00:00May lalaki sa Negros Occidental na kailangang itali at ikulong ng sarili niyang pamilya matapos daw itong mawala sa sarili at ang hinihinalang dahilan, pagka-addict niya diwano sa mobile games.
00:21Mga magulang, mahilig ba sa online games ang inyong mga anak?
00:27At nababantayan niyo ba kung ilang oras kada araw sila nakababad sa kakalaro sa kanilang mga cellphone, iPad at computer?
00:37Baka kailangan niyo ng tutukan!
00:42Ang binatakasing ito, matapos raw ang tatlong araw na walang tigil na paglalaro, bigla na lang naging.
00:51Oy, oy, oy, oy, di mo gawa!
00:53Agresibo!
00:59Oy, ayaw! Ayaw, singgit na, ayaw!
01:02Nagwawala siya, nagsisigaw.
01:03Bangunta na, ganit, kung pila ko katuway, ganit!
01:07Nanununtok, nandudura.
01:08Pahimuyo ka, dili.
01:10Oo, imuha na pong saktan yung lolo.
01:12Suntok po rin, suntok po sa diya, ipatira po rin.
01:15Kung dati, ang binata lang ang hindi makakontrol ng kanyang online game addiction,
01:21Ngayon, siya naman daw ang hindi makontrol ng kanyang mga kaanak.
01:30Tinarin namin siya kahit sinasaktan din niya sarili niya.
01:33Ayaw na, kagiro niya.
01:34Giro na.
01:38Magaling siyang pumiglas, tapos, ang bilis niya.
01:40At ginawan pa nila ito ng kulungang bakal.
01:44Sakit ka, ayaw.
01:46Wala may magdaong, naminangak siya.
01:48Buotan, binang bataan.
01:50Bagulang na siya ng graduate sa senior high.
01:52Ginawan daong.
01:54Mutoko ka, nyagmani.
01:55Doon nagsimula eh, parang na-addict sa online gaming.
01:59Sobrang paglalaro ng online games nga ba ang dahilan kung bakit siya humantong sa ganito?
02:10Hoy, hoy, tayo, tayo, tayo, tayo, tayo, tayo, tayo, tayo, tayo, tayo, tayo, tayo, tayo, tayo, tayo, tayo, tayo, tayo, tayo, tayo, tayo, tayo, tayo, tayo, tayo.
02:15Ang binata sa video, Tigat Negros Occidental.
02:19Itago natin siya sa pangalang Roy, 18 anyos.
02:31Nagsimula raw ang lahat nung nahilig sa paglalaro ng online games si Roy.
02:36Sabi niya na, ma, pwede ba akong, ano ma, supportahan mo lang, maglalaro ako ng online game kasi magaling ako dyan, ma.
02:44Ma, pagka once mamonetize ako dito, magkasahod ako, ma, uuwi ka na kasi ako na yung magbibigay sa'yo ng pera, ma.
02:50At saka makapag-aral na rin ako, ma.
02:51Gusto niya makabili daw ng lupa para lipatan namin kasi nga ididimulis na kami dito.
02:56Noong birthday nito, niregaluhan siya ng kanyang nanay Eleni ng bagong cellphone.
03:01Gusto niya kasing maging content creator. Pag marami kang subscribe or views, kikita ka.
03:06Mula noon, one to sawa na raw na nakababad si Roy sa paglalaro.
03:11Hanggang napansin na lang nila ang unti-unting pagbabago sa kanyang ugali.
03:16Ayaw, ayaw, pasagdai lang na siya magwala. Pasagdai lang.
03:20Oy, oy, oy, oy, oy, di mo gawa.
03:21Palagi na siyang galitin ba? Pansin rin namin. Bilis siyang mapikon.
03:25Isa nga naming kaibigan, yung sinabihan siyang walang galaw sa laro.
03:28Bigla siyang nagalit, muntik na sila magsuntukan.
03:31Hanggang umabot na nga raw sa puntong tatlong araw ng walang babaan ng cellphone si Roy.
03:37Hindi na siya natutulog, hindi na kumakain.
03:40Nag-video call kasi kami, parang iba na siya eh, parang pumayat na siya eh.
03:44At ang pinakaikinabahala nila si Roy, nagsimula na rin maging bayulente.
03:50Pag natatalo siya sa gaming na yun, bati pinupukpuk niya yung ulo sa siminto.
03:55Ayaw, usaktan yung lula.
03:58Tutinok ko na yun.
03:58Hindi namin mapagsabihan kasi hindi na nakikinig, parang wala nasa sarili.
04:03Parang iba-iba na yung pinagsasabi niya eh.
04:05Sabi niya ma, ipapasyal kita sa New York pag ma-monetize ito.
04:07Lagi kong sinasabi na itigil mo na yan.
04:09Kapusong ka na mo, Ron? Sige.
04:11Hanggang umabot sa puntong nananakit na ito.
04:14Kaya kapusong alam ka?
