita ito doon sa final version.
01:23Pero ganun pa man, yung mga na-vito doon sa siyam na na-vito na items,
01:29pito doon ay galing sa National Expenditure Program.
01:32Dahil galing yun sa original.
01:34Ah, galing sa kanila, o.
01:36O, galing sa kanila.
01:37Actually, yung dalawang dinagdag, galing rin sa executive yun during the budget process.
01:43Kaya nakakapagtaka na na-vito siya dahil galing naman yan sa executive,
01:48ang original idea.
01:50Pero ganun talaga ang proseso.
01:52Habang dumadaan, mayroon kang nakikitang pwede pang i-adjust.
01:57Tingin ko ito yung mga bagay na na-adjust ng executive.
02:01Ba't hindi binito na lang lahat ng program of operations?
02:04Pinagkuhan na ng flood control projects ng 2025 yan?
02:08Yung pinagkuhan ng flood control, wala na yun.
02:10Yung sagip na na-explain ko.
02:12Yung tinanggal na ng Senado yun.
02:14Yung natitira nila ngayon sa unprogram,
02:16tatlong napakahalaga na hindi pwedeng tanggalin.
02:20Like for example, yung AFP modernization.
02:22Okay.
02:2350 billion yan nasa unprogram.
02:25Pag lumabas yung pondo, makakabili tayo ng mga bagong kaggamitan
02:29sa pang armed forces.
02:33Yung pangalawa ay yung foreign-assisted projects.
02:37Loan yan.
02:38Paglabas ng loan, ay bibigay nga agad yan sa implementing agency
02:43para magawa yung mga infrastructure.
02:46Yung pangatlo, yung tinatawag nating risk management.
02:49Ito yung mga, for example, mayroon problema sa pag-implementasyon ng project.
02:54Diyan kinukuha yung pangbayad sa mga, let's say, sa supplier
02:59o doon sa mga nagpahiram ng pera.
03:03Hindi ba pwedeng zero na lang yung unprogram kasi dyan din kinukuha yung utang?
03:07Actually, pwede siya technically.
03:09Pero sa laki ng halaga, sinasabi ko nga kahapon ito,
03:13sa laki ng halaga, kailangan niyan planuhin mabuti sa umpisa pa lang
03:17sa National Expenditure Program.
03:19Hindi pwedeng tanggalin yan sa dulo.
03:23Kasi pinag-uusapan natin, ang original unprogram is for 247 billion.
03:28So kung tatanggalin yan sa unprogram, ilalagay sa program,
03:32marami tayong mga projects na matatanggal sa program
03:35at magkakaroon talaga ng problema ngayon sa implementasyon ng iba't ibang proyekto.
03:40Kaya, importante na kung ganun ang magiging policya,
03:43pwedeng gawin yan sa umpisa pa lang ng budget.
03:48So tama bang isipin na may puwang pa rin sa katiwalian itong natin ang unprogram o protectado?
03:54Wala, wala nang pork dito sa budget dahil ang implementasyon ngayon ay nasa kamay na ng executive.
04:02Opo.
04:03So pwede silang maghigpit at pwedeng sabihin na wala nang kinalaman ng mga legislative
04:08o mambabatas sa implementasyon.
04:10So nasa kamay na ngayon ng executive ang pag-implementa ng budget.
04:15So hindi toto ang sabihin soft pork ito?
04:18Hindi pwede. Hindi pwedeng sabihin.
04:19Dahil, kagaya nang sabi ko, yung mga guidelines ay gagawin na ng executive.
04:24At dito sa budget na ito, naglagay rin kami ng isang tawag nila ay anti-EPAL provision
04:31na bawa rin ang mga politiko sa pagdidistribute ng mga programa ng gobyerno.
04:37Maraming salamat, Sen. Sherwin Gatchalian, ang chairman po ng Senate Committee on Finance.
04:41Ingat po, Happy New Year.
04:42Maraming salamat, Ivan. Thank you.
04:49Para sa ibang-ibang ulat sa ating bansa.
