00:00Mga kapuso, ngayong gabi ibibida natin ang sustainable way to produce mud crabs
00:16kung saan gumagamit ng tinatawag na crab condominium technology
00:20na gawa sa recycled plastic at recirculating aquaculture system.
00:25Interesting? Tara! Let's change the game!
00:30Katakam-takam kahit anong klase ng luto at kahit pa challenging buksan.
00:38Internationally in demand na nga ang mud crabs, bagay na napapakinabangan ng Pilipinas.
00:44Katunayan, pangalawa ang Pilipinas sa top exporters nito
00:47at nakapagbenta na ng 5 milyong kilo ng mud crab sa global market in 2024.
00:53Pero ang pag-produce nito, hindi rin pala madali.
00:57For mud crabs farming kasi, since open waters yung usual, yung traditional,
01:04it's more prone in pollutants na nakakapag-affect dun sa mga quality ng alimango.
01:11Yung crabs kasi, ano siya, carnivorous.
01:13Nagpapatayan sila sa loob ng ponds.
01:16Kaya malaki yung mortality rate nila.
01:18Para mapadali ang pagpaparami sa mud crabs,
01:22pinuon ang Delasol College of St. Benilde alumna na si Orange Silverio, ang tambanokano.
01:28Naayunin ang bumuo nito ang makapag-produce ng mga gandang klase ng mud crabs
01:32sa pumamagitan ng crab condominium at pag-adapt sa recirculating aquaculture system.
01:37At ang unang unique feature ng tambanokano, ang crab condominium technology.
01:44Bawat mud crab, nakatira sa isang condominium unit na gawa sa recycled plastic waste.
01:50Dito sila nabubuhay for 15 to 20 days.
01:53Nilagyan namin sila ng mga side at saka mga level, mga unit number,
01:57para alam namin kung ilan yung weight niya pagpasok.
02:01Matitiyak din na tama at sapat ang nutrients na nakakuha ng bawat crab.
02:05Isa pang special feature ng tambanokano,
02:08ang recirculating aquaculture system
02:11o yung sistema na kayang malinis ang tubig at magamit muli.
02:15Yung pinakamalinis na water natin is nandito sa tank 1.
02:20Lahat ng water, mapupunta siya dito sa pipes na ito.
02:25So ito yung nag-BBDI or nagsusupply ng mga tubig dito sa crabs.
02:31Dumadaan ito sa iba't ibang stages ng filtration process
02:34para matiyak na tama ang kalidad ng tubig
02:36kapag naibalik sa compartment.
02:38Kapag nasupplyan na ng tubig ang bawat crab sa condominium unit.
02:42Lahat ng tubig dumi, lahat yan,
02:45napupunta yan doon sa tank 2.
02:48Nandito po yung protein steamer natin.
02:51Kine-further clean out niya kung ano yung dumi
02:53na nagpukuha nung system dito sa tubig.
02:58Once na na-filter out na napupunta na po siya dito,
03:02naglalagay po kami ng mga filtering systems.
03:05Babalik po yan doon sa main tank.
03:08Mahalaga na ma-maintain ang water quality
03:10sa ganitong klase ng mudcrab farming.
03:13Ang maduming tubig kasi,
03:14makaka-apekto sa pagkapalaki ng mga alimango.
03:18Ginagamit na ngayon ang tambalokano
03:20ng ilang mga kababayang nais magkaroon ng ikabubuhay.
03:23There you have it mga kapuso,
03:25another game-changing and sustainable way
03:28para makapag-produce ng crabs for consumers.
03:31Para sa GMA Integrated News,
03:33ako si Martin Avere.
03:34Changing the game!