04:16Oo, mohanap kong sakta ni mong lolo.
04:17Kaya itinali na nila ang kanyang mga kamay at paa.
04:31Noong una, kinutuban daw silang baka gumagamit ng iligal na droga si Roy.
04:36Sabi niya, nakatik si Mr. Marijuana.
04:39Kaya agad nilang ipinadrug test ito.
04:41Pero ang resulta, negative.
04:44Kaya hindi mawari ng pamilya kung bakit tila palala ng palala ang kanyang lagay.
04:51Oy, oy, oy, oy, di mo gawa.
04:53Hanggang napagtanto nila na ang pagbabago sa ugali ni Roy
04:57dahil sa labis-labis nitong paglalaro ng mobile games.
05:02Parang na-addict sa online gaming.
05:03Sobrang nagsisisi.
05:08Kasi sabi ko na ako ang dahilan kung bakit nangyari sa'yo yan.
05:12Sana hindi ko nalang kayo binila ng cellphone.
05:23Dahil may pagkakataon naman daw na bumabalik si Roy sa tamang katinuan,
05:28pinapakawalan siya ng kanyang tsahi na si Elva.
05:42Pero dahil hindi raw ito mapakali nung araw na yun,
05:45pilit siyang pinapakalma.
05:47Tunutulong kami. Hindi pwede isa po ma'am kasi malakas pa niya ma'am.
05:51Hindi po kami nabibigay ng kumpiyansa ma'am dahil nabugbog na po kami.
05:54Malikot siya. Matakbo. Mahira po ma'am kasi mga pangailangan namin sa araw-araw,
05:59hindi namin magawa dahil nagbabantay kami sa kanya.
06:02Hindi naman po kayang iwan. Sinaawa din kami.
06:04Wild na siya. Nilalagay namin dito.
06:06At least hindi namin natatali. Babahala na siya dyan kung anong gagawin niya.
06:10Binabantayan lang namin.
06:11Ito-ito yung mga tinatali namin sa tuwing nagwawala siya.
06:15Mga ano po ito, yung mga skull, cortina.
06:18Pero hindi naman yung tali na talagang mahigpit.
06:21Maya-maya pa.
06:27Pusang pumasok si Roll sa para niyang kulungan.
06:30Masakit din po na nagkaganoon yung bata.
06:36Aminado rin po na may pagkukulang din po sa kanya.
06:39Hindi pa man ipinapanganak daw si Roy.
06:42Wala nang ugnaya ng kanyang mga magulang.
06:44Isa-hira po talaga. Nagtatricycle driver lang po ako.
06:47Para matustusan ang kanyang mga pangangailangan,
06:50nagtrabaho ang kanyang nanay Eleni sa Maynila.
06:54Babait na bata naman yan, masunurin.
06:57Hindi siya pala sagot.
06:58Pag napagalitan siya o pag napagsabihan, nakikinig lang siya.
07:03Hanggang nalulong na nga raw ito sa online games.
07:07Hoy, hoy, hoy, hoy, di mo gawa.
07:09Was na ko drink.
07:10Ay, ay, ay, ay.
07:12Na umabot sa puntong tila nawala ito sa kanyang sarili.
07:17Nung nabalitaan ni Eleni ang nangyari sa kanyang anak,
07:20agad siyang umuwi ng negros.
07:21Nag-nadudurog talaga ako, sir.
07:26Kasayang bata pa siya.
07:28Tsaka, syempre, marami pa yung mga pangarap.
07:31Masakit bilang isang nanay na nakikita yung anak ko.
07:36Na ganun.
07:38Para matugunan ang kalagayan ni Roy,
07:40dinala siya sa isang psychiatrist.
07:43I was initially diagnosed to be suffering from brief psychotic disorder.
07:47May inisyo si Doc na gamot para makatulog.
07:50Kumakalma siya.
07:52Ay.
07:55Ikaw kung nakikita, ma.
07:57Pero dahil kailangan daw bumalik agad ni Eleni sa trabaho.
08:01Hoy, ayaw.
08:02Ayaw, singgit na.
08:03Ayaw.
08:04Ayaw.
08:04Nahirapan silang painumin ulit ng gamot si Roy.
08:08Nagwawala siya, ma.
08:09Nagsisigaw.
08:10Nyalain na kayang mga panultiun.
08:11Mga kuana.
08:12Saka na ang sa online gaming.
08:14Mga kuana.
08:15Mga ngalan.
08:18Yung pag-alis ko ang sakit.
08:20Lagi lang kumiyak.
08:22Gusto ko siyang yakapin.
08:25Ay, hindi ko magawa.
08:26Gusto ko siyang tabihan sa pagtulog.
08:28Hindi ko magawa.
08:29Gusto ko subuhan sa pagkain.
08:31Ay, hindi ko magawa.
08:37Wala, ayaw ko sa atin.
08:44Nitong Webes, bumisita ang tatay ni Roy, si Donald.
08:48Sino yan?
