00:00Noobas sa pagdinig ng Senado sa 2026 budget ng Department of Health,
00:04yung po yung pinag-uusapan kanina na hindi lang sa flood control may mga hindi na kumpletong proyekto,
00:09kundi pati mga ospital at health centers.
00:12At kaunay po niya na tiba pang isyong mga kaparayan natin, Senador Wynne Gatchalian.
00:16Senador, good morning.
00:18Good morning, Ivan. Magandang magas sa ating mga tagapakanin.
00:21Batay po sa impormasyong nakukuha ninyo, magkano po yung halaga ng mga health center projects na hindi natapos.
00:26So far, yung nakakarating sa inyong atensyon.
00:30Well, nakakagulat, Ivan, dahil sa pagdinig namin ng budget ng Department of Health,
00:37merong 11 billion pesos na mga projects.
00:40Sari-sari na ito, may health centers, may rural health units, may mga ospital na hindi natapos.
00:48At ito ay ipinatayo ng DPWH at ibang dahilan na rin.
00:56Marami dito ay hindi natapos.
00:5911 billion worth.
01:01Pero meron rin kaming na-detect na 3 billion worth.
01:04Mga natapos na health centers, super health centers, pero wala naman tao.
01:09Sabi ko nga, hunted super health centers ito dahil hindi natapos.
01:14Ah, walang tao, walang operations.
01:19Ihiwalay ho natin yung mga hindi natapos, tsaka yung mga natapos, pero walang tao.
01:23Yun ho, mga hindi natapos, ano nangyari dito?
01:27Nakatiwawang siya ngayon.
01:28Marami nakahinto, marami hindi walang budget kasi nga nagkulang yung budget.
01:34Ang isang argumento nila na hindi na nagkasa yung budget dahil tumaas na yung materyales.
01:40Kaya dapat maimbestigahan ito dahil nung ginagawa yung work program nito,
01:46ang assumption dito ay to finish dapat tapos yung project.
01:51Dahil bakit ka naman gagawa nang hindi matatapos yung project.
01:54Pero dahil nga ang isang argumento, kulang raw yung pondo o tumaas yung presyo, hindi natapos.
02:01Kaya naging white elephant siya.
02:03Pwede naman yung pera ng taong bayan.
02:05Pwede na ho ba natin sabihin na may elemento ng korupsyon dito?
02:10Hindi ko i-rule out yan.
02:13Hindi ko sasabihin na walang ganyan.
02:16Dahil nakita rin natin yan sa mga iba't ibang projects.
02:20Nakita naman natin yung ngayon pinag-uusapan na flood control.
02:24Ganyan rin yung kanilang modus.
02:26Kaya titignan namin ngayon yung projects dito sa health.
02:31Kung bakit nga hindi natapos.
02:33Dahil kung 11 billion yung halagan ng hindi natapos,
02:36ibig sabihin magdadagdag pa tayo ulit.
02:38So lalati pa, loloobo pa yung gastusin para lang matapos ito.
02:42So how do we set this right, Senator?
02:45Dalawang bagay.
02:46So unang-una, dapat tapusin itong mga proyekting ito.
02:50Dahil sayang yung 11 billion.
02:51So habulin yung contractor, no?
02:54Pangalawa, ibig sabihin rin, kung mayroong kasalanan yung contractor.
02:58For example, marami kasi doon, may mga dahilan rin na inabandon na ng contractor.
03:03Ayaw nang gawin.
03:04So dapat habulin yung mga contractor na yun.
03:07At pangatlo, moving forward,
03:11yung mga projects,
03:14importante na planuhin mabuti at bantayan hanggang matapos.
03:18Yun naman pong mga natapos na pero walang tao.
03:22Paano naman natin ito itatama para magamit?
03:25Maglalagay tayo ng tao.
03:27Kung ayaw ng mga LGUs,
03:29national government na ang maglalagay ng tao.
03:32Dahil itong mga health centers na ito, LGUs dapat ang magmando.
03:36Pero may mga LGUs na sinasabi,
03:39hindi naman kailangan yan, pinagawa ng national.
03:42Yung iba naman, walang kakayahan magbayad ng kuryente o doktor.
03:46Sayang naman, nakatayo na 319
03:49ng mga health centers na walang tao.
03:53Sayang, sayang na sayang.
03:54Kaya lalagyan na lang ng national government ng tao.
04:00Senador, ipursu ko lamang yung point
04:02tungkol sa contractor ng mga incomplete health centers na yan.
04:05Ito rin ho ba yung mga contractor sa mga flood control projects?
04:09Do you see any familiar names?
04:11Sa mga contractor nito, mga ito?
04:13Meron rin, Ivan.
04:14Doon sa hearing, lumabas na sila Disgaia.
04:17Meron rin mga projects dito sa Department of Health.
04:22In fact, sa pagdinig namin,
04:23marami pa kaming nakikitang departamento
04:26na merong projects na merong connection kay Disgaia.
04:34Hindi lang sa Department of Health, marami pa.
04:36So, sa mga susunod na pagdinig namin,
04:39makikita natin na ang lawak ng galamay ng Disgaia
04:43na hindi lang sa flood control.
04:45Meron sa Department of Health,
04:46meron sa Department of Defense,
04:48meron pa sa Department of Agriculture.
04:52So, nakikita lang natin yung isang project lang nila
04:56sa flood control.
04:57Pero sa iba't ibang departamento,
04:59meron rin silang projects.
05:00So, ano ho magiging impact nito, bottom line,
05:03sa magiging budget ng DOH for 2026, Senator William?
05:08Sabi ko nga sa kanila,
05:09hindi na tayo papayad na magkaroon ng mga unfinished projects
05:12tsaka projects na walang tao.
05:15So, babawasan namin mga, for example,
05:18this coming 2026,
05:20may moratorium muna sa pagpapagawa ng mga super health centers
05:24hanggang matao nila itong mga super health centers.
05:26Yung mga projects na hindi natapos,
05:29hindi kami maglalagay ng pondo
05:31hanggat matapos na yung mga projects na yun.
05:33So, nasasayang yung pera, Ivan.
05:35Dahil gawa tayo ng gawa,
05:38pero hindi naman nagagamit yung projects.
05:41Senator Winn, thank you for joining us this morning.
05:44Maraming salamat, Ivan.
05:45Nakausap po natin, Senator Winn Gatchalyan.
05:48Kapuso, huwag magpapahuli sa latest news and updates.
05:52Mag-iuna ka sa balita at mag-subscribe
05:54sa YouTube channel ng GMA Integrated News.
05:56Mag-iuna ka sa balita at mag-subscribe
06:01Mag-iuna ka sa balita at mag-subscribe
06:02Mag-iuna ka sa balita at mag-subscribe
06:02Mag-iuna ka sa balita at mag-subscribe
06:02Mag-iuna ka sa balita at mag-subscribe
06:03Mag-iuna ka sa balita at mag-subscribe
06:04Mag-iuna ka sa balita at mag-subscribe
06:05Mag-iuna ka sa balita at mag-subscribe
06:05Mag-iuna ka sa balita at mag-subscribe
06:06Mag-iuna ka sa balita at mag-subscribe
06:07Mag-iuna ka sa balita at mag-subscribe
06:08Mag-iuna ka sa balita at mag-subscribe
06:09Mag-iuna ka sa balita at mag-subscribe
06:10Mag-iuna ka sa balita at mag-subscribe
Comments