08:51Nung makita siya ng kanyang anak, lumiwanag ang mukha nito.
08:59Manakit e ka. Ayaw.
09:00Manakit.
09:01Hindi nga niya ba sa...
09:02Hindi ko magpapriso.
09:04Ayaw lang.
09:05Nunguguan ah.
09:06Mudagan mo kasi guwagun.
09:11Relax lang.
09:16Pinalabas nila si Roy sa kanyang kulungan.
09:19Yun nga lang.
09:20Bigla itong tumakbo.
09:31At nagbantang manuntok.
09:33Ayaw, ayaw.
09:34Hindi lang.
09:34Narelax lang.
09:36Hindi na, relax lang kuya.
09:38Kaya, muli siyang ibinalik sa kanyang kulungan.
09:50Masakit din po na nasa loob siya.
09:52Samantala, para masuri ang kanyang lagay, nitong biyernes, sinamahan ang aming programa si Roy na muling magpa-check up sa Bacolod City.
10:12Si Roy, posibleng may schizophrenia form disorder, kondisyon sa pag-iisip ng tao na nakararanas ng hallucinations at delusions.
10:24Posibleng pong namanan niya yung kanyang mental illness.
10:28Sa kanilang family na may mental illness din, na-trigger po yung kanyang condition kasi hindi po maganda yung lifestyle niya.
10:36Sa paglalaro niya ng online games, napabayaan niya ng kanyang sarili, napabayaan niya ng kumain.
10:42What they need is treatment.
10:44Pag tinali mo yan, hindi magagamot yung kanilang illness.
10:48Nirefer ko na sa hospital para siya ma-admit.
10:52Nabigla kasi ako eh.
10:53Hindi namin nakalayo na ganun.
10:56Hindi ganun pala yung ulit.
11:00Kung ikagagaling niya, okay lang na i-admit siya.
11:03Payag naman kami.
11:05Kahit papano, gumaan naman pakiramdam.
11:07Kasi may pag-asa pa pala.
11:09Nagagaling siya.
11:10Isa ngayon, hindi kami talaga pwedeng sumuko.
11:12Hanggang sa gumagaling siya ba?
11:14Ang paglalaro po ng online games, hindi po siya masama.
11:17As long as alam niyo po yung priorities, tapos hindi po napapabayaan yung sarili natin.
11:21Magagawa niya pa rin po ng way na mamanage yung time.
11:24Parang ano lang po yung paglalaro nun.
11:25Pampalibang lang po, ganun.
11:27Dapat responsible po tayo.
11:28So kailangan talagang mag-impose ilang oras yung paglalaro.
11:32One to two hours is enough na.
11:34Ang baasa ako, nagagaling yung anak ko.
11:36Eh, gusto kong sabihin sa kanya.
11:39Mahal na mahal ko siya.
11:40Hindi ba nga't ang alinmang sobra nagiging adiksyon?
12:00Oy, oy, oy, oy, oy, di mo gawa.
12:02Kaya, mapanganib!
12:23Alang ga ako ikaw ako?
12:24Alang ga ako man, ka wala.
12:27Huwag ka nang siman.
12:27Naharap ko ito eh.
12:30Para kayo lahuladan.
12:32Hindi ko na ho alam.
12:33Hindi ko na yung itindihan kung anong nangyari sa kanya.
12:36Para ka siguro kayong gagawin namin ng lahat para sa kanya.
12:40Wala ka ba talaga nakita atin yan?
12:42Wala ka narinig?
12:44May gumagalan na verbalang dito sa atin.
12:47Ang mga nangangambang puso't isip,
12:57ginagamit yan ng demonyo
12:58para kumapit sa kaluluwa ng tao.
13:02Alam mo, kung sino yung dapat mong ipagdasal na hindi mo makita?
13:09Si Watsho.
13:09Kumakain ng patay,
13:13may matalampusa,
13:15may pakpak ng pangyute,
13:16lumalakas kapag kapilukan ang buwan.
13:21Pag-iingat ka sa masusunod ko sa sabihin.
13:23May matalim.
13:28You know about the fortune?
13:31Please repent from talking about what's on.
13:34Ito kapatrakid sa atensyon.
13:37Father X,
13:39yan po bang pinakamatinding sanig na naharap ninyo?
13:45Hindi ako titigin hanggang hindi ako napalingin.
13:50Tingin tayo kapapatan.
13:52Nakampilati ng Diyos.
13:53Huwag siya mong makita sa akin!
13:55Ha?
13:56Masusunod ang kaluluwa mo,
13:59Sintyel na!
14:00Kapatawad ng Diyos,
14:01alatang lumadamin sa katya!
14:03Huwag!
14:15Ito po si Jessica Soho
14:17at ito ang Gabi ng Laging.
14:23Thank you for watching mga kapuso!
14:34Kung nagustuhan niyo po ang video ito,
14:37subscribe na sa GMA Public Affairs YouTube channel!
14:41And don't forget to hit the bell button for our latest updates!
Comments